CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘ TIN CẬY
CỦA MỘT BÀI THI NGOẠI NGỮ

ThS. BẠCH THỊ THANH
Bộ môn Anh văn
Khoa Khoa học cơ bản
Trường Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Đi đôi với dạy và học ngoại ngữ, khâu kiểm tra đánh giá cũng luôn là mối quan
tâm của giáo viên và học viên. Thông qua quá trình này giáo viên có thể đánh giá được kết
quả học tập của người học, đánh giá được cách dạy của mình và từ đó tìm ra phương pháp
phù hợp. Còn đối với học viên quá trình kiểm tra đánh giá sẽ giúp họ biết được khả năng của
mình và sẽ cố gắng hơn. Tuy nhiên để có được một bài thi hay một bài kiểm tra đáng tin cậy
không phải là một việc dẽ dàng. Bài báo này sẽ đề cập các yếu tố tác động đến độ tin cậy của
một bài thi phần nào giúp cho việc thiết kế đề thi và tổ chức thi môn ngoại ngữ được tốt hơn.
Summary: Along with the need of teaching and learning foreign languages, the need of
testing has gained much concern from teachers and learners as well. Through testing,
teachers can evaluate learners’ achievements, self-assess their teaching methods and find out
the better way to teach their students. Thanks to testing, learners can know their ability and
then try to learn better. However, it is not easy to have a reliable test. This article will mention
some factors affecting the reliability of a foreign language test, which can help to have a
better test design and administration.

CNTT
_
CB
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chúng ta ai cũng biết đi đôi với quá trình
giảng dạy và học tập thì khâu kiểm tra đánh giá
là vô cùng quan trọng. Vì vậy kiểm tra đánh

tin cậy là bài thi mà kết quả bài làm của thí
sinh phản ánh đúng trình độ của họ, nếu bạn
cho họ làm lại thì bạn vẫn nhận được kết quả tương tự ([2] trang 20). Điều này cũng được
đề cập trong trang web về kiểm tra đánh giá:
một bài thi được thực hiện với cùng một đối
tượng ở những thời điểm khác nhau cho ta
những kết quả tương tự nhau là bài thi đáng
tin cậy ([5]). Theo Bachman, 1990, độ tin cậy
của bài thi chính là khả năng đánh giá trình độ
của thí sinh của bài thi đó chính xác đến mức
độ nào ([3] trang 195).
Tuy nhiên để bài thi đạt được độ tin cậy
cũng cần lưu ý nhiều yếu tố.
1. Bài thi nên gồm có nhiều phần,
nhiều dạng bài
Bài thi với nhiều dạng bài sẽ đánh giá
chính xác hơn khả năng của người học. Theo
Arthur Hughes thì một bài thi càng có nhiều
câu hỏi đa dạng thì độ tin cậy càng cao và
theo ông điều này đã được chứng minh qua
thực tế ([1] trang36).
Tuy nhiên cần lưu ý rằng các câu hỏi sau
không nên liên quan đến kết quả của câu trước
đó. Ví dụ trong một bài kiểm tra đọc ta có câu
hỏi trước là “Where did the child find her
mother?” và câu hỏi tiếp theo là “What was
unusual about the place ?”. Như vậy câu hỏi

bài rất khác nhau và tiêu chí đánh giá sẽ rất
khó chính xác.
Theo Hughes, đề bài không nên cho mở
quá, các yêu cầu cụ thể cần được nêu rõ trong
đề. Hãy so sánh các đề kiểm tra viết sau để
thấy rõ hơn điều này.
a. Write a composition on education.
b. Write a composition on education in
Vietnam.
c. Write a composition on how we might
improve education in Vietnam.
d. Discuss the following measures to
improve education in Vietnam:
CNTT_C
B
- Improve the facilities (rooms,
equipment, …)
- Improve the programs
- Provide training for teachers
Như vậy đề thi dạng thứ tư sẽ cho ta độ tin
cậy cao hơn cả vì các yêu cầu đưa ra cụ thể hơn.
3. Các câu hỏi trong bài thi không nên
bị mơ hồ
Các câu hỏi phải thật rõ ý, tránh tình trạng
thí sinh đưa ra câu trả lời mà người ra đề không
lường trước được. Ví dụ trong một bài đọc của đề
thi tuyển sinh cao học của trường Giao thông có
đoạn mở đầu như sau “Three people jumped out
of a car on a busy Oxford Road after a fire started
under the bonnet this morning…”, và người ra đề

hiểu khác ý của người ra đề. Trong cuốn
Testing for Language Teachers, Arthur Hughes
cho rằng khi đưa ra chỉ dẫn bằng lời nói cũng
nên viết cẩn thận ra giấy trước rồi sau đó mới
đọc. Cyril Weir cũng nêu lên vấn đề này trong
cuốn Understanding & Developing Language
Tests: “…nếu chỉ dẫn quá phức tạp, có thể dịch
chỉ dẫn đó ra tiếng mẹ đẻ cho thí sinh…” vì
theo ông “mục đích của bài thi không phải là
kiểm tra khả năng hiểu những chỉ dẫn đó….”.
Tuy nhiên cũng có những tranh cãi về vấn đề
dịch chỉ đẫn ra tiếng mẹ đẻ này. Việc hiểu sai
yêu cầu đề bài trong đề thi tiếng Anh đối với
sinh viên trường Giao thông thường không xảy
ra vì các em đã được làm quen với dạng bài
trước khi thi và chỉ dẫn trong bộ đề thi tiếng
Anh nhìn chung là ổn.
CNTT
_
CB
5. Bài thi phải được trình bày rõ ràng
và hợp lý
Bài thi cần được đánh máy (hoặc viết
tay) cẩn thận, trình bày gọn gàng, các chữ
không nên quá sít nhau. Chẳng hạn việc thí
sinh phải lật đi lật lại các trang để trả lời câu
hỏi bài đọc là một điều không hợp lý trong
khâu trình bày. Việc in ấn, nhân bản cũng phải
được làm cẩn thận để có được những đề thi rõ
ràng tạo điều kiện cho thí sinh làm bài tốt.

thi nghe của sinh viên được thực hiện qua đài,
băng với chất lượng không được tốt lắm, hơn
nữa việc bố trí phòng thi hẹp hay rộng cũng
ảnh hưởng đến chất lượng bài nghe. Khi thi để
đảm bảo sự nghiêm túc, tốt nhất là mỗi người
một bàn nhưng đôi lúc do thiếu phòng nên hai
thí sinh ngồi chung một bàn, khi đó không
tránh khỏi hiện tượng bàn bài hoặc quay cóp. 8. Việc chấm bài phải được thực hiện
tốt bao gồm các yếu tố sau:
- Việc cho điểm phải khách quan : Theo
Arthur Hughes, để có tính khách quan cao khi
chấm bài nên sử dụng dạng đề thi trắc nghiệm.
Tuy nhiên việc ra đề thi dạng này khó và đòi
hỏi phải thử nghiệm nhiều. Ông còn đề xuất
một dạng nữa là câu hỏi mở với câu trả lời
đúng chỉ là một từ (open-ended item). Ví dụ,
sau khi nghe một bài thí sinh phải trả lời câu
hỏi “What was different about the results?” và
câu trả lời đúng là “Success was closely
associated with high motivation”. Với câu trả
lời dài như vậy việc cho điểm sẽ khó khách
quan được. Việc chấm điểm sẽ có độ tin cậy
cao hơn nếu thí sinh được cung cấp một phần
của câu trả lời. Ví dụ câu hỏi trên có thể ra như
sau: “What was different about the results?” -
“…was closely associated with high ”. Đối
với đề thi viết, để việc cho điểm đạt độ khách

- Bài thi nên được chấm ít nhất hai vòng
độc lập và sẽ có người thứ ba đưa ra điểm kết
luận trên cơ sở điểm của hai vòng chấm trước.
Trên đây là một số yếu tố ảnh hưởng
đến độ tin cậy của bài thi, ngoài ra để có được
một bài thi chất lượng chúng ta còn phải chú ý
đến độ giá trị (validity), tính thực tiễn
(practicality) của bài thi đó.
III. KẾT LUẬN
Kiểm tra đánh giá là khâu vô cùng quan
trọng trong quá trình dạy và học, nhưng thực
hiện việc đó như thế nào để đạt được hiệu quả
và có độ tin cậy cao lại là một vấn đề. Trong
phạm vi bài báo này tôi đã trình bày một số yếu
tố quyết định độ tin cậy của một bài thi nói
chung và một bài thi ngoại ngữ nói riêng. Trong
những năm qua bộ đề thi tiếng Anh của trường
Giao thông đã được sửa đổi bổ sung liên tục.
Sắp tới bộ môn Anh văn cũng sẽ làm lại các
băng đĩa phục vụ cho thi nghe để có chất lượng
tốt hơn. Hy vọng rằng bài báo này sẽ là tài liệu
tham khảo giúp cho việc cải tiến các khâu ra đề
cũng như tổ chức các kỳ thi tiếng Anh của bộ
môn Anh văn được tốt hơn trong thời gian tới.
Tài liệu tham khảo
[1]. Arthur Hughes, 1997. Testing for Language
Teachers. Cambridge University Press.
[2]. Cyril Weir, 1993. Understanding &
Developing Language Tests.
[3]. Gary Buck. Assessing listening. Cambridge