LI GII THIU

H thng thông tin đa lý (GIS) đc phát trin trong nhng nm 1960 và phát
trin mnh m cho đn nay. GIS có th giúp chúng ta qun lý tài nguyên thiên
nhiên, qun lý th trng, đánh giá các kh nng xy ra ca thiên nhiên, d báo
bin đng đt đai, din bin tài nguyên rng, ô nhim môi trng. Vi nhng tính
nng u vit, k thut GIS ngày nay đang đc ng dng trong nhiu lãnh vc
nghiên cu và qun lý, đc bit trong qun lý và quy hoch s dng-khai thác các
ngun tài nguyên mt cách bn vng và hp lý.
H thng thông tin đa lý là mt ngành đa ngh, đc s dng rng rãi  nhiu
c quan, ban ngành đ t đó ra quyt đnh đúng đn trong qun lý cng nh s
dng hp lý ngun tài nguyên thiên nhiên.
Hin nay ti các c quan ban ngành ti Vit Nam đang tìm cách áp dng công
ngh GIS vào trong qun lý, s dng ngun tài nguyên hp lý. Chính vì điu đó
nên công ngh GIS ngày càng đc quan tâm nhiu hn.
Phn mm MapInfo Professional và Arcview đc xem là mt thành viên nh
trong gia đình GIS, nó rt hu ích cho nhng ngi làm vic v GIS trong các lnh
vc khác nhau đc bit là các ngành chuyên v qun lý tài nguyên thiên nhiên (đt
đai, lâm nghip, môi trng,…). Trc đây ngi ta ch ngh MapInfo là mt phn
mm chuyên đ v bn đ mà quên đi rng phn mm này cng rt mnh v mt
phân tích d liu trên bn đ, làm cho nhng ngi làm GIS ngày càng thích thú
hn vi phn mm này.
Nhm giúp cho mi ngi đc bit là các bn sinh viên chuyên ngành GIS,
Qun lý đt đai, Lâm nghip, Môi trng hiu rõ hn v GIS, chúng tôi đã biên
son cun sách này nhm giúp mt phn nh bé đ chúng ta cùng nhau phát trin
công ngh GIS. Trong cun sách này chúng tôi đã đa ra mt s ng dng dành
cho các chuyên ngành ca khi Nông Lâm Ng nhm giúp cho các bn hiu rõ
hn GIS ng dng nh th nào cho các ngành ca các bn.
Trong quá trình biên son còn nhiu thiu sót, mong quý đc gi đón góp ý
kin v cho chúng tôi theo đa ch sau

2.1.5 Menu Query 20
2.1.6 Menu Table 20
2.1.7 Menu Option 21
2.1.8 Menu Map 22
2.1.9 Menu Window 23
2.2 Thanh công c 24
2.2.1 Thanh Main 24
2.2.2 Thanh Drawing 25
2.2.3 Thanh Tools 26
2.2.4 Thanh trng thái (Status) 27
CHNG III
LÀM VIC VI GIAO DIN MAPINFO 28
3.1 Chy và tt chng trình 28
3.1.1 M MapInfo 28
3.1.2 M bn đ 28
3.1.3 Tt bn đ 30
3.1.4 Lu bn đ 31
3.1.5 Tt chng trình 32
3.2 Cài đt chung cho MapInfo 32
3.2.1 Nút lnh System Setting 33
3.2.2 Nút lnh Map Window 34
3.2.3 Nút lnh Layout Window 38

2
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
3.2.4 Nút lnh Legend Window 38

CHNG V
LÀM VIC VI D LIU KHÔNG GIAN 66
5.1 Kt hp các đi tng li vi nhau 66
5.2 Tách các đi tng nhiu phn 67
5.3 To vùng đm 68
5.4 To mi đi tng t các đi tng khác 68
5.5 To dng vùng t các đon và đng thng kép kín 69
5.6 To đi tng vùng cha đim 69
5.7 Ct đi tng 69

3
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
5.8 Ct đi tng ti node 70
5.9 To node cho đi tng 70
5.10 Xóa mt phn đi tng 71
5.11 Kim tra các vùng b chng lp 71
5.12 Xóa các đi tng Gap và Overlap 72
5.13 Chnh sa các đi tng không gian 72
5.14 To đi tng song song 73
5.15 Xoay đi tng 74
5.16 Làm trn đi tng 75
5.17 Chuyn đi đi tng 75
5.18 Ct nhiu lp 75
CHNG VI
LÀM VIC VI D LIU THUC TÍNH 77
6.1 Nhp thuc tính cho đi tng 77

V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
7.1 To nhãn 96
7.2 Liên kt nóng (Hotlink) 98
7.3 Biu din tâm, node và hng v ca đi tng 100
7.4 Xây dng bng chú thích 100
7.4.1 Bng lnh Create Legend 100
7.4.2 Lnh Create Thematic Map 105
CHNG VIII
IN BN  118
8.1 To khung, li và hng 118
Các ng dng Mapbasic còn li thng đc s dng tôi s trình bày trong
chng sau 118
8.1.1 To li 118
8.1.2 Gán nhãn cho li 119
8.1.3 To hng 120
8.1.4 To thanh t l 121
8.2 To trang in 121
8.2.1 Chnh kh giy 128
8.2.2 Cài đt Driver cho máy in 128
8.2.3 Chnh t l bn đ 129
8.2.4 In bn đ 130
CHNG IX
BIU  (CHART) VÀ PHÂN VÙNG I TNG 132
9.1 Biu đ Chart 132
9.2 Phân vùng đi tng 140
CHNG X
PHN M RNG 143

11.4 Thông s kiu phép chiu 161
11.5 n v trong h quy chiu 163
11.6 Thông s v Ellipsoid trong MapInfo 164
CHNG XII 167
MT S NG DNG 167
12.1 ánh giá din bin tài nguyên đt đai 167
12.2 Gii ta đn bù 172
12.3 Liên kt d liu gia máy GPS và Mapinfo 176
PH LC 181
CHNG I
GII THIU PHN MM ARCVIEW 200
1.1 Các thành phn ca ArcView 200
1.2 Các đi tng đa lý (Geographic Features) 201
1.3 Thuc tính ca đi tng (Feature Attribute) 201
1.4 Các Theme ca ArcView 201
1.5 Làm vic vi d liu 202
1.6 Các lp d liu đa lý (feature data source) 202
1.7 Lp d liu nh (Image Data Source) 203
1.8 Các kiu d liu đa lý (Feature types) 203
1.8.2 Các đi tng kiu đng (Line Features) 204
1.8.3 Các đi tng đa giác (polygon features) 204
CHNG II
THANH MENU VÀ THANH CÔNG C 206
2.1 Thanh Menu 206
2.1.1 File 206
2.1.2 Edit 207
2.1.3 View 208
2.1.4 Theme 209

6

4.1.2 Union Features 241
4.1.3 Subtract Features 241
4.1.4 Intersect Features 242
4.1.5 Hin th d liu ca câu truy vn 242
4.2 Tìm kim quan h không gian 243
4.3 To vùng đm 247
4.4 Làm vic vi d liu thuc tính 249
4.4.1 Xem thông tin ca đi tng 249
4.4.2 Làm vic vi cu trúc bng thuc tính 250
4.4.3 Truy vn d liu 252
4.4.4 Cp nht d liu t mt bng d liu khác 254
4.4.5 Liên kt d liu 255
CHNG V
TO BN  THEO CH  257

7
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
5.1 To bn đ theo ch đ 257
5.2 Các kiu bn đ ch đ 258
5.3 Gán nhãn thuc tính cho đi tng 262
5.4 To liên kt 266
CHNG VI
CHNG XP D LIU GIA CÁC LP D LIU 268 U
6.1 Các thao tác x lý d liu 268
6.1.1 PHÉP HP NHT CÁC I TNG (DISSOLVE) 269
6.1.2 Ghép hai lp d liu (Merge) 272

0987568749 PHN I
MAPINFO 9.0

9
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
CHNG I
GII THIU CHUNG 1.1 Gii thiu chung
Hin nay phn mm MapInfo đc s dng nhiu trong vic s hóa và qun lý
d liu trong GIS. Phn mm MapInfo là mt công c khá hu hiu đ to ra và
qun lý mt c s d liu đa lý va và nh trên máy tính cá nhân. S dng công
c Mapinfo có th xây dng mt HTTL, phc v cho mc đích nghiên cu khoa

1.2 ng dng ca MapInfo trong qun lý tài nguyên thiên nhiên
Hin nay công ngh GIS đã phát trin mnh ti các nc đang phát trin trong
đó có Vit Nam. Các s ban ngành điu ng dng trong qun lý nh: giao thông,
tài nguyên thiên nhiên, qun lý đt đai, du lch sinh thái…Trong lnh vc qun lý
tài nguyên thiên nhiên, GIS phát trin rt mnh nh đánh giá thay đi s dng đt,
ng dng chui Markov Change đ d báo s thay đi s dng đt, xây dng bn
đ du lch sinh thái, quy hoch s dng đt, bi thng gii ta đn bù, đánh giá
din bin tài nguyên rng, …
1.3 Cài đt phn mm
u tiên download phn mm MapInfo Professional 9.0 trial cho phiên bn
đánh giá. Phn mm này nu không mua bn quyn chúng ta ch đc s dng
min phí trong thi gian 30 ngày k t ngày cài đt đu tiên.
a ch download:
www.mapinfo.com
Kích đúp vào biu tng , xut hin hp thoi sau

11
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749

Nhn Next, xut hin hp thoi

ánh du chn vào I accept the terms in the license agreement:  chp nhn
gii hn s dng ca phn mm. Vì cun sách này đc vit trên phiên bn dùng
th nên ch s dng đc 30 ngày k t ngày cài đt. Tip tc nhn Next, xut
hin hp thoi



Install MapInfo professional 9.0 to: Ch đnh th mc cn cài đt th vin làm
vic cho chng trình MapInfo.
Mc đnh là C:\Program Files\MapInfo\Professional\. Chúng ta có th thay đi
đng dn vào th vin khác bng cách nhn vào nút Change.
Tip tc nhn Next, xut hin hp thoi

Nhn vào nút Install đ tin hành cài đt. Sau khi cài đt xong s xut hin hp
thoi sau

Nhn Finish đ hoàn tt quá trình cài đt.
1.4 B cài đc phn mm

14
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
Vào Start/ Setting/Control Panel, kích chn biu tng Add or Remove
programs
, chn vào phn mm cn b cài đt

Kích chn nút Remove đ b cài đt chng trình MapInfo. Trong quá trình s
dng, nu là bn dùng th thì khi chúng ta khi đng MapInfo thì s xut hin hp
thoi thông báo thi gian gii hn s dng chng trình trong thi hn là 30 ngày
k t ngày cài đt chng trình.

1.5 Cài đt chng trình gõ du ting Vit trong MapInfo
Phn mm Vietkey bn full cho phép cài đt li font ch cho các nút lnh,

- Line: Là các đng thng theo mt hng xác đnh.
- Arc: Là các cung tròn.
Ü im: Dùng mô t các đi tng nh tr s UBND, các đim khng
ch, các ký hiu th hin các đi tng phi t l nh trng hc, bnh vin,
cu cng, …
Ü i tng dng ch (Text):  miêu t tên hay thuc tính ca các
đi tng bn đ.16
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
CHNG II
CÁC THANH CÔNG C CHÍNH
2.1 Các Menu chính
2.1.1 Menu File

- New Table: To mi lp d liu.
- Open: M các loi d liu đã to sn.
- Open Web Service: M các lp d liu qua
mng.
- Open Universal: M các đnh dng khác t các
phn mm khác. Ví d: AutoCAD, ArcGIS,
MicroStation, … Phn này ch đc phép m d liu


chn.
- Undo Move: Quay li lnh va mi thc hin.
chn.
ar Map Objects Only: Xóa các đi tng
ca đi tng đc chn.
tin ca đi tng đc chn. Xem ta đ tâm, ta đ các
đó.
2.1.3 Menu Tool
- Cut: Ct các đi tng chn.
- Copy: Chép các đi tng
- Paste: Dán các đi tng.
- Clear: Xóa các đi tng chn.
- Cle
- Reshape: Thay đi hình dng và kích thc
- New Row: Thêm mt đi tng thuc tính.
- Get Info: Xem thông
đnh cha đi tng

- Tool Manager
- Crystal Reports: To bng báo cáo thông
ti
đ xây dng
các phn m rng ca MapInfo.
: Chy chng trình ca MapBasic đc tích hp thng đc
s
nh dng khác nhau ca các phn
m MapInfo và ngc li.
2.1.4 Menu Object
n ca các lp d liu.

- Driving Regions: To vùng đm theo thi
gian hay khong cách. Phn này s dng bn đ
trc tuyn ca MapInfo.
- Split: Ct đi tng mà đi tng ct dng
vùng.
- Erase: Xóa các đi tng chng lên nhau.
- Erase Outside: Xóa các đi tng không chng lên nhau.
- Polyline Split: Ct các đi tng mà đi tng ct là đng thng.
- Polyline Split at Node: Ct đi tng dng đng t 1 node nào đó nm trên
đng thng đó.
- Overlay Nodes: To các Node cho các đi tng theo các đi tng khác.
- Check Regions: Kim tra li ca các đi tng đc chn.
- Clean: Sa li cho các đi tng.
- Snap/Thin: Sa li cho các đi tng bn đ theo mt nguyên tt c th nào
đó. Lnh này cho phép xóa các đi tng không cn thit theo mt đn v din
tích nào đó hay có th, xóa các đim kích chut (node) và nhp hai node li vi
nhau trên mt hay hai đi tng.
- Offset: To các đi tng song song.
- Rotate: Xoay các đi tng.
- Smooth: Làm trn đi tng dng đng.
- Unsmooth: Thoát lnh Smooth.

19
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
- Convert to Regions: Chuyn các đi tng dng đng sang các đi tng
dng vùng.

t tâm ca đi tng đc mã đa hóa.
- Geocode Using Server: Mã đa hóa
nhng s dng lp d liu đc cung cp t
mng.

20
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749
- Create Points: To đim t bng ta đ, đc s dng khi chúng ta mun đa
lp d liu t các dng bng đ đa vào bn đ
- Combine Objects using Column: Kt hp các đi tng trên mt lp d liu
theo mt trng thuc tính nào đó. Các đi tng có thuc tính ging nhau s
đc biu din mt đi tng duy nht. Chúng ta có th s dng lnh này đ
thng kê din tích, dân s ca mt vùng nào đó.
- Buffer: To vùng đm cho mt lp d liu đc chn và xut kt qu sang
mt lp khác.
- Voronoi: To các vùng cha đim.
- Driving Regions: To vùng đm theo thi gian và khong cách. Bng thng
mi ca MapInfo. Mun s dng chúng ta phi tr l phí.
- Import: a d liu t các đnh dng khác vào trong MapInfo (AutoCAD,
Text,…).
- Export: Xut d liu t Mapinfo sang các đnh dng khác (AutoCAD,
Text,…).
- Maintenance: Chnh sa, duy trì d liu thuc tính, cu trúc bng thuc tính.
- Oracle Workspace Tools: To, xóa các tp tin WorkSpace.
- Raster: Chnh sa các lp d liu dng Raster.
- WMS Table Properties: Là t vit tt ca Web Map Service. Phn này cho

- Toolbars: M các thanh công c ca
MapInfo (Main, Drawing, Tool, Web
Service, DBMS, Standard).
- Show Theme Legend Window: Biu din bng chú thích màu, trng thái ca
đi tng trên bn đ.
- Show Statistics Window: Biu din bng thng kê theo trng thuc tính ca
lp d liu.
- Show Mapbasic Window: Biu din chng trình lp trình cho MapInfo.
- Show Status Bar: Hin th thanh trng thái ca chng trình MapInfo.
- Custom Colors: Chnh sa bng màu theo ý ngi dùng.
- Preferences: Chnh sa các thông tin, màu sc, kiu đi tng,… theo ý ngi
s dng.
2.1.8 Menu Map

- Layer Control: Kim soát các lp đang
và cha hin th trên trang Window.
- Create 3DMap: To bn đ  dng 3D.
- Create Prism Map: To mô hình lng tr.
- Create Thematic Map: Chnh sa cách
hin th đi tng trên bn đ.
- Modify Thematic Map: Chnh sa li
màu sc, thông tin hin th ca bn đ.
- Create Legend: To bng chú thích cho
bn đ.
- Change View: Thay đi t l bn đ trên
trang Window.
- Clone View: To thêm mt ca s tái sinh
t ca s đang kích hot.

22

hành.
- Cascade Windows: To các ca s sp xp theo dng tng.
- Arrange Icons: Sp xp theo các biu tng.

23
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun
BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM

0987568749

2.2 Thanh công c
2.2.1 Thanh Main -
Select: Chn đi tng. Mun chn nhiu đi tng thì nhn Shift trong
quá trình chn.
-
Marquee Select: Chn đi tng theo hình vuông hay hình ch nht.
-
Radius Select: Chn đi tng theo hình tròn.
-
Polygon Select: Chn các đi tng theo đnh dng vùng nào đó. Khi v
vùng thì các đi tng đc chn ch cn chng lên vùng là đc chn.
-
Boundary Selection: La chn đi tng theo mt vùng bao nào đó. Lnh
này có ngha là khi s dng đi tng bao ca mt lp nào đó thì các đi tng
ca các lp khác nm hoàn toàn trong đng bao đó s đc chn. Lnh này buc
phi có ít nht hai lp d liu thì mi thc hin đc.