BI GIẢNG SỐ 5 SỐ TIẾT : 02
I. TN BI GIẢNG : CHƯƠNG 5
CÁC PHẦN TỬ TRONG HỆ THỐNG ĐIỆN KHÍ NÉN
II. MỤC TIU :
-SV nắm được cấu tạo , nguyn lý hoạt động của các phần tử Điện - khí nén v một số
mạch điều khiển đơn giản của hệ thống Điện - khí nn.
III. ĐỒ DÙNG VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Gio trình Khí nn - Điện khí nn ĐHCNTPHCM
- Gio trình Hệ thống điều khiển bằng khí nn - Nguyễn Ngọc Phương
- My chiếu projector
IV. NỘI DUNG BI GIẢNG :
5.1 KHI NIỆM
Điều khiển điện khí nén là sự kết hợp giữa khí nén và điện. Trong thực tế, các bộ truyền
động của máy công cụ và các hệ thống tự động đều được điều khiển bằng điện – khí nén.

2
1 3
Y
+24V
START
K Y
K
0V
Mach DK ( dien)
Mach DL ( khi nen )
1 2
2
5.2. CÁC PHẦN TỬ ĐIỆN KHÍ NÉN.
5.2.1 Nt nhấn :
Nút nhấn thường được dung để đóng hay mở một mạch điện.
1. Nút nhấn thường mở

2
1 3
Y
ky hieu tren so do Dien
1
Ở trạng thái không tác động mạch sẽ được nối.
Khi nút nhấn tác động mạch sẽ được mở ra hở
mạch và khi thôi tác động do sự đàn hồi của lị xo
mạch sẽ tự đóng lại
Khi tác động thì mạch thường mở sẽ chuyển sang
đóng và mạch thường đóng sẽ chuyển sang mở.
khi hết tác động mạch phục hồi trạng thi
- Lị xo giữ cho vị trí ban đầu của van l vị trí
bn phải: cửa 1 bị chặn, cửa 2 thơng với cửa
xả 3.
- Khi cuộn dây điều khiển Y có điện, vị trí
của van chuyển sang tri: cửa1 thơng với
cửa 2, cửa 3 bi chặn.
- Khi cuộn dây điều khiển Y mất điện, lị xo
đẩy van về vị trí phải phục hồi vị trí ban
đầu. vậy van được gọi l khơng duy trì.
b. Van điện từ 3/2 duy trì

2
1 3
Y1 Y2
Y1
ky hieu tren so do Dien
Y2
1 2

điện, van vẫn giữ vị trí bn tri, muốn chuyển
về vị trí bn phải ta cấp điện cho cuộn dây
điều khiển Y2. Vậy van được gọi l van duy
trì
- Lị xo giữ cho vị trí ban đầu của van l vị trí
bn phải: cửa 1 thơng với cửa 2, cửa 4 thơng
với cửa 5 v cửa 3 bị chặn.
- Khi cuộn dy điều khiển Y cĩ điện, vị trí
của van chuyển sang tri: cửa 1 thơng với
cửa 4, cửa 2 thơng với cửa 3 v cửa 5 bị
chặn.
- Khi cuộn dy điều khiển Y mất điện, lị xo
đẩy van về vị trí phải phục hồi vị trí ban
đầu. Vậy van được gọi l khơng duy trì.
- Van khơng cĩ vị trí thường xuyn ban đầu,
nhưng ta cũng quy ước vị trí ban đầu của
van l vị trí bn phải.
- Vị trí bn phải: cửa 1 thơng với cửa 2, cửa 4
thơng với cửa 5 v cửa 3 bị chặn.
- Khi cuộn dây điều khiển Y1 có điện, vị trí
của van chuyển sang tri: cửa 1 thơng với
cửa 4, cửa 2 thơng với cửa 3 v cửa 5 bị
chặn.
- Khi cuộn dây điều khiển Y1 mất điện, van
vẫn giữ vị trí bn tri, muốn chuyển về vị trí
bn phải ta cấp điện cho cuộn dây điều
khiển Y2. Vậy van được gọi l van duy trì
5.2.4. RELAY ( rơ le trung gian )

3 4 5 6 7

T
Cuộn dy
Thường mở
Thường đóng
T
5.3. VÍ DỤ
VD1: Các chi tiết từ giá đựng sẽ được di chuyển tới một dây truyền khác bởi một xy lanh
tác động hai phía, bằng cách.
Nhấn nút Start , xy lanh đi ra. Cuối hành trình tự quay về. hy vẽ mạch điều khiển điện khí
nén.

4 2
5
1
3
Y
100%
+24V
START
S
K
Y
K
0V
S
1 2 3
3
4 2
5
1

T
K1
Y
K1
0V
S
S
T 5
1 2 3 4
2
4
1
4 2
5
1
3
Y1 Y2
100%
+24V
START K1
K2
K1
T
0V
S
S
T 5 K2
K1 K2
Y1 Y2
1 2 3 4 5 6