1
V
V
ẤN ĐỀ
ẤN ĐỀ
3
3
Tính chất hóa học
Tính chất hóa học
của
củađất
đất

23
C
C
ác nguyên tố hoá học chính trong đất và khả năng cung
ác nguyên tố hoá học chính trong đất và khả năng cung
cấp cho cây trồng
cấp cho cây trồng

Keo đất có tỉ diện (m
2
2
/g) rất lớn nên là thành phần
/g) rất lớn nên là thành phần
chính tạo nên diện tích của thể rắn của đất.
chính tạo nên diện tích của thể rắn của đất.
Những đặc tính lý hoá của bề mặt keo đất rất
Những đặc tính lý hoá của bề mặt keo đất rất
thuận lợi cho các quá trình hấp phụ xảy ra (nhờ
thuận lợi cho các quá trình hấp phụ xảy ra (nhờ
vào sự tích điện bề mặt).
vào sự tích điện bề mặt). 5
Bảng. Tỉ diện của các cấp hạt trong đất thịt trung bình.
Bảng. Tỉ diện của các cấp hạt trong đất thịt trung bình.
Kích thước
hạt, mm
% trong đất Tỉ diện,
m
2
/g
% trong diện
tích chung
0.25-0.05
0.05-0.01
0.01-0.005
0.005-0.001
7
Thành phần keo đất:
Thành phần keo đất:
Dựa vào thành phần hoá học
Dựa vào thành phần hoá học
Keo khoáng vô cơ: khoáng sét, sesquioxyt.
Keo khoáng vô cơ: khoáng sét, sesquioxyt.
Keo hữu cơ
Keo hữu cơ
Keo vô cơ - hữu cơ:
Keo vô cơ - hữu cơ: 8
Dựa vào tính mang điện,
Dựa vào tính mang điện,
keo đất được chia ra làm 3 loại:
keo đất được chia ra làm 3 loại:
Keo âm (Asidoid): keo đất luôn mang điện tích âm
Keo âm (Asidoid): keo đất luôn mang điện tích âm
(khoáng sét), chiếm đa số trong đất, thường gặp
(khoáng sét), chiếm đa số trong đất, thường gặp
keo axit silic, axit humic, keo sét…
keo axit silic, axit humic, keo sét…O
O

3+
3+
OH
OH
-
-
O
OMg
Mg
2+
2+
OH
OH
-
-(Trung hoà điện) (Mang điện âm)
(Trung hoà điện) (Mang điện âm)COOH COO
COOH COO
‑
‑
+ H
+ H

3
+ HCl Fe(OH)
+ HCl Fe(OH)
2
2
+
+
+ Cl
+ Cl
-
-
+ H
+ H
2
2
O (keo dương)
O (keo dương)
Fe(OH)
Fe(OH)
3
3
+ NaOH Fe(OH)
+ NaOH Fe(OH)
2
2
O
O
-
-
+ Na

11
•
Trong đất có nhiều loại keo sét, nhưng có
Trong đất có nhiều loại keo sét, nhưng có
vai trò quan trọng nhất là các keo sét
vai trò quan trọng nhất là các keo sét
nhóm kaolinite, montmorilonite và
nhóm kaolinite, montmorilonite và
hydromica.
hydromica.12
TÍNH CHẤT HẤP PHỤ CỦA ĐẤT
TÍNH CHẤT HẤP PHỤ CỦA ĐẤT
Do đất có chứa những keo mang điện tích
Do đất có chứa những keo mang điện tích
nên nó có khả năng hấp phụ.
nên nó có khả năng hấp phụ.
Các dạng hấp phụ
Các dạng hấp phụ
•
Hấp phụ sinh học
Hấp phụ sinh học
•
Hấp phụ cơ học
Hấp phụ cơ học
•
Hấp phụ lý học (hấp phụ phân tử)
Hấp phụ lý học (hấp phụ phân tử)

Fe
Fe
3+
3+
+ PO
+ PO
4
4
3-
3-
FePO
FePO
4
4↓
↓
•
Hấp phụ lý hoá học (hấp phụ trao đổi)
Hấp phụ lý hoá học (hấp phụ trao đổi)
[
[
KĐ
KĐ
]
]
H+
H+
+ NH

4
4
)
)
2
2
SO
SO
4
4
[
[
KĐ
KĐ
]
]
2NH4+
2NH4+
+ C
+ C
aSO
aSO
4
4
Sự hấp phụ cation tuân theo tuân theo quan hệ
Sự hấp phụ cation tuân theo tuân theo quan hệ
đương lượng, khả năng trao đổi phụ thuộc
đương lượng, khả năng trao đổi phụ thuộc
nồng độ ion trong dung dịch…
nồng độ ion trong dung dịch…

CEC = S + H = (Ca
CEC = S + H = (Ca
2+
2+
, Mg
, Mg
2+
2+
, K
, K
+
+
, Na
, Na
+
+
)
)+
+ (H
(H
+
+
, Al
, Al


CEC
CEC
•
BS càng lớn thì đất càng bão hoà bazơ.
BS càng lớn thì đất càng bão hoà bazơ.21
Quan hệ giữa keo đất với lý tính đất
Quan hệ giữa keo đất với lý tính đất
Quan hệ giữa keo đất với hoá tính đất
Quan hệ giữa keo đất với hoá tính đất
Quan hệ giữa khả năng hấp phụ của đất
Quan hệ giữa khả năng hấp phụ của đất
với với chế độ bón phân và cải tạo đất.
với với chế độ bón phân và cải tạo đất.22
DUNG DỊCH ĐẤT
DUNG DỊCH ĐẤT
VÀ PHẢN ỨNG CỦA ĐẤT
VÀ PHẢN ỨNG CỦA ĐẤT
Khái niệm
Khái niệm
Ý nghĩa của dung dịch đất
Ý nghĩa của dung dịch đất
Nguồn gốc của dung dịch đất:
Nguồn gốc của dung dịch đất:

2
PO
PO
4
4
-
-
, HPO
, HPO
4
4
2-
2-
, NO
, NO
2
2
-
-
.
.
Các cation chủ yếu trong dung dịch đất gồm có
Các cation chủ yếu trong dung dịch đất gồm có
Ca
Ca
2+
2+
, Mg
, Mg
2+

2+
.
.
Chất hữu cơ hoà tan trong dung dịch đất
Chất hữu cơ hoà tan trong dung dịch đất
Hợp chất vô cơ-hữu cơ hoà tan
Hợp chất vô cơ-hữu cơ hoà tan
Chất khí trong dung dịch đất:
Chất khí trong dung dịch đất:24
Phản ứng chua hay kiềm của dung dịch đất tuỳ
Phản ứng chua hay kiềm của dung dịch đất tuỳ
thuộc vào nồng độ của H
thuộc vào nồng độ của H
+
+
và OH
và OH
-
-
.
.
Đánh giá tính chua hay kiềm của dung dịch đất
Đánh giá tính chua hay kiềm của dung dịch đất
thông qua giá trị
thông qua giá trị
pH = -log [H
pH = -log [H

4
, MgSO
, MgSO
4
4
làm cho
làm cho
dung dịch đất có phản ứng trung tính.
dung dịch đất có phản ứng trung tính.
Muối của acid mạnh và bazo yếu khi bị thuỷ phân
Muối của acid mạnh và bazo yếu khi bị thuỷ phân
làm cho đất có tính chua: AlCl
làm cho đất có tính chua: AlCl
3
3
, FeSO
, FeSO
4
4
, KAl(SO
, KAl(SO
4
4
)
)
2
2
:
:


4
+ 3Al(OH)
+ 3Al(OH)
3
3

Trích đoạn PHẢN ỨNG OXY HOÁ KHỬ ĐẤTPHẢN ỨNG OXY HOÁ KHỬ ĐẤT

---