Bảo Đại (Nguyễn Vĩnh Thụy) - Vị hoàng đế cuối cùng
(thời gian ở ngôi: 1926-1945)
Bảo Đại tên thật là Nguyễn Vĩnh Thụy, con vua Khải Định. Có nhiều dư luận hoài
nghi về vấn đề này, vì ai cũng biết Khải Định là một ông vua bất lực không thể có
con. Bà Hoàng Thị Cúc sinh ra Vĩnh Thụy chỉ là một nàng hầu, đã có thai từ trước v
à
được vua Khải Định công nhận Chuyện bí mật cung đình này đã được đồn đại, có
một số người trong hoàng tộc đã viết rõ ràng trong hồi ký. Nhưng theo sự nhìn nhận
của chính thống thì ông vẫn là con của Khải Định, và đã được Khải Định chǎm sóc
nâng niu. Mẹ ông vẫn được tôn xưng là bà Từ Cung như chúng ta đã biết.
Vĩnh Thụy sinh nǎm 1913, đến nǎm 10 tuổi thì được phong làm Đông cung thái tử.
Sau khi trở thành người kế vị, Vĩnh Thụy được trao cho Khâm sứ Sác-lơ mang về
Pháp đào tạo. Nǎm 1925, vua Khải Định mất, thế tử Vĩnh Thụy về chịu tang, và đư
ợc
nối ngôi cha, lấy hiệu là Bảo Đại khi mới 13 tuổi. Sau khi lên ngôi, Bảo Đại trở lại
Pháp để tiếp tục học tập cho đến khi tốt nghiệp Trung học (tương đương học vị tú tài
Pháp). Trong thời gian vua ở nước ngoài Hội đồng phụ chính điều hành mọi việc
triều đình. Mọi việc khác đều thuộc quyền nhà nước bảo hộ. Triều đình Huế chỉ còn
là bộ máy tay sai do thực dân Pháp trả lương mà thôi.
Tháng 8-1932, lúc này Bảo Đại đã 19 tuổi, cùng triều quan xuống tàu về nước.
Ngày 10-9-1932 Bảo Đại ra đạo dụ số l tuyên cáo chấp chính. Để tô vẽ cho ông vua
Tây học thực dân Pháp và Nam triều đã s
ắp xếp cho Bảo Đại một chuyến đi thǎm các
tỉnh trong nước (ở cả Bắc và Trung kỳ). Nhân dân các tỉnh buộc phải tổ chức đón
rước rất rầm rộ. Sau 10 nǎm đào tạo ở "Mẫu quốc" trở về, Bảo Đại cho ban hành
hàng loạt chính sách cải cách thực chất chỉ là hình thức mị dân mà thôi. B
ắt đầu bằng
cách bãi bỏ những trò vái lạy, không để cho các quan khấu đầu quỳ tấu ở trước sân
đình. Điều này chẳng có gì là lớn lao, nhưng đối với các quan lại phong kiến trước
đây là điều hệ trọng!

khác Bảo Đại đã phung phí tuổi thanh xuân của mình vào các thú vui tiêu khiển.
Thích đi sǎn, hùa theo trò chơi đen đỏ (cả ở Việt Nam và Pháp). Bảo Đại rất mê sắc
đẹp mặc dù bà Nam Phương rất giữ gìn, không cho ông được phóng túng. Nhưng
Bảo Đại đã lợi dụng những lúc ra ngoài Hoàng cung để theo đuổi những mối tình
lãng mạn vào những phút giây bất chợt. Khi đi sǎn ở Đà Lạt, Bảo Đại làm quen với
một cô đầm, bị chồng cô ta ghen bắn ông bị thương, phải vào bệnh viện, nói thác ra
là bị ngã gãy xương chân. Chặng đường tuổi hai mươi của Bảo Đại đã trôi qua như
thế.
Tháng 3 nǎm 1945, Nhật đảo chính Pháp, song vẫn sử dụng Bảo Đại làm con bài
chính trị. Đây chính là lúc Bảo Đại có điều kiện để trực tiếp làm quen với thời cuộc.
Bảo Đại cho giải tán nội các do Phạm Quỳnh đứng đầu, cố tìm những người có
uy tín
để làm việc trong hoàn cảnh thay thầy đổi chủ. Nhờ sự giúp đỡ của một vài viên
quan, ông đã ra chỉ dụ, tuyên bố từ nay đất nước phải đi theo nguyên tắc: dân vi quí?
Bảo Đại đã mời được những nhà trí thức có danh tiếng lúc bấy giờ để lập một chính
phủ mới gồm:
- Trần Trọng Kim: Thủ tướng
- Trần Vǎn Chương: Bộ Ngoại giao
- Lưu Vǎn Lang: Bộ Giao thông
- Vũ Ngọc Anh: Bộ Y tế
- Hồ Tá Khanh: Bộ Kinh tế
- Nguyễn Hữu Thí: Bộ tiếp tế
- Trịnh Đình Thảo: Bộ Tư pháp
- Trần Đình Nam : Bộ Nội vụ
- Hoàng Xuân Hãn: Bộ Giáo dục
- Phan Anh: Bộ Thanh niên
- Vũ Vǎn Hiền: Bộ Tài chính
Phải công nhận rằng Chính phủ mới tập hợp được những con người đang được dư
luận chú ý. Thật ra thì lúc đầu nhiều vị không có cảm tình với Bảo Đại vì họ đã thấy
một số nhà cách mạng lão thành (như Huỳnh Thúc Kháng) không muốn hợp tác với