NỘI DUNG YÊU CẦU XỬ LÝ NỀN ĐẬP TRONG DỰ THẢO
“TIÊU CHUẨN THIẾT KẾ ĐẬP ĐẤT ĐẦM NÉN”

Hoàng Minh Dũng
Tổng giám đốc Công ty Tư vấn
xây dựng Thuỷ lợi I-HEC1
Giả Kim Hùng
Nguyên giám đốc XN thiết kế tư vấn
xây dựng thuỷ lợi 3-HEC1

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu một số quan điểm và qui định về xử lý nền đập đất
đầm nén trong tiêu chuẩn thiết kế đập đất đầm nén đồng thời cung cấp một số
thông tin về các biện pháp xử lý ở nước ngoài để các chuyên gia quan tâm tham
khảo.

Summary: This article is introduced some points of view and regulations on
compressive earthfill dam foundation treatment in compressive earthfill dam
design and apply some informations on external treatment methods.

Công ty tư vấn xây dựng thuỷ lợi I (HEC1) được Bộ Nông nghiệp và PTNT giao
tổ chức biên soạn Tiêu chuẩn “Thiết kế đập đất đầm nén” thay cho quy phạm
QPVN.11.77. Dự thảo đang trình Bộ phê duyệt ban hành sau khi Ban kỹ thuật xây
dựng Tiêu chuẩn đã sửa chữa, bổ sung hoàn chỉnh qua nhiều lần hội thảo ở Công
ty, Bộ và qua Hội đồng nghiệm thu cấp Bộ, thu hút đóng góp và kinh nghiệm của
nhiều chuyên gia trong ngành.

Đập đất đầm nén tuy có yêu cầu không cao đối với nền như các loại hình đập bê
tông, nhưng công tác xử lý nền (XLN) có vị trí rất quan trọng, nhất là đối với đập
cao, có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và an toàn Đập, đến tiến độ và giá
thành xây dựng, là một trong các yếu tố quan trọng trong việc phát triển đập hiện
đại. Sự cố đập xảy ra trong và ngoài nước do nguyên nhân về XLN chiếm trên

NN & PTNT ban hành (14TCN 120-2002), nêu thêm một số qui định cần thiết và
các qui định về XL sâu.
· Về độ sâu màng phụt, dự thảo quy định căn cứ vào cấp công trình, cột nước
làm việc của Đập , điều kiện địa chất và tính thấm nước của nền. Khi nền có lớp
cách nước nằm không sâu lắm, màn phụt nên sâu nên cắm vào trong lớp cách
nước ít nhất 5m.
· Về phạm vi khoan phụt chống thấm, dự thảo đề nghị 2 mức:
+ Đối với đập cấp III trở xuống cần phụt đến nền có lượng mất nước 57
Lugeon (tương đương 0.050.07 lít/phút-mét).
+ Đối với đập cấp I, cấp II cần khoan phụt đến nền có lượng mất nước 35 Lu.
3. XLN bồi tích (cát cuội sỏi).
Đây là nền tương đối phổ biến thường gặp trong xây dựng Đập đất (đá) đầm nén,
Dự thảo đã dành nhiều điều khoản hơn cho mục này (mục 5-4).
Xử lý nền bồi tích cát cuội sỏi chủ yếu là khống chế dòng thấm, phòng chống xói
ngầm gây mất ổn định phá hoại công trình nền và phòng chống thấm mất nước quá
mức cho phép.
Kinh nghiệm truyền thống và hiện đại trong và ngoài nước không ngoài các giải
pháp cơ bản: trước chặn và sau thoát.
Điều 5-4-1 dự thảo đưa ra các giải pháp cơ bản trên:
+ Chống thấm theo hướng thẳng đứng gồm các biện pháp: đào đắp chân khay,
tường hào bentonit, màng phụt vữa chống thấm, tường bê tông cừ thép kết hợp với
khối chống thấm trong thân đập.
+ Hoặc chống thấm bằng sân phủ trước kết hợp với tường nghiêng chống
thấm trong đập.
+ Tiêu thoát nước hạ lưu .
Việc lựa chọn biện pháp phải tuỳ điều kiện cụ thể và qua tính toán so sánh kinh tế
kỹ thuật cụ thể.
Kinh nghiệm trong và ngoài nước cho thấy biện pháp chống thấm theo hướng
thẳng đứng tin cậy hơn nên thượng được áp dụng trong xây dựng đập ở Việt Nam.
· Khoan phụt vữa tạo màng chống thấm là một biện pháp xử lý chống

Dự thảo Tiêu chuẩn thiết kế Đập đất đầm nén đang tiến hành thủ tục trình duyệt và
ban hành. Qua Hội thảo kĩ thuật quốc tế và nghiên cứu thực tế về “ Xử lý nền đập”
do Hội đập lớn VN tổ chức, chắc chắn sẽ có nhiều sáng kiến và ý tưởng mới từ
những thông tin và kinh nghiệm của nhiều tổ chức và đồng nghiệp trong nước và
nước ngoài. Ban biên soạn mong được tiếp nhận bổ sung hoàn chỉnh Dự thảo để
tiêu chuẩn ban hành được đầy đủ và phù hợp hơn với tình hình xây dựng Đập ở
VN và tiếp cận các công nghệ tiên tiến của các nước.
Tài liệu tham khảo
1. Design code.for rolled earth-rock fill dam. SL274-2002. (Bản Trung văn)-
Bộ Thuỷ lợi nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa, năm 2002.
2. Tiêu chuẩn thiết kế đập đất N
4
-13 Bộ Nội vụ Hoa Kỳ chương 3 (Xử lý nền).
Bản tiếng Việt. Năm. 2000.
3. A Survery of Investgation and Design in Hydraulic and Hydroelectric Power
Profects Vol III: Hydraulic structures. Bản Trung văn – Nhà xuất bản Đại học
Klecn học điện tử Trung Quốc. 1994.
4. Phan Sỹ Kỳ –“ Sự cố một số công trình Thuỷ lợi ở Việt Nam và các biện
pháp phòng tránh”. NXB Nông nghiệp – 2000./.