Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
Gia nhập WTO, Việt Nam đứng trước thời cơ lớn để phát triển đất
nước.Thị trường thế giới rộng lớn đang ở phía trước hứa hẹn rất nhiều tiềm
năng. Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi đó, chúng ta phải đối mặt với
nhiều thách thức trong mọi lĩnh vực. Nền kinh tế sau những năm đổi mới đã
thu được nhiều thành tựu to lớn, cuộc sống của nhân dân từng bước được cải
thiện song đó vẫn là nền kinh tế với quy mô nhỏ hẹp, sức cạnh tranh của các
lĩnh vực là chưa cao thậm chí kém ưu thế hơn, đặc biệt là những vấn đề về lao
động. Chúng ta đang thiếu đội ngũ lao động lành nghề, thiếu đội ngũ nhân lực
chất lượng cao…
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Trong sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của thương trường, nhân tài
chính là một thứ tài sản quý giá của doanh nghiệp. Bởi suy cho cùng, con
người luôn là nguồn lực quan trọng quyết định đến sự thành công hay thất bại
của doanh nghiệp. Và bởi vậy, việc săn tìm và giữ chân người tài vẫn mãi là
cuốc chiến dai dẳng giữa các tổ chức.
Hoàn thiện công tác tuyển mộ, tuyển chọn nhân lực chính là một giải
pháp hữu hiệu của doanh nghiệp trong việc tìm kiếm lao động chất lượng cao,
góp phần đưa doanh nghiệp phát triển. Nhận thức được tầm quan trọng của
vấn đề đó lên em đã chọn đề tài
“ Hoàn thiện công tác tuyển mộ và tuyển chọn Nhân lực của tổ
chức trong giai đoạn hiện nay.”
Đề tài nghiên cứu về cơ sở khoa học của công tác tuyển mộ, tuyển chọn
nhân lực trong tổ chức. Chỉ ra một số tồn tại trong hoạt động tuyển mộ tuyển
chọn nhân lực đồng thời đề ra một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển mộ
tuyển chọn nhân lực trong giai đoạn hiện nay.
Trong quá trình viết đề tài, em luôn nhân được sự hướng dẫn tận tình
của Thầy Vũ Huy Tiến. Bằng tất cả sự kính trọng của mình, em xin chân
Như vậy có thể nói rằng mục tiêu của tuyển mộ và tuyển chọn nhân lực là tìm
đúng người đúng việc.
Bản chất của việc sử dụng đúng người đúng việc là làm cho hoạt động
của doanh nghiệp hiệu quả hơn, tiết kiệm chi phí sản xuất, nâng cao doanh
thu, từ đó cải thiện điều kiện làm việc và đời sống cho người lao động. Giống
như các hoạt động quản trị nhân lực khác, tuyển mộ và tuyển chọn hướng tới
sự hoạt động có hiệu quả của tổ chức.
3. Ý nghĩa của tuyển mộ và tuyển chọn nhân lực
Kết quả của quá trình tuyển mộ là thu hút được một lượng người nộp
đơn xin việc. Vì vậy tuyển mộ là một bước đệm có ảnh hưởng rất lớn đến quá
trình tuyển chọn nhân viên, từ đó nó sẽ quyết định đến chất lượng nguồn nhân
lực của tổ chức. Không chỉ ảnh hưởng đến tuyển chọn, tuyển mộ còn ảnh
hưởng đến các chức năng khác của Quản trị Nhân lực như : đánh giá tình hình
thực hiện công việc, thù lao lao động, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực,
các mối quan hệ lao động…
Việc thực hiện công tác tuyển mộ tuyển chọn hợp lý và chính xác sẽ góp
phần tạo lên sự hài lòng đối với công việc của người lao động.Từ đó người
lao động sẽ làm việc hiệu quả hơn, tránh được các thiệt hại rủi ro trong lao
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
động, giảm chi phí quản lý và đào tạo lại, làm tăng lợi nhuận cho doanh
nghiệp.
Mặt khác tuyển mộ tuyển chọn nhân lực của các doanh nghiệp còn là
vấn đề mang tính xã hội cao, góp phần giải quyết vấn đề việc làm cho người
lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp. Đợt tuyển dụng sẽ mang lại cơ hội việc làm
cho lực lượng lao động đông đảo trên thị trường. Xét trong phạm vi toàn quốc
tuyển mộ, tuyển chọn không những gây ra sự biến động cơ học của lực lượng
lao động xã hội mà còn tạo ra sự ổn định về việc làm và nơi làm việc cho
người lao động.
4
Người lao động có tay nghề ít phải đào tạo
hơn ngưòi lao động không có tay nghề
Tuyển mộ được đơn giản hoá nếu nhân viên
mới có thể được đào tạo phù hợp với ít thời
gian và kinh phí hơn.
Người lao động được bố trí vào các vị trí
thích hợp có tỷ lệ công việc thay đổi thấp hơn
& có sự thoả mãn cao hơn
Thù lao
Các mối
quan hệ
lao động
Đào tạo
và phát
triển
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
II.TUYỂN MỘ NHÂN LỰC
Trong thực tế có người lao động có trình độ cao nhưng không tuyển
chọn vì họ không được biết thông tin tuyển mộ hoặc họ không có cơ hội nộp
đơn xin việc. Do đó chất lượng của quá trình lực chọn sẽ không đạt được như
các yêu cầu mong muốn.Chính bởi vậy, để thu hút được những nhân viên tốt
có trình độ và năng lực thực sự thì công tác tuyển mộ ngay từ đầu cần được
chú ý.
1.Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tuyển mộ
Hoạt động tuyển mộ chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Có thể phân loại
các yếu tố này vào hai nhóm là nhóm yếu tố thuộc về tổ chức và nhóm yếu tố
thuộc về môi trường.
Yếu tố thuộc về tổ chức, đó là uy tín của công ty trên thương trường
cũng như đối với các hoạt động xã hội. Uy tín của công ty trong mắt người
nhân lực gồm ước tính xem có bao nhiêu người có trình độ lành nghề thích
ứng để thực hiện nhiệm vụ đã đặt ra (xác định cầu nhân lực); ước tính có bao
nhiêu người làm việc cho tổ chức (xác định cung nhân lực) đồng thời lựa
chọn các giải pháp để cân đối cung cầu nhân lực.
Quá trình dự tính cung cầu nhân lực sẽ xảy ra ba trường hợp
Cầu nhân lực lớn hơn cung nhân lực thì tổ chức sẽ thiếu nhân lực từ
đó đưa ra các giải pháp như thuyên chuyển lao động, thăng tiến, đào tạo và
phát triển nguồn nhân lực, thuê tạm thời hoặc tuyển dụng…
Khi cung nhân lực lớn hơn cầu nhân lực, tổ chức sẽ thừa nhân lực
lúc này cần thực hiện thuyên chuyển lao động, giảm giờ làm, đào tạo và phát
triển, cho nhân viên nghỉ tạm thời hay nghỉ luân phiên, cho thuê lao động…
Khi cung cầu nhân lực cân bằng, đây là trường hợp lý tưởng đối với
các doanh nghiệp. Tuy nhiên trong trường hợp này các nhà quản trị nhân lực
vẫn phải đưa ra các kế hoạch thuyên chuyển, đào tạo và phát triển cũng như
các dự tính thay thế bổ xung.
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Hình 2: Quá trình kế hoạch hoá nguồn nhân lực
Nguồn : Giáo trình Quản Trị Nhân Lực – ThS Nguyễn Vân Điềm & PGS.TS
Nguyễn Ngọc Quân – NXB Lao Động xã hội – năm 2004
2.2 Phân tích công việc
Phân tích công việc là quá trình thu thập các tư liệu và đánh giá các
thông tin quan trọng có liên quan đến việc thực hiện công việc cụ thể trong tổ
chức để nhằm làm rõ bản chất của từng công việc ấy như mục đích của công
việc, tên công việc, nhiệm vụ và trách nhiệm, quyền hạn của người thực hiện
công việc đó, các yêu cầu về kiến thức, trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm đối
với người lao động…Các thông tin này sẽ được xử lý, được hệ thống hoá và
trình bày dưới dạng các bản mô tả công việc, bản yêu cầu của công việc đối
với người thực hiện và bản tiêu chuẩn thực hiện công việc.
Phân tích công việc có ý nghĩa quan trọng bởi vì nhờ có phân tích công
Nguồn tuyển mộ bên trong tổ chức thường được gọi là nguồn nội bộ.
Đây là hình thức tuyển những người còn đang làm việc trong công ty. Hình
thức này có ưu điểm là nhân viên thấy công ty luôn luôn tạo cơ hội thăng tiến
cho người lao động và do đó họ gắn bó hơn với công ty đồng thời làm việc
tích cực hơn. Công ty đánh giá khả năng của họ qua quá trình làm việc nên
kết quả khá chính xác. Họ là người đã quen thuộc, hiểu được chính sách và cơ
cấu của công ty, và do đó tiết kiệm được thời gian làm quen với công việc,
với tập thể lao động và quá trình thực hiện công việc diễn ra liên tục không bị
gián đoạn. Chỉ cần một thời gian ngắn họ đã có thể hoà nhập vào môi trường
làm việc mới ngay. Hơn nữa việc tuyển mộ bên trong tổ chức sẽ đỡ tốn kém
hơn.
Tuy nhiên nguồn nội bộ này cũng có một số nhược điểm đó là nó gây ra
xung đột về tâm lý như chia bè phái, gây mâu thuẫn nội bộ sau đề bạt bởi
những ứng viên không thành công. Đối với các tổ chức có quy mô vừa và
nhỏ, sử dụng nguồn nội bộ sẽ không thay đổi được chất lượng lao động
3.2 Nguồn tuyển mộ bên ngoài
Là những người bên ngoài tổ chức và nguồn này rất phong phú. Đó có
thể là bạn bè của nhân viên trong công ty, những nhân viên cũ của công ty,
những ứng viên tự nộp đơn xin việc, nhân viên của các hãng khác hoặc sinh
viên đã tốt nghiệp từ các trường đại học, cao đẳng, trung học và dạy nghề, từ
những người thất nghiệp muốn tìm một công việc tốt hơn…
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Ưu điểm của nguồn này là sự phong phú của lực lưọng lao động, họ có
cách nhìn mới về tổ chức và có khả năng làm thay đổi cách làm cũ mà không
sợ những người trong tổ chức phản ứng.
Nhược điểm của nguồn này sẽ tốn kém hơn, mất thời gian cho người lao
động làm quen với công việc, gây thất vọng cho những người lao động cũ bởi
cơ hội thăng tiến cho họ bị cạnh tranh thậm trí mất đi..
4.Các giải pháp thay thể tuyển mộ
tránh dẫn đến tình trạng số người làm giờ hành chính giảm, tăng tai nạn lao
động. Không những vậy việc việc lạm dụng làm thêm giờ không được tổ chức
tốt sẽ dẫn đến tình trạng tranh chấp và xung đột giữa người sử dụng lao động
và người lao động. Do đó việc bố trí hợp lý làm thêm giờ có ảnh hưởng rất
lớn đến hiệu quả công việc.
Tại việt Nam hiện nay quy định về thờig giờ làm thêm không vượt quá 4 giờ
trong một ngày, 200 giờ một năm trừ trường hợp đặc biệt được làm thêm
không quá 300 giờ/năm do chính phủ quy định sau khi tham khảo ý kiến của
tổng liên đoàn lao động Việt Nam và đại diện của người sử dụng lao động.
Hiện nay tại các khu công nghiệp và khu chế xuất , tại các công ty liên
doanhvấn đề làm thêm giờ hiện đang là vấn đề nóng bỏng, thu hút được sự
quan tâm của dư luận
Nhờ giúp tạm thời : là biện pháp một công ty nhờ công ty khác giúp
đỡ thực hiện các dịch vụ trong thời gian ngắn mang tính chất tạm thời. Hình
thức này chỉ thực sự có hiệu quả đối với lao động có thấp và làm việc lâu dài.
Bên cạnh những ưu điểm của phương pháp này như các tổ chức không phải
trả tiền phúc lợi, tiền đào tạo nhân viên mới, không phải lo bố trí lao động khi
khan hiếm công việc, thì nhược điểm của nó là người thuê mướn không có sự
trung thành và tâm huyết. Họ sẽ ít gắn bó với công ty như những công nhân
chính thức.
Thuê lao động từ công ty cho thuê : công ty đi thuê lao động từ các
công ty khác. Việc làm này sẽ giảm bớt các chi phí có liên quan đến nhân sự ,
các lao động được thuê có trình độ chuyên môn được chuẩn bị kĩ hơn, tính kỉ
luật cao hơn.
5. Quá trình tuyển mộ
Để hoạt động tuyển mộ đạt kết quả tốt, cần xây dựng một quá trình
tuyển mộ khoa học. Trước hết, phải lập kế hoạch tuyển mộ để xác định xem
cần bao nhiêu người cho từng vị trí cần tuyển, xác định nguồn và phương
pháp tuyển mộ để tuyển được đầy đủ số lượng và chất lượng người lao động
do đó lựa chọn xem ở vị trí nào nên lấy người từ bên trong tổ chức, vị trí nào