22

Nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nhỏ, sự quản lý tỏ ra yếu
kém và không có hiệu quả. Tình trạng quan liêu thiếu hiểu
biết thậm chí trì trệ bảo thủ cửa quyền vẫn tồn tại trớc sự
đổi mới nền kinh tế. Sự hình thành và vận động của KTTT
mang những yếu tố tự phát, cơ chế vận hành thô sơ tạo điều
kiện cho kiểu làm ăn bất chính, tệ tham nhũng và các mặt
tiêu cực của thị trờng có cơ hội phát sinh và phát triển.
Mặc dù nền kinh tế thị trờng nớc ta còn rất nhiều thiếu
sót và yếu kém nhất là trong điều hành vĩ mô "Nạn tham
nhũng phổ biến trong bộ máy quản lý nhà nớc các cấp
nhng nhìn chung tính ổn định của nền kinh tế là nhân tố
đảm bảo cho những thành công kế tiếp.
Tuy vậy Đảng và Nhà nớc ta cần phải nâng cao vai trò
của mình hơn nữa trong nền KTTT cần phải chuyển từ tác
phong chỉ huy mệnh lệnh sang tác phong hỗ trợ tạo môi
trờng và điều kiện cho thị trờng phát triển, xử lý hài hoà
giữa tăng trởng kinh tế với cân bằng ổn định, giữa phát
triển kinh tế với việc thể hiện các chính sách xã hội.
c. Để cho nền KTTT nớc ta hoạt động một cách có
hiệu quả và hoàn chỉnh thì cần phải hớng nền KTTT tới
những điểm sau:

23

- Nền kinh tế nớc ta là nền kinh tế hỗn hợp nhiều thành
phần nhng nền kinh tế Nhà nớc phải đóng vai trò chủ đạo.
Sự quản lý điều tiết định hớng phát triển nền KTTT của
Nhà nớc là thông qua các công cụ chính sách kinh tế vĩ mô

bán nớc ngoài.
- Nhà nớc thể hiện công bằng xã hội trong quan hệ giữa
lao động và sản xuất, trong việc phân phối thu nhập thể hiện
thống nhất giữa tăng trởng kinh tế và công bằng xã hội.
3. Vai trò của kinh tế Nhà nớc trong việc quản lý vĩ
mô.
Trong quan hệ phát triển của lịch sử nhân loại đã tồn tại
nhiều loại hình kinh tế khác nhau. Nhng ngày nay trên thực
tế hầu hết các nớc đều tồn tại nền KTTT có sự quảnlý của
Nhà nớc. Tuỳ theo mô hình tổ chức cụ thể ở mỗi nớc mà
phạm vi và mức độ can thiệp của Nhà nớc. Tuỳ theo mô
hình tổ chức cụ thể ở mỗi nớc mà phạm vi và mức độ can
thiệp của Nhà nớc vào nền kinh tế là khác nhau.

25

Mọi nền kinh tế hiện đại kể cả kinh tế TBCN và XHCN
đều đứng trớc một vấn đề nan giải của kinh tế vĩ mô đó là
không có một nớc nào trong thời gian dài lại duy trì đợc tỷ
lệ lạm phát thấp mà ngời lao động có đầy đủ việc làm trong
điều kiện tự do cạnh tranh vấn đề lạm phát và thất nghiệp là
khuyết tật của cơ chế thị trờng do vậy cần phải có sự can
thiệp của Nhà nớc vào nền kinh tế để kìm chế lạm phát và
thất nghiệp ở tỷ lệ thích hợp tạo môi trờng ổn định cho việc
tăng trởng kinh tế một cách bền vững.
Đối với nớc ta khi chuyển nền kinh tế sang nền kinh tế
nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trờng là hoàn
toàn cần thiết để khai thác và phát huy tiềm năng sản xuất
trong xã hội - song thực tiễn cho thấy, cùng với việc kích
thích sản xuất phát triển nền KTTT còn rất nhiều khuyết tật,

thời kỳ đó. Thực tế trong những thập kỷ gần đây cho thấy
nền KTTT luôn luôn trải qua các giai đoạn phồn vinh và
đình trệ. Gần đây nhất kinh tế Thái Lan đã bị khủng hoảng
nặng. Cuộc khủng hoảng này đã lây sang các nớc

27

Inđônêsia, Hàn Quốc và đã kéo nền kinh tế nớc này chậm
xuống 30 năm. Tác hại của khủng hoảng kinh tế là rất lớn,
nó cuốn trôi tất cả thành tựu kinh tế trong 30 năm của
Inđônêsia làm cho sản xuất bị đình trệ, thất nghiệp tăng cao,
đồng tiền trong nớc bị mất giá nghiêm trọng. Đó là cha kể
đến tình hình thế giới vào những năm 20, 30 của thế kỷ này.
Nớc Anh từ năm 1921 đã lâm vào cuộc khủng hoảng sâu
sắc kéo dài tới 20 năm. Cuộc khủng hoảng kinh tế này sau
đó lan sang tất cả các nớc TBCN khác. Thất nghiệp tăng
nhanh ở mức cao, suy thoái kéo dài và không có dấu hiệu gì
chứng tỏ sẽ chấm dứt. Đứng trớc vấn đề khó khăn đó các
nhà kinh tế đều khẳng định rằng muốn khắc phục các hiện
tợng trên thì Nhà nớc cần phải can thiệp sâu hơn vào nền
kinh tế. Thiếu vai trò kinh tế của Nhà nớc, nền kinh tế
không tài nào phát triển đợc.
Sự can thiệp của Nhà nớc vào nền kinh tế đem lại hiệu
quả rất lớn: Nhà nớc điều chỉnh quá trình sản xuất, phân
phối lại trao đổi và tiêu dùng, hình thành các thị trờng nhỏ,
điều tiết quá trình kinh doanh thu hút vốn đầu t. Đồng thời
Nhà nớc kịp thời đảm bảo tính ổn định phát huy mọi
nguồn lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

28

vĩ mô của Nhà nớc.
1. Chức năng quản lý kinh tế của Nhà nớc.
Nhà nớc với t cách là nhà quản lý điều hành nền
KTTT, Nhà nớc giữ vai trò quan trọng trong việc định
hớng nền KTTT theo CNXH.
- Nhà nớc điều tiết nền kinh tế ở tầm vĩ mô, Nhà nớc
tác động tới tổng cung và tổng cầu của nền kinh tế tạo nên
sự cân bằng giữa cung - cầu đảm bảo môi trờng kinh tế
thuận lợi và ổn định nhằm thúc đẩy sự tăng trởng và phát
triển kinh tế trong từng xí nghiệp và trên phạm vi toàn xã
hội.
- Nhà nớc đảm bảo ổn định chính trị, lấy ổn định chính
trị để phát triển kinh tế. Nhà nớc thiết lập khuôn khổ luật
pháp đặc biệt là hệ thống pháp luật kinh tế, hệ thống các
chính sách kinh tế xã hội mà trớc hết là các chính sách về
tài chính tín dụng ngân hàng tạo điều kiện cần thiết cho các
hoạt động kinh tế. Một đất nớc có ổn định chính trị, có

30

những chính sách kinh tế phù hợp mới tạo ra đợc những
thuận lợi để các doanh nghiệp sản xuất. Mặt khác có nh vậy
mới thu hút đợc vốn đầu t của nớc ngoài và t nhân và họ
tin vào sự ổn định đó để tiếp tục và mở rộng sản xuất, phát
triển sản xuất. Nh vậy thông qua các chính sách Nhà nớc
đã gián tiếp thúc đẩy nền kinh tế .
Nhà nớc có chức năng tạo ra môi trờng và điều kiện
cho việc tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh theo
cơ chế thị trờng bằng cách: duy trì pháp luật, trật tự an toàn
xã hội, thi hành nhất quán các chính sách và thể chế theo

kinh tế sử dụng có trọng điểm và hiệu quả các năng lực tập
trung và lực lợng dự trữ. Nhà nớc kiểm soát và phân phối
các nguồn tài nguyên của đất nớc để nâng cao hiệu quả sử
dụng và bảo vệ môi trờng sinh thái. Quản lý và kiểm soát
tài sản quốc gia tại các doanh nghiệp nhà nớc nhằm bảo tồn
và phát triển và duy trì sự hoạt động liên tục.