1
HÀhÀ
BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
CHƯƠNG TRÌNH KHCN CẤP NHÀ NƯỚC KC01/06-10
BÁO CÁO TỔNG HỢP
KẾT QUẢ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN CÁC HỆ THỐNG THÔNG
TIN PHỤC VỤ GIÁO DỤC VÀ Y TẾ
MÃ SỐ:
KC 01.05/06-10
Cơ quan chủ trì đề tài: Đại học Bách Khoa Hà nội
Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS. Đặng Văn Chuyết 8776
HÀ NỘI, 2010
GS.TS. Nguyễn Thúc Hải
3 BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
__________________
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Hà nội, ngày tháng năm BÁO CÁO THỐNG KÊ
KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
I. THÔNG TIN CHUNG
1. Tên đề tài: Nghiên cứu, phát triển các hệ thống thông tin phục vụ giáo dục
và y tế
Mã số đề tài: KC01.05/06-10
Thuộc:
Chương trình Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Công nghệ
thông tin và Truyền thông, mã số KC.01/06-10.
2. Chủ nhiệm đề tài:
Họ và tên: Đặng Văn Chuyết
Ngày, tháng, năm sinh: 23/03/1953 Nam/Nữ: Nam
Học hàm, học vị: PGS.TS
Chức danh khoa học: Giảng viên chính, Nhà giáo ưu tú
Chức vụ: Giám đốc Trung tâm đào tạo tài năng, Đ
HBK Hà Nội
Theo kế hoạch Thực t
ế đạt được
Số
TT
Thời gian
(Tháng, năm)
Kinh phí
(Tr.đ)
Thời gian
(Tháng, năm)
Kinh phí
(Tr.đ)
Ghi chú
(Số đề nghị
quyết toán)
12/2007 700 25/1/2008 700
2008 800 4/7/2008 350
31/12/2008 450
Quyết toán
được:
802,781940
2009 1000 12/3/2009 700
23/12/2009 300
Quyết toán
được:
1.185,479000
5
30/5/2010 452,495400
Tổng cộng 2500 2500 0
- Lý do thay đổi (nếu có):
3. Các văn bản hành chính trong quá trình thực hiện đề tài/dự án:
(Liệt kê các quyết định, văn bản của cơ quan quản lý từ công đoạn xác định nhiệm vụ, xét chọn,
phê duyệt kinh phí, hợp đồng, điều chỉnh (thời gian, nội dung, kinh phí thực hiện nếu có); văn
bản của tổ chức chủ trì đề tài, dự án (đơn, kiến nghị điều chỉnh nếu có)
Số
TT
Số, thời gian ban
hành văn bản
Tên văn bản Ghi chú
1 956/QĐ-BKHCN
11/06/2007
Quyết định phê duyện danh mục đề tài thuộc
các chương trình khoa học và công nghệ
trọng điểm cấp Nhà nước giai đoạn 2006-
2010 để tuyển chọn thực hiện trong kế hoạch
6
năm 2007
2 1521/QĐ-BKHCN
26/07/2007
Quyết định thành lập Hội đồng khoa học và
công nghệ cấp Nhà nước tư vấn tuyển chọn tổ
chức và cá nhân chủ trì thực hiện đề tài thực
hiện trong kế hoạch năm 2007 thuộc Chương
trình KH&CN trọng điểm cấp Nhà nước giai
6 238/CV-ĐHBK-
KHCN 16/04/2008
Công văn xin mua thiết bị phục vụ đề tài
7 975/QĐ-BKHCN
02/06/2008
Quyết định phê duyệt kế hoạch đấu thầu mua
sắm tài sản của các đề tài thuộc Chương trình
“Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Công
nghệ Thông tin và truyền thông”
8 140/CV-ĐHBK-
KHCN 22/5/2008
Xin phét điều chỉnh sử dụng kinh phí đoàn ra
cho đề tài KC.01.05/06-10
9 140/VPCT-HCTH
27/6/2008
Cho phép điều chỉnh kế hoạch đoàn ra của đề
tài KC.01.05/06-10
10 1339/QĐ-BKHCN
1/7/2008
Quyết định cử các đoàn đi công tác nước
ngoài của các đề tài thuộc Chương trình:
“Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Công
nghệ Thông tin và truyền thông”
7
Nội dung
tham gia chủ yếu
Sản phẩm chủ
yếu đạt được
1 Học viện Công
nghệ Bưu
Chính Viễn
Thông
Học viện
Công nghệ
Bưu Chính
Viễn Thông
- Xây dựng gói phần
mềm hỗ trợ xây dựng
cổng thông tin cộng đồng
-
Tích hợp triển khai thử
nghiệm hệ thống giáo
dục cộng đồng - Framework và
API hỗ trợ phát
triển cổng thông tin
cộng đồng
- Đóng gói hệ thống
giáo dục cộng đồng
và triển khai thử
nghiệm tại
10 người kể cả chủ nhiệm)
Số
TT
Tên cá nhân
đăng ký theo
Thuyết minh
Tên cá nhân
đã tham gia
thực hiện
Nội dung tham
gia chính
Sản phẩm
chủ yếu
đạt được
Ghi
chú
*
1
PGS. TS.Đặng
Văn Chuyết
PGS. TS.Đặng
Văn Chuyết
Lập kế hoạch, điều
phối nghiên cứu
Thiết kế nội dung
khoa học của đề tài
Báo cáo
khoa học
của đề tài
Thiết kế xây dựng
hệ hỗ trợ tư vấn y
tế qua hình ảnh
Hệ thống
quản lý đào
tạo tín chỉ
Phần mềm
biên soạ
n
bài giảng
Cổng thông
tin giáo dục
Hệ hỗ trợ tư
vấn y tế qua
hình ảnh
4
TS.Cao Tuấn
Dũng
TS.Cao Tuấn
Dũng
Thiết kế tổng thể
hệ thống thông tin
y tế cộng đồng dựa
trên ontology
Đặc tả thiết
kế hệ thống
Ontology
phục vụ hệ
thống y tế
hệ thống thông tin
giáo dục cộng
đồng
Đánh giá
thử nghiệm
7
ThS.Nguyễn
Kim Quang
ThS.Ngô
Quang Lựa
Thiết kế xây dựng
hạ tầng xây dựng
cổng thông tin
Phần mềm
khung phục
vụ xây dựng
cổng thông
tin
8
PGS.TS.
Nguyễn
Hoàng
Phương
PGS.TS.
Nguyễn Hoàng
Phương
Thiết kế xây dựng
hệ chuyên gia về
hê chuyên gia về Y
học cổ truyền
Đánh giá
thử nghiệm
- Lý do thay đổi ( nếu có): Ths Ngô Quang Lựa làm cùng đơn vị với Ths
Nguyên Kim Quang và được ủy quyền thực hiện đề tài.
6. Tình hình hợp tác quốc tế:
Số
TT
Theo kế hoạch
(Nội dung, thời gian, kinh phí,
địa điểm, tên tổ chức hợp tác,
số đoàn, số lượng người tham
gia )
Thực tế đạt được
(Nội dung, thời gian, kinh phí,
địa điểm, tên tổ chức hợp tác,
số đoàn, số lượng người tham
gia )
Ghi
chú*
1
- Năm 2008: đi trao đổi nghiên - Năm 2008 đi hội thảo tại:
10
cứu tại Hàn Quốc, 1 đoàn 3
người
“Cổng thông tin chia sẻ tri
thức trong giáo dục và y tế”,
ĐHBK HN
“Cổng thông tin chia sẻ tri
thức trong giáo dục dục
và y tế”, ĐHBK HN
2
“Hệ thống Giáo dục cộng
đồng”, ĐHBK HN
“Hệ thống Giáo dục cộng
đồng”, ĐHBK HN
3
“Hệ thống Y tế cộng đồng”, TT
CNTT, Bộ Y tế
“Hệ thống Y tế cộng
đồng”, TT CNTT, Bộ Y
tế
4
“Các ứng dụng hỗ trợ chia
sẻ tri thức trong y tế và
giáo dục”, ĐHBK HN
5
- Lý do thay đổi (nếu có):
8. Tóm tắt các nội dung, công việc chủ yếu:
3/2008
ĐHBKHN
1.2 Nghiên cứu thiết kế chuẩn chia
sẻ và tìm kiếm tri thức qua dịch
vụ web với ontology, ứng dụng
trong giáo dục và y tế
3/2008,
6/2008
3/2008,
6/2008
ĐHBKHN
1.3 Xây dựng phần mềm hạ tầng
tích hợp các dịch vụ chia sẻ tri
thức
6/2008,
12/2008
6/2008,
12/2008
ĐHBKHN
1.4 Xây dựng bộ công cụ hỗ trợ
xây dựng cổng thông tin cộng
đồng cho các miền ứng dụng
6/2008,
3/2009
6/2008,
3/2009
HVBCVT
1.5 Xây dựng cổng thông tin giao
tiếp với người sử dụng trong
gói chia sẻ bài giảng trong e-
Learning cộng đồng
3/2008,
9/2008
3/2008,
9/2008
ĐHBKHN
12
2.3 Xây dựng phần mềm hỗ trợ tạo
và xuất bản bài giảng theo
chuẩn hệ thống giáo dục cộng
đồng
6/2008,
3/2009
1/2009,
9/2009
ĐHBKHN
2.4 Xây dựng hệ quản trị học theo
mô hình đào tạo tín chỉ
6/2008,
9/2009
6/2008,
3/2009
ĐHBKHN
2.5 Xây dựng kho bài giảng mẫu
cho hệ thống giáo dục cộng
3.2 Xây dựng hệ thồng quản lý
bệnh viện tuyến cơ sở
6/2008,
6/2009
6/2008,
12/2008
ĐHBKHN
3.3 Xây dựng hệ chuyên gia tư vấn
về Y học cổ truyền
3/2008,
6/2009
3/2008,
6/2009
TTTH – Bộ
Y tế
3.4 Xây dựng hệ chuyên gia tư vấn
về Tim mạch
3/2008,
6/2009
3/2008,
6/2009
TTTH – Bộ
Y tế
3.5 Xây dựng hệ thống hỗ trợ tư
vấn y tế qua hình ảnh
3/2008,
6/2009
3/2008,
đạt được
1 Nhánh 1: Hạ tầng cổng thông tin chia sẻ tri thức trong giáo dục và tế
1.1
Chuẩn trao đổi thông
tin dựa ontology phục
vụ chia sẻ tri thức
cộng đồng cho các
miền ứng dụng
Chuẩn trao đổi tri thức dựa
ontology tổng quát cho các
miền ứng dụng
Chuẩn phù hợp với các công
nghệ web có ngữ nghĩa
Sử dụng web service làm hạ
tầng truyền thông trong trao đổi
tri thức
Có khả năng mở rộng để thích
nghi vào từng miền ứng dụng
cụ thể
Theo kế hoạch
1.2
Phần mềm hạ tầng
(plateform) cho cổng
thông tin cộng đồng
Được sử dụng làm phần lõi của
các cổng thông tin chia sẻ tri
thức cộng đồng
Tích hợp được tri thức của các
nguồn cung cấp khác nhau qua
Cổng thông tin giáo
dục cộng đồng
Làm cổng thông tin (portal) cho
hệ thống e-Learning cộng đồng
Hỗ trợ các tính năng tư vấn học
trong hệ thống giáo dục cộng
động
Theo kế hoạch
1.5
Cổng thông tin y tế
cộng đồng
Làm cổng thông tin (portal) cho
hệ thống e-Health cộng đồng
Hỗ trợ các tính năng tư vấn
trong hệ thống y tế cộng đồng
Theo kế hoạch
2 Nhánh 2: Hệ thống giáo dục (e-Learning) cộng đồng
2.1
Chuẩn chia sẻ thông
tin trong hệ thống giáo
dục cộng đồng
Chuẩn được xây dựng trên cơ
sở một ontology chuyên ngành
về giáo dục từ xa
Chuẩn hỗ trợ việc tìm kiếm các
bài giảng và khóa học trong hệ
thống giáo dục cộng đồng
Theo kế hoạch
2.2
giảng được lấy từ hệ thống giáo
dục cộng đồng
2.4
Kho bài giảng mẫu
cho hệ thống giáo dục
cộng đồng
Các bài giảng mẫu đáp ứng
được việc triển khai kiểm
nghiệm hoạt động của hệ thống
giáo dục cộng đồng
Sử dụng sản phẩm 2.2 để xây
dựng các bài giảng
Nội dung các bài giảng nằm
trong 2 lĩnh vực CNTT và Y tế
cộng đồng
Theo kế hoạch
2.5
Hệ thống tích hợp
online các phần mềm
trong hệ thống giáo
dục cộng đồng
Hệ thống hoạt động online trên
mạng hỗ trợ tư vấn người dùng
về các khóa học và môn học
theo trình độ khác nhau. Các
thành phần của hệ thống được
tích hợp dựa trên các sản phẩm
phần mềm về giáo dục của đề
tài.
16
bệnh án mẫu
Kết nối được với hệ thống y tế
cộng đồng để đóng vai trò như
là một nguồn tri thức
3.3
Hệ chuyên gia tư vấn
về Y học cổ truyền
Hoạt động trên cơ sở một
ontology chuyên ngành về Y
học cổ truyền
Hệ chuyên gia tư vấn được xây
dựng trên cơ sở tri thức cung
cấp bởi các chuyên gia trong
lĩnh vực Y học cổ truyền và
một số bệnh án mẫu
Kết nối được với hệ thống y tế
cộng đồ
ng để đóng vai trò như
là một nguồn tri thức
Theo kế hoạch
3.4
Hệ thống tư vấn y tế
qua hình ảnh
Hỗ trợ hội chẩn y tế từ xa qua
hình ảnh
Hỗ trợ chuyên gia đưa ra các lời
Các thành phần của hệ thống
được tích hợp dựa trên các sản
Theo k
ế hoạch
17
phẩm phần mềm về y tế của đề
tài.
Được triển khai thử nghiệm tại
Bệnh viện Y học Cổ truyền TW
và Viện Tim mạch TW
- Lý do thay đổi (nếu có): c) Sản phẩm Dạng III:
Yêu cầu khoa học
cần đạt
Số lượng, nơi công
bố
(Tạp chí, nhà xuất
bản)
Số
TT
Tên sản phẩm
Theo
kế hoạch
Thực tế đạt được
Ứng dụng CNTT trong quản lý bệnh viện”, trang 219-225
10 “ Hệ thống tư vấn giáo dục dựa trên ONTOLOGY”, Tạp chí khoa học và công
nghệ các trường Đại học kỹ thuật số 77/2010, trang 146
d) Kết quả đào tạo:
Số lượng
Số
TT
Cấp đào tạo, Chuyên
ngành đào tạo
Theo kế
hoạch
Thực tế đạt
được
Ghi chú
(Thời gian kết
thúc)
1 Thạc sỹ
10 5
2 Tiến sỹ
1 0
Đào tạo:
- Thạc sỹ: đã hoàn thành
Phạm Huy Giang, 2008 (Thầy Tạ Tuấn Anh)
Trần Trung Hùng, 2008 (Thầy Tạ Tuấn Anh)
Nguyễn Thu Trang, 2008 (Đặng Văn Chuyết)
Ngô Thị Diệu Thúy, 2009-2010 (Nguyễn Hoàng Phương)
Lê Đình Cường, 2009 (Thầy Cao Tuấn Dũng)
- Tiến sỹ (đã thực hiện trước khi bắt đầu đề tài nhưng theo hướng nghiên cứu của
Địa điểm
(Ghi rõ tên, địa
chỉ nơi ứng
dụng)
Kết quả
sơ bộ
1 Phần mềm quản lý đào
tạo tín chỉ
Từ 2009 Phòng đào tạo,
ĐHBKHN
Đã được sử
dụng chính
thức để quản
lý đào tạo theo
tín chỉ cho
sinh viên hệ
chính quy của
Trường
2. Đánh giá về hiệu quả do đề tài, dự án mang lại:
a) Hiệu quả về khoa học và công nghệ:
(Nêu rõ danh mục công nghệ và mức độ nắm vững, làm chủ, so sánh với trình độ
công nghệ so với khu vực và thế giới…)
+ Đề tài đã tiến hành nghiên cứu, lựa chọn công nghệ và qui trình công nghệ, cách
tiếp cận thích hợp cho từng ứng dụng.
+ Nghiên cứu ứng dụng tốt công nghệ ontology:
- Công thông tin giáo dục sử dụng công nghệ ontology cho phép tích hợp các tri
thức từ các mô đun khác (soạn bài giảng, forum ) để làm giàu tri thức cho kho
t
+ Cổng thông tin y tế sẽ phục vụ việc tìm bác sỹ tư vấn chữa bệnh giúp bệnh nhân
dễ dàng tìm kiếm bác sỹ cho mình; cổng này cũng hỗ trợ các bác sỹ
cộng đồng về
khám bệnh và phác đồ chữa bệnh với hai loại bệnh phổ biến. Điều này cho phép
giảm tải đáng kể cho các bệnh viện tuyến trên là vấn đề đang bức xúc ở Việt nam.
+ Ứng dụng quản lý y tế tuyến cơ sở được sử dụng với chuẩn lưu trữ thông tin của
nó sẽ cho phép lưu trữ và làm giảm đáng kể các chi phí làm l
ại các hồ sơ bệnh án
của bệnh nhân
Phương thức chuyển giao
(chuyển giao công nghệ trọn gói, chuyển giao công nghệ có đào tạo, chuyển giao
theo hình thức trả dần theo tỷ lệ % của doanh thu, liên kết với doanh nghiệp để
sản xuất hoặc góp vốn (với đơn vị phối hợp nghiên cứu hoặc với cơ sở sẽ áp dụng
kết quả nghiên cứu) theo t
ỷ lệ đã thoả thuận để cùng triển khai sản xuất, tự thành
lập doanh nghiệp trên cơ sở kết quả nghiên cứu tạo ra, )
21
+ Các nội dung nghiên cứu có thể áp dụng các hình thức chuyển giao trên, riêng với
các ứng dụng mạng tính cộng đồng của nghiên cứu này nên áp dụng hình thức cùng
triển khai, phát triển trong cộng đồng.
22
3. Tình hình thực hiện chế độ báo cáo, kiểm tra của đề tài, dự án:
Số
TT
Nội dung
Thời gian
10/2009
- Về số lượng: Đảm bảo về số lượng
nghiên cứu các đầu mục cần thiết.
- Các nghiên cứu theo đúng kế hoạch để
có thể đảm bảo chất lượng theo đăng ký
- Đang thực hiện đúng tiến độ
II Kiểm tra định
kỳ Lần 1 11/10/2008 - Đã thực hiện các đầu việc theo như
đăng ký của đề tài
- Tiến độ thực hiện tốt của năm 2008 theo
đúng kế hoạch
- Thực hiện công việc đấu thầu mua thiết
bị
- Bổ sung báo cáo Đoàn ra, gộp với báo
cáo định kỳ
- Chủ trì: GS.TS Nguyễn Thúc Hải
23 Lần 2 10/04/2009 - Đề tài và các nhánh đã thực hiện các
nhiệm vụ theo đúng tiến độ đăng ký
- Thực hiện các quy định về y tế đối với
các thông tin trên cổng thông tin y tế
- Triển khai các kế hoạch mua sắm thiết
bị không làm ảnh hưởng đến tiến độ
chung của đề tài
- Chủ trì: GS.TS Nguyễn Thúc Hải
NỘI DUNG THỰC HIỆN ĐỀ TÀI MỞ ĐẦU 28
Bối cảnh chung 28
Mục tiêu của đề tài 29
Nội dung và phương pháp nghiên cứu 33
Bố cục, nội dung của báo cáo tổng kết 37
PHẦN I 40
PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG CÁC HỆ THỐNG THÔNG TIN CỘNG ĐỒNG DỰA
TRÊN ONTOLOGY 40
Chương 1. Phát triển các hệ thống thông tin cộng đồng dựa trên ontology 41
1.1 Khái niệm ontology 41
1.2 Hệ thống thông tin cộng đồng theo mô hình mạng xã hội 44
1.3 Ontology mạng xã hội 45
1.4 Xây dựng ontology cho hệ thống thông tin cộng đồng 47
1.5 Xây dựng các dịch vụ hạ tầng hệ thống thông tin cộng đồng 51
1.5.1 Mô tơ lưu trữ và truy vấn ontology 51
1.5.2 Xây dựng các dịch vụ truy vấn ontology 52
1.6 Kết chương 54
Tài liệu tham khảo 54
Chương 2. Hệ thống thông tin giáo dục cộng đồng dựa trên ontology 56
2.1 Các hệ thống thông tin giáo dục dựa trên ontology 56
2.1.1 Hệ thống chia sẻ tài liệu GEM 56
2.1.2 Dự án chia sẻ tài liệu giáo dục Connexions 56
2.1.3 Hệ thống lưu trữ và chia sẻ POOL 57
2.1.4 Hệ thống mạng chia sẻ ngang hàng Edutella 57
2.1.5 Hệ thống tạo kế hoạch giảng dạy PIP 57
4.2.2 Chức năng tư vấn ngành nghề 78
4.2.3 Ontology về thông tin tuyển sinh 80
4.3. Quy trình xử lý tư vấn 81
4.3.1 Mô hình hoá các mẫu trường hợp 81
4.3.2 Lập luận trong xử lý tư vấn 82
4.4 Một số giao diện hệ thống tư vấn tuyển sinh 85
4.5 Kết chương 87
Tài liệu tham khảo 88
Chương 5. Hệ thống quản lý đào tạo theo mô hình tín chỉ 89
5.1 Vai trò và vị trí của sản phẩm trong đề tài 89
5.2 Hệ thống quản lý đào tạo tín chỉ (CTMS) 90
5.2.1 Mô hình lôgíc hệ thống 91
5.2.2 Khái quát các chức năng nghiệp vụ hệ thống 92
5.2.3 Mô hình triển khai hệ thống 95
5.2.4 Một số màn hình chính 97
5.3 Tích hợp Ontology trong dữ liệu đào tạo tín chỉ 99
5.3.1 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 99
5.3.2 Cách tiêp cận nghiên cứu và hướng giải quyết trong đề tài 100
5.4 Kết chương 101
Tài liệu tham khảo 101
Chương 6. Phần mềm hỗ trợ biên soạn bài giảng theo ontology 102
6.1 Giới thiệu chung 102
6.1.1 Vai trò và vị trí của sản phẩm trong đề tài 102
6.1.2 Giới thiệu hệ thống hỗ trợ biên soạn bài giảng trực tuyến (LCMS) 103
Copyright: Tài liệu đại học ©