CHẤT LỎNG. HIỆN TƯỢNG CĂNG
BỀ MẶT CỦA CHẤT LỎNG

A. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Hiểu được cấu trúc của chất lỏng và chuyển động nhiệt trong chất lỏng.
- Hiểu được hiện tượng căng bề mặt và lực căng bề mặt theo quan điểm năng
lượng.
2. Kỹ năng
- Giải thích được một số hiện tượng thuộc hiện tượng căng bề mặt và tính lực
căng mặt ngoài trong một số trường hợp.

B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Một số dụng cụ thí nghiệm biểu diễn hiện tượng căng bề mặt của chất lỏng
bằng màng xà phòng.
- Một số bài tập sau bài và SBT.
2. Học sinh
- Chuẩn bị thí nghiệm thả nỏi đinh ghim trên mặt nước. Ống nhỏ giọt.

A. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 (………phút) : KIỂM TRA BÀI CŨ
- Thế nào là sự nở dài và sự nở khối?
- Nêu các công thức về sự nở dài và nở khối.
- Các ứng dụng.

Hoạt động 2 (………phút) : CẤU TRÚC CỦA CHẤT LỎNG.
Hoạt động của GV Hoạt động dự kiến của Nội dung chính của bài
HS
- Nêu câu hỏi.
- Hướng dẫn HS trả lời

nhiều lần mật độ phân tử ở chất khí
và gần bằng mật độ phân tử trong
chất rắn.
b) Cấu trúc trật tự gần
Tương tự cấu trúc của chất rắn vô
định hình, nhưng vị trí các hạt thường
xuyên thay đổi.
2. Chuyển động nhiệt ở chất lỏng
Trong chất lỏng, mỗi phân tử tương
tác với các phân tử khác ở gần. Nó
dao động quanh một vị trí cân bằng
tạm thời và từng lúc sau tương tác, nó
nhảy sang một vị trí mới, rồi lại dao động quanh vị trí cân bằng mới này,
và cứ thế tiếp tục. Đó là hình thức
chuyển động nhiệt ở chất lỏng.

Hoạt động 3 (………phút) : HIỆN TƯỢNG CĂNG BỀ MẶT
Hoạt động của GV Hoạt động dự kiến của
HS
Nội dung chính của bài
- Hướng dẫn và quan sát
HS làm thí nghiệm.
- Nhận xét kết quả


b) Lực căng bề mặt : có các đặc điểm
sau
- Điểm đặt: trên đường giới hạn của
bề mặt. - Chứng minh công
thức và rút ra kết luận.
- Phương : vuông góc với đường giới
hạn bề mặt và tiếp tuyến với bề mặt
của khối lỏng.
- Chiều : hướng về phía màng bề mặt
khối chất lỏng gây ra lực căng đó.
- Độ lớn :
“Độ lớn của lực căng bề mặt F tác
dụng lên một đoạn thẳng có độ dài l
của đường giới hạn bề mặt tỉ lệ với
độ dài l ”
F = .l
 (N/m) : hệ số căng bề mặt (suất
căng bề mặt) của chất lỏng (phụ thuộc