1
M
Ở

ĐẦU

Ch
ủ
trương c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c
đã

đượ
c
đề
c
ậ
p
đế
n
l
ầ

p qu
ố
c doanh có đi
ề
u ki
ệ
n thành công ty c
ổ
ph
ầ
n và thành l
ậ
p m
ộ
t s
ố

công ty qu
ố
c doanh c
ổ
ph
ầ
n m
ớ
i. Ph
ả
i làm thí đi
ể
m ch

ị

đạ
i bi
ể
u toàn qu
ố
c gi
ữ
a
nhi
ệ
m k
ỳ
khoá VII
đã
kh
ẳ
ng
đị
nh m
ụ
c đích c
ủ
a c
ổ
ph
ầ
n hoá là “Thu hút thêm
v

nh th
ứ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá có m
ứ
c
độ
thích
h
ợ
p v
ớ
i tính ch
ấ
t và m
ứ
c
độ
s
ả
n xu
ấ
t kinh doanh, trong đó Nhà n
ướ
c chi
ế
m t

u hi
ệ
u c
ủ
a Nhà n
ướ
c, nh
ằ
m huy
độ
ng v
ố
n, t
ạ
o vi
ệ
c làm , nâng cao thu
nh
ậ
p, nâng cao sưc c
ạ
nh tranh, t
ạ
o đi
ề
u ki
ệ
n
để
ng

m vi bài vi
ế
t này, em xin tr
ì
nh bày ng
ắ
n g
ọ
n m
ộ
t s
ố
n
ộ
i dung
cơ b
ả
n c
ủ
a c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c, nh
ữ
ng v

m
ộ
t
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c
đã
th
ự
c hi
ệ
n thành công vi
ệ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh
nghi
ệ
p.


n hoá doanh
nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c, ta c
ầ
n ph
ả
i hi
ể
u th
ế
nào là m
ộ
t công ty c
ổ
ph
ầ
n
1-Khái ni
ệ
m và
đặ
c đi
ể
m c
ủ
a công ty c
ổ

ph
ầ
n b
ằ
ng nhau, ng
ườ
i hùn v
ố
n v
ớ
i tư cách
là các c
ổ
đông s
ẽ
mua m
ộ
t s
ố
c
ổ
ph
ầ
n đó.
C
ổ
đông ch
ị
u trách nhi
ệ

do sang nh
ượ
ng l
ạ
i c
ổ
ph
ầ
n thông qua
vi
ệ
c mua bán các c
ổ
phi
ế
u.
Theo lu
ậ
t công ty
ở
n
ướ
c ta, công ty c
ổ
ph
ầ
n là công ty trong đó
-S
ố
thành viên g

ề
u ph
ầ
n b
ằ
ng nhau g
ọ
i là
c
ổ
ph
ầ
n. Giá tr
ị
m
ỗ
i c
ổ
ph
ầ
n g
ọ
i là m
ệ
nh giá c
ổ
phi
ế
u. M
ỗ

u
c
ủ
a sáng l
ậ
p viên, c
ủ
a thành viên h
ộ
i
đồ
ng qu
ả
n tr
ị
ph
ả
i là nh
ữ
ng c
ổ
phi
ế
u có
ghi tên.
-C
ổ
phi
ế
u không ghi tên

c
ủ
a h
ộ
i
đồ
ng qu
ả
n tr
ị
.
-Công ty c
ổ
ph
ầ
n
đượ
c t
ự
do
đặ
t tên, trên b
ả
ng hi
ệ
u, hoá đơn, qu
ả
ng
cáo, báo cáo, tài li
ệ

ph
ầ
n hoá 3
C
ổ
ph
ầ
n hoá là chuy
ể
n th
ể
m
ộ
t doanh nghi
ệ
p t
ừ
d
ạ
ng chưa là công ty
c
ổ
ph
ầ
n thành công ty c
ổ
ph

3-M
ụ
c tiêu c
ủ
a c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p
-Huy
độ
ng v
ố
n c
ủ
a cán b
ộ
công nhân viên trong doanh nghi
ệ
p; cá
nhân, các t
ổ
ch
ứ
c kinh t
ế
trong n
ướ

i góp v
ố
n và cán b
ộ
công nhân viên
trong doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ
n, nâng cao vai tr
ò
làm ch
ủ
th
ự
c s
ự
, t
ạ
o thêm
độ
ng
l
ự
c thúc
đẩ
y doanh nghi
ệ

nh tiêu chu
ẩ
n
để
ch
ọ
n m
ộ
t s
ố
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c
để
c
ổ
ph
ầ
n hoá.
-Các doanh nghi
ệ
p có quy mô v
ừ
a và nh
ỏ

-Nh
ữ

n các doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c c
ầ
n thi
ế
t ph
ả
i gi
ữ
100%
v
ố
n
đầ
u tư c
ủ
a Nhà n
ướ
c.
Căn c
ứ
lu
ậ
t doanhnghi
ệ
p Nhà n
ướ

ữ
ng doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c tr
ự
c ti
ế
p ph
ụ
c v
ụ
an ninh, qu
ố
c
ph
ò
ng, m
ộ
t s
ố
doanh nghi
ệ
p trong m
ộ
t s
ố
l
ĩ

c v
ụ

đờ
i s
ố
ng s
ả
n xu
ấ
t (n
ướ
c máy ph
ụ
c v
ụ
sinh ho
ạ
t, v
ệ
sinh môi tr
ườ
ng.
Nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p này không c
ổ
ph

c chi ph
ố
i th
ị
tr
ườ
ng (xi măng, phân bón),
m
ộ
t s
ố
l
ĩ
nh v
ự
c thương m
ạ
i, xu
ấ
t nh
ậ
p kh
ẩ
u d
ặ
c bi
ệ
t… tr
ướ
c m

ậ
n nh
ỏ
(phân x
ưở
ng s
ả
n xu
ấ
t, m
ộ
t s
ố
công ty nh
ỏ
mang tính h
ỗ
tr
ợ
). Khi c
ổ

ph
ầ
n hoá nh
ấ
t thi
ế
t Nhà n
ướ

ụ
công
c
ộ
ng, có quy mô v
ừ
a ho
ặ
c nh
ỏ
(s
ả
n xu
ấ
t hàng tiêu dùng, khách s
ạ
n, du l
ị
ch,
các xí nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ
t r
ượ
u, bia, thu
ố
c lá, v

c
ổ

ph
ầ
n chi ph
ố
i (trên 30%)
Lo
ạ
i 4: Nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p khác, không có
ý
ngh
ĩ
a quan tr
ọ
ng v
ề

qu
ố
c k
ế
dân sinh, không có vai tr
ò
chi ph

n ti
ế
n hành
c
ổ
ph
ầ
n hoá các doanh nghi
ệ
p này và Nhà n
ướ
c có th
ể
không ho
ặ
c gi
ữ
m
ộ
t t
ỷ

l
ệ
c
ổ
phi
ế
u nh
ỏ

ổ
ph
ầ
n hoá thành công ty c
ổ

ph
ầ
n.
a)Nh
ữ
ng h
ì
nh th
ứ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá
Có 3 h
ì
nh th
ứ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá
đã

ằ
m thu hút thêm v
ố
n
để
phát tri
ể
n doanh nghi
ệ
p
-Bán m
ộ
t ph
ầ
n giá tr
ị
hi
ệ
n có c
ủ
a doanh nghi
ệ
p
-Tách m
ộ
t b
ộ
ph
ậ
n DNNN (phân x

đị
nh giá tr
ị
doanh nghi
ệ
p d
ự
a trên nguyên t
ắ
c: 5
-Giá tr
ị
doanh nghi
ệ
p ph
ả
i do m
ộ
t h
ộ
i
đồ
ng th
ẩ
m
đị
nh có quy

bán (Nhà n
ướ
c) và ng
ườ
i mua c
ổ
ph
ầ
n có th
ể

ch
ấ
p nh
ậ
n
đượ
c.
-Căn c
ứ
xác
đị
nh giá tr
ị
doanh nghi
ệ
p là b
ả
n ki
ể

phân tích, đánh giá th
ự
c tr
ạ
ng c
ủ
a doanh nghi
ệ
p
nhà n
ướ
c
đượ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá. Th
ự
c tr
ạ
ng c
ủ
a doanh nghi
ệ
p g
ồ
m; Th
ự
c tr

ủ
a doanh nghi
ệ
p, các y
ế
u t
ố
th
ị
tr
ườ
ng khác như kh
ả

năng sinh l
ờ
i, trong nh
ữ
ng năm s
ắ
p t
ớ
i c
ủ
a ngành kinh doanh trên th
ị
tr
ườ
ng
trong n

t đai (h
ệ
s
ố
l
ợ
i th
ế
c
ủ
a doanh nghi
ệ
p). H
ệ
s
ố
l
ợ
i th
ế

c
ủ
a doanh nghi
ệ
p là v
ị
trí
đị
a l

n hành
c
ổ
ph
ầ
n hoá.
b) Cơ quan có th
ẩ
m quy
ề
n quy
ế
t
đị
nh danh sách DNNN
để
c
ổ
ph
ầ
n hoá
thành công ty c
ổ
ph
ầ
n.
Căn c
ứ
vào đi
ề

ph
ủ
, Ch
ủ
t
ị
ch u
ỷ
ban nhân dân t
ỉ
nh, thành ph
ố
tr
ự
c thu
ộ
c trung ương sau khi
nh
ấ
t trí v
ớ
i ban cán s
ự

Đả
ng h
ợ
ac t
ỉ
nh u

đị
nh th
ự
c hi
ệ
n c
ổ
ph
ầ
n hoá DNNN
đượ
c quy đinh
nha sau:
-
Đố
i v
ớ
i nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p có v
ố
n Nhà n
ướ
c trên 10 t
ỷ

đồ
ng, B

đạ
o Trung ưoưng
để
tr
ì
nh Th
ủ
t
ướ
ng Chính Ph
ủ

để
6
phê duy
ệ
t cho phép th
ự
c hi
ệ
n d
ướ
i s
ự
tham gia ch
ỉ


10 t
ỷ

đồ
ng tr
ở

xu
ố
ng, B
ộ
tr
ưở
ng và Ch
ủ
t
ị
ch u
ỷ
ban nhân dân t
ỉ
nh, (thành ph
ố
) tr
ự
c thu
ộ
c
trung ương t
ổ

ự
h
ướ
ng d
ẫ
n, theo d
õ
i,
giám sát c
ủ
a ban ch
ỉ

đạ
o Trung ương c
ổ
ph
ầ
n hoá
-
Đố
i v
ớ
i vi
ệ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi

ổ
ph
ầ
n hoá g
ử
i v
ề
ban ch
ỉ

đạ
o Trung ương c
ổ
ph
ầ
n hoá
để

thưcj hi
ệ
n d
ướ
i s
ự
tham gia tr
ự
c ti
ế
p c
ủ

l
ợ
i t
ứ
c 50% trong 2 năm liên ti
ế
p sau khi chuy
ể
n sang
ho
ạ
t
độ
ng theo lu
ậ
t công ty.
Đượ
c s
ử
d
ụ
ng qu
ỹ
khen th
ưở
ng- phúc l
ợ
i chia cho cán b
ộ
công nhân

ề
n qu
ả
n l
ý
và s
ử
d
ụ
ng c
ủ
a doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c c
ổ
ph
ầ
n hoá thành s
ở

h
ữ
u c
ủ
a công ty c
ổ
ph
ầ

ệ
p Nhà n
ướ
c.
Đượ
c ti
ế
p t
ụ
c xu
ấ
t nh
ậ
p kh
ẩ
u hàng hoá theo ch
ế

độ
quy
đị
nh c
ủ
a Nhà
n
ướ
c.
Các kho
ả
n chi phí h

ổ
phi
ế
u và cơ quan qu
ả
n l
ý
vi
ệ
c phát hành c
ổ

phi
ế
u c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ
n hoá 7
Nh
ữ
ng ng
ườ

ộ
i
đượ
c pháp lu
ậ
t công nh
ậ
n.
-Công dân Vi
ệ
t nam t
ừ
18 tu
ổ
i tr
ở
lên.
-Vi
ệ
c bán c
ổ
phi
ế
u cho các t
ổ
ch
ứ
c cá nhân n
ướ
c ngoài theo quy


đị
nh.
S
ố
ti
ề
n thu
đượ
c t
ừ
bán c
ổ
phi
ế
u ch
ỉ

đượ
c s
ử
d
ụ
ng
để

đầ
u tư phát tri
ể
n doanh

Nhà n
ướ
c b
ả
o v
ệ
theo quy
đị
nh t
ạ
i đi
ề
u 6 và đi
ề
u 175 c
ủ
a B
ộ
lu
ậ
t dân s
ự
và
theo các quy
đị
nh khác c
ủ
a pháp lu
ậ
t hi

công nhân viên ch
ứ
c có hàon c
ả
nh khó khăn
đượ
c ưu tiên tr
ả

ch
ậ
m ti
ề
n mua c
ổ
phi
ế
u không quá 12 tháng. Danh sách công nhân viên ch
ứ
c
này do Công đoàn xét ch
ọ
n và công b
ố
công khai.
-Th
ứ
hai là các t
ổ
ch

n l
ý
vi
ệ
c phát hành c
ổ
phi
ế
u c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ
n
hoá: B
ộ
tài chính th
ố
ng nh
ấ
t qu
ả
n l
ý
vi
ệ
c phát hành c

đị
nh hi
ệ
n hành.
Vi
ệ
c qu
ả
n l
ý
v
ố
n Nhà n
ướ
c t
ạ
i công ty c
ổ
ph
ầ
n
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n như sau:
-Chuy
ể
n toàn b

n Nhà n
ướ
c t
ạ
i doanh nghi
ệ
p c
ử
8
ng
ườ
i tr
ự
c ti
ế
p quanr l
ý
v
ố
n c
ủ
a Nhà n
ướ
c t
ạ
i công ty c
ổ

ướ
c thành công ty c
ổ
ph
ầ
n.
Trên đây là m
ộ
t s
ố
n
ộ
i dung cơ b
ả
n v
ề
c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p Nhà
n
ướ
c, tuy nhiên do gi
ớ
i h
ạ
n c

ấ
n
đề
khác liên quan
đế
n quá tr
ì
nh c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p
Nhà n
ướ
c như; ch
ế

độ
chính sách
đố
i v
ớ
i lao
độ
ng trong doanh nghi
ế
p tr
ướ

n hoá., vai tr
ò
ch
ứ
c năng c
ủ
a Công Đoàn
trong doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ
n hoá…v v ho
ặ
c nh
ữ
ng v
ấ
n
đề
liên quan
đế
n th
ị

tr
ườ
ng ch
ứ


Ở

NƯỚC

TA-
MỘT
VÍ
DỤ

CỤ

THỂ
MÀ SINH VIÊN
ĐƯỢC

BIẾT
.
T
ừ
năm 1999, khi H
ộ
i
đồ
ng b
ộ
tr
ưở
ng (nay là Chính ph
ủ

ậ
n DNNN
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n c
ổ
ph
ầ
n hoá ho
ặ
c các h
ì
nh th
ứ
c chuy
ể
n
đổ
i khác.
C
ụ
th
ể
s
ố
doanh nghi
ệ

độ
ng theo
lu
ậ
t doanh nghi
ệ
p th
ì
45,5% thu
ộ
c l
ĩ
nh v
ự
c công nghi
ệ
p và xây d
ự
ng, 37,7%
thu
ộ
c d
ị
ch v
ụ
thương m
ạ
i, 10,7% thu
ộ
c giao thông v

n hoá
đượ
c 11% trên t
ổ
ng s
ố
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c. 9
Hoà chung vào xu th
ế
chung c
ủ
a c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c,
Liên hi
ệ
p v

i nay k
ế
t qu
ả
v
ẫ
n chưa
đượ
c là
bao nhiêu. Hi
ệ
n nay ngành v
ậ
n t
ả
i
đườ
ng bi
ể
n Vi
ệ
t nam đang t
ừ
ng b
ướ
c thúc
đẩ
y quá tr
ì
nh c

đã

đạ
t
đượ
c trong th
ờ
i
gian qua, Nhà n
ướ
c c
ũ
ng c
ầ
n có nh
ữ
ng ch
ủ
trương chính sách
để
nh
ữ
ng
doanh nghi
ệ
p
đã

đượ
c c

n l
ạ
i
trong ngành v
ậ
n t
ả
i dd
ườ
ng bi
ể
n nói riêng và các doanh nghi
ệ
p nhà n
ướ
c nói
chung ti
ế
n hành c
ổ
ph
ầ
n hoá.
Như v
ậ
y, c
ổ
ph
ầ
n hoá doanh nghi

ạ
t các doanh nghi
ệ
p v
ừ
a và
nh
ỏ
n
ế
u nhà n
ướ
c không có mo
ọ
t chi
ế
n l
ượ
c h
ỗ
tr
ợ
toàn di
ệ
n, n
ế
u chính b
ả
n
thân các doanh nghi

n hi
ệ
n nay.
M
ộ
t phương th
ứ
c lliên k
ế
t
đượ
c
đề
xu
ấ
t và h
ì
nh thành nh
ữ
ng nhóm
doanh nghi
ệ
p có h
ạ
y nhân n
ò
ng c
ố
t đó là là m
ộ

11

K
ẾT

LUẬNMu
ố
n doanh nghi
ệ
p nhà n
ướ
c th
ự
c s
ự
m
ạ
nh
để
cùng v
ớ

không có cách nào khác là ph
ả
i ti
ế
p t
ụ
c
đẩ
y m
ạ
nh, s
ắ
p x
ế
p,
đổ
i
m
ớ
i và phát tri
ể
n doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c, mà trong đó c
ổ
ph
ầ
n hoá là m

ng l
ố
i chi
ế
n l
ượ
c phát tri
ể
n kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i m
ộ
t l
ầ
n n
ữ
a nh
ấ
n m
ạ
nh:
“Trong 5 năm t
ớ
i 2001-2005, cơ b
ả
n hoàn thành vi

ố
t ch
ủ
trương c
ổ
ph
ầ
n hoá và đa d
ạ
ng hoá s
ở
h
ữ
u
đố
i v
ớ
i các doanh
nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c không c
ầ
n năm 100% v
ố
n”.