Chương 3: QUY TRNH CÔNG NGH
THUC DA
Khi nim chung:
Quy trnh sn xut da c nhiu công đon, gia công v
ch bin da thnh phm.
Ty theo đc tnh khc nhau ca tc đng bên ngoi vo
da nguyên liu, cc công đon: qu trnh v thao tc.
Khi nim qu trnh:
Bao gm cc công đon l –ha, trong đ da b tc đng
do cc nhân t ha hc, ha l (nhit đ, ma st, p
sut…). Thi gian tc đng (ngy, gi, pht) lm
thay đi ch yu tnh cht ha hc ca da (thnh
phn ha hc, cu trc ha hc).
2
& cc tnh cht vt l khc (đ mm do, thm kh, gin
n, mu sc…).
Khi nim thao tc:
Gm cc công đon ha hc, tc đng do thit b my
mc hay cc công đon th công, thi gian (giây
pht), lm thay đi hnh dng con da (kch thưc, b
dy, din tch) v mt s tnh cht vt l khc (mu
sc, phn quang, đ cm quang…).
3
Khi nim quy trnh công ngh
Quy trnh thuc da gm nhiu công đon (quy trnh v
thao tc) khc nhau, đưc tin hnh theo 1 trnh t
nht đnh.
Mi công đon đng mt vai tr khc nhau. Mi công
đon km theo s bin đi ca da.
Da nguyên liu s chu tc đng khc nhau qua tng

thu v liên kt vi da, h tr cho ty lông (gi l da
vôi).
7. X da: Da mt v da rut.
8. Foulons: ra da, ty vôi (Ca(OH)
2
6
Giai đon 1 (tip)
9. Lm mm: men ha, thi gian ngn, nhit đ tăng
dn, loi b tp cht, da mm do, co dn, trng
mn…
10. Axit-mui: to pH thch hp cho da, NaCl v H
2
SO
4
.
Bo qun da, dit khun (gi l da trn).
11. Thuc da trn bng crom: dng gc Cr
2
O
3
. Da c
tăng đ bn, chu axit, nhit, do, dai.
12.  kn: đưc bo qun trong nilon. Da đưc chng
lên nhau, bc cn thn.
7
Giai đon 2 (Ti thuc-nhum)
1. Da wetblue c pH=3,5-3,8 phi qua qu trnh trung
ha (thng quay), dng cht kim, to điu kin cho
cc cht nhm, du liên kt vi da trong công đon
k ti: điu chnh b dy, da mt WB v da rut WB.

10
Cc tương tc cơ bn. Cơ ch tương tc gia da v hot
cht trong QT ưt.
Tương tc cơ bn: Hu ht s dng QT ưt trong thuc
da (nưc v ha cht), xy ra trong foulons:
- Tương tc gia da – dung dch.
- Tương tc gia da – thnh TB.
- Tương tc gia cc con da.
- T tương tc khi trong mi con da khi t co bp.
11
1. Da liên tc b tương tc v nng dn lên.
2. Da liên tc b co gp v dn.
3. Mao qun ca cc s collagen liên tc b ni lng.
4. Dung dch hp ph vo cu trc da.
5. Nguy cơ lm try da do va chm (ti liu).
Cơ ch tương tc gia da-ha cht trong QT ưt
1. Cc hot cht khuch tn v b mt da.
2. Cc hot cht hp ph trên b mt da.
3. Cc hot cht khuch tn vo bên trong da.
4. Cc hot cht liên kt vi s collagen.
12
Cc thông s k thut trong qu trnh ưt
Hiu qu qu trnh ưt đưc đnh gi ch yu da vo
kh năng liên kt gia hot cht v da, ph thuc rt
nhiu yu t. K thut rt quan trng v c quan h
tương h ln nhau.
1. T s k l t l lưng nưc-ha cht/Da NL.
2. Thi gian din ra qu trnh phn ng.
3. Nng đ hot cht tham gia phn ng.
4. Nhit đ dung dch.

Neutralization: k = 150.0
Retan/Fatliq/Dyeing: k= 50.0 + 200.0
Water proofting: k= 50.0 + 300.0
15
Thi gian (din ra QT phn ng)
Thi gian liên quan đn QT hp ph HC vo bên trong
da, khuch tn- phân phi ha cht v liên kt vi
cc protein.
Cc yu t nh hưng
- Nng đ ha cht: vn tc phn ng tăng khi nn đ
tăng, nu nng đ cao th khuch tn không kp thi,
s hnh thnh mn chn.
- Lc tc đng cơ hc: do bao gm cc lc va chm,
tương tc mnh phn ng xy ra nhanh, thi gian rt
ngn, s collagen d b phân hy.
- Nhit đ: tăng th tc đ phn ng tăng, d gây hin
tưng da b phân hy, mng chn.
16
Nng đ
Vn tc phn ng tăng khi nng đ tăng (theo đnh lut).
Nng đ tăng gim s thm thu ha cht vo da, tăng
cưng đ hp ph, đy mnh tương tc gia da –
ha cht.
17