Vai trò v các loại ti liệu
trong việc dạy v học Tiếng Anh

CN. phạm thị thu thuỷ
Bộ môn Anh văn
Khoa Khoa học cơ bản - Trờng Đại học GTVT

Tóm tắt: Bi báo ny trình by vai trò cốt yếu của ti liệu dạy học đối với việc dạy v học
ngoại ngữ, đặc biệt l việc dạy Tiếng Anh chuyên ngnh (TACN). Các loại ti liệu dạy học phổ
biến nhất cũng đợc đề cập đến trong bi nhằm nhấn mạnh hơn nữa vai trò của ti liệu dạy học
cũng nh tầm quan trọng của việc lụa chọn ti liệu phù hợp để năng cao hiệu quả của việc dạy
v học ngoại ngữ.
Summary: This article attemps to present the crucial roles that teaching materials play in
foreign language teaching and learning, especially in the ESP contexts. The most popular
teaching materials are also taken into consideration to further emphasize the roles of teaching
materials as well as the importance selection of the most suitable teaching materials to improve
the effectiveness of foreign language teaching and learning.

CB
A

i. đặt vấn đề
Tài liệu dạy học đợc sử dụng trong tất
cả các hoạt động dạy học, đặc biệt trong việc
dạy và học ngoại ngữ thì tài liệu đóng vai trò
hết sức quan trọng (Dudley-Evans &
St.John,1998: Richards, 2001). Dudley-Evans
and St.John (1998) cũng chỉ ra rằng vai trò
của tài liệu quan trọng hơn nhiều trong một số
hoàn cảnh dạy và học Tiếng Anh chuyên

Richards và Rodgers (trích trong Nunan,
1991) đã xem xét các tài liệu hớng dẫn nh
các tiêu chí cụ thể về mặt nội dung và sự
hớng dẫn cho giáo viên cả về việc cần dạy
những vấn đề gì lẫn cần tập trung vào vấn đề
nào do nội dung cụ thể hay các nhiệm vụ s
phạm đòi hỏi.
Richards (2001) cũng đồng tình với quan
điểm của Richards và Rodgers, ông đã chỉ rõ
rằng các tài liệu dạy học có thể là cơ sở cho
rất nhiều hình thức đầu vào ngôn ngữ, và nó
là cơ sở cho rất nhiều hoạt động thực hành
ngôn ngữ diễn ra trong lớp học. Richards còn
giải thích thêm rằng tài liệu là cơ sở cho nội
dung của giờ học, sự cân bằng giữa các kỹ
năng đợc dạy và loại hoạt động thực hành
ngôn ngữ mà ngời học tham gia.
CB
A

Hơn nữa, tài liệu dạy học tốt là sự trợ giúp
rất nhiều cho các giáo viên cha có nhiều kinh
nghiệm hoặc các giáo viên cha đợc đào tạo
cha chuẩn (Nunan, 1991; Richards, 2001).
Chúng có thể đợc coi là một hình thức đo
tạo giáo viên (Richards, 2001:251) và từ tài
liệu các giáo viên có thể hình thành các ý
tởng về việc lập kế hoạch và tiến hành dạy
giờ học nh thế nào.
2. Vai trò của tài liệu trong các khoá

no đó để dễ nhận biết (tr.171). Tuy nhiên họ
giải thích rằng điều này không có nghĩa là cấu
trúc của bài học cứng nhắc hay đợc sắp xếp
cố định mà nội dung thực sự của tài liệu phải
đợc chú trọng. Theo các tác giả này, nhằm
nâng cao việc học tập, các tài liệu cần thu hút
ngời học vào việc suy nghĩ và sử dụng ngôn
ngữ, các hoạt động cần kích thích quá trình
nhận thức chứ không phải quá trình cơ học và
ngời học cũng cần có ý thức về sự tiến bộ.
Đối với những tài liệu đợc coi là trợ giúp cho
việc học tập, Tomlison (1998) gợi ý rằng ngời
học phải đợc tạo những cơ hội sử dụng ngôn
ngữ trong giao tiếp hơn là chỉ thực hành ngôn
ngữ trong những tình huống có sự chỉ đạo của
giáo viên và tài liệu. Ông cũng nhấn mạnh
việc sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp liên quan
đến những cố gắng để đạt đợc mục đích
trong tình hống m nội dung, chiến lợc v
sự thể hiện mối tơng tác đợc ngời học xác

định (Tomlison,1998: 14). Những cố gắng ấy
có thể đạt đợc bằng cách tạo cơ hội cho
ngời học kiểm tra hiệu quả của những giả
thiết bên trong của họ, đặc biệt nếu những
hoạt động ấy kích thích họ tạo đợc đầu ra
cao hơn trình độ hiện nay của họ một chút
(Swan trích trong Tomlison, 1998:tr.15)
Là nguồn động viên, cổ vũ, tài liệu cần
phải là một thách thức có thể đạt đợc để

ví dụ và các bài tập thực hành mà có kèm
theo đáp án để ngời học có thể sử dụng
chúng để tự học. Một điều nữa cũng cần phải
lu ý trong phần này là sự khác nhau giữa
cách học của ngời học. Điều này có nghĩa
các hoạt động phải đa dạng, phải thoả mãn
nhu cầu cho tất cả các hình thức học
(Tomlison,1998;tr.17)
Rõ rằng rằng, tài liệu dạy học là yếu tố
then chốt, hết sức quan trọng trong việc dạy
bất kỳ ngôn ngữ nào. Ngời giáo viên cần
phải hiểu rõ vai trò cũng nh yêu cầu của tài
liệu giảng dạy trong khi thiết kế hay lựa chọn
tài liệu đối với tình huống giảng dạy riêng của
mình nhằm tạo điều kiện học tập tốt nhất cho
ngời học.
3. Các loại tài liệu giảng dạy
Tài liệu giảng dạy phổ biến mà giáo viên
có thể sử dụng là sách giáo khoa, tài liệu do
trờng soạn hay tài liệu do giáo viên tự soạn
(Richards, 2001). Theo Robinson (1991),
sách giáo khoa là loại tài liệu đợc xuất bản
rộng rãi, còn tài liệu do trờng soạn hay do
giáo viên tự soạn là loại tài liệu lu hành nội
bộ, trong phạm vi của một trờng. Lựa chọn
loại tài liệu nào, sách giáo khoa hay tài liệu
lu hành nội bộ là điều mà các chuyên gia
trong lĩnh vực ELT (dạy ngôn ngữ Tiếng Anh)
vẫn còn đang tranh luận.
CB

linh hoạt hơn tài liệu xuất bản sẵn có. Cuối
cùng, tác giả của các tài liệu nội bộ có thể
chắc chắn về việc áp dụng phơng pháp
giảng dạy nào đối với đối tợng ngời học đã
định trớc. Ngợc lại, Robinson (1991) lại chỉ
ra việc soạn tài liệu sử dung nội bộ mất thời
gian và tốn kém. Điều tồi tệ nhất là các tài liệu
đợc soạn trong nội bộ thể hiện sự giống
nhau rất dễ nhận thấy với ti liệu xuất bản sẵn
đã bị chối bỏ (Swales, trích trong
Robinson,1991;tr.58).
Nh đã đề cập ở trên, việc sử dụng tài
liệu xuất bản sẵn hay tài liệu lu hành nội bộ
đều có những u thế và nhợc điểm, vì thế sử
dụng loại tài liệu nào phải phụ thuộc vào mục
đích của các khoá học cũng nh điều kiện hay
hạn chế của tình huống cụ thể. Tuy nhiên
trong thực tế do việc soạn tài liệu mất thời
gian và tốn kém, các giáo viên thờng không
có thời gian hay sự trợ giúp của trờng để thiết
kế tài liệu riêng cho mình, trong nhiều trờng
hợp các giáo viên có xu hớng lựa chọn từ
những tài liệu xuất bản sẵn có hoặc trong sách
giáo khoa để sử dụng trong lớp học. Tuy nhiên,
chẳng có quyển sách no l hon hảo cả
(Brown, 1995;tr.166) vì thế cần phải đánh giá,
lựa chọn tài liệu để tìm ra sự phù hợp của tài
liệu đối với đối tợng ngời học đã định trớc.
CB
A

Tài liệu tham khảo
[1]. Brown,J.D. (1995) The elements of Language
Cirriculum. Boston:Heinle & Heinle Punlishers.
[2]. Dudley - Evans, T. & St. John, M. J. (1998)
Development in English for Specific Pursoses.
Cambridge: Cambridge University Press.
[3]. Nunan, D. (1992) The learner-centered
Cirriculum - A Study in Second Language
Teaching. Cambridge: Cambridge University Press.
[4]. Richards, J. C. (2001) Cirriculum Development
in Language Teaching. Cambridge: Cambridge
University Press.
[5]. Robinson, P. C (1991). ESP Today: A
practitioners Guide. London: Prentice Hall.
[6]. Tomlison, B. (1998). Materials Development in
Language Teaching. Cambridge: Cambridge
Univrsity Press