VAI TRÒ CỦA CÁC LOẠI PHÂN BÓN KALI, PHOTPHO,
NITO
Bón cho cây trồng thiếu hoặc thừa đạm (N), lân (P
2
O
5
)và kali (K
2
O)đều không tốt. Ba
nguyên tố này đều có vai trò tối quan trong trong cây trồng, vì vậy sự thiếu hay thừa
chúng gây ra những rối loạn hay mất cân bằng trong toàn bộ quá trình đồng hóa, dị hóa
của cây, trong đó có cây cà phê. Cây cao su , cây ăn quả và tất cả các loại cây trông khác
…
*ĐẠM (N):
Là một nguyên tố quan trọng bật nhất trong các nguyên tố cấu tạo nên sự sống. Đạm có
trong thành phần tất cả các protein đơn giản và phức tạp, mà nó là thành phần chính của
màng tế bào thực vật, tham gia vào thành phần của axit Nucleic (tức ADN và ARN), có
vai trò cực kỳ quan trọng trong trao đổi vật chất của các cơ quan thực vật. Đạm còn có
trong thành phần của diệp lục tố, mà thiếu nó cây xanh không có khả năng quang hợp, có
trong các hợp chất Alcaloid, các phecmen và trong nhiều vật chất quan trong khác của tế
bào thực vật .
Biểu hiện Thiếu đạm (N) cây sinh trưởng còi cọc, lá toàn thân biến vàng. Thiếu đạm
có nghĩa là thiếu vật chất cơ bản để hình thành tế bào nên khả năng sinh trưởng bị đình
trệ, hàng loạt các quá trình sinh lý - sinh hóa trong cây cũng bị ngưng trệ, diệp lục ít được
hình thành nên làm lá chuyển vàng .
Tuy nhiên nếu bón thừa đạm cũng không tốt. Thừa đạm sẽ làm cho cây không chuyển
hóa hết được sang dạng hữu cơ, làm tích lũy nhiều dạng đạm vô cơ gây độc cho cây.
Thừa đạm sẽ làm cho cây sinh trưởng thái quá, gây vóng. Các hợp chất các bon phải huy
động nhiều cho việc giải độc đạm nên không hình thành được các chất “xơ” vì vậy làm
cây yếu, các quá trình hình thành hoa quả bị đình trệ làm giảm hoặc không cho thu hoạch
v.v

O) :
Là một nguyên tố rất linh động và tồn tại trong cây dưới dạng ion. Đặc biệt kali không
có trong thành phần các chất hữu cơ trong cây. Kali tồn tại chủ yếu ở huyết tương tế bào
và không bào và hoàn toàn không có mặt trong nhân tế bào. Hầu hết kali trong tế bào
thực vật (80%) tồn tại trong dịch tế bào, chỉ khoảng 20% là tồn tại ở dạng hấp phụ trao
đổi với thể keo trong huyết tương và không bào. Mặc dù không trực tiếp tham gia vào cấu
trúc vật chất cấu tạo nên tế bào nhưng kali lại có vai trò quan trọng trong việc ổn định các
cấu trúc này và hỗ trợ cho việc hình thành các cấu trúc giầu năng lượng như ATP trong
quá trình quang hợp và phosphoril hóa. Kali ảnh hưởng trước tiên đến việc tăng cường
hydrat hóa các cấu trúc keo của huyết tương, nâng cao khả năng phân tán của chúng mà
nhờ đó giúp cây giữ nước tốt, tăng khả năng chống hạn. Kali giúp cây tăng cường tích lũy
tinh bột trong củ khoai tây và đường saccaro trong cây củ cải đường và đường đơn trong
rất nhiều loại cây rau quả khác nhau. Kali tăng cường tính chống rét và sự chống chịu qua
mùa đông của cây nhờ nó làm tăng lực thẩm thấu của dịch tế bào. Kali cũng giúp cây
tăng cường khả năng kháng các bệnh nấm và vi khuẩn. Kali giúp cây tăng cường khả
năng tổng hợp các hợp chất hydrat các bon cao phân tử như cellulo, hemicellulo, các hợp
chất peptit v.v nhờ đó làm cho các loại cây hòa thảo cứng cáp, chống đổ tốt. Kali giúp
cho cây tăng cường tổng hợp và tích lũy hàng loạt các vitamin, có vai trò quan trọng
trong đời sống thực vật. Thiếu kali gây ảnh hưởng xấu đến sự trao đổi chất trong cây.
Thiếu vắng kali sẽ làm suy yếu hoạt động của hàng loạt các men, làm phá hủy quá trình
trao đổi các hợp chất cacbon và protein trong cây, làm tăng chi phí đường cho quá trình
hô hấp, gây lép hạt, làm giảm tỷ lệ nảy mầm và sức sống hạt giống dẫn đến ảnh hưởng
xấu đến số lượng và chất lượng mùa màng.
Biểu hiện thiếu kali có thể thấy là: Các lá già trở nên vàng sớm và bắt đầu từ bìa lá
sau đó bìa lá và đầu lá có thể trở nên đốm vàng hoặc bạc, bìa lá chết và bị hủy hoại và lá
có biểu hiện như bị rách. Thiếu kali làm chậm lại hàng loạt các quá trình hóa sinh ,làm
xấu đi hầu như tất cả các mặt của quá trình trao đổi chất. Thiếu kali sẽ làm chậm quá
trình trình phân bào, sự tăng trưởng và sự dài ra của tế bào. Thiếu kali còn làm giảm năng
suất quang hợp và trực tiếp dẫn đến giảm sản lượng mùa màng. Ngược lại, sự dư thừa
kali cũng không tốt cho cây. Dư thừa ở mức thấp gây đối kháng ion, làm cây không hút