Bài 14
Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Công thức xác định dung kháng của tụ điện C đối với tần số f là:
CfZA
C
2:


CfZB
C
:


Cf
ZC
C
2
1
:


Cf
ZD
C

1
:


Câu 2: Công thức xác định cảm kháng của cuộn cảm L đối với tần số f

VB 40:
VC 240:
VD 280:
)(100cos80 Vtu


KIỂM TRA BÀI CŨ
Vậy: Mạch điện xoay chiều gồm các phần tử R, L, C mắc nối
tiếp biểu thức của định luật Ôm và góc lệch pha giữa u và i
đƣợc tính nhƣ thế nào?
Câu 4: Biểu thức nào không phải biểu thức của định luật Ôm
R
U
IA
R
:
L
L
Z
U
IB :
RUIC .: 
C
C
Z
U
ID :
1)Định luật về điện áp tức thời :
Trong mạch điện xoay chiều gồm
nhiều đoạn mạch mắc nối tiếp thì điện áp tức

2
U
3
U
N

U = U
1
+ U
2
+ U
3
+ … + U
N

2) Phương pháp giản đồ Fre-nen :
Thảo luận trả lời câu hỏi C2?
Mạch Các véctơ quay U và I Đinh luật Ôm
U
R
= IR
U
C
= IZ
C

U
L
= IZ
L

L
C
R L C
u u u u  
R L C
U U U U  

Ta viết đƣợc biểu thức các điện áp tức thời:
- Điện áp thức thời giữa A và B :

- Phƣơng pháp giản đồ Fre-nen:

Giả sử cho dòng điện trong đoạn mạch có biểu thức :
- 2 đầu R :
- 2 đầu L :
- 2 đầu C :
))(cos(2 VtUu
RR


))(
2
cos(2 VtUu
LL



))(
2
cos(2 VtUu

C
U
R
U
I
U


? HÃY VẼ CÁC VECTO TRÊN CÙNG MỘT GIẢN ĐỒ VỚI U
L
<U
C

CL
UU ;;U
R
? Hãy vẽ giản đồ Fresnen với U
L
> U
C
.
U
L

U
LC

U
C


0


max
min
UU
I
ZR

2) Độ lệch pha giữa điện áp và dòng điện :

• Nếu Z
L
> Z
C

: u sớm pha hơn i ( tính cảm kháng )
: u trễ pha hơn i ( tính dung kháng )
3) Cộng hưởng điện :
b) Hệ quả :
Với φ là độ lệch pha của u đối với i.
 Nếu Z
L
< Z
C

 Nếu : Z
L
= Z
c

Điều kiện có cộng hƣởng điện?
: u cùng pha i
Củng cố
Tổng trở mạch R L C nối tiếp:
Định luật Ôm cho đoạn mạch xoay chiều có R,L, C mắc nối tiếp:

Công thức tính góc lệch pha giữa điện áp và dòng điện: tan φ =

Nếu Z
L
> Z
C
: điện áp u sớm pha so với dòng điện i.
Nếu Z
l
< Z
C
: điện áp u trễ pha so với dòng điện i.
Cộng hưởng điện xảy ra khi Z
L
= Z
C
hay ω
2
= hay ω
2
LC = 1.

Khi đó I sẽ lớn nhất: I
max

<Z
C
)
6. mạch R, L, C nối tiếp (Z
L
=Z
C
)
a. u sớm pha so với i
b. u sớm pha so với i
c. u trễ pha so với i
d. u trễ pha so với i
e. u cùng pha so với i
f. Cộng hưởng
2

2

1 2 3 4 5 6
e c a a c f
Đáp án
Dòng nào ở cột A tương ứng với cột B
Gọi φ = φ
u
- φ
i

Mạch R => φ = 0 => u cùng pha so với i. 1e

Mạch R, C nối tiếp => tan φ = - < 0 => φ < 0 => u trễ pha so với i. 2c


R
R
Z
L

Z
L
- Z
C

R
Z
L
- Z
C

R
Z
L
- Z
C

R
1. NẾU CUỘN DÂY CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN R
0
TA TÁCH
THÀNH HAI PHẦN TỬ ĐIỆN TRỞ R
0
NỐI TIẾP VỚI CUỘN

22
LR
UUU 
R
Z
U
U
L
R
L


tan
22
L
ZRZ 
R L
U
u luôn luôn sớm pha hơn i
O
L
U
I
R
U

Z
C
= 0 ; U
C

C
U
L
U
LC
U U U
LC
Z Z Z
2


CL
UU
2


CL
UU
1. Biểu thức định luật Ôm cho mạch điện xoay chiều có R, L, C mắc nối tiếp:
2. Góc lệch pha giữa u và i:
)1(
)(
22
Z
U
ZZR
U
I
CL


ZZRZC 
22
)(:
CL
ZZRZD 
22
)(:
CL
ZZRZB 
Bài 2: Công thức tính góc lệch pha giữa u và i:
C
L
Z
RZ
C



tan:
R
ZZ
A
CL



tan:
R
ZZ
B

CL
)(
4
1
30
3060
tan rad
R
ZZ
CL







0
4



u sớm pha so với i
4

BÀI 4: CƢỜNG ĐỘ DÕNG ĐIỆN LUÔN LUÔN SỚM PHA HƠN HIỆU ĐIỆN
THẾ Ở HAI ĐẦU ĐOẠN MẠCH KHI
A. ĐOẠN MẠCH CÓ R VÀ C MẮC NỐI TIẾP B. ĐOẠN MẠCH CÓ
L VÀ C MẮC NỐI TIẾP
C. ĐOẠN MẠCH CÓ R VÀ L MẮC NỐI TIẾP D. ĐOẠN MẠCH CHỈ

)(100cos2120 Vtu


Viết biểu thức của dòng điện trong mạch
)(3
230
2120
230)4010(30)(
10
1,0
.100
40
4000
1
.100
11
0
0
2222
A
Z
U
I
ZZRZ
LZ
C
Z
CL
L
C








))(
4
100cos(3 Ati


