1

GIẢI BÀI TOÁN VỀ OXIT AXIT TÁC DỤNG VỚI KIỀM
BẰNG NHIỀU PHƯƠNG PHÁP KHÁC NHAU
Nguyễn Đình Hành

Bài
toán oxit axit tác dụng với kiềm là dạng toán khá phổ biến trong chương trình hóa học phổ
thông, đây là loại bài tập có rất nhiều cách giải khác nhau.
Tôi xin giới thiệu một số cách giải
để các thầy cô giáo và các em học sinh tham khảo, gồm:
Phương pháp nối tiếp:
Phương pháp song song:
Phương pháp hợp thức:
Phương pháp đường chéo

1- Ví dụ: Một bài toán rất quen thuộc, nhưng cách giải thì khác đấy!
Hấp thụ hoàn toàn 6,72 lít CO
2
( đktc) vào trong 200ml dung dịch NaOH 2M.
Hãy tính khối
lượng muối tạo thành?
Giải:

a) Phương pháp nối tiếp:

CO
2
n 0,3
(mol)


2
O + Na
2
CO
3
 2NaHCO
3

Bđ: 0,1 0,2 0 (mol)
Tpư: 0,1 0,1 0,2
Spư: 0 0,1 0,2
Khối lượng mỗi muối thu được là:

Na CO
2 3
NaHCO
3
m 0,1.106 10,6(g)
m 0,2.84 16,8(g)
 
 

Cách 2: Nối tiếp từ muối axit sang muối trung hòa ( Không đúng với bản chất)
CO
2
+ NaOH  NaHCO
3

Bđ: 0,3 0,4 0 (mol)
Tpư: 0,3 0,3 0,3
2

Nguyễn Đình Hành

b) Phương pháp song song:
Phương pháp này chỉ tương đối về mặt định tính nhưng đảm bảo chính xác về mặt định
lượng. Ta coi như lượng oxit và lượng kiềm được chia ra để tham gia 2 phản ứng khác nhau để
tạo 2 muối khác nhau, như vậy bài toán này trở thành một bài toán hỗn hợp muối. Vì vậy
chúng ta giải theo pp đại số
CO
2
+ 2NaOH  Na
2
CO
3
+ H
2
O
x 2x x (mol)
CO
2
+ NaOH  NaHCO
3

y y y
Ta có hệ pt:
x y 0,3
2x y 0,4

+ 2NaHCO
3
+ H
2
O
0,3 0,4 0,1 0,2 (mol)

Na CO NaHCO
2 3 3
m 0,1.106 10,6(g) m 0,2.84 16,8(g)
,    

d) Phương pháp đường chéo
Căn cứ vào CTHH của 2 muối cũng biết được tỷ lệ số mol vừa đủ để tạo ra mỗi muối:
Na
2
CO
3
(
NaOH
CO
2
n
T 2
n
 
); NaHCO
3
(
NaOH

NaHCO
3

n
2
T
2
= 1
2
3

 2

1
2
n 1
n 2

; mà :
CO
2
n n 0,3
muoái
(mol)
 
