Website: Email : Tel : 0918.775.368
PHẦN 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NỀN BÁO CHÍ HOA KÌ
1. Phân cấp chính quyền của nền cộng hoà Hoa Kỳ
Một cây bút giỏi của hãng thông tấn Associated Press (AP) đã có lần phát
biểu rằng từ lúc chúng ta mở mắt vào ban sáng đến khi chúng ta nhắm mắt ngủ
lúc tối, cuộc sống chúng ta được điều tiết bởi chính quyền. Các sắc lệnh, luật lệ
và quy định chi phối cả tin tức truyền đi trên đài phát thanh có chương trình báo
thức sang lẫn gói thức ăn dùng lót dạ lúc nửa đêm.
Không gì ngạc nhiên khi người làm báo không sớm thì muộn cũng phải
biết cách thức chính quyền làm việc, phục vụ hay điều tiết công việc của dân
chúng và các nhà báo. Trong đời làm báo của một phóng viên, hiếm có bài báo
nào không liên quan đến một hội đồng, một uỷ ban, một cơ quan nào đó của hệ
thống chính quyền khổng lồ.
Hệ thống kiểm soát và cân bằng trong chính quyền Hoa Kì phân thành
những vai trò khác nhau cho các viên chức chính phủ. Chính quyền thành phố,
hạt, tiểu bang…tất cả đều được phân chia quyền lực và thẩm quyềnthực hiện ba
chức năng thiết yếu khác nhau: hành pháp ( quản lí), lập pháp ( luật sư) và tư
pháp ( toà án).
Ở mức độ liên bang, người đứng đầu hành pháp là Tổng thống Hoa Kỳ,
và sự uỷ quyền của Tổng thống được đại diện bằng những nhân viên hành pháp
chỉ định có mặt ở mọi thành phố bên ngoài thủ đô Oashington. Ngành lập pháp
liên bang - Quốc hội, cũng hiện diện ở từng đại phương qua văn phòng của nghị
sĩ Quốc hội. Ngành tư pháp liên bang được lãnh đạo bởi chín vị thẩm phán của
Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ, khắp nước có những toà án liên bang thấp cấp hơn:
toà án thẩm liên bang, Toà sơ thẩm liên bang, thấp nhất là Toà dự thẩm.
,,

1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Ở mức độ Tiểu bang, ngành hành pháp đứng đầu là Thống đốc, người
được bổ nhiệm chỉ huy cơ quan cầm quyền tiểu bang. Ngành lập pháp có cơ

thông. Vì vậy trong khoản Tu chính Thứ nhất đã dùng từ "press" (máy in).
Trong suốt lịch sử Hoa kỳ, tự do ngôn luận và báo chí, vì đã được đề cập tới
cùng với nhau trong khoản Tu chính Thứ nhất, đã luôn luôn liên hệ mật thiết với
nhau trong tâm trí của công chúng cũng như của các thẩm phán khi phải xét xử
những vụ liên hệ tới vấn đề phổ biến các điều phát biểu.
Nền báo chí Hoa Kỳ là một nền báo chí phức tạp, đa dạng phản ánh chủ
nghĩa đa nguyên của chính đất nước. Vì vậy, người ta vừa có thể đưa ra một số
nhận định về đặc điểm của nền báo chí Hoa Kỳ nhưng rồi lại cũng nghi ngờ
chính một số nhận định này:
- Ngành công nghiệp tin tức Hoa Kì là một ngành kinh doanh
- Ngành này tự coi là sự đại diện của công chúng
- Ngành công nghiệp tin tức hầu như không chịu sự quản lí của nhà nước
- Không có định nghĩa chung nào về tin tức
- Báo chí chủ đạo nhìn chung không mang tính ý thức hệ
- Truyền thống báo chí Hoa Kỳ là dựa vào cộng đồng
Có thể thấy rằng, Chính phủ Hoa Kỳ luôn cố gắng tạo ra một thế “độc lập
với chính phủ” cho báo chí, hoặc ít nhất là tạo dư luận về điều đó. Báo chí Hoa
Kỳ ra đời vào thế kỉ XVIII. Một ấn bản nghiêm túc và nổi tiếng như tờ
NewYork Times hay một tờ báo lá cải được bày bán ở siêu thị đều tự coi là
những tờ báo. Không có đạo luật hay cơ quan chính phủ nào bỏ giấy phép hoạt
,,

3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
động, không có cá nhân nào phản đối chuyện đó, bởi vì không có yêu cầu nào về
việc xin phép hoạt động đối với các tờ báo và cũng không có một định nghĩa hay
quy định nào về một ấn bản cung cấp tin tức chính thống. Báo chí không đòi hỏi
một chuẩn mực tối thiểu nào về tư cách thành viên, không cấp hay huỷ bỏ giấy
phép hoạt động, không quy định các tiêu chuẩn về nghiệp. Mỗi hãng tin hay
hiệp hội nhà báo đều tự đề ra cho mình bộ quy tắc ứng xử và chuẩn mực riêng.

bằng cách xử kín.
Mặc dù không có sự quản lý chính thức nào đối với báo chí, song vẫn có
cơ chế “kiềm chế” và “đối trọng” chống lại sự thái quá của nhà báo ở cả trong
và ngoài ngành. Sự kiềm chế từ bên ngoài bao gồm các Đạo luật về chống bôi
nhọ danh tiếng và sự giám sát của các tổ chức giám sát do báo giới thành lập. Sự
kiềm chế từ bên trong và một số tờ báo chỉ định ra một “thanh tra viên” có
nhiệm vụ điều tra những ý kiến phàn nàn của công chúng, xuất bản các bài tự
phê bình và thi hành những chuẩn mực nội bộ. Nhìn chung, với những tờ báo
nghiêm túc vẫn đề ra các nguyên tắc nghề nghiệp:
- Sự tự do của báo chí: phải được bảo vệ như một quyền sống còn của con
người. Đó là một quyền mặc nhiên khi ta muốn thảo luận về bất kì điều gì mà
luật pháp không cấm đoán một cách rõ ràng, kể cả tính đúng đắn của các luật lệ
quy định.
- Tính trọng luật: Một tờ báo không được công bố những lời tố cáo không chính
thức ảnh hưởng đến uy tín và đạo đức mà không tạo cơ hội cho kẻ bị cáo buộc
được dịp phát biểu; cách làm đúng đắn đòi hỏi phải tạo được cơ hội như thế
trong mọi vụ tố cáo nghiêm trọng nằm ngoài các thủ tục pháp lý. Một tờ báo
không được xâm phạm vào tâm tình hoặc quyền lọi riêng tư mà không chứng
minh được việc làm đó là vì lợi ích công chúng, chứ không phải vì tính tò mò
của công chúng. Quyền lợi và cũng là nghĩa vụ của một tờ báo là phải đính
,,

5