Hưởng ứng Tháng hành động phòng chống
HIV/AIDS:
Cần chú ý gì khi điều trị bằng thuốc
kháng HIV?
Đối với một người bệnh khi phải dùng thuốc thì việc tuân
thủ điều trị sẽ đem lại hiệu quả chữa bệnh cao, nhưng đối
với người nhiễm HIV/AIDS việc tuân thủ này còn ngăn chặn
được HIV, phòng tránh hiện tượng kháng thuốc và duy trì
một cách toàn diện sức khoẻ cho người bệnh.
Mục đích của việc điều trị bằng thuốc kháng HIV (ARV) là ức
chế sự nhân lên của virut và kìm hãm lượng virut trong máu ở
mức thấp nhất; Phục hồi chức năng miễn dịch, giảm nguy cơ
mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội; Cải thiện chất lượng sống và
giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở người nhiễm HIV
Điều trị ARV chủ yếu là điều trị ngoại trú và được chỉ định khi
người bệnh có đủ tiêu chuẩn lâm sàng, và/hoặc xét nghiệm và
chứng tỏ đã sẵn sàng điều trị.

Tuân thủ điều trị là yêu cầu số một khi
điều trị thuốc ARV.
Điều trị bằng thuốc ARV khi nào?
Khi đưa một bệnh nhân vào điều trị bằng thuốc ARV, bác sĩ
phải dựa vào giai đoạn lâm sàng của bệnh nhân và số lượng tế
bào CD4. Theo “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị HIV/AIDS”
của Bộ Y tế, nếu có xét nghiệm CD4, chỉ định điều trị ARV
khi:
- Người nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng 4 (với các triệu chứng
như: sút cân trên 10% trọng lượng cơ thể kèm theo sốt kéo dài
trên 1 tháng hoặc tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng không rõ
nguyên nhân; viêm phổi, nhiễm Herpes mạn tính ở môi, miệng,
cơ quan sinh dục ; nhiễm Candida thực quản ) thì không phụ

Trường hợp người bệnh khi phát hiện ra mình quên uống thuốc
theo lịch thì phải uống ngay liều thuốc vừa quên. Tiếp theo tính
thời gian uống liều kế tiếp theo lịch như thường lệ. Nếu thời
gian đến liều uống kế tiếp còn dưới 4 tiếng, không được uống
liều kế tiếp theo lịch cũ mà phải đợi trên 4 tiếng mới được uống.
Nếu quên hơn 2 liều trong một tuần, người bệnh phải báo cho
bác sĩ điều trị để được hướng dẫn.
Tác dụng phụ của thuốc kháng HIV
Khi dùng các thuốc điều trị kháng HIV (ARV) người bệnh có
thể gặp các tác dụng phụ do thuốc gây ra. Một số tác dụng phụ
thường gặp là:
Buồn nôn: Để hạn chế tác dụng phụ này, người bệnh có thể
uống thuốc trong hoặc ngay sau bữa ăn hoặc có thể uống thuốc
chống nôn trước khi uống ARV 30 phút.
Tiêu chảy: Nếu uống thuốc người bệnh thấy bị tiêu chảy, cần
đánh giá mức độ tiêu chảy và các triệu chứng kèm theo. Khi bị
tiêu chảy cần uống oresol để bù nước, điện giải. Nếu nặng cần
truyền dịch hoặc có thể phải dùng các thuốc chống tiêu chảy để
hạn chế tiêu chảy tạm thời.
Đau đầu: Trường hợp người bệnh thấy đau đầu khi dùng thuốc
có thể dùng các thuốc giảm đau thông thường như paracetamol
để giảm bớt đau đầu.
Đau bụng, khó chịu ở bụng: Đối với hiện tượng này người bệnh
cần phải theo dõi kỹ. Trường hợp đau liên tục cần tới cơ sở y tế
nơi cấp thuốc để được xử lý, thậm chí là phải thay thế thuốc
khác hoặc đổi phác đồ điều trị.
Nổi ban đỏ, ngứa: Cũng giống như các thuốc điều trị khác,
thuốc ARV cũng có thể gây dị ứng. Nhẹ thì có biểu hiện ban đỏ
rải rác, ngứa… Khắc phục bằng cách: uống thêm thuốc kháng
histamin. Tuy nhiên nếu dị ứng nặng có thể đe dọa tính mạng