TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍ MINH
CƠ SỞ THANH HÓA – KHOA KINH TẾ

BÀI TIỂU LUẬN

MÔN HỌC: QUẢN TRỊ XUẤT NHẬP KHẨU
ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN
ĐANG ĐƯỢC CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM ÁP DỤNG
HIỆN NAY
GIẢNG VIÊN HD : TH.S. NGUYỄN NGỌC THỨC
SINH VIÊN TH : NHÓM 01
LỚP : CDQT13TH
THANH HÓA, THÁNG 02 NĂM 2014
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
DANH SÁCH NHÓM 1
S
TT
HỌ VÀ TÊN MSSV LỚP
1 Lê Thị An ( Nhóm Trưởng) 11036073 CDQT13TH
2 Lê Thị Phương Anh 11018973 CDQT13TH
3 Nguyễn Thị Bích 11019083 CDQT13TH
4 Lê Thị Chinh 11015993 CDQT13TH
5 Lê Thị Duyên 11008843 CDQT13TH
6 Lê Thị Duyên 11028503 CDQT13TH
7 Đỗ Bá Đức 10013163 CDQT12TH
8 Lê Công Đức 11014333 CDQT13TH
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

TOÁN QUỐC TẾ
1.1. CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN QUỐC TẾ CHỦ
YẾU
1.1.1 Phương thức trả tiền mặt
Người mua thanh toán bằng tiền mặt cho người bán khi người bán
giao hàng hoặc chấp nhận đơn đặt hàng của người mua
Phương thức này thực hiện đơn giản nhưng ít được sử dụng vì rủi
ro cao và hiệu qủa thấp.
1.1.2 Phương thức ghi sổ
Khái niệm: người bán mở tài khoản (sổ) để ghi nợ người mua, sau
khi giao hàng, đến thời hạn quy định người mua trả tiền cho người
bán.
Qui trình nghiệp vụ
1. Người bán giao hàng và gửi chứng từ cho người mua.
2. Người bán báo nợ trực tiếp cho người mua.
3. Đến kỳ hạn người mua chuyển tiền thanh toán cho người bán
(3)
(3) (3)
(2)
(1)
Trường hợp áp dụng
Phương thức này có lợi cho người mua.
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 6
Ngân hàng bán
Ngân hàng mua
Người muaNgười bán
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
1.1.3. Thanh toán trong buôn bán đối lưu
Nghiệp vụ barter: là nghiệp vụ hàng đổi hàng, không sử dụng tiền
trong thanh toán.

(1)
HỘP ĐỒNG XNK
1- Người xuất khẩu giao hàng/cung ứng và gửi chứng từ cho người nhập khẩu.
2- Ký phát hối phiếu và viết chỉ thị nhờ thu gửi đến ngân hàng phục vụ mình nhờ
thu hộ tiền từ người nhập khẩu nước ngoài.
3- Ngân hàng chuyển hối phiếu và chỉ thị nhờ thu cho ngân hàng đại lý ở nước
người XK thu hộ
4- Ngân hàng thu hộ xuất trình hối phiếu theo đúng chỉ thị nhờ thu cho người trả
tiền
5- Người trả tiền tiến hành trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền hối phiếu
6- Ngân hàng thu hộ chuyển tiền hoặc hối phiếu đã được chấp nhận thanh toán cho
ngân hàng chuyển
7- Ngân hàng chuyển trả tiền hoặc hối phiếu đã được chấp nhận cho người XK
NHẬN XÉT: phương thức nhờ thu trơn rất ít được áp dụng trong
thanh toán tiền hàng vì không đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên:
người XK và người NK do việc nhận hàng và thanh toán tách rời
nhau, vì vậy chỉ được sử dụng trong thanh toán phí hoặc trong nhờ thu
séc giữa các ngân hàng.
NHỜ THU KÈM CHỨNG TỪ
Quy trình nghiệp vụ
1- Người XK giao hàng cho người NK .
2- Lập chứng từ thương mại có hoặc không kèm hối phiếu và viết chỉ thị nhờ thu
gửi đến ngân hàng phục vụ mình nhờ thu hộ tiền từ người NK nước ngoài.
3- Ngân hàng chuyển bộ chứng từ và chỉ thị nhờ thu cho ngân hàng đại lý ở nước
người NK thu hộ.
4- Ngân hàng thu hộ xuất trình chứng từ theo đúng chỉ thị nhờ thu cho người NK.
5- Người NK tiến hành trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền hối phiếu để nhận chứng từ
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 8
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
đi nhận hàng.

Nhà nhập khẩu yêu cầu ngân hàng mở cho mình một tài khoản tín
thác, số dư tài khoản bằng 100% trị giá hợp đồng và nó được dùng để
thanh toán cho nhà xuất khẩu, theo đúng bản ghi nhớ thỏa thuận giữa
nhà nhập khẩu và ngân hàng.
Ngân hàng thông báo cho nhà xuất khẩu biết.
Nhà xuất khẩu giao hàng cho nhà nhập khẩu theo đúng thỏa thuận
trong hợp đồng.
Nhà xuất khẩu lập chứng từ xuất trình cho ngân hàng.
Ngân hàng kiểm tra chứng từ, đối chiếu với bản ghi nhớ, nếu thấy
phù hợp thì thanh toán cho nhà xuất khẩu.
Ngân hàng chuyển bộ chứng từ cho nhà nhập khẩu và quyết toán
tín thác.
NHẬN XÉT:
Ưu điểm: - thủ tục thanh toán đơn giản
Chuyển từ ngân hàng phục vụ người mua sang ngân hàng phục vụ
người bán nhanh.
Người bán thanh toán bằng phương thức này rất có lợi, giao hàng
xong là được tiền ngay, Bộ chứng từ xuất trình đơn giản.
Nhược điểm: - người mua phải có đại diện hay chi nhánh ở nước
người bán vì phải xác nhận hàng hóa trước khi gửi.
Việc ký quỹ để thực hiện CAD sẽ dẫn đến ứ đọng vốn tại ngân
hàng, nếu người bán không giao hàng thì tiền kí quỹ sẽ không được
hưởng lãi suất.
Phương thức thanh toán này áp dụng trong trường hợp:
Nhà nhập khẩu và xuất khẩu tin tưởng nhau
Hàng hóa thuộc loại khan hiếm
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 10
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
Nhà nhập khẩu có đại diện bên nước nhà xuất khẩu vì trong bộ
chứng từ mà nhà nhập khẩu yêu cầu nhà xuất khẩu xuất trình có giấy

8- Người mua kiểm tra chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C hoàn trả lại tiền cho
ngân hàng mở L/C và nhận bộ chứng từ. Nếu thấy không phù hợp thì có quyền
từ chối trả tiền.
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 12
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
QUY TRÌNH NGHIỆP VỤ:
(2)
(5)
(6)
(3) (5) (6) (8) (7) (1)
(4)
Phân loại L/C
Phân loại theo loại hình: thư tín dụng được phân thành 3 loại
chính:
Thư tín dụng có thể hủy ngang: là loại L/C mà ngân hàng mở L/C
và người nhập khẩu có thể sửa đổi, bổ sung hoặc có thể hủy bỏ L/C
bất cứ lúc nào mà không cần báo trước cho người hưởng lợi L/C; loại
L/C có thể hủy ngang này trong thanh toán quốc tế ít được sử dụng,
bởi vì L/C này thực chất chỉ là lời hứa trả tiền chứ không phải là sự
cam kết trả tiền chắc chắn.
Thư tín dụng không thể hủy ngang: là loại L/C sau khi mở ra thì
ngân hàng mở L/C và người nhập khẩu không được sửa đổi, bổ sung
hoặc hủy bỏ trong thời hạn hiệu lực của nó, trừ khi có sự thõa thuận
khác của nhà xuất khẩu và các bên tham gia L/C.
Phân loại theo cách thức thực hiện L/C:
L/C có giá trị trực tiếp: là loại L/C yêu cầu chứng từ xuất trình
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 13
NGÂN HÀNG THÔNG
BÁO
NGƯỜI BÁN

Phân loại theo đặc điểm sử dụng
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 14
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
L/C có thể chuyển nhượng: là loại L/C mà theo đó, người hưởng
lợi đầu tiên có quyền chuyển nhượng toàn bộ hay từng phần L/C đó
cho người hưởng lợi thứ hai.
L/C không thể chuyển nhượng
L/C giáp lưng back to back
là loại L/C không thể hủy ngang được mở trên cơ sở một L/C
khác. L/C giáp lưng là một L/C biệt lập được mở trên cơ sở của và
cùng với điều kiện như của một L/C gốc đã có.
L/C giáp lưng cũng được dùng trong mua bán qua trung gian như
L/C chuyển nhượng. Điều khác nhau cơ bản của hai loại L/C này là
ngân hàng phát hành L/C giáp lưng chịu hoàn toàn trách nhiệm thanh
toán bộ chứng từ hợp lệ theo L/C mà mình mở không ràng buộc bởi
L/C gốc. Nghĩa vụ của hai ngân hàng phát hành L/C gốc và L/C giáp
lưng nên họ phải thực hiện nghiêm ngặt nghiaz vụ của người mở L/C
L/C đối ứng: Là loại L/C chỉ có hiệu lực khi có một L/C khác đối
ứng với nó đã được phát hành. L/C này được sử dụng trong giao dịch
hàng đổi hàng và gia công xuất khẩu. Cả hai beeb đều là người mua,
người bán của nhau.
Đặc điểm nổi bật của L/C này là điều khoản thanh toán. Trong
L/C quy định việc chấp nhận và thanh toán của L/C này chỉ có hiệu
lực sau khi ngân hàng nhận đủ số tiền theo L/C số ngay do ngân
hàng phat hành.
L/C tuần hoàn
Là loại L/C mà sau khi sử dụng xong lại tiếp tục có giá trị. L/C có
thể tuần hoàn theo 3 cách:
 Tự động: Sau khi sử dụng xong lại L/C lại tự động có giá trị như cũ, không cần
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 15

6,5 tỷ USD. Thành tích trên 6,7 tỷ USD của năm qua có sự đóng góp
lớn của ngành tôm với doanh số trên 3 tỷ USD, chiếm 46% tổng XK.
Ngành xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đa dạng về chủng loại
như: tôm, cá ngừ, cá tra, cá basa vv do lợi thế địa hình phát triển
ngành nuôi trồng và đánh bắt hải sản. Việt Nam xuất khẩu thủy sản
vào một số thị trường đòi hỏi chúng ta phải đáp ứng những tiêu chuẩn
cao, những thị trường khó tính như: EU, Mỹ, Hàn Quốc, Braxin,
Argentina, Trung Quốc, Australia, Canada, Ucraina, Nga
Phương thức thanh toán quốc tế sử dụng là TT và L/C
Chuyển tiền bằng điện - TT- telegraphic Tranfer remittence
Ưu điểm: thời gian chuyển tiền rất nhanh, thủ tục đơn giản, người
chuyển tiền phải trả thủ tục phí + chi phí điện tín.
Nhược điểm: bên cạnh những ưu điểm trên thì thanh toán theo
phương thức TT cũng chứa nhiều rủi ro. Thực tế một số doanh nghiệp
khi áp dụng phương thức thanh toán này đã gặp rất nhiều khó khăn khi
đồng ý cho đối tác trả trước một phần tiền rồi xuất hàng sau đó không
lấy được tiền dẫn đến gia tăng nợ khó đòi của doanh nghiệp.
Thanh toán bằng L/C
Thanh toán bằng L/C được các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản
Việt Nam áp dụng đối với các đối tác có những giá trị hợp đồng lớn.
Phương pháp này mang lại sự đảm bảo an toàn, bảo đảm quyền lợi
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 17
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
cho cả nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu. Tuy nhiên xo các doanh
nghiệp Việt Nam còn thụ động trong vấn đề luật pháp quốc tế và chưa
có cơ hội tìm hiểu kỹ đối tác của mình nên gặp không ít khó khăn.
2.2. CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN ÁP DỤNG TRONG
NGÀNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ
Cà phê tiếp tục là mặt hàng có mức giảm lớn nhất, với khối lượng
xuất khẩu càphê tháng 12 của năm 2013 ước đạt 156 nghìn tấn và có

đứng thứ 2 trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, hiện tại, ở Việt Nam
kinh doanh xuất nhập khẩu vẫn còn mắc phải những sai lầm do chưa
vận dụng hợp lý các phương thức thanh toán thích hợp với những
trường hợp cụ thể, gây nhiều thiệt hại cho bản thân hoặc tăng chi phí
kinh doanh do phải thay đổi chứng từ.Nhìn chung, điểm yếu của nhiều
doanh nghiệp xuất nhập khẩu này còn là thiếu kinh nghiệm giao dịch
trên thị trường quốc tế. Phần lớn không xem xét kỹ hoặc hiểu hết
những rủi ro về luật pháp có thể xảy ra từ những điểm chưa rõ ràng
trong hợp đồng xuất nhập khẩu.Một số doanh nghiệp, vẫn còn nhiều
hạn chế khi làm ăn với các đối tác nước ngoài, do không nắm rõ về
tình hình kinh tế chính trị của những nước đối tác hoặcdo chính sách
của họ thay đổi thường xuyên, cũng còn nhiều quốc gia hiện có chính
sách, luật lệ không rõ ràng. Vậy thực tế các doanh nghiệp Việt Nam
đang sử dụng những phương thức thanh toán quốc tế như thế nào
trong xuất khẩu gạo?
2.3.1. Thanh toán bằng phương thức TT
Phương thức thanh toán TT được áp dụng nhiều nhất ở thị trường
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 19
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
châu Âu trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến 6 Nâng cao hiệu quả
hoạt động thanh toán quốc tế tại các doanh nghiệp Cổ Phần Mê Kông
tháng đầu năm 2010 vì đây là thị trường truyền thống của các doanh
nghiệp, có nhiều đối tác lâu năm. Kế đến là thị trường châu Mỹ với
các đối tác mới với nhiều hợp đồng giá trị tương đối thấp. Đến 6 tháng
đầu năm 2008 thì phương thức này mở rộng sang thị trường châu Á.
Đối với thị trường châu Âu, các phương thức này tập trung nhiều ở thị
trường Anh với số hợp đồng cũng như giá trị chiếm tỷ trọng cao nhất
trong số các thị trường. do đây là thị trường truyền thống, khách hàng
lâu năm nên tỷ trọng của thị trường này không thay đổi nhiều lắm qua
các năm. Một số thị trường ở châu Âu khác cũng sử dụng phương thức

áp dụng cho các hợp đồng giá trị lớn để có hiệu quả kinh tế.
Tuy nhiên, phương thức này cũng có những nhược điểm không
thể tránh khỏi. Khâu chuẩn bị bộ chứng từ phù hợp để xuất trình cho
ngân hàng để được thanh toán là một khâu hết sức quan trọng trong
thanh toán bằng phương thức này. Vì ngân hàng chỉ giao dịch bằng
chứng từ và kiểm tra sự hợp lệ trên bề mặt chứng từ. Các doanh
nghiệp có nhận được tiền thanh toán hay không đều phụ thuộc vào
việc xuất trình chứng từ có phù hợp hay không. Trong thực tế, lập
được một bộ chứng từ hoàn hảo, không có bất cứ sai sót nào là một
việc làm không dễ chút nào. Hơn nữa, việc chỉnh sửa hay bổ sung bộ
chứng từ đều tốn nhiều thời gian và chi phí.
Về thời gian thanh toán, phương thức tín dụng chúng từ này mang
lại cho các doanh nghiệp hiệu quả nhất định. Có thể nói phương thức
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 21
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
thanh toán này được các doanh nghiệp sử dụng với hiệu quả thời gian
tương đối cao. Trung bình sau 21 ngày kể từ ngày làm B/L các doanh
nghiệp sẽ nhận được tiền thanh toán từ phía ngân hàng.
Ngoài ra, thanh toán bằng phương thức này, các doanh nghiệp còn
phải chịu thêm một sô khoản phí trong các trường hợp có thay đổi
trong lộ trình xếp hàng, giao hàng của các doanh nghiệp hoặc lịch
trình nhận hàng bên phía đối tác. Các thủ tục này thường mất thời gian
và tốn chi phí. Trung bình mỗi lần yêu cầu chỉnh sửa các doanh nghiệp
phải trả cho phía ngân hàng là 20 USD.
2.3.3. Thanh toán bằng phương thức CAD
Ưu điểm của phương thức này là chi phí rất thấp, hầu như các
doanh nghiệp chỉ chịu chi phí chuyển tiền, ngoài ra không phải trả
thêm bất kỳ chi phí nào cả. Trung bình, mức phí trung bình trong
thanh toán bằng phương thức này biến động không đáng kể qua các
năm. Trung bình là 0,02% trên tổng giá trị hợp đồng thanh toán. Đây

Trong Thanh toán quốc tế thì phương thức này chỉ nên dùng đối
với những nhà kinh doanh XNK, cung ứng dịch vụ có quan hệ thân
tín, tin cậy lẫn nhau
* Đối với phương thức thanh toán nhờ thu để hạn chế những rủi
ro, các doanh nhiệp cần phải :
- Xác định rõ điều kiện uỷ thác thu.
- Quy định rõ trong hợp đồng trách nhiệm của các bên, các
phương án giải quyết:
+ Trường hợp hàng hoá đến trước chứng từ thì giải quyết như thế
nào?
+ Trường hợp nhà nhập khẩu từ chối không trả tiền hoặc không
nhận hàng thì giải quyết như thế nào: Tiến hành giảm giá để khuyến
khích người nhập khẩu nhận hàng (thường do giá cả thị trường xuống
hay do lỗi của người xuất khẩu)Tiến hành bán đấu giá trên thị trường
(đối với những hàng hoá cồng kềnh, giá trị không lớn)Tiến hành nhờ
ngân hàng bán hộ hoặc chuyển về nước xuất khẩu.
* Với phương thức thanh toán Tín dụng chứng từ :
- Lựa chọn ngân hàng có uy tín ngay từ khâu kí kết hợp đồng
hoặc ngân hàng có bảo lãnh.
- Phải nghiên cứu thời gian có phù hợp với thực tế không: thời
gian thu mua và chuẩn bị hàng hóa, thời gian đưa hàng lên tàu , nếu
không thoả mãn thì phải tu chỉnh ngay.
- Điều tra, tìm hiểu về tuyến đường vận tải; lựa chọn việc thuê
tàu.
Nhóm thực hiện: Nhóm 01 - Lớp: CDQT13TH Trang 24
Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở Thanh Hoá
- Trường hợp giao hàng từng phần, cần đọc kỹ L/C: giao hàng
mấy lần, thời gian của từng lần giao hàng, khối lượng của từng lần
giao hàng
- Bố trí nhân sự giỏi về nghiệp vụ ở khâu lập bộ chứng từ.