Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
CHỈÅNG I: CÅ SÅÍ L THUÚT VÃƯ ẸP KIM LOẢI V
CẠC LOẢI MẠY ẸP THÄNG DỦNG
1.1 L thuút chung vãư biãún dảng kim loải
1.1.1 L thuút biãún dảng kim loải
Nhỉ chụng ta â biãút, dỉåïi tạc dủng ca ngoải lỉûc kim loải biãún dảng theo cạc
giai âoản: biãún dảng ân häưi, biãún dảng do v biãún dảng phạ hu. Tu theo cáúu trục
tinh thãø cùa mäùi kim loải, cạc giai âoản trãn cọ thãø xy ra so våïi cạc mỉïc âäü khạc nhau.
Dỉåïi âáy l kho sạt trong âån tinh thãø kim loải, trãn cå såí âọ nghiãn cỉïu biãún dảng
do ca kim loải v håüp kim. Trong âån tinh thãø kim loải, cạc ngun tỉí sàõp xãúp theo
mäüt trçnh tỉû xạc âënh, mäùi ngun tỉí ln dao âäüng xung quanh mäüt vë trê cán bàòng ca
nọ (a).
Hçnh 1.1 Så âäư biãún dảng trong âån tinh thãø
- Biãún dảng ân häưi: dỉåïi tạc dủng ca ngoải lỉûc, mảng tinh thãø bë biãún dảng. Khi
ỉïng sút sinh ra trong kim loải chỉa vỉåüt quạ giåïi hản ân häưi, cạc ngun tỉí kim loải
dëch chuøn khäng vỉåüt quạ mäüt thäng säú mảng (b). Nãúu thäi tạc dủng lỉûc, mảng tinh
thãø lải tråí vãư trảng thại ban âáưu.
- Biãún dảng do: khi ỉïng sút sinh ra trong kim loải vỉåüt quạ giåïi hản ân häưi.
Kim loải bë biãún dảng do do trỉåüt v song tinh.
+ Theo hçnh thỉïc trỉåüt: mäüt pháưn tinh thãø dëch chuøn song song våïi mäüt pháưn
cn lải theo mäüt màût phàóng nháút âënh, màût phàóng ny gi l màût phàóng trỉåüt (c). Trãn
màût trỉåüt, cạc ngun tỉí kim loải dëch chuøn tỉång âäúi våïi nhau mäüt khong âụng
bàòng mäüt ngun láưn thäng säú mảng, sau dëch chuøn cạc ngun tỉí kim loải åí vë trê
cán bàòng måïi. Båíi váûy, sau khi thäi tạc dủng lỉûc, kim loải khäng tråí vãư trảng thại ban
âáưu.
+ Theo hçnh thỉïc song tinh: mäüt pháưn tinh thãø vỉìa trỉåüt vỉìa quay âãún mäüt vë trê
måïi âäúi xỉïng våïi pháưn cn lải qua mäüt màût phàóng gi l song tinh (d). Cạc ngun tỉí
kim loải trãn mäùi màût di chuøn mäüt khong t lãû våïi khong cạch âãún màût song tinh.
Cạc nghiãn cỉïu l thuút v thỉûc nghiãûm cho tháúy trỉåüt l hçnh thỉïc ch úu gáy
ra biãún dảng do trong kim loải. Cạc màût trỉåüt l cạc màût phàóng cọ máût âäü ngun tỉí
cao nháút. Biãún dảng do do song tinh gáy ra ráút bẹ, nhỉng khi cọ song tinh trỉåüt xy ra
b. nh hỉåíng ca nhiãût âäü
Tênh do ca kim loải phủ thüc ráút låïn vo nhiãût âäü. Háưu hãút nhỉỵng kim loải khi
tàng nhiãût âäü thç tênh do tàng. Khi tàng nhiãût âäü dao âäüng nhiãût ca cạc ngun tỉí
tàng, âäưng thåìi xä lãûch mảng gim, kh nàng khúch tạn cạc ngun tỉí tàng lm cho täø
chỉïc kim loải âäưng âãưu hån. Mäüt säú kim loải v håüp kim åí nhiãût âäü thỉåìng täưn tải åí
pha kẹm do, khi åí âäü cao chuøn biãún thç thnh pha cọ âäü do cao.
c. nh hỉåíng ca ỉïng sút dỉ
Khi kim loải bë biãún dảng nhiãưu, cạc hảt tinh thãø bë våỵ vủn, xä lãûch mảng, tàng
ỉïng sút dỉ låïn lm cho tênh do kim loải bë gim mảnh (hiãûn tỉåüng biãún cỉïng). Khi
nhiãût âäü kim loải âảt tỉì 0,25
÷
0,30T
nc
(nhiãût âäü nọng chy), thç ỉïng sút dỉ v xä dëch
mảng gim lm cho tênh do kim loải phủc häưi tråí lải (hiãûn tỉåüng phủc häưi).
d. nh hỉåíng ca trảng thại ỉïng sút chênh
Trảng thại ỉïng sút chênh cng nh hỉåíng âạng kãø âãún tênh do ca kim loải.
Qua thỉûc nghiãûm ngỉåìi ta tháúy ràòng, kim loải chëu ỉïng sút nẹn khäúi cọ tênh do cao
hån khi chëu ỉïng sút nẹn màût, nẹn âỉåìng hồûc chëu ỉïng sút kẹo. ỈÏng sút dỉ, ma sạt
ngoi lm thay âäøi trảng thại ỉïng sút chênh trong kim loải nãn tênh do ca kim loải
cng gim.
e. nh hỉåíng ca täúc âäü biãún dảng
Sau khi rn dáûp, cạc hảt kim loải bë biãún dảng do chëu ti trng mi phêa nãn
chai cỉïng hån, sỉïc chäúng lải sỉû biãún dảng ca kim loải s låïn hån, âäưng thåìi khi nhiãût
âäü ngüi dáưn s kãút tinh lải nhỉ c. Nãúu täúc âäü biãún dảng nhanh hån täúc âäü kãút tinh
kim loải thç cạc hảt kim loải bë chai chỉa këp tråí lải trảng thại ban âáưu m lải tiãúp tủc
biãún dảng. Do âọ, ỉïng sút chênh trong khäúi kim loải s låïn, hảt kim loải bë dn v cọ
thãø nỉït.
1.1.3 Trảng thại ỉïng sút v cạc phỉång trçnh do
SV: Âon Ngc Âënh
thỗ = 0 khọng coù bióỳn daỷng, ổùng suỏỳt chờnh õóứ kim loaỷi bióỳn
daỷng deớo laỡ giồùi haỷn chaớy
ch
.
ióửu kióỷn õóứ bióỳn daỷng deớo:
+ Khi kim loaỷi chởu ổùng suỏỳt õổồỡng:
ch
=
1
tổùc laỡ
2
max
ch
=
+ Khi kim loaỷi chởu ổùng suỏỳt mỷt:
ch
=
21
+ Khi kim loaỷi chởu ổùng suỏỳt khọỳi:
ch
=
minmax
Bióỳn daỷng deớo khi bừt õỏửu sau khi bióỳn daỷng õaỡn họửi. Thóỳ nng cuớa bióỳn daỷng õaỡn
họửi laỡ:
A = A
1
à
+=
E
( )
[ ]
1233
1
à
+=
E
Vỏỷy thóỳ nng cuớa toaỡn bọỹ bióỳn daỷng õổồỹc bióứu dióựn:
A=
( )
[ ]
133221
2
3
2
2
2
1
2
2
1
à
++++
E
SV: oaỡn Ngoỹc ởnh
11
Thióỳt kóỳ õọử aùn tọỳt nghióỷp
Lổồỹng tng tổồng õọỳi thóứ tờch cuớa vỏỷt trong bióỳn daỷng õaỡn họửi bũng tọứng bióỳn
daỷng trong 3 hổồùng vuọng goùc:
( )
( )
321321
21
à
++
=++=
EV
V
Trong õoù: à - hóỷ sọỳ Pyacon tờnh õóỳn vỏỷt lióỷu bióỳn daỷng;
E - mọõun õaỡn họửi cuớa vỏỷt lióỷu.
Thóỳ nng õóứ laỡm thay õọứi thóứ tờch laỡ:
( )
( )
( )
2
321
321
0
6
21
++
+
==
E
AAA
h
Thóỳ nng õồn vở õóứ bióỳn hỗnh khi bióỳn daỷng õổồỡng seợ laỡ:
( )
2
2.
6
1
chh
E
A
à
+
=
Vỏỷy ta coù:
( ) ( ) ( )
const
ch
==++
2
2
13
2
32
2
3
)/2
Vỏỷy phổồng trỗnh deớo coù thóứ vióỳt:
chch
15,1
3
2
31
=
Trong trổồỹt tinh:
1
= -
3
, trón mỷt nghióng ổùng suỏỳt phaùp bũng khọng,ổùng suỏỳt
tióỳp khi = 45
0
:
max
= (
1
+
3
)/2
ch
ch
k
a. Mäúi ghẹp âinh tạn
* Cáúu tảo mäúi ghẹp:
Hçnh 1.2 Mäúi ghẹp âinh tạn
1 - chi tiãút 1; 2 - chi tiãút 2; 3 - âinh tạn
* Cạc phỉång phạp tạn:
+ Phỉång phạp tạn ngüi: Âáy l phỉång phạp làõp rạp mäúi ghẹp åí âiãưu kiãûn
nhiãût âäü bçnh thỉåìng, cọ ạp lỉûc bẹ.
+ Phỉång phạp tạn nọng: ÅÍ âiãưu kiãûn nhiãût âäü cao, ạp lỉûc låïn, kêch thỉåïc mäúi
ghẹp låïn.
* Ỉu nhỉåüc âiãøm:
+ Ỉu âiãøm: Kãút cáúu âån gin, dãù chãú tảo, dãù làõp, chëu ti låïn kãø c ti trng va
âáûp.
+ Nhỉåüc âiãøm: Khäng thãø thạo âỉåüc, nãúu thạo thç lm phạ hng hồûc biãún dảng
mäúi làõp ghẹp.
* Phảm vi ỉïng dủng: Gin giạo cáưu, v tu thu
b. Mäúi ghẹp hn
* Cáúu tảo mäúi ghẹp
Hçnh 1.3 Mäúi ghẹp hn
1 - chi tiãút 1; 2 - mäúi hn; 3 - chi tiãút 2;
* Cạc phỉång phạp hn:
+ Mäúi hn âiãûn: thỉåìng dng âäúi våïi chi tiãút dy, låïn;
+ Mäúi hn håi: thỉåìng dng âäúi våïi chi tiãút mng, nh.
* Ỉu nhỉåüc âiãøm:
SV: Âon Ngc Âënh
Trang 7
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
+ Ỉu âiãøm: Kãút cáúu mäúi hn âån gin, êt täún sỉïc, cọ sỉïc bãưn täút v chëu ti trng
låïn;
+ Nhỉåüc âiãøm: cäú âënh, khäng thạo âỉåüc, khọ âạnh giạ cháút lỉåüng mäúi hn, nọ
* Cạc loải mäúi ghẹp then:
+ Mäúi ghẹp then làõp lng cọ âäü håí: làõp dãù dng, bãư màût bãn l bãư màût chëu ti
(bãư màût lm viãûc);
+ Mäúi ghẹp then làõp chàût: làõp khọ hån, bãư màût lm viãûc l bãư màût trãn ca then;
+ Then hoa: trãn bãư màût then hoa cọ nhiãưu rnh then cọ thãø làõp lng hồûc làõp
chàût (hçnh 1.6).
* Ỉu nhỉåüc âiãøm:
+ Ỉu âiãøm: âån gin, dãù thạo làõp, truưn lỉûc mämen xồõn låïn, di âäüng âỉåüc
trãn trủc (then hoa);
+ Nhỉåüc âiãøm: chi tiãút bë x rnh then nãn cọ sỉû táûp trung ti trng trãn trủc v
may å, sỉïc bãưn gim.
* Phảm vi ỉïng dủng: sỉí dủng trong cạc häüp säú
e. Mäúi ghẹp ren
* Cáúu tảo mäúi ghẹp:
Hçnh 1.6 Mäúi ghẹp ren
Ren l úu täú cå bn ca mäúi ghẹp ren. Nhåì màût ren åí trãn âai äúc v bu läng m
ta tảo nãn âỉåüc mäúi ghẹp. Cạc bãư màût màût ren àn khåïp våïi nhau, tu theo mỉïc âäü àn
khåïp v bỉåïc tiãún ca ren m sỉïc ti trng låïn hay bẹ.
* Ren cọ thãø làõp chàût, làõp lng hồûc làõp trung gian.
* Cọ nhiãưu loải ren: ren tam giạc, ren vng, ren hçnh thang, ren hãû mẹt, ren hãû Anh,
ren qúc tãú
* Ỉu nhỉåüc âiãøm:
+ Ỉu âiãøm: âån gin, làõp rạp thay thãú dãù dng.
+ Nhỉåüc âiãøm: cọ sỉû táûp trung ti trng åí màût ren, chán ren do âọ gim sỉïc bãưn
mi.
* Phảm vi ỉïng dủng: âỉåüc sỉí dủng räüng ri.
1.2.2 Mäúi ghẹp bạnh xe lỉía
Do âàûc tênh ca mäúi ghẹp v âàûc tênh ca xe lỉía nãn ngy nay háưu hãút cạc nỉåïc
trãn thãú giåïi âãưu sỉí dủng phỉång phạp làõp rạp bạnh xe lỉía vo trủc xe l mäúi ghẹp cọ
âäü däi. Mäùi loải trủc bạnh xe ty theo kêch thỉåïc âỉåìng kênh tiãu chøn ca mäùi nỉåïc
chuyóứn õọỹng cuớa õọỹng cồ thỗ õỏửu trổồỹt di chuyóứn luỡi.
Hỗnh 1.8 Mọ hỗnh maùy eùp truỷc vờt
* ặu, nhổồỹc õióứm:
SV: oaỡn Ngoỹc ởnh
Trang 10
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
- Ỉu âiãøm: Mạy ẹp ma sạt cọ chuøn âäüng âáưu trỉåüt ãm, täúc âäü ẹp khäng låïn,
hnh trçnh âiãưu chènh trong phảm vi khạ räüng.
- Nhỉåüc âiãøm: khọ âiãưu chènh chênh xạc hnh trçnh.
1.3.3 Mạy ẹp thu lỉûc
Mạy ẹp thu lỉûc l cạc loải mạy truưn dáùn bàòng dng cháút lng (thỉåìng l dáưu
khoạng cháút) cọ ạp sút cao. Mạy cọ lỉûc ẹp tỉì 300
÷
7000 táún. Cáúu tảo ca mạy ẹp cọ
nhiãưu loải khạc nhau nhỉng nhçn chung tảo âỉåüc lỉûc ẹp låïn (cọ thãø dng bäü khúch âải
thu lỉûc), chuøn âäüng ca âáưu ẹp ãm v chênh xạc âiãưu chènh hnh trçnh ẹp v lỉûc ẹp
dãù dng.
Våïi nhỉỵng l do trãn, mạy ẹp thu lỉûc âỉåüc dng cho ngnh âỉåìng sàõt âãø ẹp
trủc bạnh xe lỉía. Nhỉåüc âiãøm ch úu ca loải mạy ny l chãú tảo phỉïc tảp, bo dỉåỵng
khọ khàn.
CHỈÅNG 2: GIÅÏI THIÃÛU VÃƯ TRỦC BẠNH XE LỈÍA V
K THÛT VÁÛN HNH BO DỈÅỴNG CHỤNG
2.1 Cäng dủng v cáúu tảo ca bäü trủc bạnh xe lỉía
Bäü trủc bạnh gäưm 2 bạnh ẹp vo trủc. Trủc bạnh l bäü pháûn quan trng ca toa
xe vç phi chëu mi ti trng tỉì thng xe truưn xúng âỉåìng ray, lỉûc va âáûp qua cạc
mäúi ray trong quạ trçnh toa xe chuøn âäüng. Bäü trủc bạnh xe cn cọ nhiãûm vủ dáùn
hỉåïng cho toa xe chảy theo âỉåìng ray.
Âãø âm bo cho toa xe chảy an ton åí täúc âäü cao, bäü trủc bạnh xe cáưn phi âạp
ỉïng nhỉỵng u cáưu sau âáy:
2
3
4
5
193
210
2
3
4
1
5
126
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
- Bạnh xe âỉåüc phán ra:
+ Cọ bàng âa (bạnh xe âục råìi) nhỉ bạnh xe ca Liãn Xä (D = 600 mm)
ca Rumani v ca Tiãûp Khàõc (D= 1000 mm)
+ Khäng cọ bàng âa (bạnh xe âục liãưn) nhỉ bạnh xe ca Bè m Xê nghiãûp
âáưu mạy  Nàơng nháûn lm thãm cho Xê nghiãûp âáưu mạy Vinh.
Bạnh xe ẹp ngüi vo trủc phi cọ lỉûc ẹp låïn. Âm bo khong cạch giỉỵa hai
màût gåì bạnh v cạch âãưu trung tám trủc bạnh xe.
Màût bạnh xe tiãúp xục våïi âỉåìng ray gi l màût làn. Màût làn cọ hçnh dạng kêch
thỉåïc theo quy âënh (hçnh 2.4). gåì bạnh giỉỵ cho toa xe khäng bë trỉåüt bạnh ra khi
âỉåìng ray v cọ nhiãûm vủ hỉåïng cho toa xe chảy theo âỉåìng ray.
Hçnh 2.4 Màût làn bạnh xe lỉía
Màût làn bạnh xe cọ nhỉỵng âäü cän khàõc nhau: pháưn giỉỵa cän 1:20, tiãúp theo cän
1:7 v cúi cng l gọc vạt 45
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
Gim khe håí giỉỵa bạnh xe v âỉåìng ray cng cọ thãø bàòng cạch tàng chiãưu dy
ca gåì bạnh hồûc gim khong cạch giỉỵa hai ray.
Hai bạnh xe làõp trãn cng mäüt trủc thç âỉåìng kênh vng làn khäng âỉåüc chãnh
nhau quạ 1 mm âãø cho tu khi quay trỉåüt hồûc chảy kháûp khãønh lm tàng sỉïc cn
chuøn âäüng, tàng mi mn âáưu màût làn bạnh xe hồûc cọ khi trủc bë xồõn.
Mäüt trong nhỉỵng u cáưu quan trng âäúi våïi bäü bạnh xe l cán bàòng. Bäü trủc
bạnh khäng cán bàòng s gáy ra ỉïng sút bäø sung trong cạc bäü pháûn âỉåìng sàõt, trong
bạnh xe, trủc xe v cạc chi tiãút khạc ca toa xe gáy mn thãm bäü pháûn chảy, toa xe dãù
tráût bạnh. Båíi váûy, phi quy âënh trong màût phàóng mäùi bạnh xe âäúi våïi tám âi qua màût
làn bạnh xe khäng vỉåüt quạ 0,25 kg.m (tiãu chøn âỉåìng sàõt Qúc Tãú) v tu theo täúc
âäü ca mäùi loải xe lỉía
2.2 Cäng dủng v cáúu tảo ca trủc xe lỉía
Trủc xe l thi thẹp trn cọ âỉåìng kênh khạc nhau, thay âäøi sút chiãưu di trủc,
tu thüc vo cäng dủng v lỉûc tạc dủng lãn tỉìng pháưn ca trủc. Hçnh dạng âỉåüc cáúu
tảo theo tỉìng loải báưu dáưu.
Âãø trạnh ỉïng sút củc bäü v hiãûn tỉåüng rản nỉït thç giỉỵa cạc pháưn phi cọ gọc
lỉåün âãưu chuøn tiãúp.
Âãø làõp trủc lãn mạy tiãûn, âáưu trủc phi khoan 2 läù chøn gi l läù âënh tám.
Trong váûn dủng, phủ thüc vo trng ti toa xe cn cọ nhiãưu loải trủc khạc
nhau vãư âỉåìng kênh cäø trủc, bãû làõp bạnh v thán trủc.
Trủc xe cọ trang bë bäü hm âéa v trủc xe dáùn âäüng mạy phạt âiãưu cọ bãû ẹp âãø ẹp
may å ca âéa hm hồûc cạc häüp gim täúc.
Trủc xe âỉåüc chãú tảo bàòng thẹp cạc bon. Cạc thi thẹp cọ tiãút diãûn 200x200mm,
nung nọng âãún nhiãût âäü 900 ÷ 1100
0
C, räưi rn bàòng bụa hồûc mạy ẹp. Rn bàòng bụa s
cho phäi cọ hçnh dạng cáưn thiãút v cáúu trục kim loải täút hån. Sau âọ, nhiãût luûn trủc
(thỉåìng hoạ hồûc thỉåìng hoạ v ram) trong l âàûc biãût, trủc âỉåüc nung nọng tỉì tỉì âãún
nhiãût âäü 880 ÷ 810
Trang 14
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
nhỉ khàõc phủc âỉåüc nhỉåüc âiãøm ca bạnh xe cọ bàng âa. Cọ thãø chảy våïi täúc âäü cao v
tøi th âảt 85000 ÷ 100000km, cọ trng lỉåüng tỉång âäúi nh (4200 kg).
Thán bạnh ca bạnh xe cọ bàng âa v bạnh xe cạn liãưn âỉåüc chãú tảo tỉì thẹp
Cacbon ca l Mactin, thỉåìng cọ hai loải chè khạc nhau thnh pháưn Cacbon.
+ Loải I: %C = 0,52 ÷ 0,60%
+ Loải I: %C = 0,60 ÷ 0,65%
Cn lải cạc thnh pháưn khạc hon ton nhỉ nhau: Mn = 0,50 ÷ 0.90%;
%Si = 0,17 ÷ 0,37%; %P ≤ 0,035%
Bàng âa l vng thẹp cạn cọ hçnh dạng nháút âënh, màût trong làõp vo thán bạnh,
màût ngoi l màût làn tiãúp xục våïi ray. Màût trong bàng âa phi lm sao khi ẹp vo thán
bạnh v làõp xẻc lêp phi âm bo näúi kãút cạc chi tiãút mäüt cạch tháût chàõc chàõn. Tháûm chê
trong trỉåìng håüp bàng âa bë long thç mäüt bãn cọ gåì v bãn kia cọ xẻc lêp giỉỵ bàng âa lải
tảm thåìi trãn ma.
Chãú tảo bàng âa bàòng phỉång phạp rn räưi cạn hồûc phỉång phạp âục sau âọ täi
giạn âoản v ram củc bäü sau khi gia cäng cå.
2.4 Làõp ẹp bäü trủc bạnh xe.
Phỉång phạp liãn kãút bạnh xe våïi trủc âỉåüc ạp dủng räüng ri l ẹp. Âỉåìng kênh
läù ma ca bạnh xe bẹ hån âỉåìng kênh ca trủc tải vë trê làõp (làõp cọ âäü däi), ngỉåìi ta
dng lỉûc ẹp âãø ẹp trủc vo bạnh xe.
Lỉûc ẹp tiãúp xục phủ thüc vo váût liãûu, hçnh dạng v kêch thỉåïc cạc chi tiãút tiãúp
xục thỉåìng l t lãû thûn. Hãû säú ma sạt phủ thüc vo cháút lỉåüng gia cäng v âäü cỉïng
bãư màût tiãúp xục, âäü nhåït dáưu bäi trån, täúc âäü ẹp v t ạp.
Ngoi nhỉỵng nhán täú trãn âàûc biãût quan tám âãún âäü däi. Âäü däi bẹ khäng thãø
âm bo sỉïc bãưn ca mäúi liãn kãút. Cn låïn quạ gáy ra ỉïng sút cho cạc sỉïc bãưn ca
trủc.
Làõp rạp trủc bạnh l ẹp hai bạnh xe lãn cng mäüt trủc. Cạc chi tiãút bäü trủc bạnh
phi âm bo theo âụng bn v, âiãưu kiãûn k thût v tiãu chøn nh nỉåïc quy âënh.
tng õọỹ boùng bóử mỷt laỡm vióỷc. ổồỡng kờnh giổợa hai baùnh trón mọỹt truỷc khọng chónh
lóỷch nhau quaù 1mm õóứ traùnh nhổợng hổ hoớng õaùng tióỳc trón.
Vióỷc nghión cổùu bóử mỷt ln baùnh xe lổớa vỏựn coỡn tióỳp tuỷc ồớ caùc nổồùc coù ngaỡnh
õổồỡng sừt phaùt trióứn.
CHặNG 3: PHN TấCH LặA CHOĩN KT CU HĩP LYẽ
3.1 Mọ hỗnh vaỡ caùc thọng sọỳ kyợ thuỏỷt chờnh cuớa maùy chuỏứn (dổỷa
theo taỡi lióỷu cuớa Xờ nghióỷp õỏửu maùy aỡ Nụng).
SV: oaỡn Ngoỹc ởnh
Trang 16
Thióỳt kóỳ õọử aùn tọỳt nghióỷp
3.1.1 Mọ hỗnh maùy eùp truỷc baùnh xe kióứu thuyớ lổỷc PR 300/1000
3.1.2 Caùc kờch thổồùc vaỡ thọng sọỳ kyợ thuỏỷt:
- Lổỷc eùp lồùn nhỏỳt taỷi õỏửu eùp 3.000 kN
- ổồỡng kờnh baùnh xe lồùn nhỏỳt 1000 mm
- Khoaớng caùch giổợa õỏửu eùp vaỡ õỏửu khaùng 0 ữ 2.800 mm
- Haỡnh trỗnh õỏửu eùp lồùn nhỏỳt 600 mm
SV: oaỡn Ngoỹc ởnh
Trang 17
Z = 30
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
- Âỉåìng kênh ca âáưu ẹp 420 mm
- Âỉåìng kênh ca trủc âáưu ẹp 300 mm
- Ạp sút låïn nháút tải âáưu ẹp 228 bar
- Váûn täúc ẹp 0 ÷ 2.6 mm/s
- Hnh trçnh nhanh ca âáưu ẹp tiãún 22 mm/s
- Hnh trçnh nhanh ca âáưu ẹp li 22 mm/s
- Váûn täúc di chuøn ca âáưu khạng 22 mm/s
- Cäng sút ca mä tå dáùn âäüng ca âáưu khạng 2,2 kW
bäú trê âãø âënh tám trủc bạnh xe.
Sỉû di chuøn ca âáưu ẹp âỉåüc âiãưu khiãøn tỉì bng âiãưu khiãøn xoay âỉåüc åí trãn
cäüt ẹp hồûc bng âiãưu khiãøn åí âáưu khạng cho âãún khi tiãúp xục våïi trủc bạnh xe. Hnh
trçnh ca âáưu ẹp khäng cọ ti cọ thãø chảy våïi täúc âäü ẹp bçnh thỉåìng hồûc di chuøn
ngang nhanh. Vç l do tiãút kiãûm thåìi gian chụng ta âãư nghë cho âáưu ẹp di chuøn theo
täúc âäü nhanh khäng ti.
c. Âáưu khạng
Âáưu khạng âỉåüc thiãút kãú chàõc chàõn v chãú tảo tỉì thẹp loải täút. Nọ âỉåüc bäú trê
cọ thãø di âäüng âỉåüc trãn dáưm ca khung mạy ẹp v cọ thãø thỉûc hiãûn viãûc âiãưu chènh
ph håüp våïi cạc dủng củ ẹp, thêch nghi våïi quạ trçnh thạo làõp trủc bạnh xe tỉång ỉïng.
Khong träúng ca âáưu khạng cọ kêch thỉåïc l 950mm vç váûy cạc bạnh ràng làõp
trãn trủc, cạc âéa hm v trủc bạnh ràng khäng bë cn tråí khi làõp trủc bạnh xe lãn mạy
trong quạ trçnh thạo, cạc loải âäư gạ âỉåüc làõp bàòng cáưu trủc vo khong träúng ca âáưu
khạng v cọ thãø thay âäøi dãù dng.
Sỉû di chuøn ca âáưu khạng âỉåüc dáùn hỉåïng båíi hai con làn v âỉåüc thỉûc hiãûn
nhåì hai ã cu, cọ thãø âỉåüc âiãưu chènh trãn hai x bäú trê cäú âënh åí khung mạy. Cạc ã cu
ny âỉåüc dáùn âäüng bàòng bàng âai dáy xêch tỉì bạnh ràng ca mä tå. Bäü dáùn âäüng ny cọ
SV: Âon Ngc Âënh
Trang 18
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
mäüt khåïp ma sạt an ton âãø trạnh nhỉỵng hỉ hng khi cọ sỉû cäú xy ra. Cạc ã cu âỉåüc
khoạ tỉû âäüng nãn âáưu khạng cọ thãø lm cán bàòng lỉûc ẹp åí báút k vë trê no. Sỉû di
chuøn ca âáưu khạng âỉåüc âiãưu khiãøn bàòng bng âiãưu khiãøn åí trãn âáưu khạng trong
quạ trçnh dëch chuøn, cọ nghéa l khi ngỉåìi váûn hnh mạy nh nụt áún thç âáưu khạng s
dỉìng lải ngay.
d. Bäü âënh tám
Våïi bäü âënh tám ny, trủc bạnh xe âỉåüc giỉỵ âụng trãn mạy ẹp trong sút quạ
trçnh ẹp. Nọ gäưm cọ mäüt xylanh thu lỉûc bäø sung trong âáưu khạng cọ nhiãûm vủ kãút håüp
nhanh bãn trong v mäüt båm bạnh ràng cao ạp bãn trong cng nhỉ cạc cå cáúu cáưn thiãút,
cạc khe trỉåüt âiãưu khiãøn, cạc van an ton, cạc van nh ạp lỉûc, cạc cäng tàõc ạp lỉûc, cạc
van mäüt chiãưu, kẹt lm mạt dáưu bàòng giọ, bäü lc dáưu, hãû thäúng âỉåìng äúng
Củm van v cå cáúu âiãưu khiãøn âỉåüc bäú trê mäüt pháưn trãn thiãút bë thu lỉûc v
mäüt pháưn âỉåüc bäú trê trãn xylanh ẹp. Cạc thiãút bë âiãưu khiãøn v ci âàût thiãút láûp chãú âäü
âỉåüc bäú trê åí cạc vë trê dãù tháúy v dãù dng sỉí dủng. Tuy nhiãn phi bo vãû trỉåïc nhỉỵng
ngỉåìi khäng cọ pháûn sỉû váûn hnh mạy.
Cạc thäng säú k thût:
- Ạp lỉûc váûn hnh cao nháút ca båm cao ạp 228 bar
- Cäng sút váûn chuøn ca båm cao ạp 23 l/ph
- Ạp lỉûc váûn hnh båm dëch chuøn ngang nhanh 92 l/ ph
- Âäü äưn täúi âa 80 dB
SV: Âon Ngc Âënh
Trang 19
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
- Cäng sút mä tå thu lỉûc 11 kW
- Täúc âäü ca mä tå thu lỉûc 1500 vg/ph
- Cäng sút mä tå lm mạt 0,37 kW
- Dung têch ca thng chỉïa dáưu 400 l
f. Bäü ghi hnh trçnh - lỉûc ẹp
Cạc quạ trçnh ẹp s âỉåüc ghi lải trong mäúi tỉång quan våïi hnh trçnh ca quạ
trçnh ẹp trủc nhåì bäü ghi hnh trçnh - lỉûc ẹp. Bäü ghi âỉåüc làõp trãn mäüt x ngang ca cäüt
ẹp, nọ l mäüt thiãút bë cå thu lỉûc. Âäư thë hnh trçnh - lỉûc ẹp âỉåüc khại quạt nhỉ sau:
- Ạp sút thu lỉûc täưn tải åí âáưu ẹp s âi qua cạc âỉåìng äúng âãún bäü ghi lm di
chuøn âáưu ghi åí trãn thỉåïc âo cäüt ẹp. Mäüt cáy bụt âỉåüc gàõn tải âáưu ghi âãø v âäư thë
ca hnh trçnh lãn giáúy. Âãø biãøu thë hnh trçnh, cọ mäüt såüi dáy näúi giỉỵa âáưu ẹp våïi li
ca cün giáúy âãø chảy giáúy. Nãúu âáưu ẹp chảy theo chãú âäü ẹp thç cün dáy s cho cün
giáúy xoay âãø giáúy chảy. T lãû giỉỵa hnh trçnh âáưu ẹp v hnh trçnh giáúy ghi âäư thë l
2:1. Âäư thë biãøu diãùn theo phỉång thàóng âỉïng l nỉỵa hnh trçnh ca quạ trçnh ẹp v theo
- Váûn täúc náng 6,3 m/ph
- Cäng sút ca mä tå náng 2,5 kW
- Váûn täúc di chuøn ca cáưu trủc 14m/ph
- Cäng sút ca mä tå dëch chuøn 0,17 kW
i. Cå cáúu bo vãû trãn cáưu trủc
SV: Âon Ngc Âënh
Trang 20
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
Trãn âáưu ca dáưm cáưu trủc cọ làõp cạc cäng tàõc giåïi hản v gim cháún cao su âãø
giåïi hản hnh trçnh ca cáưu trủc.
Trãn âáưu ca dáưm cáưu trủc cọ làõp cạc cäng tàõc giåïi hản v gim cháún cao su âãø
giåïi hản hnh trçnh ca cün dáy mọc. ÅÍ giỉỵa cạc cün dáy mọc ca cáưu trủc cọ làõp cạc
cäng tàõc giåïi hản v gim cháún cao su âãø trạnh va chảm.
Cạc cün dáy mọc tỉû âäüng dỉìng khi mọc âảt âỉåüc vë trê cao nháút ca nọ.
Cạc mä tå dng âãø náng v di chuøn ca cáưu trủc l nhỉỵng mä tå tỉû hm v
âỉåüc mả km âãø chäúng rè. Táút c cạc mä tå âãưu âỉåüc trang bë biãún tråí cm bạo nhiãût âäü
cng våïi bäü ngàõt mảch âãø âm bo chàõc chàõn mä tå âỉåüc bo vãû.
Cạc häüp cäng tàõc v cạc mä tå âỉåüc thiãút kãú theo tiãu chøn bo vãû cạch âiãûn.
j. Cạc dủng củ âäư gạ
Mäüt bäü cạc dủng củ âäư gạ âỉåüc chãú tảo tỉì thẹp ân häưi chëu lỉûc cao cng âỉåüc
cung cáúp cng våïi mạy ẹp. Nhỉỵng dủng củ âäư gạ ny âỉåüc thiãút kãú âàûc biãût âãø ph håüp
våïi nhỉỵng quạ trçnh ẹp khạc nhau. Cạc dủng củ âäư gạ âỉåüc gàõn vo âáưu khạng bàòng
“mäúi liãn kãút nhanh” v cọ thãø dãù dng thay âäøi våïi sỉû tråü giụp ca cáưu trủc ca mạy
ẹp.
3.2 Lỉûa chn kãút cáúu mạy håüp l
3.2.1 Lỉûa chn phỉång ạn chuøn âäüng
Âãø quạ trçnh thạo, làõp thỉûc hiãûn âỉåüc tỉïc l mäúi ghẹp giỉỵa trủc bạnh v bạnh xe
cọ thãø thạo làõp âỉåüc. Quạ trçnh làõp bạnh xe vo trủc hồûc thạo bạnh xe ra khi trủc âãø
sỉía chỉỵa phủc häưi hồûc thay måïi thç cọ thãø cọ cạc phỉång ạn sau:
Truỷc õổùng yón, baùnh xe chuyóứn õọỹng
Hỗnh 3.3 Mọ hỗnh truỷc vaỡ baùnh xe cuỡng chuyóứn õọỹng
1 - muợi chọỳng tỏm; 2 - truỷc; 3 - baùnh xe; 4
- Nóỳu V > 0: quaù trỗnh thaùo eùp baùnh xe lổớa- õọử gaù; 5 - pittọng xylanh eùp
- Nóỳu V > 0: quaù trỗnh lừp eùp baùnh xe lổớa
* ặu õióứm:
Khừc phuỷc mọỹt sọỳ nhổồỹc õióứm cuớa phổồng aùn mọỹt nhổ: laỡm tng cồ tờnh mọỳi
gheùp, khừc phuỷc õổồỹc mọỹt phỏửn vóử sai sọỳ tờch luyợ.
* Nhổồỹc õióứm:
Kóỳt cỏỳu cuớa giaù õồợ phổùc taỷp do vổỡa mang bọỹ truỷc baùnh xe chuyóứn õọỹng nón coù
thóứ laỡm rung õọỹng vaỡ khọng chờnh xaùc (khoù giổợ õổồỹc õọỹ õọửng tỏm giổợa truỷc vaỡ baùnh xe;
õọỹ khọng vuọng goùc giổợa mỷt bón cuớa baùnh xe so vồùi tỏm truỷc )
c. Choỹn phổồng aùn 3:
Baùnh xe õổùng yón, truỷc chuyóứn õọỹng
Hỗnh 3.4 Mọ hỗnh truỷc vaỡ baùnh xe cuỡng chuyóứn õọỹng
1 - pittọng xylanh eùp; 2 - truỷc; 3 - baùnh xe; 4 - õọử gaù; 5 - õỏửu khaùng
- Nóỳu V > 0: quaù trỗnh lừp eùp truỷc baùnh xe
- Nóỳu V > 0: quaù trỗnh thaùo eùp truỷc baùnh xe
So vồùi 2 phổồng aùn trón phổồng aùn naỡy khừc phuỷc õổồỹc mọỹt sọỳ nhổồỹc õióứm vóử
õọỹ khọng vuọng goùc, õọỹ õọửng tỏm, ngoaỡi ra coỡn laỡm mọỹt sọỳ kóỳt cỏỳu õồn giaớn hồn, cổùng
vổợng hồn trong quaù trỗnh eùp. Do õoù ta choỹn phổồng aùn naỡy.
SV: oaỡn Ngoỹc ởnh
Trang 22
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
3.2.2 Phán têch v lỉûa chn mä hçnh thêch håüp nháút
Våïi phỉång ạn â chn ta phán têch trỉåìng håüp thạo ẹp v làõp ẹp nhỉ sau:
a. Quạ trçnh thạo ẹp
Hçnh 3.5 Mä hçnh trủc v bạnh xe cng chuøn âäüng
1 - pittäng xylanh ẹp; 2 - bảc chàûn; 3 - bảc lọt; 4 - bạnh xe;
õai ọỳc vaỡ õóứ cho 2 õai ọỳc trón vờt me quay thỗ ta duỡng mọỹt õọỹng cồ õóứ truyóửn chuyóứn
õọỹng qua 2 õai ọỳc.
Tổỡ õọỹng cồ õióỷn ta coù thóứ duỡng caùc bọỹ truyóửn sau:
+ Bọỹ truyóửn õọỹng baùnh rng;
+ Bọỹ truyóửn õọỹng õai;
+ Bọỹ truyóửn õọỹng xờch.
Do õỷc õióứm cuớa bọỹ truyóửn coù khoaớng caùch xa nón khọng phuỡ hồỹp cho bọỹ truyóửn
baùnh rng vỗ nóỳu duỡng bọỹ truyóửn baùnh rng thỗ phaới qua nhióửu baùnh rng trung gian coù
nhổồỹc õióứm laỡ kóỳt cỏỳu cọửng kóửnh, hióỷu suỏỳt thỏỳp.
SV: oaỡn Ngoỹc ởnh
Trang 24
Thióỳt kóỳ õọử aùn tọỳt nghióỷp
Mỷt khaùc, vỏỷn tọỳc cuớa 2 õai ọỳc laỡ phaới bũng nhau nón tuyóỷt õọỳi khọng duỡng õổồỹc
bọỹ truyóửn õọỹng õai vỗ hay xaớy ra hióỷn tổồỹng trổồỹt giổợa õai vaỡ pu ly.
Vỏỷy ta duỡng bọỹ truyóửn õọỹng xờch, vỗ noù coù nhổợng ổu õióứm sau:
+ Coù thóứ truyóửn õọỹng giổợa caùc truỷc caùnh nhau tổồng õọỳi xa;
+ Kóỳt cỏỳu nhoớ goỹn, laỡm vióỷc coù õọỹ tin cỏỷy cao;
+ Coù thóứ truyóửn õọỹng vaỡ cọng suỏỳt cho nhióửu truỷc;
+ aỷt hióỷu suỏỳt khaù cao.
Tuy nhión bọỹ truyóửn õọỹng xờch vỏựn coù nhổợng õổồỹc sau:
+ Coù tióỳng ọửn khi laỡm vióỷc;
+ Chọỳng moỡn, õỷc bióỷt laỡ khi bọi trồn khọng tọỳt vaỡ mọi trổồỡng coù nhióửu
buỷi.
Qua caùc phỏn tờch trón, õóỳn vồùi maùy thaùo lừp baùnh xe lổớa õóứ chuyóứn õọỹng cho 2
õai ọỳc dởch chuyóứn cồ cỏỳu vờt - õai ọỳc coù cuỡng vỏỷn tọỳc dỏựn õóỳn chuyóứn õọỹng õỏửu khaùng
ta choỹn bọỹ truyóửn õọỹng xờch. óứ khừc phuỷc nhổợng nhổồỹc õióứm trón ta duỡng bọỹ cng
xờch, họỹp chừn buỷi vaỡ õọửng thồỡi bọi trồn õởnh kyỡ.
4.2 Thióỳt kóỳ bọỹ truyóửn õọỹng vờt - õai ọỳc
4.2.1 Truyóửn õọỹng vờt - õai ọỳc
Ngun l hoảt âäüng: trủc vêt me (1) vỉìa quay vỉìa tënh tiãún kẹo âai äúc (2) làõp cäú
âënh trãn nọ quay v tënh tiãún theo, âáưu khạng (3) làõp lng khäng cng tënh tiãún theo.
Phỉång ạn ny âi hi khäng gian hoảt âäüng ca mạy räüng vç khi vêt chuøn
âäüng tënh tiãún cọ thãø läưi ra âáưu ny hồûc âáưu kia hồûc c hai âáưu (hçnh 4.1) v âäưng
thåìi 2 vêt khäng âỉåüc cäú âënh täút nãn quạ trçnh di chuøn âáưu khạng cọ sỉû rung âäüng
tảo ra sỉû lãûch tám låïn. Nãn ta loải phỉång ạn ny.
* Xẹt phỉång ạn 2:
Hçnh 4.2
Ngun l hoảt âäüng: trủc vêt me (1) quay kẹo âai äúc (2) làõp trãn nọ quay cn
chuøn âäüng tënh tiãún bë âáưu khạng (3) khäúng chãú, âai äúc di chuøn kẹo theo âáưu khạng
di chuøn.
Phỉång ạn ny tuy khàõc phủc âỉåüc nhỉåüc âiãøm ca phỉång ạn trãn nhỉng váùn
cn täưn tải mäüt säú nhỉåüc âiãøm nhỉ sau:
- Do phảm vi lm viãûc räüng ti trng låïn, trủc vêt cọ khäúi lỉåüng quạ låïn, nãn
âäüng cå dáùn âäüng vỉìa mang 2 trủc vêt quay vỉìa dáùn âäüng âáưu khạng phi cọ cäng sút
låïn.
- Màût khạc, âäüng cå khäng nhỉỵng thàõng lỉûc ma sạt xút hiãûn trãn cạc bãư màût ren
ca trủc vêt me v âai äúc m cn phi thàõng lỉûc ma sạt sinh ra trãn cạc äø âåỵ ca trủc vêt
me.
SV: Âon Ngc Âënh
Trang 26
Thiãút kãú âäư ạn täút nghiãûp
* Xẹt phỉång ạn 3:
Ngun l hoảt âäüng: trủc vêt me (1) quay kẹo âai äúc (2) làõp trãn nọ quay cn
chuøn âäüng tënh tiãún bë âáưu khạng (3) khäúng chãú, âai äúc di chuøn kẹo theo âáưu khạng
di chuøn.
Hçnh 4.3
Phỉång ạn ny khàõc phủc âỉåüc mäüt säú nhỉåüc âiãøm ca 2 phỉång ạn trãn v
âäưng thåìi cọ cạc ỉu âiãøm sau:
SV: Âon Ngc Âënh
Trang 27
Copyright: Tài liệu đại học ©