ĐIỀU CHỈNH GIÁ VÀ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG
CÁC CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG
KS. PHẠM DIỄM HẰNG
Bộ môn Kinh tế Xây dựng
Khoa Vận tải - Kinh tế
Trường Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Bài báo đề cập đến một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện điều chỉnh giá và hợp
đồng do biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng đối với các công trình giao
thông.
Summary: The artical mentions some issues that need to be considered when making price
and contract adjustment due to the changes in the price of raw material, fuel and building material.

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Một thực tế được nhìn nhận đó là việc
trượt giá nguyên, nhiên vật liệu nằm ngoài
khả năng kiểm soát của nhà thầu và chủ đầu
tư đã gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực cho
ngành xây dựng nói riêng và cho nền kinh tế
nói chung. Cũng do trượt giá, nhiều nhà thầu
dù đã được lựa chọn nhưng không ký được
hợp đồng, có những gói thầu dù đã ký được
hợp đồng và đang triển khai nhưng cũng bị
ngưng trệ. Có dự án đang triển khai, thậm chí
đã lên kế hoạch đấu thầu nhưng khi mời thầu
thì không có nhà thầu nào đến vì không có
điều chỉnh về giá. Những vướng mắc trên đã

đồng xây dựng như sau:
1. Căn cứ và nguyên tắc điều chỉnh giá
*) Căn cứ:
- Thời điểm điều chỉnh giá (có biến động
tăng, giảm giá).
- Loại vật liệu được điều chỉnh giá: Các loại nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng
thường xuyên chịu sự biến động của tăng,
giảm giá cả được điều chỉnh bao gồm: xăng,
dầu, sắt thép các loại (bao gồm cả cáp thép,
ống thép các loại), nhựa đường, xi măng, cát,
đá, sỏi, gạch, dây điện, cáp điện các loại, gỗ
các loại (bao gồm cả cốp pha gỗ, cửa gỗ các
loại) và kính các loại.
- Mức giá điều chỉnh (theo thông báo,
công bố của cơ quan chức năng).
- Các chứng từ hoá đơn hợp lệ của vật
liệu xây dựng cần điều chỉnh.
- Các chứng từ đối với các loại vật liệu
xây dựng không có hóa đơn.
- Khối lượng xây lắp, khối lượng vật liệu
xây dựng được điều chỉnh tại thời điểm có
biến động tăng, giảm giá.
Các căn cứ để tính trượt giá được xác
định vào thời điểm 28 ngày trước ngày nhà
thầu nộp hồ sơ thanh toán.
*) Một số nguyên tắc điều chỉnh:
- Việc điều chỉnh giá tiến hành song song

giá vật liệu xây dựng.
2. Phương thức điều chỉnh giá vật liệu xây dựng
Điều chỉnh giá vật liệu xây dựng được xác
định cho từng hợp đồng thi công xây dựng
công trình, từng gói thầu và cho cả dự án.
Giá vật liệu được điều chỉnh là căn cứ để
điều chỉnh dự toán xây dựng công trình, giá gói
thầu, tổng mức đầu tư, hợp đồng dựa trên cơ sở
của việc lập dự toán chi phí xây dựng bổ sung.
- Căn cứ vào nội dung của từng hợp đồng
cụ thể, dự toán chi phí xây dựng bổ sung được
xác định bằng 2 cách:
+ Thứ nhất là tính bù trừ chi phí vật liệu
trực tiếp: cách tính này dựa vào khối lượng
của vật liệu bị ảnh hưởng biến động giá và giá
trị chênh lệch giá của vật liệu tại thời điểm
điều chỉnh so với giá vật liệu xây dựng trong
hợp đồng hoặc trong dự toán gói thầu. Với giá
vật liệu tại thời điểm điều chỉnh là giá chiểu
theo thông báo giá hoặc giá trong thông báo
giá vật liệu theo chứng từ, hoá đơn hợp lệ.
+ Thứ hai là sử dụng hệ số điều chỉnh chi
phí vật liệu: hệ số này do chủ đầu tư tổ chức
tính toán hoặc áp dụng chỉ số giá do Bộ xây
dựng công bố hoặc chỉ số giá của Tổng cục
thống kê.
Dự toán này được lập một lần trên cơ sở

căn cứ vào kết quả trúng thầu, dự toán chi phí
bổ sung, hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu để
đàm phán, ký kết hợp đồng.
+ Trường hợp điều chỉnh giá hợp đồng
trọn gói, giá hợp đồng theo đơn giá cố định
sang hình thức giá hợp đồng theo giá điều
chỉnh thì chủ đầu tư phải báo cáo người quyết
định đầu tư về nội dung và phạm vi điều
chỉnh. Hiện nay, hình thức giá hợp đồng theo
giá điều chỉnh được thực hiện theo Thông tư
06/2007/BXD ngày 25/7/2007 hướng dẫn hợp
đồng trong hoạt động xây dựng.
3. Phương pháp điều chỉnh giá hợp đồng
- Một số trường hợp điều chỉnh giá hợp
đồng:
+ Do thay đổi khối lượng thi công: khối
lượng bổ sung ngoài hợp đồng hoặc phát sinh
lớn hơn 20% so với khối lượng đã ký trong
hợp đồng
+ Do thay đổi giá: điều chỉnh đơn giá
hoặc điều chỉnh giá hợp đồng do Nhà nước
thay đổi chính sách liên quan hoặc có biến
động về chi phí đầu vào sản xuất như nhiên
liệu, nguyên vật liệu, thiết bị xây dựng công
trình.
- Khi điều chỉnh giá hợp đồng thì khối
lượng công việc thanh toán được xác định trên
cơ sở khối lượng các công việc hoàn thành
được nghiệm thu, đơn giá thanh toán các công
việc được xác định theo các điều khoản trong

đầu tư, Ban quản lý dự án không dám mạo
hiểm chấp nhận trước tình trạng hoá đơn đỏ
và chứng từ giả trôi nổi ngoài thị trường rất
khó kiểm soát và kiểm chứng. Mặt khác, giá
vật liệu xây dựng thực tế ngoài thị trường diễn
biến phức tạp, hôm nay một giá ngày mai đã
lại một giá khác. Thậm chí có khi cùng một
ngày nhà thầu phải mua với nhiều giá khác
nhau. Nếu sử dụng những hoá đơn, chứng từ
để điều chỉnh giá thì khi thanh, kiểm tra sau
này sẽ có rất nhiều rủi ro và liên đới cho cả
chủ đầu tư, nhà thầu và một số cơ quan chức
năng khác. Trong khi đó thông báo giá của
liên Sở Tài chính - Xây dựng thường thấp hơn
nhiều so với giá thực tế ngoài thị trường nên
thiệt thòi cho các nhà thầu. Có khi giá thực là
10 đồng thì thông báo giá của các địa phương
chưa chắc đã được 7 - 8 đồng.
Chính những khó khăn đó làm đã khiến
cho việc điều chỉnh giá và hợp đồng xây dựng
công trình giao thông gần như bị ách tắc và
không có lối thoát.
Nhằm khai thông quá trình thực hiện bù
trừ chênh lệch giá thì chủ đầu tư, Ban quản lý
dự án cần thực hiện 3 vấn đề sau:
- Thứ nhất: với các địa phương chưa có
thông báo giá hoặc có nhưng chưa phù hợp
với giá thị trường thì chủ đầu tư, Ban quản lý
dự án xác định lại giá cho phù hợp làm cơ sở
lập dự toán bổ sung, tạm ứng, tạm thanh toán,

www.giaothongvantai.com.vn/
Khai thông dòng chảy điều chỉnh giá - Đức Thắng
- ngày 24/7/2008.
[2]. Thông tư 09/2008/BXD ngày 17/4/2008 và
văn bản 4199/BGTVT-CQLXD ngày 2/6/2008
thực hiện điều chỉnh giá và hợp đồng xây dựng do
biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu
xây dựng.
[3]. Công văn 5417/BGTVT-CQLXD ra ngày
21/7/2008 về việc thực hiện thông tư
09/2008/BXD và văn bản 4199/BGTVT-
CQLXD
♦