TỔ CHỨC CÔNG TÁC KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
VÀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ Ở CÁC DOANH NGHIỆP ThS. NGUYỄN THỊ TƯỜNG VI
Bộ môn Kinh tế Vận tải
Khoa Vận tải - Kinh tế
Trường Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Việc tổ chức kiểm toán báo cáo tài chính và kế toán quản trị để xác nhận tính
trung thực, tin cậy và khách quan của các thông tin trên báo cáo tài chính và kế toán quản trị
là rất cần thiết trong nền kinh tế thị trường hiện nay. Để tiến hành công việc kiểm toán báo
cáo tài chính, quản trị có hiệu quả các doanh nghiệp phải tiến hành qua các bước: Lập kế
hoạch kiểm toán, chuẩn bị kiểm toán, thực hiện kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán. Với các
khoản mục cần kiểm toán khác nhau, kiểm toán viên phải lựa chọn phương pháp và nội dung
kiểm toán phù hợp nhằm phát hiện các sai sót, gian lận có thể xảy ra.
Summary: Recently, it is really important to organize the financial report and
management accounting audit to ascertain honesty, trust and objectiveness of information
included in financial reports and management accounting in the market economy. To
implement the financial and management report audits effectively, enterprises should carry
out activities in order as follows: auditotial planning, auditorial preparation, auditorial
implemetation and auditorial reporting. For other items to be audited, the auditor has to
select a proper auditorial methodology and content to detect possible errors and frauds. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay
các số liệu, thông tin tài chính của doanh
nghiệp được sự quan tâm và sử dụng khá rộng
rãi trong xã hội và qua đó đóng một vai trò
quan trọng trong hoạt động kinh tế xã hội.
kế toán quản trị là việc kiểm tra và xác nhận
tính kịp thời, trung thực, đầy đủ, khách quan
và tính tin cậy của báo cáo tài chính, báo cáo
kế toán quản trị trước khi ban giám đốc ký
duyệt và công bố; là việc kiểm tra và đánh giá
các báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản
trị đưa ra các kiến nghị và tư vấn cần thiết cho
các quyết định trong hoạt động sản xuất kinh
doanh nhằm đảm bảo sự hợp lý và hiệu quả.
Với bản chất như trên kiểm toán báo cáo
tài chính, báo cáo kế toán quản trị có vai trò
và nhiệm vụ sau:
+ Kiểm tra, xác nhận tính trung thực đầy
đủ khách quan và tính đáng tin cậy của báo
cáo tài chính, kế toán quản trị giúp cho việc
phân tích, đánh giá, định hướng và điều hành
hoạt động sản xuất kinh doanh. Đưa ra những
kiến nghị và tư vấn cần thiết cho quản lý và điều
hành hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả.
+ Kiểm tra việc tuân thủ các nguyên tắc
chuẩn mực kế toán, các chính sách tài chính,
kế toán hiện hành khi lập báo cáo tài chính,
quản trị phát hiện những sơ hở, yếu kém, gian
lận trong quản lý, trong việc bảo vệ tài sản
của doanh nghiệp.
Kiểm toán báo cáo tài chính, kế toán
quản trị có một vị trí quan trọng như vậy
nhưng hiện nay công tác kiểm toán nội bộ
trong đó có kiểm toán báo cáo tài chính, kế
toán quản trị của các doanh nghiệp còn gặp
phát sinh trên các chứng từ, sổ kế toán và báo
cáo tài chính;
- Thu thập các bằng chứng cần thiết;
- Tổng hợp, phân tích đánh giá trên cơ sở
số liệu đã thu thập.
+ Bước 4: Kết thúc cuộc kiểm toán
- Kiểm toán viên phải lập báo cáo kiểm toán;
- Giải quyết các công việc phát sinh sau
kỳ kiểm toán như kiểm tra lại việc triển khai
những kiến nghị, những đề nghị xử lý và những phương pháp đã nêu trong báo cáo
kiểm toán;
Các phương pháp thường được sử dụng
khi thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính, kế
toán quản trị:
+ Kiểm tra từ tổng hợp đến chi tiết;
+ Kiểm tra chọn mẫu xác suất: Chỉ kiểm
tra các chứng từ nghiệp vụ điển hình hoặc có
nghi vấn, chọn mẫu tập trung vào nơi có giá
trị lớn, độ rủi ro cao;
+ Kiểm tra từng khâu công việc của kế toán;
+ Kiểm kê thực tế hiện vật: Kiểm tra tiền
mặt tồn quỹ, vật liệu tồn kho, số lượng và giá
trị tài sản cố định… theo biên bản kiểm kê với
số liệu trong sổ kế toán phát hiện các trường
hợp sai sót, gian lận, mất mát thiếu hụt.
+ Phương pháp đối chiếu so sánh: Đối chiếu
giữa hiện vật và giá trị, giữa kế toán chi tiết và kế
+ Báo cáo kiểm toán báo cáo tài chính,
kế toán quản trị phải được trình bày đầy đủ
nội dung kết quả của cuộc kiểm toán một cách
rõ ràng, dễ hiểu theo mục tiêu kiểm toán đề ra.
Kiểm toán viên sẽ trình bày ý kiến của mình
về báo cáo tài chính, kế toán quản trị được
kiểm toán trong phạm vi kiểm toán.
Sau khi lập xong báo cáo kiểm toán, kiểm
toán viên có trách nhiệm gửi và công bố báo cáo
kiểm toán báo cáo tài chính, kế toán quản trị…
Báo cáo kiểm toán báo cáo tài chính, kế
toán quản trị phải được đính kèm báo cáo tài
chính, quản trị được kiểm toán.
Trên đây là quy trình tổ chức công tác
kiểm toán nói chung và công tác kiểm toán
báo cáo tài chính, kế toán quản trị nói riêng.
Mỗi bước thực hiện trong cuộc kiểm toán đều
có tác dụng và đóng góp nhất định đến sự
thành công của cuộc kiểm toán. Để đạt được
kết quả tốt trong tổ chức kiểm toán báo cáo tài
chính, kế toán quản trị các doanh nghiệp cần
phải tuân thủ đầy đủ các bước trên.
Tài liệu tham khảo
[1]. Kiểm toán – Trường Đại học Tài chính Kế toán Hà
Nội – NXB Tài chính – 1998.
[2]. Kiểm toán đại cương – Vũ Hữu Đức – Trường ĐH
Kinh tế TP. Hồ Chí Minh.
[3]. Kiểm toán nội bộ - Lý luận và hướng dẫn nghiệp vụ
- PGS. TS Đặng Văn Thanh – NXB Tài chính – 1997
♦