TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH- MARKETING
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHÓA: 12D
LỚP HP: 1311101001614
THUYẾT TRÌNH
MÔN
TƯ TƯỞNG
HỒ CHÍ MINH
CHƯƠNG 4:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2013
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
CÂU HỎI:
1. Trình bày những quan điểm, luận điểm của Hồ Chí Minh về ĐCS Việt Nam.
2. Chọn 5 luận điểm phân tích nội dung, ý nghĩa trong Cách mạng Giải phóng dân tộc và
trong điều kiện hiện nay.
TRẢ LỜI
A. Những quan điểm của Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam
I. VỀ VAI TRÒ, BẢN CHẤT CỦA ĐCSVN
1. Sự ra đời của ĐCSVN
Quan điểm của Hồ Chí Minh: ĐCSVN ra đời là sự kết hợp của chủ nghĩa Mác-
Lênin và phong trào yêu nước.
Khi đề cập đến sự ra đời củaĐCSVN, Hồ Chí Minh còn kể đến yếu tố thứ ba, đó là
phong trào yêu nước. Đây là một quan điểm quan trọng, là sự phát triển sáng tạo chủ
nghĩa Mác – Lênin trên cơ sở thực tiễn cách mạng Việt Nam của Hồ Chí Minh về sự hình
thành Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hồ Chí Minh thấy được những đặc điểm của PTYN có ảnh hưởng đến sự ra đời của
Đảng
+ Có vị trí to lớn trong lịch sử dựng nước và giữ nước, là giá trị văn hóa tốt đẹp
trường tồn của dân tộc.
tiến lên xã hội chủ nghĩa, mang về lợi ích cho toàn dân.
+ Tính triệt để cách mạng: Đảng là tham mưu chiến đấu kiên cường dũng cảm và
triệt để cách mạng nhất, các Đảng viên phải tích cực rèn luyện để suốt đời phấn đấu cho
độc lập dân tộc, cho thắng lợi của chủ nghĩa xã hội và cho lợi ích của nhân dân.
+ Tính tổ chức cao: Đảng là một tổ chức chặt chẽ nhất,là đại biểu trung thành cho
lợi ích của toàn dân, lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm cơ bản, có kỉ luật nghiêm
minh.
+ Đảng mang bản chất quốc tế trong sáng: Đảng kết hợp nhuần nhuyễn giữa nhiệm
vụ của mình với chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng, đóng góp vào tiến bộ xã hội trên
thế giới.
Tính dân tộc: Đảng phân đấu cho lợi ích toàn dân tộc, Đảng viên có xuất thân từ các
tầng lớp khác nhau song họ là những người yêu nước,những người con ưu tú của dân tộc.
Đảng dựa trên cơ sở xã hội rộng lớn là cả dân tộc Việt Nam.
4.Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền:
a) Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền trở thành Đảng cầm quyền
Hồ Chí Minh khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cách mạng chân chính,
mang bản chất của giai cấp công nhân. Đảng không phải là một tổ chức tự thân và vì vậy,
mục đích, tôn chỉ của Đảng là “ tận tâm”, ‘tận lực”, “phụng sự”, và “trung thành” với lợi
ích của dân tộc việt Nam; ngoài lợi ích của giai cấp của nhân dân và toàn thể dân tộc Việt
Nam, Đảng không có lợi ích nào khác.
Với đường lối chính trị đúng đắn, tổ chức chặt chẽ, Đảng đã lãnh đạo toàn dân tộc
giành chính quyền, thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Đó cũng là thời điểm
Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành Đảng cầm quyền.
b) Quan niệm của Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền
Theo Hồ Chí Minh, “Đảng cầm quyền” là đảng tiếp tục lãnh đạo sự nghiệp cách
mạng trong điều kiện Đảng đã lãnh đạo quần chúng nhân dân giành được quyền lực nhà
nước và Đảng trực tiếp lãnh đạo bộ máy nhà nước đó để hoàn thành sự nghiệp độ lập dân
tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội.
Người xác định nội dung của Đảng cầm quyền:
+ Mục đích, lí tưởng: “phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn độc lập, chủ nghĩa xã hội
1. Xây dựng Đảng là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng
Quan điểm của Hồ Chí Minh :
-Xây dựng Đảng là một nhiệm vụ tất yếu, thường xuyên.
- Là một nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài.
Người chỉ ra vai trò của công tác xây dựng Đảng thường xuyên:
+ Khi cách mạng gặp khó khăn: xây dựng Đảng để cán bộ, đảng viên củng cố lập
trường quan điểm, bình tĩnh, sáng suốt, không tỏ ra bị động, lúng túng, bi quan.
+ Khi cách mạng trên đà thắng lợi, cũng cần đến xây dựng Đảng để xây dựng
những quan điểm, tư tưởng cách mạng khoa học, ngăn ngừa chủ quan, tự mãn, lạc quan
tếu và rơi vào căn bệnh “kiêu ngạo cộng sản” – theo cách nói của Lênin.
- Theo Hồ Chí Minh , xây dựng Đảng là vấn đề có tính quy luật, nó xuất phát từ 4 căn cứ:
+ Một là, sự nghiệp cách mạng của Đảng là liên tục, không ngừng, qua nhiều thời
kỳ, nhiều giai đoạn. Đặc biệt, mỗi bước chuyển của cách mạng, thường nảy sinh khó
khăn, phức tạp mới.
Xây dựng Đảng để Đảng viên vững vàng về chính trị, tư tưởng, để ĐCS luôn ngang tầm
với yêu cầu và nhiệm vụ mới, làm tròn tách nhiệm trước giai cấp và dân tộc.
+ Hai là, sống trong xã hội, Đảng viên cũng chịu tác động của quan hệ xã hội. Nhất
là trong điều kiện nước ta, tàn dư xấu của xã hội cũ còn nhiều.
Xây dựng Đảng nhằm tạo sức “đề kháng” để ngăn cái xấu “ thẩm thấu” vào Đảng viên.
+ Ba là, xây dựng Đảng để:
• Mỗi Đảng viên luôn giữ được phẩm chất đạo đức cách mạng.
• ĐCS luôn xứng đáng là tổ chức đại biểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâm của dân tộc và
thời đại
+ Bốn là, xây dựng Đảng để đẩy lùi mặt trái của quyền lực.
Bác thấy được rằng quyền lực có tính 2 mặt:
• Nó góp phần cải tạo cái cũ, xây dựng cái mới khi người nắm quyền lực có phẩm chất đạo
đức
• Nó có khả năng phá hoại khi người nắm quyền lực suy thoái đạo đức tranh giành
quyền lực, lộng quyền, lạm quyền, đặc quyền, đặc lợi,
Hạn chế “ lầm lẫn” giữa sự ủy quyền của dân, của Đảng thành “quyền lực cá nhân”
+ Đề ra cương lĩnh, đường lối chiến lược phương hướng phát triển kinh tế - xã hội.
+ Đề ra sách lược, quy định mục tiêu phát triển xã hội lâu dài cũng như từng giai đoạn.
Có đường lối chính trị đúng còn cần phải đề ra nhiệm vụ cụ thể có tính hiện thực
phù hợp với nhiệm vụ trước mắt và mục tiêu lâu dài.
2.3 Về tổ chức bộ máy và công tác cán bộ
a. Về hệ thống tổ chức:
Quan điểm của Hồ Chí Minh: Sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ tổ chức vì vậy hệ
thống tổ chức của Đảng phải thật sự chặt chẽ, có tính kỉ luật cao, mỗi tổ chức phải nhận
thức và thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình.
Chi bộ Đảng là hạt nhân lãnh đạo ở cơ sở, rèn luyện Đảng viên, là cầu nối giữa
Đảng và quần chúng nên Bác rất quan tâm.
Ban chấp hành Trung ương Đảng là cơ quan đầu não, có vai trò vô cùng quan trọng
vì vậy đượcNgười đặc biệt quan tâm.
b. Các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng:
Quan điểm của Hồ Chí Minh: có 5 nguyên tắc cần được thực hiện:
i) Tập trung dân chủ: là nguyên tắc tổ chức cơ bản để phát huy tính năng động, chủ động,
sáng tạo và thống nhất của Đảng để đạt tới chân lí. Dân chủ là cơ sở của tập trung, tập
trung trên cơ sở dân chủ.
ii) Tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách:
• Tập thể lãnh đạo: góp kinh nghiệm và sự xem xét của nhiều người, thì vấn đề được thấy
rõ ở mọi mặt vấn đề được giải quyết chu đáo, khỏi sai lầm.
• Cá nhân phụ trách: “Việc gì đã được đông người bàn bạc kỹ lưỡng rồi, kế hoạch định rõ
ràng rồi, thì cần phải giao cho 1 người hoặc 1 nhóm ít người phụ trách theo kế hoạch đó
mà thi hành. Như thế mới có chuyên trách, công việc mới chạy. Nếu không có cá nhân
phụ trách thì sẽ sinh cái tệ người này ủy cho người kia, người kia ủy cho người nọ, kết
quả không ai thi hành, không dám chịu trách nhiệm”
iii) Tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng. Là vũ khí rèn luyện Đảng, làm
phần tốt trong mỗi con người, mỗi tổ chức tốt lên, phần xấu trong mỗi con người, mỗi tổ
chức mất dần, vươn tới chân, thiện, mỹ. Cần phải thực hiện thường xuyên với tinh thần
trung thực, chân thành và cầu thị.
Về mặt bản chất giai cấp của Đảng thì chỉ có một, đó là Đảng mang bản chất giai
cấp công nhân, nhưng cơ sở xã hội của Đảng là toàn dân tộc. Mọi công dân Việt Nam –
chớ không phải chỉ có giai cấp công nhân- qua thực tiễn chứng tỏ là người ưu tú, được
nhân dân tín nhiệm đều có thể được xét để kết nạp vào Đảng.
Đảng có trách nhiệm to lớn không chỉ đối với giai cấp công nhân, mà còn đối với
nhân dân lao động và cả dân tộc. Trách nhiệm này vừa có tính chiến lược lâu dài, là xây
dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, công bằng,
văn minh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới, vừa mang tính lợi ích
cụ thể.
- Khi nói Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời là Đảng của dân tộc, Người đã
hiều rõ vai trò lãnh đạo cách mạng của giai cấp công nhân, đồng thời phê phán những
quan điểm sai trái như không thấy rõ vai trò và sứ mạng lịch sử của giai cấp công nhân,
hoặc chỉ thiên về công nông mà không thấy rõ vai trò của các tầng lớp, giai cấp khác đi
với công nông tạo thành sức mạnh to lón của khối đại đoàn kết toàn dân.
Theo Hồ Chí Minh, cái quyết định giai cấp công nhân của Đảng không phải chỉ ở
số lượng Đảng viên xuất thân từ công nhân, mà cơ bản là ở nền tảng tư tưởng của Đảng
và chủ nghĩa Mác-Lênin; ở mục tiêu, đường lối của Đảng thực sự vì độc lập dân tộc và
chủ nghĩa xã hội, vì sự nghiệp giái phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con
người; ở vấn đề Đảng nghiêm túc tuân thủ những của Đảng kiểu mới của giai cấp công
nhân.
Ý nghĩa:
Trong CMGPDT
Nói Đảng của dân tộc Việt Nam, đặc biệt trong điều kiện Đảng cầm quyền, làm
tăng sự gắn bó mật thiết của Đảng với toàn thể quần chúng nhân dân, dựa vào nhân dân
để xây dựng Đảng; đoàn kết và lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp cách mạng.
Đảng cũng xác định được nhiệm vụcủa mình là đối với toàn dân, không chỉ riêng
của giai cấp công nhân, vì lợi ích của toàn dân mà đấu tranh.
Trong điều kiện hiện nay:
Đảng là của dân tộc Việt Nam, vì vậy đường lối phát triển đất nước của Đảng phải
vì lợi ích chung của dân tộc, không phải vì mang bản chất công nhân mà bỏ qua lợi ích
Làm tốt vai trò là một Đảng cầm quyền, là “người đầy tớ thật trung thành” của nhân
dân, Đảng ta đang tăng cường hơn nữa niềm tin của dân vào Đảng tăng cường mối liên
hệ mật thiết với dân, vì thế nhân dân đi theo Đảng.
Đảng xác định làm cách mạng tất cả vì nguyện vọng của nhân dân.
Trong điều kiện hiện nay:
Đảng cần phải xác định đúng trách nhiệm, thái độ của mình với nhân dân, không ỷ
mình là Đảng viên mà có quyền; làm dân mất lòng tin.
Nhân dân muốn thực sự bảo đảm được quyền lực của mình, cần phải có sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản. Mỗi người dân phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của
mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, thực
hiện được quyền làm chủ của mình.
Đảng phải củng cố cái nền nhân dân, phải “lấy dân làm gốc” để giữ vững được
vai trò lãnh đạo.
Đảng xác định được nhiệm vụ cơ bản nhất là phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân,
phục vụ xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.Ngoài ra, không còn có lợi ích nào khác.
Do đó, Đảng được “dân tin, dân phục, dân yêu”.
3. Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định hàng đầu để đưa cách mạng Việt Nam đến
thắng lợi.
Nội dung: Đảng có vai trò hết sức to lớn, vừa là người dẫn đường, vừa là chất keo
kết dính khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy được tối đa sức mạnh của lực lượng cách
mạng.
Hồ Chí Minh đã đặt vấn đề: “Cách mệnh trước hết phải có cái gì? Trước hết phải
có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với
dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công,
cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy”.
Hồ Chí Minh đã khẳng định, Đảng cộng sản Việt Nam là chính đảng của giai cấp
công nhân Việt Nam, là đội tiên phong của giai cấp công nhân, có khả năng đoàn kết “tập
hợp”, “lôi kéo” các tầng lớp nhân dân khác đứng lên làm cách mạng, bao giờ Đảng cũng
“tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân”, “trung thành tuyệt đối với lợi ích của
giai cấp, của nhân dân, của dân tộc”, “ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân
bên cạnh số đông đảng viên ưu tú, thì vẫn còn không ít đảng viên chưa thật sự trong sạch,
vững mạnh. Chỉnh đốn để gột rửa tất cả những lỗi lầm, sai trái. Trước lúc đi xa, trong Di
chúc, Người căn dặn: “Việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi
đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó cho
mình, toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân” . Người cũng từng nhấn mạnh: “Một dân tộc,
một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất
định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không
trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân” .
Người chỉ rõ: “Muốn hoàn thành tốt mọi việc, thì toàn thể đảng viên và cán bộ phải
chấp hành nghiêm chỉnh đường lối và chính sách của Đảng. Và muốn như vậy, thì các
cấp uỷ đảng phải tăng cường công tác kiểm tra. Vì kiểm tra có tác dụng thúc đẩy và giáo
dục đảng viên và cán bộ làm trọn nhiệm vụ đối với Đảng, đối với Nhà nước, làm gương
mẫu tốt cho nhân dân. Do đó mà góp phần vào việc củng cố đảng về tư tưởng, về tổ
chức”.
Rèn luyện, xây dựng và đổi mới là nhằm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh
cả về ba mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức, làm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên không
ngừng nâng cao phẩm chất và năng lực trước những yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng.
Ý nghĩa:
Trong CMGPDT:
“Chỉnh đốn lại Đảng” là sự sửa sang, sắp đặt lại cho đúng nguyên tắc, cho có nề nếp
về bộ máy tổ chức, các nguyên tắc, quy tắc hoạt động, về đội ngũ cán bộ, đảng viên của
Đảng… để luôn phù hợp và luôn ngang tầm với những yêu cầu mới của mỗi giai đoạn
cách mạng, mỗi khi cách mạng chuyển giai đoạn.Thực tiễn cách mạng nước ta đã cho
thấy, những cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng thời kỳ trước đây luôn giúp Đảng
tự thân nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.
Đảng đã nhận định, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng là vấn
đề cốt tử, liên quan trực tiếp đến sự tồn tại, phát triển của Đảng và có tính quyết định đối
với mọi thành tựu của cách mạng nước ta.
Rèn luyện Đảng, làm cho Đảng trong sạch vững mạnh góp phần nâng cao tinh thần
đoàn kết giữa nội bộ Đảng, giữa Đảng với nhân dân, từ đó tạo ra khối sức mạnh to lớn,
HCM khẳng định, Đảng viên phải có đạo đức cách mạng, đạo đức cách mạng là yếu
tố tạo nên uy tín của Đảng.
Hồ Chí Minh yêu cầu: Mọi công tác của Đảng phải luôn luôn đứng về phía quần
chúng,cán bộ, đảng viên phải có tinh thần yêu nước và cần kiệm, liêm, chính, chí công vô
tư, phải luôn gắn bó máu thịt với quần chúng.
Người dạy: “Mỗi đồng chí phải ra sức học tập, rèn luyện, tu dưỡng, củng cố lập
trường giai cấp công nhân… phải tuyệt đối chấp hành đường lối chính sách của Đảng và
chính phủ… Dù cương vị nào, các đồng chí phải luôn gương mẫu, luôn luôn xứng đáng
là người đầy tớ trung thành tận tụy của nhân dân”.
Ý nghĩa
Trong cách mạng giải phóng dân tộc
Có đạo đức cách mạng thì người cán bộ mới được dân tin, dân phục, dân yêu, từ đó
thì người cán bộ mới có thể lãnh đạo được dân chúng làm cách mạng.
Trong điều kiên hiện nay
Cán bộ, đảng viên nâng cao phẩm chất, đạo đức cách mạng; sống và làm việc theo pháp
luật chính là nhằm nâng cao vai trò tiên phong, tăng cường tính chất chính trị và phương
pháp chính trị trong sự lãnh đạo của Đảng.
Chỉ có nâng cao hiệu quả rèn luyện các phẩm chất ấy thì cán bộ, đảng viên mới làm
gương cho quần chúng, giữ vững được niềm tin của nhân dân với Đảnglà yêu cầu bức
thiết để thực hiện quá trình chỉnh đốn, làm Đảng trong sạch, vững mạnh.