Một số khó khăn đối với giáo viên tiếng anh
Khi giảng dạy tiếng Anh chuyên ngnhThS. Bạch Thị thanh
Bộ môn Anh văn
Khoa Cơ bản - Trờng Đại học GTVT
Tóm tắt: Tiếng Anh chuyên ngnh l một học phần mới đợc đa vo giảng dạy tại
trờng Đại học Giao thông trong thời gian gần đây. Để đáp ứng đợc công việc mới mẻ ny đội
ngũ giáo viên Anh văn đã phải đơng đầu với không ít khó khăn. Bi báo ny sẽ đề cập một số
khó khăn m họ gặp phải v đề xuất một số giải pháp.
Summary: ESP has been taught at the University of Communications and Transport
recently. So the teachers of the English section have tried their best to be ready for the new
subject and encountered a lot of difficulties. This article will mention some of these difficulties
and suggest some solutions.
i. đặt vấn đề
Trong xu thế phát triển nh vũ bão của
khoa học kỹ thuật ngày nay thì ngoại ngữ bao
giờ cũng là công cụ hữu hiệu giúp chúng ta
nắm bắt đợc thông tin cũng nh những kiến
thức mới một cách nhanh chóng và chính xác.
Nhng để làm đợc điều đó thì vốn ngoại ngữ
cơ bản không thôi cha thể đủ, vì vậy việc dạy
và học tiếng Anh chuyên ngành đã và đang
đợc đa vào giảng dạy tại các trờng Đại
học ngày càng nhiều, trong đó có trờng Đại
học Giao thông vận tải nhằm trang bị cho sinh
viên một lợng từ vựng chuyên ngành ban đầu
Chỉ qua những ý kiến này của
Hutchinson và Robinson ta cũng thấy đợc
đầy đủ những khó khăn của giáo viên khi bắt
tay vào giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành. Rõ
ràng họ phải là những ngời tiên phong tự mò
mẫm để tìm ra cách đi và khẳng định mình.
1. Trớc hết họ gặp khó khăn trong tâm
lý giảng dạy. Hầu hết giáo viên tiếng Anh
trong các trờng đại học đều đợc đào tạo để
dạy tiếng Anh cơ bản (General English), kiến
thức của họ thiên về lĩnh vực xã hội hơn là các
lĩnh vực tự nhiên. Khi bắt tay vào giảng dạy
tiếng Anh chuyên ngành, với vị trí bất đắc dĩ
của mình họ thờng có tâm lý rất lo âu, trăn
trở, không hiểu mình có đảm nhiệm đợc công
việc mới mẻ này không? Liệu sinh viên có coi
thờng mình vì kiến thức chuyên ngành của
mình quá ít không? Nhiều giáo viên còn băn
khoăn rằng nên chăng để phần này cho giáo
viên chuyên môn thạo tiếng Anh giảng dạy.
Mỗi buổi lên lớp với nội dung mới là cả một
cuộc vật lộn, căng thẳng đối với họ. Tuy đã
chuẩn bị rất kỹ nhng nếu bị sinh viên hỏi vào
đúng phần mình không biết thì thật là bẽ mặt
và cảm thấy rất mất tự tin trong những buổi
lên lớp sau. Đây là suy nghĩ trăn trở không
những của chính tác giả mà là tâm sự của
nhiều đồng nghiệp mà tác giả ghi nhận đợc
khi có dịp trò chuyện cùng họ. Đó là các giáo
thể tin cậy để hỏi các thắc mắc. Khi làm đề tài
nghiên cứu khoa học về khó khăn của sinh
viên trong việc học tiếng Anh chuyên ngành
năm 2003, tác giả đã khảo sát các mong
muốn nguyện vọng của sinh viên và thu đợc
kết quả là 60% sinh viên đợc hỏi mong muốn
giáo viên dạy tiếng Anh chuyên ngành cần có
kiến thức chuyên môn tốt hơn. Đây thực sự là
một thách thức đối với các giáo viên tiếng Anh
vì họ có thể giải đáp các thắc mắc về ngôn
ngữ chứ khó có thể làm thay vai trò của một
giáo viên chuyên môn đợc. Xuất phát từ khó
khăn này mà Hutchinson ([3] trang 161) đã
đặt ra một số vấn đề sau:
- Giáo trình tiếng Anh chuyên ngành có
cần đi sâu vào chuyên môn lắm không?
- Tại sao các giáo viên tiếng Anh chuyên
ngành lại thấy việc nắm bắt kiến thức chuyên
môn mà mình dạy bằng tiếng Anh rất khó?
- Giáo viên tiếng Anh chuyên ngành cần
có kiến thức chuyên môn ở mức độ nào?
4. Ngoài những khó khăn trên, một yếu tố
nữa cũng ảnh hởng đến quá trình giảng dạy
tiếng Anh chuyên ngành, đó là ý thức học của
sinh viên. Khi điều tra về tầm quan trọng của
tiếng Anh chuyên ngành, chỉ có 40% sinh viên
đợc hỏi cho rằng đây là môn học cần thiết.
Chính vì cha nhận thức đợc tầm quan trọng
của ngoại ngữ chuyên ngành nên họ chỉ học
quấy quá cho xong hoặc thậm chí không học.
những gì có sẵn để tìm ra cách giải quyết phù
hợp với tình huống cụ thể. Trong cuốn English
for Specific Purposes của Tony Dudley-Evans
và Maggie Jo St John, tác giả đã nêu rất rõ
quan điểm của mình: Giáo viên tiếng Anh
chuyên ngành cần phải linh hoạt và liều
một chút. Sự linh hoạt và liều lĩnh này chính là
chìa khoá cho sự thành công trong giảng dạy
tiếng Anh chuyên ngành ([4] trang 14)
2. Để tạo một tâm lý thoải mái, trớc khi
dạy giáo viên nên khẳng định với sinh viên
rằng họ là giáo viên ngoại ngữ chứ không phải
giáo viên chuyên môn, vì vậy nhiệm vụ của họ
là hớng dẫn sinh viên cách học và cung cấp
cho họ những kiến thức về ngôn ngữ là chính
còn kiến thức chuyên môn hay một số thuật
ngữ chuyên ngành chuẩn thì họ cần sự hỗ trợ
từ phía sinh viên rất nhiều. Điều này sẽ tạo
đợc sự thông cảm giữa thầy và trò trong quá
trình dạy và học. Theo Hutchinson giáo viên
tiếng Anh chuyên ngành không nên trở thành
một giáo viên dạy chuyên môn mà nên trở
thành một học sinh thích thú chuyên môn đó.
([3] trang 163) nhiều giáo viên đã không khỏi
ngạc nhiên về lợng kiến thức chuyên môn họ
đã cóp nhặt đợc từ các tài liệu chuyên
ngành mà họ phải giảng dạy và qua trao đổi,
trò chuyện với sinh viên.
3. Giáo trình tiếng Anh chuyên ngành
không cần là những tài liệu quá sâu về
ngành cơ khí khi giảng về phin lọc hay nắp xi -
lanh họ rất muốn đợc xem tận mắt những bộ
phận này để có thể tự tin hơn khi dạy sinh
viên. Nhìn chung kiến thức chuyên môn mà
giáo viên tiếng Anh chuyên ngành cần có
không cần phải là kiến thức sâu. Tuy nhiên
trong thực tế điều này còn phải phụ thuộc vào
giáo trình và đối tợng học viên.
5. Một giải pháp tiếp theo là nhà trờng
nên bố trí cho sinh viên học tiếng Anh chuyên
ngành cùng lúc hoặc sau khi đã đợc học
chuyên môn. Khi đó nhiệm vụ của giáo viên
sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều, họ chỉ cần giảng
về từ vựng và ngữ pháp chứ không phải giảng
giải về các khái niệm chuyên môn mà bản
thân họ cha chắc đã nắm vững. Đây cũng là
mong muốn của rất nhiều sinh viên. 80% sinh
viên khi đợc hỏi nêu lên nguyện vọng này.
6. Việc kiểm tra đánh giá cũng là nhân tố
quyết định chất lợng quá trình dạy và học.
Một thực tế cho thấy điểm kiểm tra giữa kỳ
tiếng Anh chuyên ngành của sinh viên bao giờ
cũng thấp hơn nhiều so với điểm cuối kỳ. Ví
dụ khi tổng kết điểm tại một số lớp khoa cơ khí
trong đợt kiểm tra giữa kỳ môn Anh văn
chuyên ngành năm 2003 - 2004 với nội dung
kiểm tra 5 bài đầu của giáo trình chỉ có
khoảng 20% (18 em trên 100) sinh viên đạt
điểm trung bình trở lên và đến cuối kỳ khi làm
bài thi với nội dung kiểm tra cả cuốn giáo trình
Anh chuyên ngành, đội ngũ giáo viên bộ môn
Anh văn, vốn chỉ đợc đào tạo để dạy tiếng
Anh cơ bản, đã phải nỗ lực hết mình và họ đã
gặp không ít khó khăn. Trong phạm vi bài báo
này tôi đã đề cập một số khó khăn nổi trội và
đề xuất một số giải pháp với hy vọng phần
nào làm dịu bớt nỗi trăn trở, lo âu của họ, giúp
cho quá trình dạy và học tiếng Anh chuyên
ngành đạt hiệu quả tốt hơn.
Tài liệu tham khảo
[1]. Kennedy, C & Bolitho. R. English for Specific
Purposes.
[2]. Robinson. P. ESP TODAY: A Practitioners
guide. Prentice Hall International (UK) Ltd, 1991.
[3]. Hutchinson, T & Waters. A. English for
Technical Communication. Longman Group, (UK)
Limited, 1984.
[4]. Dudley-Evanns. T. Development in English for
Specific Purposes. (An International Journal).
Cambridge University Press.
[5]. Tạp chí Khoa học Giao thông Vận tải. Số 3,
tháng 3/2003