Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghệ Giáo dục IDJ


Biên tập viên : Hoàng Thị Hằng


2011
1
Bài 1 – SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1945 - 1949)

I. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh cần:
1. Kiến thức
- Biết được những nét chính về tình hình thế giới sau Chiến tranh thế
giới thứ hai với đặc trưng cơ bản là thế giới chia thành hai phe: tư bản chủ
nghĩa và xã hội chủ nghĩa, do Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi phe.
- Hiể
u rõ vì sao đặc trưng cơ bản nêu trên là nhân tố chủ yếu, chi phối
các mối quan hệ quốc tế và nến chính trị thế giới từ sau chiến tranh.
2. Kĩ năng
- Biết nhận định, đánh giá những vấn đề lớn của lịch sử thế giới.
- Rèn luyện các phương pháp tự học, tự nghiên cứu, khai thác kênh
hình,…
3. Thái độ, tư tưởng
- Nhận thức được chính từ
đặc trưng đó nên ngay sau chiến tranh thế
giới thứ hai tình hình thế giới đã diễn ra ngày càng căng thẳng. Quan hệ giữa
hai phe trở nên đối dầu quyết liệt.
- Hiểu được những chuyển biến khó khăn của nước ta sau Cách mạng
tháng Tám và thấy được mối liên hệ mật thiết giữa cách mạng nước ta với

đồng này là các ủy viên thường trực phải nhất trí hay không phủ quyết thì
nghị quyết cảu Hội đồng mới có giá trị đem ra thực hiện.
- Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV):
Thành lập ngày 8/1/1948 với sự
tham gia của các nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu và sau đó một số nước xã
hội chủ nghĩa ở châu Á (trong đó có Viêt Nam ) tham gia Mục đích của SEV là
tiếp tục củng cố và hoàn thiện sự hợp tác giữa các nước xã hội chủ nghĩa,
thúc đẩy sự tiến bộ về kinh tế, kĩ thuật, giảm dần sự chênh lệch về trình độ
phát triể
n kinh tế. Do sự khủng hoảng và sụp đổ của hệ thống XHCN, năm
1990 các thành viên đã nhất trí giải thể tổ chức này.
- Kế hoạch Mácsan:
Kế hoạch bành trướng kinh tế do Mácsan đề ra
ngày 5/6/1947 dưới danh nghĩa
“viện trợ”
cho các nước châu Âu khôi phục lại
kinh tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Thực chất của kế hoạch này là tạo
điều kiện cho Mĩ vươn lên hàng đầu, điều khiển và can thiệp sâu hơn vào
công việc nội bộ các nước khác (nước nào nhận viện trợ của Mĩ thì không
được quan hệ bới Liên Xô, các nước Đông Âu, cho Mĩ xây dựng căn cứ quân
sự trên lãnh thổ của mình,…)
III. Phương ti
ện dạy học chủ yếu
- Bản đồ thế giới hoặc bản đồ châu Âu và châu Á
- Máy vi tính kết nối máy chiếu
Ghi chú:
GV có thể liên hệ với khoa Lịch sử - Trường ĐHSP Hà Nội để
khai thác tư liệu hình ảnh trên, hoặc tìm mua đĩa CD - Encatar và cuốn
Hướng
dẫn sử dụng kênh hình trong SGK Lịch sử lớp 12 THPT

Chuẩn kiến thức
(Kiến thức cần đạt)
Hoạt động dạy – học của thầy, trò
I. Hội nghị Ianta và thỏa
thuận của ba cường quốc.
* Bối cảnh lịch sử:- Chiến tranh thế giới thứ hai
sắp kết thúc, phần thắng
nghiêng về phe các nước
Đồng minh, nhiều vấn đề quốc
tế cần phải giải quyết  Hội
nghị giữa nguyên thủ ba
cường quốc Anh, Mĩ, Liên Xô
đã họp ở Ianta (4 -
11/2/1945)

*
Những quyết định của Hội
nghị Ianta:
- Tiêu diệt tận gốc phát xít
Đức và quân phiệt Nhật Bản,
Hoạt động 1: GV trình bày nêu vấn đề:
Khi Chiến tranh thế giới thứ hai sắp bước
vào giai đoạn kết thúc, phần thắng
nghiêng về phe đồng minh.
Vậy sẽ đặt ra
những vấn đề gì cho những nước tham gia
sau khi chiến tranh kết thúc?


+ Châu Âu: Liên Xô đóng quân
ở Đông Đức, Đông Béclin và
Đông Âu; Mĩ, Anh, Pháp đóng
quân ở Tây Đức, Tây Béclin và
Tây Âu
+ Châu Á: Liên Xô tham gia
chống Nhật; giữ nguyên thể
trạng Mông Cổ; Liên Xô đóng
quân ở vĩ tuyến 38 Bắc bán
đảo Triều Tiên; Mĩ đóng quân
ở vĩ tuyến 38 Nam bán đảo
Triều Tiên

*
Tác động:
Hình thành một khuôn khổ trật
tự thế giới mới sau chiến
tranh, được gọi là
trật tự hai
cực Ianta.
- Họ gặp nhau ở đâu và để làm gì?
- Những quyết định của họ đã ảnh hưởng
đến tình hình thế giới như thế nào?
HS: Quan sát hình ảnh, dựa vào SGK để
trả lời


HS: Lắng nghe và ghi chép ý chính
II. Sự thành lập Liên Hợp Hoạt động 1
Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghệ Giáo dục IDJ


Biên tập viên : Hoàng Thị Hằng


2011
5
Quốc
* Bối cảnh lịch sử:

Từ ngày 25/4 đến 26/6/1945,
tại Xan Phranxixco (Mĩ) diễn
ra Hội nghị quốc tế thành lập
tổ chức Liên hợp quốc có sự
tham gia của 50 quốc gia. *
Mục đích và nguyên tắc hoạt
động:
Duy trì hòa bình và an ninh
thế giới, phát triển các mối
quan hệ hữu nghị giữa các
dân tộc và tiến hành hợp tác
quốc tế trên cơ sở tôn trọng
quyền tự quyết dân tộc.


một công cụ nhằm duy trì trật tự thế
giới
“hai cực”
vừa được xác lập, với nhiệm
vụ quan trọng nhất là duy trì hòa bìn, an
ninh thế giới, ngăn ngừa một cuộc chiến
tranh thế giới mới. Vì vậy các nguyên tắc
hoạt động của Liên hợp quốc cũng phản
ánh tình thần đó như nguyên tắc giải quyết
hòa bình các tranh chấp quốc tế, nguyên
tắc chung sống hòa bình và sự nhất trí
giữa năm nước lớn. Nguyên tắc cuối cùng
có ý nghĩ thực tiễn rất lớn, nhất là hai
cường quốc đứng đầu mỗi phe Liên Xô và
Mĩ.
GV nêu câu hỏi:
Những mặt tích cực, hạn
chế của nguyên tắc “sự nhất trí giữa 5
nước lớn”?
HS: Theo dõi bài giảng, trả lời câu hỏi và
Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghệ Giáo dục IDJ


Biên tập viên : Hoàng Thị Hằng


2011
6
nhất trí lớn của 5 nước lớn:
Liên Xô (nay là Liên bang

ạnh đến trách nhiệm
của Liên hợp quốc trong việc giải quyết
xung đột và vấn đề nhân đạo
HS: Thảo luận và ghi chép
3. Sự hình thành hai hệ
thống xã hội đối lập

*Tình hình nước Đức:
- Các nước Mĩ, Anh và Pháp
không nghiêm chỉnh thực hiện
các điều khoản của Hội nghị
Pốtxđam: thành lập nhà nước
Cộng hòa Liên bang Đức ở Tây
Đức (9/1949).

- Liên Xô giúp đỡ nhân dân
Đông Đức thành lập nước
CHDC Đức (10/1049)  Hai
nước Đức ra đời với hai chế độ
Hoạt động
GV: Yêu cầu HS đọc SGK, trả lời các câu
hỏi:
Hội nghị Pốtxđam qui định tình hình nước
Đức sau chiến tranh như thế nào? Thỏa
thuận đó có thực hiện được không?Vì sao?
Hiện trạng nước Đức sau chiến tranh như
thế nào?
HS: Đọc SGK, suy nghĩ và trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét và nhấn mạnh về tình hình
nước Đức sau chiến tranh chỉ là một trong

1. Củng cố
GV nêu một số câu hỏi và hướng dẫn HS tự củng cố kiến thức:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, trật tự thế giới - Ianta mới được hình
thành như thế nào?
- Liên hợp quốc được thành lập nhằm mục đích gì? Vai trò của Liên hợp
quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế?
- Tình trạng hai cực, hai phe chi phối đời sống chính trị và quan hệ
quốc tế như thế nào?
2. Bài tập về nhà
- Ôn lại nội dung bài học dựa theo câu hỏi củng cố kiến thức cuối giờ.
- Đọc trước bài 2 và tìm hiểu nội dung các kênh hình trong SGK
(Sưu tầm)