Phần 1 : MỞ ĐẦU
Lời Mở Đầu
Có lẽ đối với tôi những chuyến đi là một điều gì đó khá thú vị , luôn cuốn hút hút vì
bản chất trong tôi tính là tò mò. Tôi thích được đi nhiều nơi nhìn ngắm được nhiều thứ và
khám phá vẻ đẹp tiềm ẩn mà tạo hóa đã ban tặng. Không gì đẹp bằng cảnh vật của tự
nhiên, vẻ đẹp của giá trị lịch sử văn hóa ., những vẻ đẹp đó luôn mang lại cho tôi một
cảm giác khó tả , nó cứ len lấn rồi đục sâu vào trong tâm hôn . tôi muốn khám phá chúng
muốn tìm hiểu sâu ,rông, kỉ . Đó giống như là một niềm đam mê vậy, có lẻ niềm đam mê
này sẽ theo bước chân của cuộc đời tôi. Nếu như không có một chất xúc tác thì sẽ không
tạo ra được gì và niềm đam mê của tôi cũng như vậy đó. Từ khi sinh ra và lớn lên tôi
được ba me dẫn đi chơi hay tham quan cũng được kha khá chổ nhưng vào thờ điểm đó
cảm nhận chung của tôi về những nơi ấy chỉ đẹp mà thôi, tâm hồn tôi thực sự sáo rỗng ,
chẳng có chut cảm giác nào cả tôi lý giải về điều này là chắc hẳn đầu óc của tối lúc này
con thơ dại lắm nhưng không phải bởi vì chất xúc tác của tôi đã đến vào lúc kì nghĩ hè
năm lớp 11 tôi đươc anh trai dẫn đi Đà nẵng và có dịp ghé vào Hội An. Không phải nói
ngoa từ lúc đặt chân đến mảnh đất cổ này tôi đã gặp tiếng sét ái tình với nơi đây, tình yêu
đam mê đã đến với tôi ngay trong lúc này . Tôi đặt chân đến nơi này vào một buổi chiều
tà, lúc ngày sắp hết, cảm nhận đầu tiên của tôi về nơi này là một gam màu nâu thẩm .
khách bộ và hàng quán bấy giờ đã vãn . họ tập trung vào những nhà hang cao lầu hay
nhưng quán ăn đặc sản ở Hội an , nhưng ngôi nhà cổ lên đèn bên trong là mân cơm xum
vầy bên gia đình. Nhưng nhà hang quán lên đèn từ những đền lồng mang đậm chất xứ hội
an. Đi dọc theo con sông hoài rồi ngắm nhìn chùa cầu ở đăng xa trong tôi có một cảm
giác bình an đến lạ kỳ sau đó vài phút cảm giác lại thay đôi khi tôi nhìn xung quanh con
đưởng hem , ngôi nhà cổ hình như tôi đã trở về thời xa xưa , cái thời của cố kỵ nhà tôi.tự
nhiên trong tôi yêu mảnh đất này đến lạ kỳ không phải là tình yêu quê hương mà là tình
yêu dành cho một vẻ đẹp trầm mặc cổ kính , bình yên. Rong ruổi hội an theo nhưng ánh
đèn lòng đã đưa tôi đi khắp từ con phố này đến con phố khác. Nhưng ngôi nhà cổ , nhưng
tiếng mời chào khách. khoảng chưng ba bốn tiêng thì tôi phải theo anh trở lại Đá nẵng ,
cái cảm giác rời xa nơi đây như rời xa một người tình trong mộng bởi trái tim tôi đã trot
dan díu với nơi này rôi, chiếc xe cứ lăn bánh hồn tôi cứ vẫn vơ theo nhưng con đường
nhỏ , ngôi nhà cổ rồi nhưng món ăn đậm chất quảng . tôi tự hứa trong lòng rồi tôi sẽ có

nhận ra dấu vết thời gian không chỉ ở kiểu dáng kiến trúc của mỗi công trình mà có ở mọi
nơi: trên những mái nhà lợp ngói âm dương phủ kín rêu phong và cây cỏ; những mảng
tường xám mốc, xưa cũ; những bức chạm khắc về một con vật lạ hay diễn tả một câu
chuyện cổ Nơi đây hẳn đã thu hút được các nghệ nhân tài hoa về nghề mộc, nề, gốm sứ
của người Hoa, người Nhật, người Việt, người Chăm cho nên mỗi công trình để lại
hôm nay còn in dấu ấn văn hoá khá đa dạng, phong phú của nhiều dân tộc.
Trong nhiều thế kỷ, Hội An đã từng là nơi gặp gỡ, giao lưu của nhiều nền văn hoá khác
nhau trên thế giới. Bên cạnh những phong tục tập quán bản địa của người Việt còn có
thêm những tập tục của cộng đồng cư dân nước ngoài đến định cư như tục thờ đá; thờ Cá
Ông của cư dân ven biển Trung bộ; thờ các hiện tượng tự nhiên như mưa, gió, sấm, sét
hay vật thiêng (cây cổ thụ),
Cộng đồng người Hoa ở Hội An có tục thờ các vị thần bảo trợ như Thiên Hậu, Quan
Công, Bảo Sinh Đại Đế, Quan Âm Bồ Tát. Họ thường xuyên tổ chức các kỳ lễ hội hay
sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng khác trong các ngày vía thần như tết Nguyên Tiêu (16/1 âm
lịch), Thanh Minh (tháng 3 âm lịch), Đoan Ngọ (5/5 âm lịch), Trung Thu (15/8), Trùng
Cửu (9/9 âm lịch), Hạ Nguyên (15/10 âm lịch).
Những yếu tố về mặt xã hội cũng như văn hoá đa dạng này tạo nên nét riêng cho cộng
đồng cư dân ở Hội An.
Người Hội An vốn giàu truyền thống văn hoá lại sớm giao lưu với thế giới bên ngoài,
không biết tự bao giờ đã hình thành một bản sắc văn hoá độc đáo riêng và được giữ gìn,
bảo tồn qua bao thế hệ cho đến hôm nay. Cuộc sống của con người nơi đây thiên về nội
tâm, phảng phất nét trầm lắng. Với họ đô thị Hội An như một mái nhà lớn cổ kính mà
trong đó đang chung sống một đại gia đình đông đúc con cháu với những người thị dân
hiền hoà gần gũi và hiếu khách; những chủ gia đình ân cần, thân thiện; những phụ nữ dịu
dàng, khéo tay, nhân hậu; những trẻ em lễ độ, ngoan ngoãn tạo nên một cộng đồng cư
dân hoà thuận sống bình dị, êm đềm bên nhau qua bao thế hệ và cứ như vậy tiếp nối.
Sự phong phú, đa dạng về tâm hồn giàu bản sắc văn hoá của người Hội An còn được biểu
hiện ở các món ăn truyền thống như cao lầu, hoành thánh, bánh tổ, bánh ít gai từ bao
đời nay vẫn được lưu truyền để hôm nay thực khách bốn phương vẫn có cơ may được
thưởng thức. Cuộc sống đã bao đổi thay qua năm tháng nhưng người Hội An không bị

khác, từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, đô thị - thương cảng Hội An lại được tái sinh và phát
triển thịnh đạt. Do hấp lực của cảng thị này, cùng với "con đường tơ lụa", "con đường
gốm sứ" trên biển hình thành từ trước nên thương thuyền các mước Trung, Nhật, Ấn Độ,
Xiêm, Bồ, Hà, Anh, Pháp tấp nập đến đây giao thương mậu dịch.
Theo các nguồn sử liệu, lượng tàu thuyền vào ra bến cảng tấp nập đến nỗi cột buồm của
chúng "như rừng tên xúm xít" (Thích Ðại Sán - Hải ngoại ký sự), còn hàng hóa thì
"không thứ gì không có", nhiều đến mức " cả trăm chiếc tàu to chở cùng một lúc cũng
không hết được" (Lê Quý Ðôn - Phủ biên tạp lục). Trong thời kỳ này, Hội An là đô thị-
thương cảng quốc tế phát triển rực rỡ vào bậc nhất của cả nước và cả khu vực Ðông Nam
Á, là cơ sở kinh tế trọng yếu của các chúa Nguyễn, vua Nguyễn ở Ðàng Trong.
Từ cuối thế kỷ 19, do chịu sự tác động của nhiều yếu tố bất lợi, "cảng thị thuyền buồm"
Hội An suy thoái dần và mất hẳn, nhường vai trò lịch sử của mình cho " cảng thị cơ khí
trẻ"ớ Ðà Nẵng. Nhưng cũng nhờ đó, Hội An đã tránh khỏi được sự biến dạng của một
thành thị trung - cận đại dưới tác động của đô thị hóa hiện đại để bảo tồn cho đến ngày
nay một quần thể kiến trúc đô thị cổ hết sức độc đáo, tuyệt vời.
Trong suốt 117 năm kháng chiến chống ngoại xâm (1858 - 1975), hàng nghìn người dân
Hội An đã ngã xuống cho độc lập và thống nhất đất nước. Nhiều địa phương và một số
người trong số họ đã được phong tặng danh hiệu "Anh hùng"
Vào ngày 22/8/1998, Hội An được nhà nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng các lực
lượng vũ trang nhân dân". Hơn một năm sau, ngày 4 tháng 12 năm 1999, Tổ chức Văn
hóa - Khoa học - Giáo dục Liên hiệp quốc UNESCO đã ghi tên Hội An vào danh mục các
di sản Văn hóa thế giới và vào ngày 24/8/2000 Hội An một lần nữa được nhà nước phong
tặng danh hiệu "Anh hùng Lao động" trong thời kỳ đổi mới.
Hành trình khám phá phố cổ Hội An
Phố cổ Hội An là niềm tự hào du lịch Việt Nam bởi nét thơ mộng, sự cổ kính đậm đà bản
sắc văn hoá. Hội An được mệnh danh là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất, không
thể bỏ qua của những người đam mê du lịch. Đến với Hội An vào đúng thời điểm đêm
hội đèn lồng để thấy hết được những nét đẹp ẩn chứa nơi phố cổ mà những ngày thường
bạn chưa có dịp chiêm ngưỡng.
Hội An về đêm vốn đã yên ả, thanh bình đốn tim bao kẻ ghé qua nhưng đến khi tất cả

Giá trị lịch sử
Theo truyền thuyết, cả cộng đồng người Việt, người Nhật, người Hoa có chung một
truyền thuyết về nguyên nhân gây ra động đất. Họ cho rằng ở ngoài đại dương có một
loài thuỷ quái mà người Việt gọi là con Cù, người Nhật gọi là Mamazu, người Hoa gọi là
Câu Long, đầu của nó ở Nhật Bản, đuôi của nó ở Ấn Độ và lưng của nó vắt qua khe ở
Hội An mà cầu Nhật Bản bắc qua. Mỗi khi con thuỷ quái đó quẫy mình thì nước Nhật bị
động đất và Hội An không được yên ổn để người Nhật, người Hoa, người Việt được bình
yên làm ăn buôn bán. Để khống chế con Mamazu, người Nhật đã thờ các thần Khỉ và các
Thần Chó trên hai đầu cầu để “yểm” con thủy quái đó.
Người Minh Hương lập ngôi chùa nhỏ nằm sát cây cầu cổ để thờ Bắc Đế Chân Võ cũng
với mục đích khống chế con Câu Long gây ra động đất. Vì thế, ngôi chùa được coi như là
một thanh kiếm đâm xuống lưng con quái vật Mamazu, khiến nó không quẫy đuôi, gây ra
những trận động đất được nữa.
Năm 1653, người ta dựng thêm phần chùa, nối liền vào lan can phía Bắc, nhô ra giữa cầu,
từ đó người địa phương gọi là Chùa Cầu. Năm 1719, Chúa Nguyễn Phúc Chu thăm Hội
An, đặt tên cho chiếc cầu là Lai Viễn, với ý nghĩa là “bạn phương xa đến”. Theo niên đại
được ghi ở xà nóc và văn bia còn lại ở đầu cầu thì chiếc cầu đã được dựng lại vào năm
1817. Ngôi chùa có lẽ cũng được dựng vào thời gian này. Chùa được trùng tu vào các
năm 1817, 1865, 1915, 1986.
Nét hấp dẫn của Chùa Cầu
Chiếc cầu dài khoảng 18m, có mái che, vắt cong qua lạch nước chảy ra sông Thu Bồn.
Chùa Cầu là một trong những di tích có kiến trúc khá đặc biệt. Mái chùa lợp ngói âm
dương che kín cả cây cầu. Trên cửa chính của Chùa Cầu có một tấm biển lớn chạm nổi 3
chữ Hán là Lai Vãn Kiều.Chùa và cầu đều bằng gỗ sơn son chạm trổ rất công phu, mặt
chùa quay về phía bờ sông. Hai cây cầu có tượng gỗ bằng thú đứng chầu, một đầu là
tượng chó (thân hầu), một đầu là tượng khỉ (thiên cẩu). Thân hầu là đại diện cho năm xây
dựng còn thiên cẩu đại diện cho năm kết thúc công trình. Tương truyền đó là những con
vật mà người Nhật sùng bái thờ tự từ cổ xưa.Tuy gọi là chùa nhưng bên trong không có
tượng Phật. Phần gian chính giữa (gọi là chùa) thờ một tượng gỗ Bắc Đế Trấn Võ - vị
thần bảo hộ xứ sở, ban niềm vui hạnh phúc cho mọi người, thể hiện khát vọng thiêng

động nhưng Tấn Ký vẫn còn giữ được gần như nguyên vẹn những giá trị về kiến trúc và
văn hóa.
Khi dựng ngôi nhà này, người thợ mộc Kim Bồng ngày xưa đã phối hợp ba phong cách
Việt - Nhật - Hoa rất điêu luyện. Căn đầu tiên được thiết kế theo nhà ba gian đúng theo
kiểu thức truyền thống của người Việt, trần nhà lợp ngói âm dương. Căn này cũng là
điểm nhấn của ngôi nhà với hàng loạt vi kèo, xuyên, trính (thanh gỗ dọc nối các cột)
được chạm trổ tinh xảo với những hình thù như: quả bí, hòm thư, con dơi, dải lụa. Phong
cách Nhật Bản thể hiện rõ trong cách kết cấu trính “chồng rường giả thủ” ngay vị trí dưới
giao điểm hai chiếc kèo. Lối kiến trúc này là sự kết hợp 3 thanh ngang trính biểu trưng
cho thiên, địa, nhân và 5 cột đội dọc biểu trưng cho ngũ hành với mong ước an lành.
“Trong ngôi nhà này, lối kiến trúc người Hoa lại nằm trên vì kèo “vỏ cua”. Những thanh
vì vòm có dáng cong này còn được gọi là “thanh ngọc như ý” với hình chạm trổ dải lụa
vấn quanh hai thanh kiếm đặc trưng của người Hoa xưa!”, ông Dũng cho biết.
Điểm đặc biệt của ngôi nhà này là được dựng nên mà không sử dụng đến một chiếc đinh.
Các tấm và thanh gỗ được khớp với nhau hoàn toàn bằng mộng mà vẫn “tự đứng” vững.
Chính không gian đầy ấn tượng này đã “hút” các đoàn làm phim, truyền hình đến thực
hiện các cảnh quay. Tấn Ký cũng là ngôi nhà cổ duy nhất tại Hội An được các nhà lãnh
đạo của Việt Nam và thế giới đến thăm như: Tổng bí thư Trường Chinh, Tổng bí thư Lê
Khả Phiêu, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ tich nước Trần Đức Lương, Thủ tướng
Phan Văn Khải, Tổng bí thư - Chủ tịch nước Trung Quốc Giang Trạch Dân, Thủ tướng
Thái Lan Thaksin Shinawatra…
Một nét chữ Hán độc đáo với nhiều hình thù chim bay trên bộ liễn Bách điểu
Lưu giữ cổ vật vô giá
Hàng ngày, nhà cổ Tấn Ký vẫn mở cửa đón du khách trong và ngoài nước đến tham
quan. Bước vào ngôi nhà này, khách sẽ có giác thân thiện, rất dễ chịu vì mùa đông thì
ấm, mùa hè thì mát. Đến đây, nhiều người còn được nghe kể về “kho” đồ gia bảo cực kỳ
quý giá. Những cổ vật thuộc hàng “độc nhất vô nhị” cùng những câu chuyện khiến người
nghe phải kinh ngạc. Cổ vật phải kể đến đầu tiên chính là chiếc chén Khổng Tử (hay còn
gọi là chén không đầy). Khi đổ vào chén khoảng 80% nước thì nước vẫn được giữ, thế
nhưng khi đổ đầy thì nước trong chén tự chảy hết qua một lỗ nhỏ nằm dưới đáy. Tương

đó là 5 hội quán với quy mô khá lớn để làm nơi sinh hoạt cộng đồng của họ. Về kiến trúc
của các Hội Quán thường tuân thủ theo nguyên mẫu đó là: cổng lớn phía trước, tiếp đến
một khoảng sân rộng có trang trí cây cảnh, non bộ và hai nhà phụ thờ Tả thần và Hữu
thần, sau đó là phương đình, nơi tiến hành các nghi lễ, kết thúc bởi nhà thờ, kiến trúc lớn
nhất của tổng thể. Các hội quán đều được trang trí cầu kỳ, tỷ mỷ với bộ khung gỗ được
chạm trổ, sơn son thếp vàng, phần mái tô điểm các con thú bằng sành tráng men nhiều
màu. Ngày nay, các hội quán tuy đã bị thay đổi sửa chữa nhiều, nhưng bộ khung gỗ vẫn
bảo lưu được nhiều yếu tố gốc. Ngoài chức năng duy trì sinh hoạt cộng đồng, hội quán
còn một chức năng quan trọng khác, đó là tín ngưỡng. Tùy theo tục quán tín ngưỡng của
từng cộng đồng mà hội quán lấy cơ sở để thờ phụng.
Trong 5 hội quá cổ của người Hoa ở Hội An thì hội quán Phúc Kiến là hội quan lớn nhất
và được nhiều du khách biết đến nhất. Ngày nay hội quán Phúc Kiến toạ lạc tại số 46
đường Trần Phú. Buổi ban đầu, nơi đây chỉ là một ngôi chùa lợp tranh do người Việt
dựng vào năm 1697 để thờ Phật. Qua thời gian, ngôi chùa bị hư hỏng và người Việt
không đủ khả năng để sửa chữa. Những thương nhân Phúc Kiến mua lại ngôi chùa vào
năm 1759 và sau nhiều lần trùng tu, năm 1792 đổi thành Hội quán Phúc Kiến. Công trình
có kiến trúc theo kiểu chữ Tam, kéo dài từ đường Trần Phú đến đường Phan Chu Trinh,
theo thứ tự: cổng tam quan, sân, hai dãy nhà Đông Tây, chính điện, sân sau và hậu điện.
Phần chính điện của hội quán được trang trí những cây cột màu đỏ son, treo những đôi
liễn gỗ ca tụng Thiên Hậu Thánh Mẫu. Chính điện thờ tượng Quan Thế Âm Bồ Tát đang
ngồi thiền, phía trước là một lư hương lớn. Hai bên hương án sẽ thấy hai bức tượng Thiên
Lý Nhãn và Thượng Phong Nhĩ, hai vị thần phụ tá cho Thiên Hậu cứu giúp các thuyền
buôn người Hoa gặp nạn. Tiếp theo chính điện, băng qua sân sau sẽ tới hậu điện. Ở đây
phần chính giữa được dành để thờ sáu vị tướng nhà Minh người Phúc Kiến, bên trái là
ban thờ 3 bà chúa Sanh Thai và 12 bà mụ, bên phải là ban thờ Thần Tài. Ngoài ra, hậu
điện còn thờ những người đã có công đóng góp tiền của xây dựng hội quán và chùa Kim
Sơn. Hàng năm, vào ngày 23 tháng 3 âm lịch, lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu được người
Hoa tổ chức với nhiều hoạt động như múa lân, bán pháo hoa, xộ cỗ, xin lộc… thu hút
nhiều người dân Hội An và những vùng khác đến tham dự
Với ý nghĩ hội quán sao giống chùa vậy sau một hồi tim hiểu thì hội quán này cũng giống

Dinh Cậu ở Phú Quốc… với những món hàng lưu niệm linh tinh từ túi xách, trang sức
đến những món quà be bé xinh xinh để trưng bày hay làm quà cho bè bạn. Những quầy
hàng được xếp thành hàng ngay ngắn thu hút đông du khách, nhất là khách nước ngoài.
Một điều hay là khi trả giá ở bất kỳ quầy hàng nào trong phố cổ, bạn chẳng phải lo sợ bị
người bán hàng ‘mắng’ như ở Sài Gòn hay một vài khu vực phía Bắc. Họ chào mời niềm
nở nhưng nếu khách không mua, người bán vẫn vui vẻ, lịch sự.
Người đi dạo xem hàng, mua sắm khá đông nhưng phố đêm Hội An không náo nhiệt, ồn
ào mà vẫn giữ cái nét thơ mộng của riêng nó. Có lẽ một phần bởi nơi đây còn giữ lại
những kiểu nhà xưa vài trăm năm trước đây và phần khác là những chiếc đèn lồng góp
phần làm tăng thêm nét duyên thầm của một đô thị cổ. Thả bộ theo những con đường
nhỏ, chúng tôi có cảm giác như mình đang hòa mình vào không gian của thời xa xưa, vừa
quen, vừa lạ. Dọc bên đường là các nhà hàng, tiệm may hay những khu nhà cổ cho du
khách tham quan cũng đều trang trí bằng những chiếc đèn lồng ngay ở cửa ra vào.
Lồng đèn treo đủ sắc màu từ hàng quán bình dân cho đến những nhà hàng sang trọng,
khắp nơi trên bến đến dưới thuyền. Đèn lồng Hội An được làm từ khung tre, bọc bên
ngoài là lớp lụa tơ tằm hay lớp vải và có thể xếp lại gọn gàng để dễ dàng mang đi. Bởi
thế những ai đến thăm Hội An thường mua vài chiếc đèn lồng về làm quà cho người thân,
bạn bè.
Dọc đường Bạch Đằng, bên bờ sông Hoài, những em gái nhỏ luôn miệng tươi cười chào
mời du khách mua những chiếc đèn hoa đăng bằng giấy có cắm đèn cầy nhỏ chính giữa
với giá 10.000 đồng/3 chiếc. Theo những người dân địa phương thì việc thả hoa đăng trôi
theo dòng sông là để cầu may mắn và sức khỏe dồi dào.
Ai đã từng đến phố cổ Hội An một lần hẳn sẽ mong được trở lại bởi khung cảnh, con
người ở đây quá đỗi yên bình. Bộ hành phố đêm dưới ánh sáng lung linh từ hàng trăm
chiếc đèn lồng, bạn sẽ thấy con phố nào của Hội An cũng dịu dàng và quyến rũ kỳ lạ.
Du khách đến Hội An bị hút hồn bởi sắc màu huyền bí của những chiếc đèn lồng giăng
kín các ngả đường vào phố cổ. Có chút gì đó như là sự hoài niệm về một quá khứ vàng
son, rất gần mà cũng rất xa, rất thật mà cũng rất mơ hồ.
Mỗi chiếc đèn lồng mang một vẻ đẹp huyền ảo, nhẹ nhàng và sâu lắng, được treo lơ lửng
dưới mái hiên, tỏa ánh sáng ấm áp, thắp lên những nụ cười đôn hậu của người dân phố

con phố nhỏ uốn lượn mềm mại, ngắm nhìn những ngôi nhà cổ trầm mặc nhưng lung linh
ánh đèn lồng, du khách sẽ ngỡ như mình lạc vào một không gian khác, xa xưa
Khung cảnh và ánh sáng mờ ảo của những chiếc đèn lồng đung đưa trong gió bình yên -
một vẻ đẹp huyền ảo, lãng mạn và sâu lắng thắp lên trong lòng người những cảm xúc
thần tiên
Mỗi chiếc đèn lồng mang một vẻ dễ thương và ấn tượng khác nhau: Những chiếc đèn
hình tròn gợi cảm giác ấm cúng của sự sum vầy; đèn quả trám hoặc đèn ống dài kiểu
Nhật Bản gợi sự bay bổng của những giấc mơ, đèn trụ vuông, đèn lục lăng theo phong
cách Trung Hoa gợi nhiều đến sự bao bọc của yêu thương
Tất cả đủ kích cỡ, màu sắc, chủng loại lơ lửng treo dưới mái hiên tạo thành một thế giới
lung linh của những ân tình sâu lắng, thắp trong nhau ánh sáng của nụ cười đôn hậu và
ánh mắt trìu mến chan chứa yêu thương chưa vương những nỗi muộn phiền và mỏi mệt.
cái cảm giác lành lạnh khi chiều giăng sương trên dòng sông Hoài, nửa như dỗi hờn thổn
thức, nửa như muốn ôm ấp gót chân lữ khách cùng giọng ca bài chòi đâu đó vẳng lên từ
những con thuyền biết kể chuyện cổ tích về dòng sông… Em gái nhỏ môi hồng mắt sáng
trong ráng chiều hiu hắt đổ bóng xuống lòng ta thoáng mê đắm bâng quơ.
Rồi dưới ánh trăng đêm, bên chén rượu nồng em kể cho ta nghe về những đêm hoa đăng
không có ánh đèn đường, đèn neon - chỉ ánh sáng đèn lồng ngập tràn phố Hội nghe
những “thi huynh”, “thi muội” trong các câu lạc bộ thơ như Hoài Phố, Sông Tranh,
Trường Giang… gửi tặng cho nhau những vần điệu của ân tình ngọt ngào, trong sáng của
tình yêu lứa đôi lứa, của những tâm hồn đồng điệu - dù tuổi tác đang trôi về phía xế chiều
Mỗi người sẽ có một cái nhớ khác nhau khi nhắc tới một địa danh nổi tiếng nào đó như:
danh lam thắng cảnh, món ăn đặc sản, phong tục tập quán, đồ thủ công,… Riêng tôi, Hội
An – cảnh khuya huyền ảo của ánh sáng đèn lồng. Hội An, ngoài phố cổ; sự yên ả- bình
thản; các món đặc sản đã dần trở nên quen thuộc như: cao lầu, hến, mì Quảng, chè bắp,
…; còn là hình ảnh đèn treo lung linh nơi phố khi màn đêm buông xuống.
Ngắm đèn lồng là một điều thú vị. Bởi vì, vào bất kể thời điểm nào, chúng đều có một vẻ
đẹp riêng, đều mang lại cho người ta các cung bậc cảm xúc khác nhau.
“Ngắm đèn lồng là một điều thú vị. Bởi vì, vào bất kể thời điểm nào, chúng đều có một
vẻ đẹp riêng”

người như một quy luật của cuộc sống.
Chẳng biết từ bao giờ mà món ăn mì
Quảng đã khắc vào trong tâm trí con người
trở thành một nét văn hóa độc đáo riêng biệt. Nó đặc biệt ở chỗ từ khâu chuẩn bị, chế
biến cho đến công thức nấu đều mang một cái gì đó rất đặt trưng của xứ Quảng…
Công đoạn chế biến món mì này cũng khá đơn giản, nhưng đòi hỏi sự khéo léo và tinh tế.
Chọn loại gạo dẻo, thơm, đem vo sạch rồi ngâm trong nước ấm. Sau 30 phút, vớt gạo ra
bỏ vào cối đá hoặc máy xay có động cơ xay nhuyễn thành bột nước. Bột nước sau đó
được thêm nước vào phù hợp mức độ đặc lỏng giữa hỗn hợp bột gạo và nước. Tráng bột
lên một màng vải căng trên nồi nước lớn đang sôi. Một gáo dừa bột tráng được một lá mì.
Những lá mì to, tròn, trắng mượt,xinh xinh cứ thế được "ra lò", qua bàn tay và đôi má
ửng hồng vì lửa nóng, khói than của những cô gái, bà mẹ mì ra lò được thoa lên một
lớp dầu mỏng và thái thành sợi nhỏ. Đến công đoạn làm rau thì đòi hỏi phải có sự tỉ mỉ về
việc thái búp chuối non vừa mỏng vừa giòn trộn với rau thơm, rau quế, húng tròn, ngò tây
và những cọng hành hương được lựa chọn kĩ càng. Nước dùng cho mì được gọi là "nước
nhưng". Muốn có được một nồi nước nhưng ưng ý, người ta phải lóc thịt nạc của con gà
ướp kỹ rồi đem xào. Xương và những thứ khác được bỏ vào nồi nước cho ngọt. Hạt điều
được xào đều trong mỡ để lấy váng màu đỏ sóng sánh trong nồi nước dùng. Chờ khi
nước sôi già, mới đổ thịt đã xào vào rồi nêm gia vị cho vừa. Mì Quảng ngon một phần
nhờ nước dùng, bởi thế người ta mới nói "linh hồn của mì Quảng nằm trong nồi nước".
Mì Quảng không phải là thứ mì nước, hay mì xào mà là thứ mì trộn. Những sợi mì to,
một ít thịt, một ít rau, vài hạt đậu phộng rang, ít bánh tráng nướng, với nước lèo phơn
phớt cộng với những lát chanh và một chút nước mắm ớt tỏi nữa mà khi ăn phải trộn thật
kỹ mới ngon. Ăn mì Quảng như cả 5 giác quan của ta được khơi dậy trọn vẹn để thưởng
thức hương vị đặc biệt, hấp dẫn của của tô mì ngát hương Cái ấn tượng đầu tiên đập vào
mắt ta là một tô mì với đầy đủ sắc màu: màu trăng trắng của cọng mì nhỏ xinh, màu xanh
mượt non mởn của rau sống, màu vàng rộm của bánh tráng, đậu phộng, màu đo đỏ của
nước nhưng, tôm, cá hay thịt…Đó là giác quan là thị giác. Giác quan thứ hai đó là khứu
giác được đánh thức bởi mùi thơm sực nức của nước nhưng hội tụ đầy đủ hương vị của
miền đất Quảng, của mùi chanh thơm phức, mùi bánh tráng nướng giòn hấp dẫn của

Theo một người Hoa lâu năm ở Hội An, cao lầu đã xuất hiện ở phố cổ từ thế kỷ 17, lúc
cảng Hội An mới được khai thông và chúa Nguyễn cho phép các thuyền buôn nước ngoài
vào đây trao đổi hàng hóa. Dù người Nhật đã vào Hội An buôn bán trước, nhưng chính
những người Hoa mới là những nhân vật bám trụ lâu nhất trên nền đất cổ này.
Cao lầu không phải là một món bún, cũng chẳng giống món phở chút nào. Món ăn này
được xem là một món trộn, chỉ xuất hiện ở Hội An, Đà Nẵng và Huế. Cao lầu thường
được bày bán trong các quán ăn 2 tầng, trên có treo đèn lồng xanh đỏ, thực khách ngồi
ăn, vừa thưởng thức cái thơm đậm đà tinh tế của món ăn đất cổ, vừa có dịp thưởng ngoạn
cái không khí du lịch cổ kính của một góc phố nơi đây.
Cái tên "cao lầu" luôn là một dấu hỏi cho những khách du lịch xa gần mỗi khi trải nghiệm
nét cổ kính của phố Hội. Cao lầu không phải có xuất xứ từ đất Hoa, cũng chẳng phải của
Nhật. Có thể nói đây là món ăn được tổng hợp của nhiều dân tộc, cái tên lạ tai này có lẽ
bắt nguồn từ tiếng Hoa, chỉ những món "cao lương mĩ vị". Những người giàu có xưa khi
đi đến các tiệm ăn ở Hội An thường ngồi trên lầu, món cao lương mĩ vị này quen được
xướng mang "lên lầu", dần quen rút lại chỉ còn "cao lầu".
Đến Hội An, thưởng thức hồn ẩm thực phố cổ
Dù có một vài nét tương đồng với mì quảng, cao lầu lại là một món ăn được chế biến
công phu hơn rất nhiều. Để sợi mì được vàng và ngon, ta phải dùng loại tro nấu từ Cù
Lao Chàm ngâm gạo thì mới tạo được độ giòn, dẻo khô đặc trưng. Nước xay gạo phải là
nước giếng Bá Lễ, một giếng nước rất nổi tiếng về độ không phèn, nước mát lạnh. Để
điểm thêm cho món ăn, người ta cũng thường thêm một ít da heo hoặc cao lầu khô thái
vuông đã chiên giòn.
Sợi cao lầu có màu vàng gạo lứt hoặc được nhuộm vàng. Cao lầu không cần nước lèo,
nhưng thay vào là thịt xíu, nước xíu, tép mỡ. Để làm thịt xíu người ta chọn thịt đùi heo
nạc, ướp gia vị và ngũ vị hương. Còn tép mỡ cũng là một nguyên liệu phụ khác lạ, trước
làm bằng da heo chiên giòn, nay thay bằng bột làm sợi cao lầu. Ngoài ra để cho món cao
lâu thêm hương vị thơm cũng hơi giống món mì quảng, người ta còn thêm đậu phộng
rang giã nhỏ. Các món này đặt trên sợi cao lầu. Nước sốt khi làm xá xíu rưới lên, ai thích
ăn đậm đà một chút thì thêm một chút nước mắm.
Bước chân ra khỏi đất cổ Hội An, cao lầu đã thay đổi đi ít nhiều, cái không khí cổ kính

Nhớ từng con phố dài với những ngôi nhà gỗ cổ xưa hình ống mang nét chạm trổ tinh vi
đã tồn tại từ hơn ba trăm vòng quay xuân hạ thu đông, xuyên suốt từ phố nọ sang phố kia
với sắc nâu thâm trầm của những mái ngói ngày đêm hát thầm về mưa nắng thời gian.
Ừ thì Hội An nhỏ như lòng bàn tay, chỉ đi một ngày là hết, thế nên chỉ dừng lại ở Hội An
một buổi chiều tối. . trong chuyến đi thuewcs tê tôi đi qua cúng mấy địa danh như Mý
Sơn – Hội An – Non Nước – Bảo tàng chăm. Ấy thế mà, Hội An lại là nơi đáng nhớ nhất
trong suốt cuộc hành trình. Mặc dug là lần thứ hai đó
Hội An không chỉ có đèn lồng phố cổ, không chỉ có những ngõ hẻm dài ngoằng lên rêu
xanh, những quán hàng đượm nét cổ xưa, những tấm lụa đủ màu và một vẻ trầm mặc trên
từng thớ gỗ góc nhà nhỏ xinh. Hội An có vẻ đẹp bình dị và dịu dàng - những cảm giác mà
tôi cứ ngỡ sẽ tìm thấy ở Huế, nhưng không. Thật lạ!
Tôi sẽ không nói nhiều về một dãy phố dài lấp lánh ánh sáng từ những chiếc đèn lồng đủ
màu, không kể về chiếc cầu Nhật Bản xinh đẹp vẫn còn vẹn nguyên, những con thuyền
nho nhỏ chạy dài dọc bờ sông hay một góc quán cafe êm đềm với những chiếc ghế ngồi
cao cao trông thật thanh nhã. Tôi cũng sẽ không tả cho bạn nghe Hội quán Phúc Kiến
trông ra sao, và dưới những vòng hương trầm thơm ngát , người ta ghi lên lời nguyện cầu
gì
Nhưng tôi sẽ không thể dừng thủ thỉ về một con phố sạch bóng, không có bóng dáng của
những người lê lết ăn xin nơi đình chùa hội quán, không có cảnh chèo kéo nì nèo khách đi xe
xích lô. Con người Hội An hiền lành và thân thiện. Một chú đạp xích lô sẽ ân cần giới thiệu
cho bạn biết nhà cổ nào đẹp nhất, hội quán nào nhất định phải đến thăm. Người bán hàng
không nói thách, không nì nèo, bạn không mua thì vẫn cứ nhận được nụ cười hiền hậu. Anh
lễ tân ở khách sạn nơi tôi nghỉ nhìn túi xách lỉnh kỉnh mà tôi vác theo cười bảo "Ở Hội An đi
chơi phố không bao giờ lo mất đồ" Nghe nói cả Hội An chỉ có duy nhất một chú công an,
và hầu như chẳng có việc gì để làm.
không có bóng dáng của những người lê lết ăn xin, cũng
không có cảnh chèo kéo nì nèo khách đi xe xích lô.
Tôi sẽ nhớ những ngôi nhà xinh xắn với vườn rộng, tường bao thấp và những cánh cửa không
bao giờ đóng lại. Ở huế không bao giờ bạn có thể mỉm cười trước cảnh một người khách du
lịch bước vào khuôn viên nhà bạn, ngồi trên chiếc xích đu màu trắng và lơ đãng ngắm phố

Đi tham quan thực địa
Tìm hiểu qua sách báo, internet
Đặt ra nhưng vấn đề chưa hiểu , cần phải tìm hiểu
Phân tích nôi dung nghiên cứu
Làm rỏ nhữn vấn đề cần phải nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu
Nhưng danh lam – thắng cảnh , nổi tiếng của hội an
Di tích văn hóa lịch sử
Giá trị văn hóa tinh thần của người Hội An
Văn hóa ẩm thực
Tai liệu tham khảo
1. Bản sắc ẩm thực Việt Nam, TS. Nguyễn Nhã chủ biên, Nhà xuất bản Thông tấn ấn
hành năm 2009, 275 trang.
2 đo thị cổ hội an. Tg nguyen trung hiếu- di san văn hóa thế giới
3 trang web />