Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Bất kỳ quá trình SXKN cũng gồm có 3 yếu tố cơ bản là: Lao động, t liệu
lao động và đối tợng lao động. Trong quá trình sản xuất, các yếu tố này đợc
chuyển dần vào sản phảm và là những yếu tố cấu thành nên giá thành sản phẩm.
Do vậy giá thành sản phẩm cao hay thấp là phụ thuộc vào các chi phí
này. Trong điều kiện hiện nay, khi mà các doanh nghiệp đang cạnh tranh nhau
gay gắt mà một trong những biện pháp sử dụng hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi
nhuận thì các chi phí này càng phải đợc tối thiểu hoá .
Trong 3 yếu tố trên nguên vật liệu thờng chiếm một tỷ trọng lớn trong giá
thành sản phẩm. Do đó, sử dụng nguyên vật liệu một cách hợp lý, tiết kiệm là
biện pháp chủ yếu giảm chi phí, tăng lợi nhuận. Điều đó phụ thuộc một phần
lớn vào công tác hạch toán nguyên vật liệu. Đây là một công việc chiếm khối l-
ợng lớn trong công tác kế toán, liên quan đến quá các trình hạch toán khác. Vì
vậy hiểu, vận dụng đúng và sáng tạo phơng pháp hạch toán nguyên vật liệu là
những vấn đề quan trọng hàng đầu của mỗi doanh nghiệp .
Do đặc điểm của ngành xây lắp là các công trình xây dựng nằm rải rác ở
nhiều nơi nên công tác giám sát quản lý và phản ảnh tình hình biến động
nguyên vật liệu của các doanh nghiệp xây lắp cũng gặp phải một số khó khăn
nhất định. Trong quá trình hạch toán, mặc dù các doanh nghiệp xây lắp luôn tìm
mọi biện pháp cải thiện, đổi mới cho phù hợp với tình hình thực tế, tuy nhiên
cũng không tránh khỏi những tồn tại, vớng mắc đòi hỏi phải tìm ra phơng pháp
hoàn thiện .
Qua một thời gian nghiên cứu, tìm hiểu về công tác hạch toán trong các
doanh nghiệp kinh doanh xây lắp hiện nay, em mạnh dạn chọn đề tài Hoàn
thiện hạch toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp kinh doanh xây lắp
cho chuyên đề nghiên cứu của mình.
Bố cục của chuyên đề gồm 2 phần :
Phần I Lý luận chung về hạch toán nguyên vật liệu trong các doanh
nghiệp kinh doanh xây lắp
Phần II: Thực trạng hạch toán nguyên vật liệu tại các doanh nghiệp xây

một chu kỳ sản xuất nhất định và khi tham gia quá trình sản xuất, dới tác động
của lao động chúng bị tiêu hao toàn bộ hoặc bị thay đổi hình thái vật chất ban
đầu để tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm. Về mặt giá trị, khi tham gia vào
quá trình sản xuất , vật liệu dịch chuyển một lần toàn bộ giá trị của chúng vào
chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mỗi doanh nghiệp có đặc thù riêng về nguyên vật liệu. Tại các doanh
nghiệp kinh doanh xây lắp vật liệu thờng có đặc điểm là cồng kềnh, khối lợng
lớn, gây ra nhiều khó khăn trong công tác vận chuyển, bảo quản, ví dụ nh: cát,
sỏi, sắt thép, xi măng
Do những đặc điểm trên, nguyên vật liệu thuộc TSLĐ; giá trị của nó
thuộc vốn lu động dự trữ của doanh nghiệp, chiếm một tỷ trọng rất lớn trong chi
phí sản xuất và giá thành sản phẩm của các doanh nghiệp. Vì vậy việc quản lý
quá trình thu mua, vận chuyển, bảo quản, dự trữ, sử dụng cũng nh phơng pháp
hạch toán nguyên vật liệu trực tiếp tác động đến những chỉ tiêu của doanh
nghiệp nh chỉ tiêu sản lợng, chất lợng sản phẩm, giá thành lợi nhuận
2.Phơng phá tính giá thành nguyên vật liệu
Theo quy định chung của chuẩn mực quốc tế, kế toán nhập, xuất, tồn kho
nguyên vật liệu phải đợc phản ánh theo đúng giá thực tế. Đó chính là chi phí
thực tế doanh nghiệp bỏ ra để có đợc nguyên vật liệu. Giá trị nguyên vật liệu
phản ánh trên sổ sách kế toán tổn hợp, trên bảng tổng kết tài sản và báo cáo kế
toán khác phải theo giá thực tế. Hiện nay, chúng ta đang thực hiện thuế giá trị
gia tăng cho mọi loại hình doanh nghiệp, vì vậy cách tính giá nguyên vật liệu sẽ
có sự khác nhau giữa các doanh nghiệp áp dụng phơng pháp khấu trừ thuế và
các doanh nghiệp áp dụng phơng pháp tính thuế trực tiếp. Đối với các doanh
nghiệp tính thuế VAT theo phơng pháp khấu trừ thì trong giá thực tế vật liệu
không bao gồm thuế VAT đầu vào. Còn cáca doanh nghiệp áp dụng phơng pháp
trực tiếp để tính thuế thì trong giá thực tế vật liệu bao gồm cả thuế VAT đầu vào
2.1.Vật liệu tăng trong kỳ

Giá trị thực tế nguyên
vật liệu thuê ngoài
=
Giá thực tế nguyên
vật liệu CC- DC xuất
chế biến
+
Chi phí liên
quanđến gia
công chế biến
*.Đối với nguyên vật liệu nhận góp vốn liên doanh.
Giá thực tế nguyên vật liệu là giá trị vốn góp do các bên thoả thuận cộng
với các chi phí liên quan đến tiếp nhận (nếu có)
*.Trờng hợp phế liệu thu hồi dới dạng nguyên vật liệu thì giá thực tế
nguyên vật liệu là giá ớc tính có thể sử dụng đợc hay giá bán thu hồi .
Trong thực tế hạch toán nguyên vật liệu, do biến động hàng ngày theo giá
thực tế hết sức phức tạp, vì vậy để đơn giản cho công tác hạch toán hàng ngày,
kế toán sử dụng giá hạch toán để ghi chép về mặt giá trị. Giá hạch toán có thể là
gia kế hoạch cho doanh nghiệp xây dựng hoặc một giá ổn định trong thời kỳ
hạch toán. Sau đó, cuối kỳ, kế toán tính giá thành thực tế của nguyên vật liệu rồi
tiến hành điều chỉnh giá hạch toán thành giá thực tế.
2.2.Phơng pháp hạch toán thành giá nguyên vật liệu xuất kho
Các doanh nghiệp có thể áp dụng một trong các phơng pháp sau đây để
tính giá nguyên vật liệu xuất kho.
*.Phơng pháp tính theo giá đơn vị bình quan
Theo phơng pháp , căn cứ vào giá thực tế nguyên vật liệu tồn kho đầu
kỳ và nhập trong kỳ, kế toán tiến hàh xác định giá bình quân của một đơn vị
nguyên vật liệu. Căn cứ vào lợng nguyên vật liệu xuâts trong kỳ và đơn giá bình
quân để xác định giá thực tế nguyên vật liệu xuất kho
4

bằng máy vi tính.
*.Phơng pháp giá thực tế đích danh: Phơng pháp này dựa trên cơ sở thực
tế xuất loại nguyên vật liệu nào thì lấy đúng giá của loại nguyên vật liệu đó để
tính giá trị thực tế của nguyên vật liệu xuất dùng cho đối tợng sử dụng.
*.Phơng pháp tính giá trị bính quân cuối kỳ trớc
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Theo phơng pháp này để tính giá thực tế nguyên vật liệu xuất dùng trong
kỳ kế toán lấy số lợng nguyên vật liệu xuất nhân với giá đơn vị bình quân
nguyên vật liệu cuối kỳ trớc. Phơng pháp này có u điểm phản ánh kịp thời giá
nguyên vật liệu xuất dùng, thuận tiện cho việc ghi sổ, công việc không bị dồn
vào cuối tháng. Nhng lại có nhợc điểm là độ chính xác không cao, đặc biệt là
đối với những nguyên vật liệu thờng xuyên biến động.
*.Phơng pháp giá hạch toán
Do trong thực tế giá cả nguyên vật liệu thờng xuyên biến động. Do đó,
công tác hạch toán nguyên vật liệu theo giá thực tế gặp phải nhiều khó khăn vì
phải thờng xuyên phaỉo tính lại giá thực tế của nguyên vật liệu sau mỗi lần nhập
kho xuất kho. Theo phơng pháp này nguyên vật liệu xuất nhập kho sẽ đợc
thanh toán theo giá hạch toán. cuối kỳ sẽ tiến hành điều chỉnh từ giá hạch toán
sang giá thực tế , theo công thức sau:
Giá thành thực tế vật liệu
xuất dùng
=
Giá hạch toán
vật liêu dùng
*
Hệ số giá
nguyên vật liệu
Hệ số giá
nguyên vật liệu

+Giá trụ thực tế của nguyên vật liệu thừa phát hiện khi kiểm kê
Bên có:+Giá trị thực tế của nguyên vật liệu xuất kho
+chiết khấu giảm giá mua hàng đợc hởng
+Giá trị nguyên vật liệu thâm hut, h hỏng phát hiện khi kiểm kê
Số d bên nợ:+Giá trị thực tế NL, VL tồn kho.
*TK151 Hàng mua đi đờng.
Hàng này dùng để phản ánh giá trị hàng mua đi đờng. Đó là những loại
hàng mua mà dơn vị đã mua hoặc chấp nhận mua nhng cuối tháng cha về đến
đơn vị. Cha kiểm nhận, kể cả hàng gửi ở kho của ngời bán.
Ngời bán kết cấu của TK158
Bên có:+Giá trị của hàng đi đờng tăng trong kỳ
Bên có:+Phản ánh giá trị hàng mua đang đi đờng kỳ trớc nay đã về kiểm
nhập, nhập kho, bàn giao.
Số d bên nợ: phản ánh giá trị hàng mua khi đang đi đờng.
Ngoài các tài khoản trên, trong quá trình hạch toán kế toán còn sử dụng
một số tài khoản có liên quan nh: TK133,TK331, TK111,
TK112,TK621,TK627 .
2.Sơ đồ hạch toán tổng quát nguyên vật liệu theo phơng pháp KKTX
(Tính VAT theo phơng pháp khấu trừ)
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
TK : 331,111,112,141,331 TK 152 TK 621
Tăng do mua ngoài xuất vật liệu để
TK 331 chế tạo sản phẩm
Thuế VAT
đợc khấu trừ TK 627,641,642
TK 151
Hàng đi đờng kỳ trớc Xuất VL cho SX
về nhập kho chung, bán hàng quản lý
TK 141 TK 241