Website: Email : Tel : 0918.775.368
M«n: ng«n ng÷ b¸o chÝ
T×m hiÓu vÒ c¸ch ®Æt tiªu ®Ò cho bµi b¸o
Đặt đầu đề cho bài báo là việc làm có tính chất quyết định số phận
của bài báo. Bài báo rất hay nhưng đầu đề dở thì có thể làm mất ít nhất
một nửa số độc giả. Theo một kết quả điều tra xã hội học thì những nhà
báo được hỏi cho rằng chỉ có khoảng 30% tít đặt hay. Đồng thời họ cũng
cho rằng đặt tít hay không phải là khâu đơn giản, mặc dù cố gắng nhưng
chưa chắc đã có kết quả tốt. 100% những nhà báo được hỏi đều công
nhận luôn có hứng thú đọc những bài báo có tít hấp dẫn, có 18% số người
được hỏi nói họ không thường xuyên cố gắng đặt tít hấp dẫn. Cũng theo
kết quả này thì có tới 80% số người thích tít báo hấp dẫn về phương diện
nội dung và 20% thích tít báo được trình bày hấp dẫn.
Về thao tác đặt tít thì có 35,4% lo khái quát nội dung bài, 29,16%
muốn “mạ” cho tít hấp dẫn, 27,08% thích hể hiện phong cách cá nhân độc
nhân độc đáo và chỉ có 8,3% chú tâm tìm ngôn từ cho tít.
I. Chức năng và cấu trúc của tít báo
1. Xét về mặt thuật ngữ thì tít báo còn được gọi là nhan đề, đầu đề, tiêu
đề... nhưng thuật ngữ tít dược sử dụng rộng rãi bởi đây vừa là thuật
ngữ báo chí vừa là một từ nghề nghiệp. Ngoài ra, thuật ngữ này còn có
khả năng phái sinh cao, nói cách khác nó tiện lợi cho việc gọi tên các
thao tác xử lý tít.
2. Nếu nhìn từ góc độ makét báo, có nhiều cách gọi tít như sau: tít đầu
trang, tít đầu trang cố định, tít đầu trang biến động, tít chính, tít phụ,
tít phụ trên, tít phụ dưới, tít lớn, tít nhỏ...
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nếu xét về phương diện thể loại của bài báo, có tít tin, tít phóng sự,
tít tiểu phẩm, tít ký, tít bài bình luận....
Mỗi loại tít như thế có đặc điểm, tính chất và đặc trưng riêng. Chính
cái riêng ấy có tác dụng hai mặt: một mặt nó giúp độc giả nhận diện

phần tồn tại tương đối độc lập với bài nên có những chức năng riêng, đặc
thù, chức năng định danh thông tin. Do vậy, để thực hiện được chức năng
này tít phải thoả mãn được hai yêu cầu:
- Tít phải khái quát được nội dung của cả bài báo trong một cấu
trúc ngôn ngữ định danh xác định, chuẩn mực, ngắn gọn và có
thể có sức biểu cảm.
- Tít phải đuợc trình bày hấp dẫn.
5.
Về tính chất của tít:
- Đầu đề phải rõ ràng, dễ hiểu, nghĩa là làm thế nào để độc giả có
thể hiểu ngay lập tức. Tránh các từ trừu tượng, từ viết tắt, từ
chuyên môn hay từ gây hiểu lầm.
- Đầu đề phải ngắn gọn, năng động, nghĩa là phải viết trực tiếp,
loại bỏ các yếu tố thừa, yếu tố lặp.
- Đầu đề phải chính xác và chứa thông tin, không quá mơ hồ,
chung chung.
- Đầu đề phải thích đáng, phải nêu được thông tin độc đáo và
nhất thiết phải phù hợp với nội dung bài báo.
6.
Dạng tít và cấu trúc của tít:
Về dạng tít, có ba loại chính:
- Đầu đề thông báo: Loại đầu đề này tóm tắt toàn bộ bài báo để
cung cấp thông tin chính cho độc giả.
- Đầu đề kích thích: Loại đầu đề này phản ánh cái thần của bài
báo hơn là nội dung bài báo. Nó chỉ chứa một vài yếu tố liên quan đến
chủ đề của bài báo, làm cho độc giả tò mò, muốn đọc ngay lập tức.
- Đầu đề hỗn hợp: Loại đầu đề này thường được dùng nhất, hoà
hợp của hai loại trên, nên vừa cung cấp thông tin vừa gợi ý tò mò.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368

8.Dùng biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, ...)
9. Dùng những từ ngữ đang hoặc vẫn là điều bí ẩn dối với
đa số độc giả
10. Tạo ra một mệnh đề có vẻ ngược đời làm cho độc giả
không thể không tìm hiểu.
11. Đưa tên riêng lên dầu tít, dành phần còn lại của tít khái
quát về đặc điểm, tính chất.... của tên riêng đó.
III. Những loại tít mắc lỗi:
Tít là bộ phận tương đối độc lập của bài, nhưng nó có mối quan hệ
chặt chẽ với bài.: Tít phản ánh đầy đủ nội dung của bài, thậm chí trong
một số trường hợp nó có tác dụng nâng bài lên một tầm cao hơn. Nhưng
không ít trường hợp nó làm hại đến bài. Các loại tít đó là: tít mơ hồ, tít
phạm lỗi logic,tít dùng từ, đặt câu sai, tít có những thành tố không có căn
cứ, tít thiếu đặc trưng.
1. Tít mơ hồ:
Là hiện tượng mà với một cấu trúc ngôn ngữ có thể hiểu theo hai
hoặc hơn hai cách. Đây là một lỗi chứ không thể được coi là dụng ý nghệ
thuật, bởi nó tạo ra 2-3 cách hiểu một bài báo mà sự thực bài đó chỉ có
một nội dung.
- Tít đặt thiếu từ chỉ quan hệ giữa các thành tố của nó. Đây
là nguyên nhân chủ yếu, chiếm 50% số tít mơ hồ.
5