Hưởng ứng ngày thế giới phòng chống đái tháo đường:

Các thuốc trị bệnh đái tháo đường

Bệnh nhân đái tháo đường týp 1, bắt buộc phải tiêm insulin.
Cho đến nay, đái tháo đường (ĐTĐ) vẫn là bệnh chưa thể chữa khỏi
hoàn toàn. Chính vì vậy con người vẫn đang cố gắng để tìm ra nhiều loại
thuốc mới nhằm điều trị ĐTĐ hiệu quả hơn. Hiểu biết rõ tác dụng cũng như
cách dùng và cách hạn chế các tác dụng phụ của các loại thuốc này đóng vai
trò cực kỳ quan trọng trong điều trị ĐTĐ.
Insulin
Insulin là hormon do tụy tiết ra, khi dòng máu mang glucose đến các cơ
quan, insulin sẽ giúp glucose đi vào trong tế bào và giúp tế bào sử dụng glucose để
sinh ra năng lượng cho hoạt động của các tế bào. Khi thiếu insulin, cơ thể sẽ
không sử dụng được glucose, hậu quả là glucose trong máu sẽ tăng cao và xuất
hiện trong nước tiểu.
Các bệnh nhân ĐTĐ týp 1, do tụy không sản xuất được insulin nên bắt buộc
phải tiêm insulin. Đối với các bệnh nhân ĐTĐ týp 2, lúc mới bị bệnh, tụy có thể
sản xuất insulin bình thường, thậm chí nhiều hơn bình thường nhưng cơ thể lại
không sử dụng được, một trong các nguyên nhân khiến cơ thể không sử dụng được
glucose là do bệnh nhân (BN) béo hoặc có rối loạn mỡ máu. Điều trị ban đầu BN
ĐTĐ týp 2 phải là chế độ ăn và tập luyện nhằm làm giảm cân và điều chỉnh rối
loạn mỡ máu, nếu các biện pháp này không có tác dụng thì sẽ phải dùng thêm 1
hoặc nhiều loại thuốc uống làm hạ đường máu.
Về insulin, tính theo thời gian tác dụng (thời gian bắt đầu có tác dụng, thời
gian có tác dụng tối đa và thời gian hết tác dụng), có 3 loại thường được dùng hiện
nay là insulin nhanh, insulin bán chậm và insulin hỗn hợp.
Các thuốc uống điều trị ĐTĐ týp 2
Có nhiều nhóm thuốc uống để điều trị ĐTĐ týp 2, mỗi nhóm có cơ chế tác
dụng khác nhau. Các thuốc và nhóm thuốc chính là:
Metformin:

Novonorm có tác dụng tương tự sufonylurea nhưng kích thích tiết insulin
sớm hơn. Vì vậy nó thường được dùng vào đầu bữa ăn và làm giảm đường máu
sau bữa ăn.
Mediator cũng có tác dụng trên cả sự đề kháng insulin và rối loạn mỡ máu
nhưng kém hơn so với metformin. Có thể điều trị mediator đơn thuần hoặc phối
hợp với sulfonylurea
Điều trị phối hợp các thuốc
Theo các khuyến cáo mới của Hội ĐTĐ Mỹ thì khi dùng một thuốc mà
không kiểm soát được đường máu thì nên điều trị phối hợp sớm 2 hoặc 3 loại
thuốc uống với nhau hoặc với insulin. Điều trị phối hợp rất có lợi vì cùng lúc nó
tác dụng lên nhiều khâu, nhiều rối loạn khác nhau của quá trình sinh bệnh ĐTĐ
týp 2.
Các thuốc có thể phối hợp cùng nhau là:
- Sulfonylurea + metformin hoặc acarbose hoặc TZD.
- Metformin + acarbose hoặc TZD.
- Insulin + sulfonylurea hoặc metformin hoặc acarbose.
Đánh giá tác dụng của thuốc điều trị ĐTĐ
Muốn biết các thuốc mà mình đang sử dụng có tác dụng tốt hay không thì
bắt buộc phải kiểm tra đường máu. Khi mới bắt đầu điều trị hoặc thay đổi chế độ
điều trị các bạn cần thử 3-4 lần mỗi ngày, bao gồm đo đường máu trước và sau
bữa ăn 2 giờ. Còn khi đường máu đã ổn định thì vẫn cần đo 2-3 lần mỗi tuần. Hãy
ghi lại kết quả để thông báo cho bác sĩ biết khi bạn đi khám bệnh và hỏi bác sĩ
xem đường máu của mình đã được kiểm soát tốt chưa. Theo Hội ĐTĐ Mỹ, đường
máu của các BN ĐTĐ được coi là an toàn nếu nằm trong khoảng sau:
- Trước bữa ăn: 5,0 - 7,2 mmol/l.
- Say ăn 1-2 giờ: nhỏ hơn 10mmol/l.
- Trước lúc đi ngủ: 6,0-8,3mmol/l.
Tóm lại: Trong công cuộc đấu tranh phòng ngừa và điều trị bệnh ĐTĐ,
chắc chắn sẽ ngày càng có nhiều loại và nhiều dạng thuốc mới ra đời. Hy vọng
trong tương lai chúng ta sẽ chữa khỏi bệnh ĐTĐ. Tuy nhiên hành động thiết thực