M
M
Ở
Ở


Đ
Đ
Ầ
Ầ
U
U



3

Hình I-2: Tự động hóa phân tích kết cấu với Midas Civil
2. Đôi nét về các phần mềm dùng cho thiết kế công trình giao
thông
Các phần mềm dùng trong thiết kế công trình nói chung rất đa dạng và hỗ trợ hầu hết các công
đoạn trong quá trình thiết kế. Ngay từ công đoạn khảo sát địa hình, toàn bộ quá trình từ xử lý
dữ liệu (bình sai, chuyển đổi định dạng) đến dựng mô hình bề mặt đều đã được tự động hóa ở
mức cao, hầu hết các nội dung liên quan đến sử lý số liệu khảo sát đều
được tự động thực hiện
như: vẽ đường đồng mức, phân tích độ dốc bề mặt, xác định đường tụ thủy, xác định lưu vực,
vẽ mặt cắt và dựng mô hình ba chiều.
Dựa vào công năng của các phần mềm có thể chia chúng làm hai nhóm:
Ø
Ø


N
H
H


T
T
Ự
Ự


Đ
Đ
Ộ
Ộ
N
N
G
G


H
H
O
O
Á
Á


T

Ờ
N
N
G
G



4

Hình I-3: AutoCAD và Excel
Ø
Ø

Nhóm các phần mềm chuyên dụng: là các phần mềm chỉ dùng được cho một mục đích cụ
thể nào đó. Bởi đích nhắm đến của chúng là rõ ràng cho nên mức độ tự động hóa là rất
cao. Ví dụ trong phân tích kết cấu, sau khi nhập xong số liệu, phần mềm phân tích kết cấu
sẽ tự động hoàn toàn trong việc tính và xuất kết quả. Bởi sự đa dạng của các bài toán thiết
k
ế, cho nên các phần mềm loại này cũng rất đa dạng về chủng loại và nguồn gốc, chúng
có thể được tạo ra từ những công ty sản xuất phần mềm chuyên nghiệp như Hài Hòa,
AutoDesk, MIDAS IT, hay từ chính những công ty tư vấn thiết kế, và thậm chí từ
chính những kỹ sư thiết kế. Cũng bởi tính đa dạng này mà việc lựa chọn để tìm được một
phần mề
m phù hợp đôi khi là một bài toán khó đối với người sử dụng. Dựa trên mức độ
phổ biến trong sử dụng, có thể kể ra một số phần mềm chuyên dụng sau:


thông và chạy cùng với các phần mềm chính, chúng tác động trực tiếp lên kết quả do phần
mềm chính tạo ra với mục đích là hoàn thiện chúng theo yêu cầu riêng của chính công ty đó.
3. Lựa chọn phần mềm dùng cho thiết kế công trình giao thông
Với sự đa dạng về chủng loại và xuất xứ của các phần mềm chuyên dụng, khiến cho việc chọn
mua phần mềm gặp nhiều khó khăn, nhất là đối với những đơn vị ít kinh nghiệm trong việc 1
Add-in: đây là các chương trình dạng phụ trợ hoặc tiện ích được thiết kế để cùng hoạt động với chương trình
chính. Mục đích dùng để mở rộng các khả năng cho chương trình chính. Các chương trình dạng Add-in này có thể
do chính người dùng tạo ra bằng nhiều loại công cụ khác nhau. Không phải chương chính chính nào cũng chấp
nhận Add-in, AutoCAD, MS.Office là hai phần mềm cho phép sử dụng Add-in điển hình.
.
M
M
Ở
Ở


Đ
Đ
Ầ
Ầ
U
U



5
triển khai các hệ thống phần mềm. Do đó, để trang bị được phần mềm phù hợp với công việc

Đưa ra được mô tả về phân bố ứng suất tại một số vị trí (cần nêu cụ thể, ví dụ tại các
nơi có cấu tạo hình học thay đổi đột ngột).

Có thể tính duyệt được mặt cắt.

Có thể tạo bản vẽ (cần nêu cụ thể mức độ chi tiết của bản vẽ) và hỗ trợ in ra máy in.

Có thể kết nối dữ liệu với các phần mềm khác (cần chỉ rõ định dạng kết nối, ví dụ yêu
cầu nhập/xuất cấu tạo hình học của kết cấu từ/sang định dạng *.DXF).

Có thể thêm các tính năng mới cho phần mềm bằng các công cụ dạng Add-in (yêu cầu
này có thể không bắt buộc phải có).
Ø
Ø


G
G
I
I
Á
Á
O
O


T
T
R
R
Ì
Ì
N
N
H
H


T
T
Ự
Ự


Đ
Đ

Ế
Ế


C
C
Ầ
Ầ
U
U


Đ
Đ
Ư
Ư
Ờ
Ờ
N
N
G
G



6
Ø
Ø

Đàm phán với nhà cung cấp phần mềm để tìm ra một giải pháp hợp lý nhất trước khi

Cung cấp tính năng cho phép người dùng có thể tự mình bổ sung thêm chức năng cho
chính phần mềm đó. Ví dụ phần mềm AutoCAD cho phép người dùng sử dụng công
cụ lập trình, như AutoLISP hay ObjectARX, để tự xây dựng thêm những chức năng
mới trong AutoCAD.

Hình I-5: Bổ sung tính năng mới cho AutoCAD

Cho phép nhúng các phần mềm dạng Add-in vào bên trong, ví dụ như các chương
trình trong bộ MS.Office (Excel, Word, Power Point ). Các chương trình dạng Add-
in có thể được xây dựng từ một số công cụ lập trình (ví dụ ta có thể dùng VSTO -
Visual Studio Tools for Office - để xây dựng các chương trình dạng Add-in nhúng vào
trong bộ Office)
.
M
M
Ở
Ở


Đ
Đ
Ầ
Ầ
U

Ví dụ sau tính tổng của các số từ 1 đến 10:
Dim i As Integer
Dim Tong As Integer
Tong = 0
For i = 1 To 10 Step 1
Tong = Tong + i
Next
Debug.Print ("Tong = " & Tong)
Kết quả như sau:

Ví dụ sau tính tổng của các số chẵn từ 0 đến 10:
Dim i As Integer
Dim Tong As Integer
Tong = 0
For i = 0 To 10 Step 2
Tong = Tong + i
Next
Debug.Print ("Tong = " & Tong)
Kết quả như sau:

CHÚ Ý Khi giá trị của <bước_nhảy> là âm (<0) thì cấu trúc lặp sẽ thực hiện trình tự
đếm ngược, nghĩa là vai trò của giá trị <bắt_đầu> và <kết_thúc> đổi chỗ cho nhau.
Ví dụ tính tổng của các số chẵn từ 0 đến 10 sử dụng vòng lặp đếm ngược:
Dim i As Integer
Dim Tong As Integer
Tong = 0
For i = 10 To 0 Step -2
Tong = Tong + i
Next
Debug.Print ("Tong = " & Tong)



B
B
Ả
Ả
N
N


V
V
Ề
Ề


N
N
G
G
Ô
Ô
N
N


N
N
G
G

U
U
A
A
L
L


B
B
A
A
S
S
I
I
C
C



49

GỢI Ý Nếu như muốn thoát khỏi vòng lặp xác định FOR khi mà số lần lặp chưa đủ thì ta
sử dụng từ khóa Exit For.
Ví dụ sau sẽ tính tổng của các số chẵn từ 0 đến 10, nhưng sẽ dừng vòng lặp FOR ngay khi tổng
lớn hơn 20:
Dim i As Integer
Dim Tong As Integer
Tong = 0

Public Sub TestForEach()
Dim a(0 To 2, 0 To 1) As Double
Dim v As Variant
Dim Tich As Double
a(0, 0) = 1: a(1, 0) = 2: a(2, 0) = 3 50
a(0, 1) = 4: a(1, 1) = 5: a(2, 1) = 6
Tich = 1
Debug.Print "Cac phan tu trong mang"
For Each v In a
Debug.Print v
Tich = Tich * v
Next
Debug.Print "Tich=" & Str(Tich)
End Sub
Kết quả như sau:

8.4. Vòng lặp không xác định
Thực hiện một khối lệnh với số lần lặp không định trước và chỉ kết thúc quá trình lặp này khi
một biểu thức điều kiện được thỏa mãn (biểu thức điều kiện có giá trị Boolean:
True hoặc
False). Tùy thuộc vào việc kiểm tra biểu thức điều kiện mà ta sử dụng một trong hai dạng cú
pháp như sau:
Kiểu1:LặptrongkhibiểuthứcđiềukiệnlàTRUE
Do While <điều_kiện>
[Khối_lệnh]
Loop
Với cú pháp này, [Khối_lệnh] chỉ được thực hiện khi <Điều_kiện> là đúng.

I
:
:


C
C
Ơ
Ơ


B
B
Ả
Ả
N
N


V
V
Ề
Ề


N
N
G
G
Ô

H


V
V
I
I
S
S
U
U
A
A
L
L


B
B
A
A
S
S
I
I
C
C




thay thế các khối lệnh lặp nhau hoặc cùng thực thi một chức năng tương tự nào đó.
Có hai loại chương trình con chính là Hàm (
Function) và Thủ tục (Sub). Ngoài ra, trong các
mô-đun lớp (
Class Module) còn có chương trình con dạng thuộc tính (Property), tuy nhiên
trong giáo trình này sẽ không trình bày về loại chương trình con này mà người đọc có thể tham
khảo trong giáo trình môn Lập trình hướng đối tượng trong xây dựng.
Cú pháp tổng quát của một chương trình con như sau:
Cú pháp tổng quát của một chương trình con như sau:
[Private|Friend|Public][Static]<Sub|Function|Property>
Tên([các_tham_số])
[Khối_lệnh] 52
End <Sub|Function|Property>
Trong đó phần thân chương trình con được bọc giữa phần khai báo và phần kết thúc (có từ
khóa
End).
Các từ khóa
[Private|Public|Friend] xác định phạm vi hoạt động của chương trình con.
Khái niệm phạm vi này cũng tương tư như phạm vi của biến đã được trình bày ở phần trước.
Từ khóa
[Static] xác định cách thức cấp phát bộ nhớ cho các biến khai báo bên trong
chương trình con (sẽ trình bày cụ thể ở phần sau).
CHÚ Ý Từ khóa Friend chỉ được sử dụng trong mô-đun lớp hoặc mô-đun lệnh của
UserForm.
9.1. Hàm (Function)
Là chương trình con có trả về giá trị khi nó được gọi. Cú pháp khai báo như sau:
[Private/Public/Friend][Static] Function <Tên_hàm> ([Các_tham_số]) as