1Bộ môn Tài Chính Doanh
Nghiệp
Ch¬ng 2
Ch¬ng 2NH NG V N Đ C B N V Ữ Ấ Ề Ơ Ả Ề
NH NG V N Đ C B N V Ữ Ấ Ề Ơ Ả Ề
TÀI CHÍNH
TÀI CHÍNH
2Bộ môn Tài Chính Doanh
NghiệpNỘI DUNG CHƯƠNG HỌC
NỘI DUNG CHƯƠNG HỌC
2.1 Quá trình ra đời và phát triển của tài chính
2.1 Quá trình ra đời và phát triển của tài chính
2.2 Bản chất của tài chính
2.2 Bản chất của tài chính
2.3 Chức năng của tài chính
2.3 Chức năng của tài chính
2.4 Hệ thống tài chính
2.4 Hệ thống tài chính
Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp
3
2.1 Quá trình ra đời và phát triển của tài chính
2.1 Quá trình ra đời và phát triển của tài chính
2.1.1 Tiền đề khách quan dẫn đến sự ra đời và phát triển
2.1.1 Tiền đề khách quan dẫn đến sự ra đời và phát triển
của tài chính

người đứng đầu Nhà nước
người đứng đầu Nhà nước
- Các quan hệ tài chính giữa những người sản xuất trong xã hội
- Các quan hệ tài chính giữa những người sản xuất trong xã hội
cũng chưa phát triển, chủ yếu mang mục đích phi sản xuất
cũng chưa phát triển, chủ yếu mang mục đích phi sản xuất
- Tài chính l
- Tài chính l
úc
úc
này là công cụ đàn áp, bóc lột người lao động
này là công cụ đàn áp, bóc lột người lao động
5Bộ môn Tài Chính Doanh
Nghiệp
2.1.2 Đặc trưng cơ bản của tài chính qua các thời kỳ
2.1.2 Đặc trưng cơ bản của tài chính qua các thời kỳ

Giai đoạn từ chủ nghĩa tư bản đến nay
Giai đoạn từ chủ nghĩa tư bản đến nay
-
-
Các quan hệ tài chính được thực hiện dưới hình thái giá trị là
Các quan hệ tài chính được thực hiện dưới hình thái giá trị là
chủ yếu.
chủ yếu.
- Quá trình phân phối và sử dụng các nguồn lực của nhà nước
- Quá trình phân phối và sử dụng các nguồn lực của nhà nước
được dựa trên những nguyên tắc, luật lệ nhất định và đảm bảo
được dựa trên những nguyên tắc, luật lệ nhất định và đảm bảo
tính thống nhất trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân.

:
TC là hệ thống các văn bản pháp luật về tài
TC là hệ thống các văn bản pháp luật về tài
chính
chính

Quan điểm 3
Quan điểm 3
(Khái niệm):
(Khái niệm):
Tài chính là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong
Tài chính là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong
quá trình phân phối tổng sản phẩm quốc dân và của cải xã
quá trình phân phối tổng sản phẩm quốc dân và của cải xã
hội dưới hình thái giá trị thông qua việc hình thành và sử
hội dưới hình thái giá trị thông qua việc hình thành và sử
dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các lợi ích của các chủ
dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các lợi ích của các chủ
thể trong xã hội.
thể trong xã hội.
Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp
7
2.2 Bản chất của tài chính
2.2 Bản chất của tài chính
2.2.1 Nội dung và đặc trưng của các quan hệ tài chính
2.2.1 Nội dung và đặc trưng của các quan hệ tài chính

N
N
ộ


Khi các quan hệ tài chính nảy sinh bao giờ cũng kéo theo sự
Khi các quan hệ tài chính nảy sinh bao giờ cũng kéo theo sự
dịch chuyển một lượng giá trị nh
dịch chuyển một lượng giá trị nh
ất định.
ất định.

Tiền tệ xuất hiện trong các mối quan hệ tài chính với tư cách là
Tiền tệ xuất hiện trong các mối quan hệ tài chính với tư cách là
phương tiện thực hiện các mối quan hệ đó.
phương tiện thực hiện các mối quan hệ đó.

Thông qua các mối quan hệ tài chính, các quỹ tiền tệ thường
Thông qua các mối quan hệ tài chính, các quỹ tiền tệ thường
xuyên vận động tức là quá trình tạo lập (chức năng phương
xuyên vận động tức là quá trình tạo lập (chức năng phương
tiện tích lũy giá trị) và sử dụng (chức năng phương tiện thanh
tiện tích lũy giá trị) và sử dụng (chức năng phương tiện thanh
toán) bởi các chủ thể khác nhau trong xã hội.
toán) bởi các chủ thể khác nhau trong xã hội.
9Bộ môn Tài Chính Doanh
Nghiệp
2.2.2 Bản chất của tài chính
2.2.2 Bản chất của tài chính
* Nhận xét
* Nhận xét

Biểu hiện bề ngoài của các quan hệ tài chính là sự vận động độc
Biểu hiện bề ngoài của các quan hệ tài chính là sự vận động độc

và sử dụng các quỹ tiền tệ nhưng tài chính không phải
là tiền hay quỹ tiền tệ.
là tiền hay quỹ tiền tệ.

Tài chính là các quan hệ phân phối chịu sự tác động
Tài chính là các quan hệ phân phối chịu sự tác động
trực tiếp của Nhà nước và Pháp luật nhưng tài chính
trực tiếp của Nhà nước và Pháp luật nhưng tài chính
không phải là hệ thống các luật lệ về tài chính.
không phải là hệ thống các luật lệ về tài chính.
Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp
11
2.3 Chức năng của tài chính
2.3 Chức năng của tài chính
2.3.1.
2.3.1.
Chøc n¨ng ph©n phèi
Chøc n¨ng ph©n phèi
a. Kh¸i niÖm
a. Kh¸i niÖm


 !"#$
 !"#$
%&'()*+,-.#&./0
%&'()*+,-.#&./0
+1&2 3(4
+1&2 3(4
5&
5&

Phõn ph i ti chớnh l s phõn ph i ch di n ra d i hỡnh th c
giỏ tr nh ng khụng kốm theo s thay i hỡnh thỏi giỏ tr .
giỏ tr nh ng khụng kốm theo s thay i hỡnh thỏi giỏ tr .

Phõn ph i ti chớnh luụn g n li n v i s hỡnh thnh v s
Phõn ph i ti chớnh luụn g n li n v i s hỡnh thnh v s
d ng cỏc qu ti n t .
d ng cỏc qu ti n t .

Cỏc quan h phõn ph i TC khụng ph i bao gi cng nh t thi t
Cỏc quan h phõn ph i TC khụng ph i bao gi cng nh t thi t
kốm theo s d ch chuy n giỏ tr t ch th ny sang ch th
kốm theo s d ch chuy n giỏ tr t ch th ny sang ch th
khỏc.
khỏc.

Phõn ph i TC bao g m 2 quỏ trỡnh phõn ph i l n u v phõn
Phõn ph i TC bao g m 2 quỏ trỡnh phõn ph i l n u v phõn
ph i l i trong ú phõn ph i l i bao trựm v th hi n rừ nột
ph i l i trong ú phõn ph i l i bao trựm v th hi n rừ nột
nh t b n ch t c a TC.
nh t b n ch t c a TC.
13B mụn Ti Chớnh Doanh
Nghip
2.3.1.
2.3.1.
Chức năng phân phối
Chức năng phân phối
f. Quá trình phân phối của tài chính
f. Quá trình phân phối của tài chính

-
Ph
Ph
m vi
m vi
-
K t qu PP l i
K t qu PP l i
-
T
T
ỏc d ng c a PP l i (3 tỏc d ng)
ỏc d ng c a PP l i (3 tỏc d ng)
g. í ngha nghiờn cu chc nng
g. í ngha nghiờn cu chc nng
NC m bo cỏc ngun lc TC c a vo nhg mc ớch s dng
NC m bo cỏc ngun lc TC c a vo nhg mc ớch s dng
khỏc nhau
khỏc nhau
14Bộ môn Tài Chính Doanh
Nghiệp
2.3.1.
2.3.1.
Chøc n¨ng gi
Chøc n¨ng gi
ám đ cố
ám đ cố
a. Khái niệm
a. Khái niệm


ám đ cố
e. Đ c đi mặ ể
e. Đ c đi mặ ể
- Giám đốc tài chính là giám đốc bằng đồng tiền thông
- Giám đốc tài chính là giám đốc bằng đồng tiền thông
qua sự vận động của đồng tiền, khi tiền tệ thực hiện
qua sự vận động của đồng tiền, khi tiền tệ thực hiện
chức năng thước đo phương tiện thanh toán và
chức năng thước đo phương tiện thanh toán và
phương tiện tích lũy giá trị.
phương tiện tích lũy giá trị.
-
Giám đốc tài chính là một loại hình giám đốc rất
Giám đốc tài chính là một loại hình giám đốc rất
toàn diện, thường xuyên, liên tục, do vậy nó mang
toàn diện, thường xuyên, liên tục, do vậy nó mang
hiệu quả và có tác dụng kịp thời.
hiệu quả và có tác dụng kịp thời.
-
Giám đốc tài chính được thực hiện thông qua việc
Giám đốc tài chính được thực hiện thông qua việc
phân tích các chỉ tiêu tài chính và các chuẩn mực
phân tích các chỉ tiêu tài chính và các chuẩn mực
trong quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ.
trong quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ.
16Bộ môn Tài Chính Doanh
Nghiệp
2.3.1.
2.3.1.
Chøc n¨ng gi

2.4 H th ng ti chớnh
2.4.1 Khỏi ni m
2.4.1 Khỏi ni m
H
H
#65#&7
#65#&7
8("&% /
8("&% /
thng nht vi nhau v bn cht chc
thng nht vi nhau v bn cht chc
nng v
nng v
# 79(3 &
# 79(3 &
hỡnh thnh
hỡnh thnh
()
()




+,-.#&./0+:(35;<=>?
+,-.#&./0+:(35;<=>?
9@
9@
2.4.2 C u trỳc h th ng ti chớnh
2.4.2 C u trỳc h th ng ti chớnh
Hệ thống tài chính đợc cấu trúc thành 5 khâu:

Quan h gián ti pệ ế
M i quan h gi a các khâu trong HTTCố ệ ữ
M i quan h gi a các khâu trong HTTCố ệ ữ
TCDN
Tín dụng
NSNN
Bảo hiểm
TC HGĐ
và TCXH
Thị trường
tài chính
19Bộ môn Tài Chính Doanh
Nghiệp
CÂU H I ÔN T PỎ Ậ
CÂU H I ÔN T PỎ Ậ
1.
1.
Tài chính là gì? Trình bày quá trình ra đ i và ờ
Tài chính là gì? Trình bày quá trình ra đ i và ờ
phát tri n c a ph m trù Tài chính?ể ủ ạ
phát tri n c a ph m trù Tài chính?ể ủ ạ
2.
2.
Phân tích b n ch t c a Tài chính.ả ấ ủ
Phân tích b n ch t c a Tài chính.ả ấ ủ
3.
3.
Phân tích 2 ch c năng c a tài chính? M i ứ ủ ố
Phân tích 2 ch c năng c a tài chính? M i ứ ủ ố
quan h gi a 2 ch c năng đó nh th nào?ệ ữ ứ ư ế