Đánh giá chất lợng tín hiệu thu khi sử dụng bộ khuếch đại
tạp âm thấp LNA trong các máy thu trạm gốc
của hệ thống thông tin vô tuyến CDMA ths. nguyễn ngọc huy
ks. Đàm mỹ hạnh

Bộ môn Kỹ thuật Viễn thông
Khoa Điện - Điện tử
Trờng Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Trong bi báo ny chúng tôi nghiên cứu việc sử dụng bộ khuếch đại tạp âm thấp
(LNA) để nâng cao chất lợng tín hiệu trong trong các máy thu trạm gốc của các hệ thống
thông tin di động CDMA. Kết quả đạt đợc trên cơ sở so sánh tỷ số tín hiệu trên tạp âm (tơng
ứng với tỷ lệ lỗi bit) trong hai hệ thống có sử dụng khuếch đại tạp âm thấp LNA v hệ thống
không sử dụng khuếch đại tạp âm thấp LNA.
Summary: This paper presents the research of signal quality improvement at a CDMA -
based station by installing low-noise amplifier (LNA). The result is expressed by comparing
signal to noise ratio (equivalent to Bit Error Rate) in a baseline system with LNAs and a system
without LNAs.
CT 2
1. Đặt vấn đề
Hệ thống thông tin vô tuyến CDMA chịu ảnh hởng của rất nhiều nguồn tạp âm, tất cả các
nguồn tạp âm đó đều có ảnh hởng lên giá trị tỷ số tín hiệu trên tạp âm (S/N). Do vậy việc tính
toán xác định giá trị tỷ số tín hiệu trên tạp âm rất phức tạp. Bài báo nghiên cứu kỹ thuật giảm
các ảnh hởng do hệ số nhiễu của các tạp âm không mong muốn ở trạm thu gốc. Để thực hiện
đợc điều này, thông thờng hệ thống trạm gốc CDMA đợc lắp đặt thêm bộ khuếch đại tạp âm
thấp LNA. Nghiên cứu sẽ đa ra phơng trình tính tỷ số tín hiệu trên tạp âm (S/N) (tơng ứng với
tỷ lệ lỗi bit) trong hai hệ thống có LNA và hệ thống không có LNA.
2. Hệ thống máy thu trạm gốc CDMA không sử dụng LNA

2
1comp

+=
(1)
CT 2
out
N
S







Hình 1. Hệ thống máy thu trạm gốc không sử dụng LNA
Hệ số khuếch đại G
1
của cáp là nghịch đảo của suy hao L
1
. Giả sử hệ số tạp âm của cáp là
bằng với suy hao đờng truyền (nghĩa là G
1
= L
1
) ta có:
)1F(LLF
211comp


m
- tổng tạp âm trên các kênh lu lợng hớng ngợc của tất cả các thiết bị di động
do trạm gốc phục vụ;
I
t
- tổng công suất tạp âm trên các kênh lu lợng hớng ngợc của tất cả các thiết bị
di động do trạm gốc khác phục vụ;
I
n
- công suất tạp âm từ các nguồn tạp âm không phải của hệ thống CDMA, gồm toàn
bộ các nguồn tạp âm có thể gây nghẽn hệ thống CDMA;
N - công suất tạp âm nhiệt.
Giá trị R đợc tính từ mô hình Mote Carlo hoặc đo đợc bằng cách xác định tổng công suất
trong băng CDMA chia cho tổng công suất tạp âm nhiệt N. Tổng công suất đo đợc xấp xỉ bằng
tử số ( ) của công thức trên. Giá trị R là một thông số rất tốt để xác định tải của trạm
N'I'I'I
ntm
+++gốc trên đờng truyền hớng ngợc có lớn hay không. R càng lớn tức là mức tạp âm chênh so
với tạp âm nhiệt của đờng truyền hớng ngợc càng lớn nên yêu cầu tải càng lớn. Với dung
lợng của mỗi một trạm gốc là xác định nên trạm gốc phục vụ đợc ít thuê bao hơn.
Từ công thức (5) ta có:
WkTW)RT(k)WkT(RRNN'I'I'I
Aoontm
=
=
=
=





(7)
trong đó:
S
in
- công suất tín hiệu ngay sau anten sẽ phải chịu suy hao L
1
và khuếch đại G
2
;
(KT
sys
W) - tạp âm hệ thống cũng sẽ chịu suy hao L
1
và khuếch đại G
2
;
Nh đã biết T
A
= RT
o
.
Về T
comp
chúng ta có thể suy ra từ hai công thức (2) và (3) nh sau:
o21o211ocompcomp
T)1FL(T]1)1F(LL[T)1F(T

+
=






(9)
Có thể viết công thức (9) nh sau:
WTk
S
N
S
o
in
out

=






(10)
Trong đó
là tạp âm tổng hợp:
= R + (L
1


CT 2
out
N
S







Hình 2. Hệ thống máy thu trạm gốc LNA
Giả sử tín hiệu sau anten có cờng độ là S
in
và tỷ số tín hiệu trên tạp âm đầu ra là (S/N)
out
.
Trong trờng hợp này có công thức tính hệ số tạp âm tổng hợp của thiết bị thu là:
'
3
'
2
'
1
'
4
'
2
'

4
'
3
'
1
'
2
'
3
'
1
'
2
'
1
'
1
'
comp
G
)1F(LL
G
)1L(L
)1F(LLF

+

++=
(13)
Nhiệt độ tạp âm hệ thống tơng tự nh phần trên công thức (4):

'
2
'
1in
'
out
==







(14)
Kết hợp với công thức (7) và (8) ta có công thức (14) đợc biến đổi nh sau:
W).TRT(k
S
N
S
'
comp0
in
'
out
+
=




'
4
'
3
'
1
'
2
'
3
'
1
'
2
'
1
'
1o
'
comp
'
comp
T1
G
)1F(LL
G
)1L(L
FL
T1
G

(16) Thay công thức (16) vào (15) ta đợc:
WT1
G
)1F(LL
G
)1L(L
FLRk
S
N
S
o
'
2
'
4
'
3
'
1
'
2
'
3
'
1
'
2

S
N
S
o
'
'
in
'
out

=







(18)
Trong đó là tạp âm tổng hợp:
1
G
)1F(LL
G
)1L(L
FLR
'
2
'
4

'
1
'
+ (20)
4. ảnh hởng LNA đến (S/N) hệ thống
Chúng ta sẽ so sánh (S/N)
out
của hệ thống không có LNA và (S/N)

out
của hệ thống có LNA.
CT 2
Gọi Q là hệ số tăng (S/N) thể hiện độ tăng (S/N) giữa anten và thiết bị vô tuyến khi có thêm
LNA. Hệ số Q đợc định nghĩa nh sau:
out
'
out
)N/S(
)N/S(
Q =
(21)
Và Q đợc tính nh sau:
'
2
'
4
'
3
'
1

+

++
+
=


=


















=
(22)
Chú ý rằng với hệ thống có hay không có LNA thì công suất tín hiệu ngay sau anten vẫn là
nh nhau nên

R = 0,5 dB = 3,16
L
1
= 2,0 dB = 1,58
F
2
= F
4
= 6,0 dB = 3,98
F
2
= 2,2 dB = 1,66
G
2
= 16 dB = 39,81
L
1
= 0,5 dB = 1,12
L
3
= 1,5 dB = 1,41
Thay các giá trị này vào công thức (22) ta đợc hệ số tăng tỷ số SNR (SNR-tỉ số tín hiệu
trên tạp âm) là 3,1 dB.
Vì hệ thống CDMA có điều khiển công suất hớng ngợc nên hệ số Q sẽ giảm theo công
suất truyền di động. Điều này rất dễ thấy vì nếu SNR tăng thì điều khiển công suất hớng ngợc
sẽ điều khiển thiết bị di động giảm công suất để công suất truyền đi chỉ đủ để đạt đợc SNR
mong muốn.
CT 2

Hình 3. Hệ số tăng SNR tỷ lệ với hệ số tạp âm LNA. Đồ thị mô phỏng dùng giả thiết:

2
= 2.2 dB, L
1
= 0.5 dB v L
3
= 15 dB
Trong hình 4, trục tung là trục hệ số tăng SNR (Q( dB)), trục hoành là hệ số khuếch đại
LNA (G
2
( dB)). Mỗi đờng trên đồ thị này thể hiện sự thay đổi của hệ số tăng SNR theo hàm
của hệ số khuếch đại LNA tơng ứng với các mức tăng so với tạp âm nhiệt R của trạm gốc là 0,
2,4 và 6 ( dB)). Qua đồ thị này ta thấy, khi hệ số khuếch đại LNA tăng thì hệ số Q sẽ tăng tuy
nhiên nó sẽ đạt bão hoà khi hệ số khuếch đại LNA đạt mức cao.
CT 2
6. Kết luận
Bài báo đã đa ra phơng pháp đánh giá chất lợng tín hiệu thu trong hệ thống trạm thu
gốc CDMA có và không có sử dụng bộ khuếch đại tạp âm thấp LNA. Bài báo đã mô phỏng một
số trờng hợp SNR thay đổi theo hệ số khuếch đại và hệ số tạp tâm của LNA. Các kết quả đạt
đợc sẽ giúp cho các nhà thiết kế các hệ thống thu phát vô tuyến CDMA, đặc biệt là hệ thống
thông tin di động CDMA dễ dàng chọn đợc các tham số thích hợp của hệ thống thiết bị để đạt
đợc chất lợng tín hiệu thu theo yêu cầu. Cũng qua đó giúp các nhà thiết kế xem xét khả năng
nên hay không nên đặt một bộ LNA vào trạm gốc CDMA để tăng khoảng cách đờng truyền
hớng ngợc.

Tài liệu tham khảo
[1] Skar B. Digital Communiacations Fundamentals and Applications, Englewood Cliffs, Nj: Prentice Hall,
1988.
[2] Samuel C. Yang., CDMA RF system Engineering, Artech House Boston, 1998.
[3] John B. Groe Lawrence E. Larson, CDMA Mobile Radio Design, Artech House Boston, 2000.
[4] Cotter W.Sayre., Complete Wireless Design, McGraw-Hill, 2001Ă