HỎI - ĐÁP VỀ MẮT
1. Uống thuốc và bấm huyệt chữa được cận thị ?
Cần phải xác định rõ cận thị giả (co quắp điều tiết) cận thị thực sự.
Co quắp điều tiết xảy ra khi mắt nhìn gần trong thời gian dài, cường độ làm việc
cao. Mắt mỏi nhức và khi đo khúc xạ thấy độ cận thị khá cao không tương xứng
với mức thị lực. Khi tra thuốc liệt điều tiết, đo khúc xạ khách quan sẽ thấy không
còn cận thị nữa. Cơ sở không phải chuyên khoa mắt sẽ cấp kính cho bệnh nhân,
tất nhiên số kính này không chính xác. Co quắp điều tiết được điều trị bằng nghỉ
ngơi thư giãn mắt, uống thuốc bổ mắt, xoa bóp bấm huyệt cũng có tác dụng thư
giãn mắt khá tốt. Sau đó mắt sẽ dần điều chỉnh được.
Cận thị thực sự khi tra thuốc liệt điều tiết, vẫn còn tồn tại cận thị khi đo khúc xạ
khách quan. Việc này chỉ thực hiện được ở cơ sở chuyên khoa mắt. Khi đã cận thị
thực sự, chỉ có đeo kính mới làm tăng thị lực. Các phương pháp châm cứu bấm
huyệt, uống thuốc bổ mắt chỉ là phụ trợ làm tăng khả năng chịu đựng của mắt,
hoặc làm giảm quá trình tăng số kính chứ không làm giảm độ cận thị được
2. Khi bị cận thị, đeo kính sẽ bị phụ thuộc vào kính do vậy không nên đeo
kính?
Nhiều người có quan điểm sai lầm này. Người bị cận thị mắt nhìn kém, cần
đeo kính để tăng chức năng thị giác, tăng chất lượng cuộc sống. Không đeo kính
sẽ làm chức năng thị giác kém phát triển, đặc biệt ở trẻ nhỏ dễ làm rối loạn phát
triển thị giác hai mắt.
3. Mắt cận thị nhìn gần vẫn rõ do vậy chỉ đeo kính khi nhìn xa?
Quan điểm này không hoàn toàn đúng, mặc dù một vài bác sỹ vẫn khuyên
bệnh nhân như vậy. Trong lớp học khi nhìn vào vở thì bỏ kính ra còn nhìn lên
bảng thì đeo kính vào?? Quan điểm này nghiễm nhiên cho rằng mắt cận thị chức
năng nhìn gần vẫn bình thường, chỉ có chức năng nhìn xa mới bị ảnh hưởng.
Thực ra thì mắt cận thị muốn nhìn rõ được vật thì phải đưa lại gần sát mắt, gần
hơn nhiều so với người bình thường, đặc biệt khi cận thị trung bình và nặng. Đeo
kính cận thường xuyên giúp chức năng nhìn của mắt trở về gần như người bình
thường, nhìn xa rõ mà nhìn gần cũng không phải đưa sát mắt. Tư thế này giúp
sẽ làm sai chỉ số kỹ thuật của kính làm người đeo kính khó chịu, có khi còn có
hại cho mắt.
6. Chế độ khám định kỳ như thế nào?
Nên theo dõi định kỳ để điều chỉnh kính cho phù hợp với mức độ cận thị.
Trong các trường hợp cận thị nặng có thoái hóa hắc võng mạc, theo dõi các tổn
thương thoái hóa ở đáy mắt rất quan trọng để có can thiệp kịp thời như điều chỉnh
chế độ lao động, điều trị laser đáy mắt…
7. Dùng thuốc gì cho người bị cận thị?
Cơ bản nhất là điều chỉnh một chế độ sinh hoạt hợp lý, chế độ ăn đầy đủ
dinh dưỡng và vitamin. Ngoài ra có thể dùng một số thuốc cung cấp thêm các
loại vitamin và các chất chống thoái hóa võng mạc,ở dạng tự nhiên là tốt nhất.
Thuốc uống chỉ có tác dụng hỗ trợ, không điều trị được cận thị. Do vậy không
nên dùng liều cao và kéo dài.
8. Làm thế nào để hạn chế tăng số kính cận ở trẻ em?
Ở lứa tuổi học đường, mắt còn chịu tác động nhiều của các hoạt động nhìn
gần và cấu trúc nhãn cầu còn nhiều thay đổi theo môi trường sống do vậy vẫn xảy
ra hiện tượng tăng số kính. Tuy nhiên, việc bố trí thời lượng học tập và vui chơi
giải trí sẽ giúp mắt được thư giãn, tránh được hiện tượng tăng số kính quá nhanh.
Quan trọng nhất là tạo thói quen đừng nhìn gần quá và để mắt thường xuyên
được nhìn xa. Hãy bố trí cho các cháu nhỏ một không gian sống và vui chơi thật
thoáng mát và rộng rãi. Thỉnh thoảng uống một ít thuốc bổ mắt cũng tốt, tuy
nhiên đừng quá lạm dụng không cần thiết.
9. Khi nào thì mổ được mắt cận?
Tùy thuộc vào tình trạng ổn định của mắt mà bác sĩ sẽ cho lời khuyên thích
hợp. Mổ cận khi độ cận đã thực sự ổn định, trong vòng 6 tháng không tăng quá
0,5 đi ốp. Tuổi 18 trở lên, một số trường hợp đặc biệt như lệch khúc xạ quá cao
Ảnh của vật hội tụ trước võng mạc
CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY NÊN CẬN THỊ
Có nhiều nguyên nhân gây cận thị. Những nguyên nhân chính có thể kể đến
là :
- Đọc sách hoặc làm việc phải dùng mắt nhìn chăm chú thời gian dài ở khoảng
cách gần, trong điều kiện ánh sáng kém.
- Yếu tố di truyền, do một số đặc điểm cấu trúc nhãn cầu hoặc khác biệt về trao
đổi chất trong cơ thể.
- Củng mạc yếu do cấu trúc đặc biệt của các sợi mô liên kết của bệnh nhân nên
không giữ được thành nhãn cầu ổn định.
- Do cơ thể mi kém phát triển, không đủ khả năng điều tiết để làm cho con mắt
thích ứng với các cự ly nhìn khác nhau. Cơ thể mi yếu phải gắng sức thường
xuyên sẽ làm tăng nguy cơ bị cận thị.
Trong trường hợp cận thị không phải ở dạng bẩm sinh mà thường xuất hiện nhiề
u hơn ở trẻ em ở độ tuổi từ 10
-16 tuổi trong quá trình phát triển của nhãn cầu mắt.
Đặc thù nhất định về giải phẫu học về mắt, các yếu tố mang tính di truyền , đồng
thời cận thị cũng có thể được gây ra bởi các nguyên nhân gây hại như stress, mắt
làm việc quá mức, do mắc bệnh về mắt nói chung, do môi trường ô nhiễm nặng
và nhiều nguyên nhân khác.
BIỂU HIỆN CỦA CẬN THỊ
Bình thường, cận thị xảy ra khi trẻ còn nhỏ và dễ dàng nhận thấy ở tuổi đến
trường. Trẻ nhìn kém những vật ở xa, không phân biệt được chữ,số trên bảng và
phải cố gắng đến gần tivi hoặc ngồi ghế đầu trong rạp chiếu phim. Khi cần nhìn
rõ các vật có thể thấy những người cận thị hay nheo mắt. Ngoài thị lực nhìn xa
giảm, những người bị cận thị còn nhìn kém lúc sẩm tối nên buổi chiều tối họ đi
lại trên phố cũng như lái ô tô kém hơn. Để nhìn tốt hơn, người bị cận thị phải
đeo kính tiếp xúc hoặc đeo kính cận. Đôi khi họ phải thay mắt kính. Cần biết
nhiều hơn cấp 1. Một dẫn chứng khác là ở người lao động trí óc hay ở những
người làm việc phải nhìn gần (thợ đồng hồ, công nhân in…) thì tỉ lệ cận thị cao
hơn nhiều so với những người khác.
Tuy vậy nhưng càng ngày càng có nhiều người không thừa nhận những nguyên
nhân như trên. Họ cho rằng nếu các em ở cấp 3 cận thị nhiều hơn cấp 2 và cấp 2
nhiều hơn cấp 1 là vì cận thị thường bắt đầu xuất hiện sau 10 tuổi. Nói cận thị
học đường, chính là ý nói cận thị phát sinh trong tuổi đương đi học, là tuổi phát
triển của các em, mà không có nghĩa học đường là nguyên nhân của cận thị. Mặt
khác, chúng ta cũng thấy có những trường hợp cận thị bắt đầu rất sớm (trước 8
tuổi) và phát triển đến 11 tuổi thì ngừng.
Ngày nay, người ta có xu hướng nhấn mạnh đến yếu tố di truyền; người ta có
nhận xét là tỷ lệ cận thị rất thay đổi tùy theo giống người. Tỷ dụ như người
Anhđiêng ở Mêhicô không bao giờ bị cận thị, dân tộc Palinêgrít ở Châu Phi tỷ lệ
bị cận thị rất thấp (0.14%). Ngược lại, các giống người Anhđu (Châu Á), Đức
(Châu Âu) bị cận thị khá nhiều.
Thử kính mắt cận thị
Bệnh nhân cũng đứng cách bảng thị lực 5m, đặt trước từng mắt, kính -1D. Nếu
mắt chính thị hay viễn thị có lực điều tiết tốt (ở người trẻ) thì thị lực gần như
không bị ảnh hưởng, chỉ giảm đi khi lực điều tiết kém (người lớn tuổi). Nhưng
nếu là cận thị thì thị lực sẽ tăng rõ. Ta lần lượt cho những kính phân kỳ có số cao
dần, thị lực sẽ tăng mãi cho đến mức tối đa (có thể 10/10 hay hơn nữa). Nếu ta cứ
tiếp tục tăng số kính lên thì có thể thị lực vẫn cao như vậy ở vài số tiếp sau, rồi sẽ
tụt xuống. Độ cận thị là: kính phân kỳ có số nhỏ nhất cho thị lực nhìn xa cao
nhất.
Thí dụ: Một mắt có độ cận thị là -4D, ta lần lượt cho các số kính từ -1, -2, -3 rồi
-4. Với kính -4D sẽ cho thị lực cao nhất tới 10/10. Nếu ta tăng số kính lên nữa
như -5, -6 thị lực có thể vẫn 10/10, như vậy là ta đã biến con mắt cận thị trở thành
viễn thị, nhưng nhờ có sức điều tiết tốt, nên mắt vẫn nhìn rõ. Vậy số kính đo độ
cận thị đúng là -4D.
Tuy vậy, phương pháp trên vẫn dựa vào sự nhận thức chủ quan của bệnh nhân là
lực thường chỉ đạt tới 4 – 5/10, có khi chỉ 1/10 hoặc 2/10.
Do nhãn cầu dài nên mắt hơi lồi, nhận thấy rất rõ khi cận thị 1 bên.
Cận thị bệnh tiến triển theo từng đợt cấp diễn xen giữa những giai đoạn dài ổn
định. Khi bệnh nặng lên nhanh chóng, người ta gọi là cận thị ác tính. Cận thị tăng
lên từng năm, đôi khi khó xác định là chỉ do cận thị hay còn có sự tham gia của
thể thủy tinh bị xơ cứng.
Thị lực giảm dần đi và càng ngày càng khó điều chỉnh bằng kính. Các chức năng
khác của mắt cũng suy giảm rất sớm; thị trường bị tổn hại rất nhiều, mắt thích
nghi trong tối rất kém.
Ở đáy mắt có nhiều đám thoái hóa hắc võng mạc rất điển hình, những đám này
tròn trắng hay nhiều vòng. Đó là củng mạc được nhìn qua võng và hắc mạc đã bị
teo. Lúc đầu, những đám này nhỏ, sau tập trung lên thành một mảng rộng.
Thường gặp những tổn hại này ở cực sau, hình thái khá giống với một sẹo của
viêm hắc mạc. Vì vậy người ta thường hay gọi là viêm hắc võng mạc cận thị.
Trong khi tiến triển, cận thị còn kèm theo chảy máu, nhất là ở vùng hoàng điểm.
Vết máu rút đi nhanh chóng và để lại một vệt đen gọi là vệt Fuchs.
Về biến chứng thì thường gặp nhất và cũng khốc liệt nhất là bong võng mạc, nếu
không xử trí kịp thời và đúng sẽ mù vĩnh viễn. Một điều cần hết sức lưu ý là bệnh
glocom phát triển ở trên những mắt này rất dễ bị bỏ qua vì sự mềm giãn của củng
mạc làm cho nhãn áp như không cao, đến khi mắt mù mà vẫn tưởng nguyên nhân
chỉ là cận thị.
*****************************************************************
Mắt lác là hiện tượng 1 hoặc cả 2 tròng mắt ( con ngươi mắt ) bị xô lệch khỏi vị
trí định vị, khiến cho trạng thái mắt luôn luôn bị lệch so với hướng nhìn. Chính vì
vậy chúng ta khó đoán chính xác điểm đến của mắt lác.
Bệnh lác mắt xảy ra khi có sự mất cân bằng giữa các cơ ngoại nhãn của mắt, làm
cản trở sự phát triển thị giác hai mắt và có thể ảnh hưởng đến thị lực, đồng thời
cảm nhận chiều sâu – khả năng định vị một vật nào đó trong không gian 3 chiều –
có thể mất thị giác hai mắt.
Bệnh lác mắt ít thấy ở trẻ sơ sinh mà thường gặp ở tuổi bắt đầu đi học, khi thị
được Link. ])
- Bác sĩ Hoàng Cương: Tật nháy mắt vô cớ, hay còn gọi là nháy mắt không tự chủ, hiện nay gặp khá nhiều. Thường
là do làm việc bằng mắt quá nhiều, hoặc có tật cần phải mang kính, hoặc do một vài bệnh lý của vùng hàm mặt: viêm
xoang, viêm dây thần kinh.
* Em muốn hỏi là khi mắt hơi có dấu hiệu bị mờ đi khi nhìn vật không rõ và cái nữa thì hiện tại nó có bị bệnh nặng gì
không? Em nên phải làm gì khi gia đình em chưa biết? (Trần Thị Minh Mai, 22 tuổi, 368/8° Ng Thái Sơn F5 Gò
Vấp)
Bác sĩ Hoàng Cương: Em cần bịt mắt kiểm tra xem mình bị mờ ở mắt nào. Những cơn nhìn mờ thoáng qua thường
không mang nhiều ý nghĩa. Em cần đi khám tại cơ sở chuyên khoa mắt để xác định việc nhìn mờ này là do bệnh của
mắt hay do các bệnh khác về toàn thân.
* Gần đây tôi rất hay bị mỏi mắt. Có lẽ là do ngồi làm việc trước máy tính lâu quá. Bác sĩ có thể cho tôi biết làm thế
nào để hạn chế mỏi mắt? Thời gian ngồi trước máy tính trong một ngày là bao lâu thì phù hợp?
25 tuổi, 15, tổ 3, Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Rất nhiều bệnh nhân than phiền về chứng mỏi mắt, đau đầu khi làm việc lâu dài với máy vi
tính. Để hạn chế vấn đề này, ngoài việc cân nhắc về khoảng cách, độ tương phản, chiếu sáng, độ lớn của các ký tự, bạn
nên có thời gian nghỉ ngơi bằng cách nhắm mắt hoặc nhìn ra xa trong vòng 5 phút sau mỗi giờ làm việc. Hiện nay trên
thị trường có bán thuốc nhỏ Computer Eyes là sản phẩm có thể hữu ích cho người dùng vi tính lâu dài.
* Em muốn kiểm tra mắt có bị cận thị không, nhưng không biết vào bệnh viện nào, có tốn kém không?
Anh, 19 tuổi, Phú Mỹ, Bình Định)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Em có thể vào trung tâm y tế huyện nơi em đang sinh sống. Việc kiểm tra mắt em có bị cận
thị hay không rất đơn giản và không hề tốn kém. Giá một đôi kính cận trên thị trường hiện tại là từ vài chục nghìn đến
hai trăm ngàn.
* Năm nay em 22 tuổi, mắt em bị cận thị từ khi học lớp 9. Đi khám không thấy tăng số (lúc thì đo được 1,25 - lúc 1,75)
nhưng mắt càng ngày càng lồi ra, 2 đồng tử không đều nhau mà mắt trái to hơn mắt phải. Đi ra ngoài sáng hay vào
bóng râm đồng tử mắt trái không biến đổi. Em rất lo vì mắt càng ngày càng lồi trông rất xấu. Xin hỏi bệnh này là
bệnh gì, có chữa được không, có phải đến Bệnh viện mắt Trung ương không? (Vũ Kim Oanh, ĐT: 036.835294)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Thường thì mắt nào bị cận thị nhiều hơn sẽ lồi rõ hơn. Hai đồng tử của em không đều nhau,
một bên không có phản xạ với ánh sáng mạnh là dấu hiệu nặng. Cháu nên đi khám tại Bệnh viên Mắt Trung ương và
phòng khám chuyên khoa mắt.
* Tôi bị rách giác mạc có đi mổ rồi nhưng lại bị cả lệch thuỷ tinh thể đúng mắt đó. Hiện tôi nhìn rất khó. Mong bác sỹ
tỉnh Gia Lai)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Cháu mờ mắt đã 3 năm- đã khá lâu, vì vậy cháu nên yêu cầu bố mẹ cháu cho đi khám bệnh.
Hiện nay, tại tất cả các trung tâm y tế huyện đều có cơ sở chuyên khoa mắt, cháu có thể đến bệnh huyện để được khám
bệnh và tư vấn điều trị.
* Em thường chạy cưa nên mùn cưa hay bắn vào mắt, tạo nên các vết xước. Vậy theo bác sỹ có ảnh hưởng gì
không? (Nguyen Van Duong, 22 tuổi, Minh Tân, Kinh Môn, Hải Dương)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Tất nhiên là có ảnh hưởng rồi. Các vết xước sẽ tạo thành sẹo, tích tụ trên mắt của bạn, lâu
ngày sẽ gây nhìn mờ. Những vết xước lớn có thể bị nhiễm khuẩn, nhiễm nấm, rất nguy hiểm cho thị lực của bạn. Bạn
nên đeo kính bảo hộ khi làm việc với máy cưa.
* Tôi bị cận 1.5 độ. Bác sỹ cho tôi lời khuyên khi nào nên đeo kính và khi nào không đeo kính.
22 tuổi. trường ĐH Bách khoa Đà Nẵng)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Bạn bị cận 1.5 đi-ốp, khi nhìn ở khoảng cách dưới 1m thì không nên đeo kính, còn lại thì nên
đeo, nhất là khi nhìn bảng, xem tivi, đi đường.
* Tôi cận loạn 6.5 đi-ốp. Tôi muốn mổ mắt chữa cận nhưng sợ sau này già mắt sẽ bị yếu. Vả lại, cũng ngại rủi ro khi
mổ cận. Vậy các bác sỹ cho biết tôi lo ngại như thế có đúng không? (Hoàng Hà, 32 tuổi)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Phẫu thuật chữa cận thị cũng như các phẫu thuật khác đều có thể có tai biến trong và sau phẫu
thuật, tuy với tỉ lệ rất nhỏ. Việc mổ xẻ này không hề làm yếu con mắt của bạn. Tuy nhiên, đến khoảng 45 tuổi, bạn rất
có thể vẫn phải đeo kính lại để đọc sách và nhìn gần.
* Tôi bị viêm kết mạc quanh năm, tra thuốc nhiều không đỡ. Không biết như vậy dần dần mắt tôi có bị đục đi
không? (Nguyễn Văn Nhân, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Viêm kết mạc, nếu không có biến chứng, thường không gây giảm thị lực. Bạn nên đi khám
và điều trị tại cơ sở chuyên khoa mắt. Đừng nên tự tra nhỏ thuốc dài ngày.
* Mắt của tôi có một tật lạ. Khi tôi nhìn chăm chú vào một vật thì lòng đen mắt trái tôi tự dưng di chuyển khoảng 1 ly
sang bên trái. Tật này có nguy hiểm không? (Hoang Son Nam, Thái Bình)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Theo mô tả của bạn, tôi nghĩ đến bạn bị lác hoặc rung giật nhãn cầu. Bệnh này không nguy
hiểm lắm, nhưng cần xác định lại tại cơ sở chuyên khoa mắt.
* Tôi muốn hỏi: nhỏ mắt bằng thuốc Cloramphenicol nhiều thì có bị nhờn thuốc không? (Hoà, 33tuổi, Hưng Yên)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Cloramphenicol là kháng sinh kháng khuẩn phổ rộng, tuy đã được dùng lâu năm nhưng cho
đến nay vẫn không được coi là bị nhờn thuốc. Tuy nhiên, bạn không nên dùng bất cứ kháng sinh nào dài ngày trên mắt
nếu không có bệnh tật gì thật cụ thể. Để rửa mắt hàng ngày, bạn nên dùng nước muối 9 phần nghìn (9 %o) hiện có bán
bệnh nói trên, trước khi có quyết định nên đeo kính áp tròng nữa hay thôi.
* Tôi muốn hỏi: Nhiều khi có dịch đau mắt đỏ là do nguyên nhân gì? Gia đình tôi ở Hà Nội, vệ sinh rất sạch sẽ sao cả
nhà vẫn bị đau? Cơ chế lây đau mắt là thế nào, có phải nhìn nhau cũng lây không? (Bui Co, Ha Noi)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Bệnh đau mắt dịch là do một loại virus gây nên. Có rất nhiều đường lây truyền: + Trực tiếp
do dùng chung khăn mặt, chậu. + Do quan hệ vợ chồng. Sức sống của virus rất cao ở ngoài môi trường. Người khỏi
bệnh vẫn có thể truyền bệnh cho người khác trong vòng 2 tuần. Vì vậy, mặc dù bạn đã tiến hành các biện pháp vệ sinh
trên nhưng bạn vẫn có thể bị đau mắt. Tuy nhiên, cơ chế lây đau mắt không phải là do nhìn nhau!
* Trên mắt tôi có rất nhiều mụn lấm tấm, có người gọi đó là mụn thịt, vậy muốn chữa có nguy hiểm không, tôi nên đến
đâu để chữa? Chi phí có tốn kém không? (TT, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Những nốt như vậy thường là do trứng cá mặt hoặc u nang tuyến mồ hôi. Bạn nên đến khoa
mắt Bệnh viện 108 hoặc Viện phẫu thuật tạo hình Hà Nội 37 Hai Bà Trưng để được điều trị bằng laser plasma hoặc
laser CO2. Chi phí không lớn lắm.
* Tôi muốn hỏi những nguyên nhân gây bong võng mạc là gì? Liệu bong võng mạc rồi thì có bị mù không và có cách
nào chữa trị? Triệu chứng sắp bong võng mạc là như thế nào? (N.T.H, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Các nguyên nhân gây bong võng mạc gồm có
+ Một số thoái hóa võng mạc do các bệnh bẩm sinh và di truyền
+ Cận thị nặng
+ Chấn thương
Bệnh có dấu hiệu báo trước như: Cảm giác ruồi bay, nhìn thấy chớp sáng lằng nhằng trên mắt, nhìn mờ hoặc thấy
khuyết một phần trong trường nhìn. Bệnh là một cấp cứu của ngành Nhãn khoa vì tỷ lệ gây mù lòa cao. Tuy nhiên,
hiện đã có nhiều tiến bộ trong các kỹ thuật điều trị, nên tiên lượng điều trị sáng sủa hơn so với nhiều năm trước đây.
* Tôi làm việc với máy vi tính suốt ngày, xin bác sĩ cho lời khuyên về bảo vệ mắt?
- Bác sĩ Hoàng Cương: Nếu công việc với máy vi tính là một phần tất yếu của công việc của bạn thì tất nhiên, bạn
nên chấp nhận làm việc với máy vi tính suốt ngày. Hiện nay, ngoài những khó chịu như mỏi mắt, đau đầu, khô rát mắt
khi làm việc với máy vi tính lâu dài, người ta không đưa ra được những lý lẽ nào khác để khuyên mọi người nên từ bỏ
máy vi tính. Bạn nên lựa chọn khoảng cách làm việc, môi trường chiếu sáng, độ lớn của các ký tự cho phù hợp. Nên
nghỉ 5 phút bằng cách nhắm mắt hoặc nhìn ra xa sau mỗi giờ làm việc với máy tính. Thuốc có tính chất xoa dịu những
khó chịu khi làm việc với máy vi tính được nhiều người biết đến là Computer eyes. Bạn có thể uống thêm sinh tố
nhóm B và các sản phẩm chiết từ sụn vây cá mập.
* Tôi muốn hỏi về phòng khám ở phố Bùi Thị Xuân có phải là của bệnh viện mắt Trung ương hay không? Tôi muốn
* Tôi có một cháu bé hiện nay 38 tháng tuổi. Từ lúc 34 tháng, mỗi khi xem ti vi cháu thường bị nheo mắt. Đi khám,
bác sĩ cho biết cháu đã cận 5 độ. Nhờ bác sĩ tư vấn cách điều trị và hỏi phương pháp điều trị laser tại viện mắt có
hiệu quả không? (Chị Phạm Tuyết Mai, 10/629 đường Giải Phóng)
- Cháu mới 38 tháng tuổi mà bị cận 5 độ như vậy là cận thị bẩm sinh. Phương pháp điều trị tốt nhất vẫn là đeo kính,
còn điều trị Laser vẫn chưa áp dụng cho trẻ nhỏ.
* Con trai tôi 15 tháng, tôi phát hiện ở mắt cháu có đốm đen ở phần trắng của mắt, vậy con tôi có vấn đề gì về mắt
không?. Con tôi rất thích xem ti vi, nhất là lúc cháu ăn, có lúc cháu còn đòi đứng sát vào màn hình ti vi như vậy có hại
nhiều không thưa bác sĩ? (MT, Thanh Xuân, Hà Nội)
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Qua mô tả sơ bộ như của bạn, thì có thể chỉ là một nốt ruồi trên kết mạc. Nốt ruồi này là
lành tính không có gì đáng ngại. Tuy nhiên, việc khám mắt toàn diện là rất cần thiết để khẳng định chắc chắn. Còn nếu
con bạn thích xem tivi nhất là lúc ăn đặc biệt còn đòi đứng sát vào màn hình tivi là không tốt, không những cho mắt
mà cho cả quá trình tiêu hoá của trẻ. Vì vậy không nên chiều theo ý trẻ đứng gần xem tivi nhất là lúc cho trẻ ăn.
* Con gái tôi (7 tuổi) thường có rất nhiều rỉ mắt vào lúc sáng sớm, khi mới ngủ dậy. Cháu nói không thấy đau mắt,
nhìn vẫn rõ. Xin BS chỉ giúp, như vậy có cần đi khám không? Nên khám ở đâu hoặc nên nhỏ thuốc gì cho cháu? Xin
cảm ơn BS. (Lê Minh Loan, 35 tuổi, 31 Hai Bà Trưng, Hà Nội)
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Cháu có nhiều gỉ mắt vào buổi sáng nhưng vẫn nhìn rõ, không có biểu hiện đau nhức mắt,
như vậy khả năng cháu chỉ bị viêm kết mạc thông thường. Tuy nhiên, chị cần đưa cháu đến khám bác sĩ chuyên khoa
mắt để xác định đúng bệnh không nên tự ý tra thuốc.
* Bác sĩ ơi, bé nhà em được 14 tháng tuổi, dạo này cháu xem ti vi cứ nheo mắt để nhìn. Bác sĩ tư vấn xem có phải là
cháu bị cận không?. Bác sĩ cho em xin địa chỉ để cháu có thể đến kiểm tra mắt nữa ạ. Cảm ơn bác sĩ nhiều
Phương Anh, 28 tuổi, 180 Lò Đúc)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Cháu 14 tháng xem tivi bị nheo mắt cũng có thể là biểu hiện của mắt bị cận thị nhưng cũng có
thể là bình thường. Chị nên đưa cháu đến bác sĩ chuyên khoa khám để xác định chắc chắn. Ở Hà Nội, chị có thể đến
Viện mắt Trung ương hoặc Viện mắt Hà Nội để khám.
* Thưa bác sĩ, trên mí mắt bé nhà tôi (20 tháng) có những con như rận bám chặt, trước đó bé bị những con này bám
trên đầu sau đó xuống mắt. Tôi không biết nguyên nhân lây bệnh từ đâu ra vì gia đình tôi vệ sinh rất sạch sẽ, không
nuôi chó mèo. Bác sĩ cho tôi hỏi con vật này là gì? Nguồn gốc lây bệnh? Có gây hại gì tới mắt bé hay không? Rất cám
ơn bác sĩ. (Phạm Phương Mai, 29 tuổi, 104/A7 Lê Đức Thọ, Gò Vấp)
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Hiện tượng rận bám ở mắt có thể do từ các súc vật nuôi trong nhà truyền sang. Tuy nhiên,
cũng có thể là loài rận bẹn (là loại rận từ bộ phận sinh dục của bố mẹ chuyển sang sang qua tiếp xúc). Để khẳng định
lệ đạo lại. Còn nếu cháu dụi mắt là do rất nhiều nguyên nhân: như quặm bẩm sinh hay tật khúc xạ Do vậy chị cần
đưa cháu đến cơ sở y tế khám để có biện pháp điều trị thích hợp.
* Con gái tôi khi sinh ra đã bị có gỉ mắt. Khi cháu được 2 tháng tuổi, tôi có cho cháu đi khám và thông tuyến lệ nhưng
không khỏi. Bác sĩ nói cháu bị lông quặm. Vậy có cách nào chữa dứt điểm được không bác sĩ. Vì bây giờ cháu vẫn bị
ngứa dù tôi đã tra thuốc nhỏ mắt (tobrex) cho cháu thường xuyên?. (Nguyễn Văn Chí, 25tuổi, Bưu điện Hà Nội - 75
Định Tiên Hoàng, Hà Nội)
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Quặm bẩm sinh ở trẻ có thể đỡ hoặc hết khi trẻ lớn. Nếu khi trẻ ngoài 3 tuổi mà vẫn mắt
vẫn bị quặm thì có thể bé sẽ phải phẫu thuật. Con bạn mới 2 tháng tuổi đã bị quặm bẩm sinh chưa cần thiết phải mổ,
chỉ cần vệ sinh mắt và day mi mắt theo hướng dẫn của bác sĩ. Bạn không nên tra thuốc Tobrex thường xuyên dễ gây
hiện tượng “nhờn kháng sinh”. Bạn chỉ cần tra và rửa bằng nước muối sinh lý 0,9% là được. Tuy nhiên, bạn cũng cần
đưa cháu đi khám bác sĩ để quyết định cháu có phải mổ hay không và thời điểm mổ thích hợp nhất.
* Tôi có một cháu trai 5 tháng tuổi, bé sinh non 33 tuần và cân nặng 2 kg, BS Bệnh viện Từ Dũ ghi đi khám mắt ROP
tại Bệnh viện mắt thành phố Hồ Chí Minh (Saint Pon) cách nhau 2 tuần/1 lần và sắp tới là cách 3 tháng. Bác sĩ không
cho bé thuốc gì cả và cứ khám mắt bé. Tôi hỏi BS sao cứ phải đi khám mà lại không có thuốc, tôi hỏi con tôi có phải
bị ROP không? BS bảo nếu bị ROP là hai con mắt bị hư luôn, nhưng tôi trông con tôi nó có vẻ không sao cả, ngoại
trừ mắt trái cứ chảy gỉ xanh mãi dính bết mắt do cháu bị viêm tuyến lệ đã 5 tháng nay, dù nhà vẫn thỉnh thoảng day gỉ
cho cháu. Xin cho hỏi Bác sĩ cháu bé như thế là sao mà vẫn phải đi khám BS để theo dõi. Mắt bé như thế có ảnh
hưởng đến thị lực không, vì cháu thích ngó xem tivi lắm, dù tôi biết bé nhỏ dưới 2 tuổi không nên cho xem tivi thường
xuyên (Thanh Nhung, 34tuổi, 022 lô D C/C Ấn Quang, Q.10, TP.HCM)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Bệnh võng mạc trẻ đẻ non (ROP) là một tình trạng bệnh lý của mắt thường gặp ở những trẻ đẻ
non, nhẹ cân (< 1,6 kg). Mạch máu võng mạc ở mắt là phần cuối cùng phát triển hoàn thiện cho đến khi thai nhi đủ
tháng, nhưng ở nhiều đứa trẻ đẻ non những mạch máu này không được phát triển hoàn thiện, sự phát triển bất thường
này có thể dẫn đến những tổn hại của võng mạc và ảnh hưởng đến thị giác của trẻ. Nếu bệnh không được phát hiện và
điều trị kịp thời thì sẽ có nguy cơ mù vĩnh viễn cả hai mắt. Nếu lần khám thứ 1 chưa thấy bệnh hoặc bệnh ở giai đoạn
nhẹ thì cháu sẽ được khám lại sau 2 tuần cho tới khi cháu bé được 40 - 42 tuần tuổi, hoặc tới khi mạch máu ở võng
mạc phát triển một cách đầy đủ. Nếu khám thấy bệnh ở giai đoạn nặng hơn thì cháu sẽ được khám lại trong vòng 1
tuần để khi có chỉ định điều trị sẽ được điều trị ngay. Tuy nhiên, cháu đã 5 tháng tuổi thì có thể khẳng định là cháu
không còn bị bệnh ROP nữa. Còn hiện tại cháu bị chảy gỉ xanh dính bết mắt thì có khả năng cháu bị tắc lệ đạo bẩm
sinh và bị viêm kết mạc. Tắc lệ đạo bẩm sinh ở trẻ có thể tự khỏi trong năm đầu. Tuy nhiên với tình trạng viêm kéo dài
như vậy, đã điều trị nội khoa không đỡ thì cần thiết phải thông lệ đạo. Còn việc thích cháu thích xem tivi chứng tỏ là
* Tivi nhà em 21 inch, vậy bé (1,5 tuổi) cần đứng cách xa bao nhiêu để xem mà không ảnh hưởng đến mắt?
An Vũ).
* Thằng bé nhà em mắt hơi bị hiếng, mà nó rất thích xem tivi, có phải ngăn không cho nó xem nhiều không? Và cho
con đi chữa ở đâu được? (mẹ bé Khang)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Khoảng cách từ chỗ ngồi đến chỗ đặt tivi thích hợp gấp 2,5 lần kích thước ti vi. Như vậy, với
tivi 21 inch, chị nên để khoảng cách từ chỗ cháu xem đến nơi đặt tivi khoảng (2,5x21 inch) tức 1,7m. Với cháu Khang,
nếu bị hiếng cần đi khám BS mắt để có chuẩn đoán và điều trị thích hợp.
* Bé nhà tôi được hơn 10 tháng rồi. Bé thường rất hay dụi mắt, mắt hay có gỉ. Tôi phân vân không biết có nên nhỏ
thuốc muối hàng ngày cho bé không và nhỏ thường xuyên thì có hại không? (mẹ bé Khôi) Tôi lau mắt hằng ngày cho
con bằng nước muối loãng thì có ổn không? Bé nhà tôi hay dụi mắt lắm, tôi sợ tay bẩn làm đau mắt nên cứ lau bằng
nước muối để đề phòng (mẹ bé Vũ Nhật Minh)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Cháu hay bị dụi mắt và mắt có gỉ là bị viêm kết mạc nên cần đưa cháu đến khám và điều trị
bác sĩ. Tuy nhiên chị cũng có thể nhỏ nước muối sinh lý hàng ngày và thường xuyên cho cháu mà không có hại gì. Chị
không nên tự ý pha nước muối mà mua loại nước muối sinh lý 9 phần nghìn vì nếu pha không đúng sẽ gây ngứa và đỏ
mắt.
* Con gái tôi được 33 tháng, hiện đang điều trị Hen bằng khí dung Pulmicort, gần đây tôi thấy cháu hay chớp mắt, cứ
vài giây chớp một lần, giống như người lớn khi bị lông mi rụng vào mắt (nhưng tôi xem thì không thấy lông mi rụng),
cháu chỉ chớp mắt, không kêu ngứa hay đau, nhưng mọi khi thì không có biểu hiện như thế. Và mắt của cháu hình như
hơi sụp mi nhẹ, chỉ hơi hơi thôi. Vậy khả năng là bị sao hả bác sĩ? Nếu cần nên đi khám ở đâu ạ? Liệu có phải cháu bị
nấm ở trong mắt do dùng Pulmicort lâu dài không? (Linh)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Con gái bạn bị hen, trên lý thuyết cháu có thể bị viêm bờ mi- kết mạc do dị ứng. Mặt khác
cháu có dùng thuốc xịt kéo dài- có chất ức chế miễn dịch, vì vậy có thể gây ra chứng khô mắt hoặc các viêm nhiễm
trên toàn thân và tại mắt. Bạn nên đưa cháu đi khám chuyên khoa mắt.
* Bé nhà tôi được 2 tuổi rồi cũng có hiện tượng lác trong hai nhãn cầu chụm vào gần nhau khi tập trung nhìn vào một
vật nhưng bé vẫn đánh nhãn cầu theo hướng nhìn rất nhanh. Hồi bé được 7 tháng tôi cho bé lên viện mắt khám thì bác
sĩ nói không phải bị lác mà là hiện tượng bẹt mi. Gần đây tôi có bà bác sĩ chuyên khoa mắt đã nghỉ hưu là người quen
thỉnh thoảng khám cho cháu cũng nói vậy. Theo bác sĩ đây là hiện tượng gì. Tôi có cần phải đưa con đi khám nữa
không. (mẹ cháu Tạ Thuý Quỳnh)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Bẹt mi là hiện tượng hay gặp ở trẻ, dễ gây nhầm với lác trong. Nếu cháu đã được khám ở
chuyên khoa Mắt, chỉ bị bẹt mi đơn thuần mà không có bệnh lý gì khác thì không có gì đáng lo ngại cả. Tuy nhiên
một mắt không được phát hiện kịp thời. Đặc biệt, nếu mắt kém khi tuổi càng nhỏ thì mức độ nhược thị càng sâu và
khó phục hồi.
Cháu rất hay bị mỏi mắt sau mỗi lần ngồi máy tính dù không ngồi lâu. Đặc biệt cứ ngồi trong lớp là cháu hay bị mỏi
mắt và mất tập trung dẫn đến buồn ngủ nhưng không phải do cháu thiếu ngủ. Bác sĩ làm ơn chỉ cho cháu biết mắt
cháu như thế là triệu chứng của bệnh gì và cách khắc phục. Cháu hiện đang đeo kính cận 1 mắt 3,5 và 1 mắt 2,5.
Cháu xin cảm ơn bác sĩ! - (BÙI CÔNG DÂN, 21 tuổi, Nam , 407-B7 KTX ĐHBKHN)
PGS. TS. BS Phạm Thị Khánh Vân: bản thân mắt bị cận đã yếu hơn mắt bình thường. Vì vậy khi tập trung nhìn
lâu dễ bị mỏi mắt, thậm chí có thể đau nhức mắt và đau đầu. Bạn cần phải tuân thủ chế độ nghỉ ngơi, luyện tập giữa
giờ trong lúc làm việc. Cách một tiếng thì bạn nên nhắm mắt lại, dùng hai tay massage lên mắt và xung quanh mắt
trong khoảng 5 phút. Ngoài ra, bạn có thể uống một số thuốc bổ mắt như Tobicom, viên gấc…
Mắt tôi hiện đang dùng kính lão 1,2 diop. Vậy khoảng bao lâu sẽ tăng số và làm thế nào để biết khi mắt tăng số
(nguyen tien hung, 56 tuổi, Nam, ba dinh-hanoi)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh (phải) đang tham gia trả lời trực tuyến tại VOVNews
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Mức độ tăng kính lão không giống nhau ở mọi người và không theo quy luật nhất định.
Khi tuổi càng cao thì kính càng tăng. Có thể khám định kỳ 3-6 tháng/lần để phát hiện sự thay đổi số kính hoặc khi
nào bác đọc báo, đọc sách thấy khó khăn và lệch dòng thì nên đi thử kính.
Mắt em thường nhìn xa không thấy, có phải em bị cận không?(Nguyen Thi Thu Ly, 23 tuổi, Nữ, Phú Vang, Thừa
Thiên Huế)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Đúng. Cận thị là tật khúc xạ của mắt, thị lực giảm khi nhìn xa.
Xin chào Bác sĩ. Bác sĩ cho em hỏi một câu về bệnh mắt của em. Em bị cận đã lâu và hiện tại là 2 độ (cả 2 mắt).
Công việc là ngồi máy tính suốt 8 tiếng một ngày nên mắt rất mỏi mà không dám tra thuốc gì. Hiện giờ mắt trái em
có những đốm đen nhờ nhờ như một cái màng che. Nhìn ra chỗ sáng thì thấy càng rõ những đốm đen và nó cứ nhảy
theo khi mắt mình di chuyển hướng nhìn. Em có đi khám thì bác sĩ nói em bị hiện tượng ruồi bay không sao rồi cho
thuốc về tra cách đây 1 năm rồi. Giờ em thấy nó ngày càng xuất hiện nhiều, buổi tối tắt đèn thì thấy mắt như bị lóa
nên rất sợ mình bị đục thủy tinh thể hay cườm. Rất mong lời giải đáp của bác sĩ. Em chân thành cảm ơn
29 tuổi, Nữ, [email protected])
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Cận thị 2 diop ở người trẻ và làm việc với máy tính 8 giờ/ngày sẽ gây hiện tượng mắt
mệt mỏi. Do đó, bạn có thể thấy các triệu chứng như: Hoa mắt, nhìn đốm mờ. Hiện tượng này, bạn có thể khắc phục
bằng cách thư giãn mắt giữa thời gian làm việc khoảng 1-2 phút, bằng cách phóng tầm mắt ra xa và massage mi mắt.
Còn triệu chứng đốm đen do đục thuỷ tinh thể như bạn mô tả không thấy ở người trẻ tuổi mà chỉ thấy ở những người
Không có thuốc chữa khỏi bệnh cận thị và giảm độ cận thị mà chỉ có thể phòng không tăng số tiếp bằng phương
pháp đã nêu trên.
Khi tuổi cao lên thì độ cận thị sẽ giảm do mắt bị lão thị.
Con tôi năm nay tròn 1 tuổi. Mắt cháu có những gân đỏ, thỉnh thoảng cháu bị đau. Tôi có tra thuốc muối nhỏ mắt
0,9%. Xin hỏi con tôi có nghiêm trọng không và đi khám ở đâu? - (nguyen thi thuyen, 24 tuổi, Nữ, Hải Phòng)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Nếu mắt đỏ và ngứa thì bạn nên cho con đi khám ở phòng khám BV Mắt Trung ương.
Đặc biệt là triệu chứng này tái đi tái lại nhiều lần.
Cách đây khoảng 15 năm, tôi bị đau mắt đỏ, do chủ quan không chữa (một thời gian sau thấy mắt tự khỏi) dẫn đến cả
2 mắt bị quặm, vì vậy tôi thường xuyên phải nhổ quặm mi. Vậy bác sỹ có thể cho tôi biết cách chữa quặm mi hiệu
quả nhất mà không mất nhiều thời gian (do đặc thù công việc). Tôi xin chân thành cảm ơn.
Nữ, Bắc Kạn)
PGS. TS. BS Phạm Thị Khánh Vân: Khi đã được chẩn đoán là quặm, chỉ định duy nhất là mổ. Vì nếu không mổ thì
lông quặm sẽ chạm vào giác mạc và có thể dẫn đến viêm loét giác mạc, ảnh hưởng trầm trọng đến thị lực.
Bạn nên đến khám bác sĩ để có chỉ định điều trị càng sớm càng tốt. Thời gian điều trị cũng không quá lâu, trong
khoảng 1 tuần là mắt bình phục.
Xin bác sĩ cho cháu biết, hiện nay đã có loại thuốc nào để điều trị bệnh đục thuỷ tinh thể hay chưa ạ? Để tránh bị
bệnh này thì phải bảo vệ mắt của mình như thế nào ạ? (Le Hong Van, 26 tuổi, Nữ, Ninh Bình)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Không có loại thuốc nào điều trị đục thuỷ tinh thể. Chỉ có thể điều trị bằng phẫu thuật
thay thuỷ tinh thể nhân tạo.
Mắt trái của em bị mờ từ nhỏ, khi em nhìn chăm chú một cái gì đó thì con ngươi bị lệch vào trong, người ta hay gọi
là mắt bị lé. Xin hỏi bác sĩ liệu có thể chữa được mắt của em sáng bình thường như mắt phải không ạ?
huyen trang, 22 tuổi, Nữ , thanh xuan bac-ha noi)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Bệnh của bạn, trong y học gọi là lác. Bệnh này nên được phát hiện và chữa từ
khi còn nhỏ. Ở tuổi bạn, có thể chỉnh lại lác để giải quyết vấn đề thẩm mỹ chứ hoàn toàn không giải quyết được vấn
đề thị lực.
Cháu chào bác sĩ. Mắt của cháu hay bị lông mi quặm (lông mi mọc ngược vào trong mắt) rất khó chịu. Mỗi lần bị
như vậy cháu chỉ biết nhờ người thân lấy nhíp nhổ chiếc lông đó đi. Vậy có cách nào giúp cháu không bao giờ phải
gặp lại tình trạng này nữa hay không ạ? Cháu cảm ơn bác sĩ rất nhiều! - (Mai Hong Ha, 25 tuổi, Nam, Bắc Giang)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Khi bạn có lông quặm, việc loại bỏ những lông quặm chỉ là biện pháp tạm thời. Bạn
nên đi khám nếu mức độ quặm, số lông quặm nhiều thì phải phẫu thuật. Nếu để lâu có thể sẽ gây biến chứng viêm
hoặc đeo kính.
Cháu chào cô Khánh Vân. Khoảng 2 tuần nay cháu cảm thấy mắt trái hay bị nháy nhiều lần. Cứ đang bình thường
nói chuyện với người khác, nghĩ đến hiện tượng đó là cháu lại bị nháy mắt. Cảm giác như mắt mình nó cũng đập
giống như tim đập. Cháu không bị các tật về mắt. Ngày nào cháu dùng máy tính khoảng 8h/ngày. Liệu cháu có bị
bệnh gì về mắt không? Cám ơn cô. (Nguyễn Thị Bích Huệ, 26 tuổi, Nữ , Giảng Võ Ba Đình HN)
Khi phát hiện bất thường ở mắt, tốt nhất là đến khám ở cơ sở y tế chuyên khoa
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Triệu chứng trên có thể do bạn ngồi làm việc trước màn hình trong thời gian
dài. Để khắc phục tình trạng này, bạn nên để mắt nghỉ ngơi sau 1-1,5 giờ làm việc. Và bạn cần “tập thể dục” cho mắt
bằng cách nhắm mắt và massage mắt và vùng xung quanh mắt khoảng 5 phút.
Bạn có thể tra thuốc Computer eye drops để bảo vệ mắt.
Lời đầu tiên cho tôi xin được gửi lời chào chúc sức khoẻ tời Bác sĩ Phạm Khánh Vân. Sau đây tôi có câu hỏi xin
được nhờ bác sĩ giải đáp giúp. Tôi có cậu con trai tên là Trần Duy Phúc, năm nay 11 tuổi. Thể trạng của cháu phát
triển rất tốt, hầu như không gặp vấn đề gì về sức khoẻ. Năm cháu lên 3 tuổi, gia đình thấy 2 mắt của cháu hơi có màu
đỏ. Sau đó gia đình đưa cháu đi khám tại trạm xá xã. Theo chuẩn đoán ban đầu của trạm trưởng trạm xá thì cháu bị
đau mắt và kê thuốc cho gia đình về nhỏ (thuốc nhỏ mắt dành cho trẻ em). Sau khi nhỏ được 2 ngày thì mắt cháu bớt
đỏ và trở lại bình thường sau vài ngày sau. Tuy nhiên, khoảng 6 tháng sau, mắt cháu lại bị đỏ như lần trước và cộng
thêm nước rỉ màu vàng. Lo sợ mắt cháu bị ảnh hưởng khi lớn lên, gia đình tôi đưa cháu lên Bệnh viện Mắt TW khám
và cũng được chẩn đoán là đau mắt rồi kê đơn thuốc mua về nhỏ. Lần này cũng giống như lần trước sau khi nhỏ
thuốc do Bệnh viện Mắt TW hướng dẫn cũng chỉ được khoảng 5 tháng mắt lại đỏ trở lại. Quá sốt ruột, gia đình có
đưa cháu đi khám tại các cơ sở Mắt tốt nhất tại Hà Nội. Điểm cuối cùng khám tại Bệnh viện Bạch Mai. Tại đây, các
bác sĩ tiến hành các xét nghiệm (thử máu, thử phản ứng ) sau đó đưa ra kết luận bi "Dị ứng mùa xuân". Kèm theo
đó là phác đồ điều trị, thuốc nhỏ và tiêm vaccine. Cụ thể, ban đầu tiêm 2 mũi/tuần, sau đó 1 mũi/tuần và cứ thế giãn
dần đến bây giờ là 1 mũi/tháng. (lịch tiêm này đã được thực hiện 6 năm nay, từ khi có kết quả tại bệnh viện Bạch
Mai. Vấn đề đặt ra, đã khám nhiều nơi và điểm dừng chân cuối cùng tại Bệnh viện Bạch Mai từ năm 2005 nhưng cho
đến nay 2 mắt của cháu vẫn đỏ, kèm theo đó là nước màu vàng chảy ra có mùi tanh. Xin hỏi bác sĩ Vân đưa ra lời
khuyên giúp gia đình có phương án chữa cho cháu hiệu quả nhất. Cách đây 1 tuần (tức ngày 20/3) do mắt cháu bị đỏ
cộng với nhiều rỉ, nước màu vàng chảy ra. Gia đình có đưa lên khám tại Bệnh viện Mắt TW, kèm theo là đơn thuốc
nhỏ mắt: lọ Alegysal và lọ Efmoline. Xin chân thành cảm ơn bác sĩ và chúc Bác sĩ mạnh khoẻ! Người viết câu hỏi.
Trần Thị Nụ, Mẹ cháu Phúc. Điện thoại: 01666251257 - (Trần Thị Nụ , 37 tuổi, Nữ, Trực Cát - Trực Ninh - Nam
Định )
bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn cách điều trị.
Xin chào bác sĩ, tôi bị đục thuỷ tinh thể và đã đi mổ tại bệnh viện Mắt Trung ương nhưng khi về nhà đã không kiêng
được va sau đó tôi không đi kiểm tra được. Hiện giờ thỉnh thoảng mắt hơi nhức va mờ hơn trước. Vậy tôi hỏi bác sĩ
xem tôi có the bị đục lại không va có thể bị sao không? Cảm ơn bác sĩ (vũ thị toan, 46 tuổi, Nữ, dân lập,yên bình,
thạch thất, Hà Nội)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Hiện tượng bạn nêu không phải là do thể thuỷ tinh bị đục vì đã được lấy đi rồi.
Ở đây có thể là đục bao sau hay đục dịch kính hoặc tổn thương đáy mắt. Vì vậy, bạn nên đến khám bác sĩ chuyên
khoa để chẩn đoán và điều trị.
Ở đuôi mắt của cháu nó hiện những nốt trắng lên, nó cứ lặn rồi lại mọc lên. Bác sĩ có thể chỉ cho cháu cách làm như
thế nào cho nó lặn không mọc nữa được không ạ? Cháu xin cảm ơn bác sĩ ạ. (Ưng Thị Kim Ngân, 20 tuổi, Nữ, Bắc
Ninh)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Bạn có thể bị viêm tuyến bờ mi. Trong trường hợp này cần có liệu trình điều trị
khá lâu dài thì mới có thể khắc phục được.
Tôi bị chấn thương về mắt, đã mổ khắc phục chấn thương, treo thủy tinh thể đến nay được hơn 6 tháng. Thị lực nay
đã ổn định. Tuy nhiên, mắt tôi vẫn hơi đỏ như bị đau mắt nhẹ. Thỉnh thoảng khi thời tiết thay đổi có hiện tượng khô
và rát trong mắt. Xin hỏi bác sĩ, như vậy có phải là đau mắt không và có gì bất thường không?
Nữ, Hà Nội)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Thường thì sau phẫu thuật, bệnh nhân nên đi khám định kỳ. Nếu 6 tháng nay
mà bạn chưa đi khám lại thì nên đến tái khám. Những hiện tượng bạn nêu chưa đủ để kết luận là bạn có bị đau mắt
hay không.
Ông xã em vì đi công tác không biết mình bị rách võng mạc nên khi vào đến bệnh viện mắt đã bị bong võng mạc,
phải tiến hành mổ. Anh mổ đã được 1 tháng thị lực đang phục hồi, nhưng chưa thấy rõ, có thể đếm các ngón tay của
em ở vị trí 5m. Xin bác sĩ tư vấn cho lời khuyên chăm sóc mắt sau này, ngoài việc ăn uống hợp lý, bổ sung vitamin
C, A, rau xanh, trái cây, ngủ đủ giấc, thì anh không nên mang vác nặng khoảng tầm bao nhiêu kg, có ẵm con được
không (vì con còn nhỏ), 30/4/2011 có đi công tác bằng máy bay đi Quy Nhơn khoảng 2 tiếng được không (sau khi
mổ 2 tháng), vì em nghe nói máy bay gây hại đến võng mạc. KHi đi khám mắt định kỳ thì nhãn áp hơi cao so với
bình thường, có lẽ bị biến chứng sau khi mổ, liệu có quá nguy hiểm không, sau này anh có tiếp tục sử dụng máy tính
không, khoảng 6h/ngày được không. Mắt đang phục hồi, nhưng không biết liệu sau này võng mạc đã bong có tái
phát thường xuyên lắm không, vài tháng 1 lần không,vì em biết có người 1 năm phải mổ 9 lần, mắt ông xã em mổ
Vấp)
Bác sĩ Hoàng Cương: Em cần bịt mắt kiểm tra xem mình bị mờ ở mắt nào. Những cơn nhìn mờ thoáng qua thường
không mang nhiều ý nghĩa. Em cần đi khám tại cơ sở chuyên khoa mắt để xác định việc nhìn mờ này là do bệnh của
mắt hay do các bệnh khác về toàn thân.
* Gần đây tôi rất hay bị mỏi mắt. Có lẽ là do ngồi làm việc trước máy tính lâu quá. Bác sĩ có thể cho tôi biết làm thế
nào để hạn chế mỏi mắt? Thời gian ngồi trước máy tính trong một ngày là bao lâu thì phù hợp?
25 tuổi, 15, tổ 3, Láng Hạ, Đống Đa, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Rất nhiều bệnh nhân than phiền về chứng mỏi mắt, đau đầu khi làm việc lâu dài với máy vi
tính. Để hạn chế vấn đề này, ngoài việc cân nhắc về khoảng cách, độ tương phản, chiếu sáng, độ lớn của các ký tự, bạn
nên có thời gian nghỉ ngơi bằng cách nhắm mắt hoặc nhìn ra xa trong vòng 5 phút sau mỗi giờ làm việc. Hiện nay trên
thị trường có bán thuốc nhỏ Computer Eyes là sản phẩm có thể hữu ích cho người dùng vi tính lâu dài.
* Em muốn kiểm tra mắt có bị cận thị không, nhưng không biết vào bệnh viện nào, có tốn kém không?
Anh, 19 tuổi, Phú Mỹ, Bình Định)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Em có thể vào trung tâm y tế huyện nơi em đang sinh sống. Việc kiểm tra mắt em có bị cận
thị hay không rất đơn giản và không hề tốn kém. Giá một đôi kính cận trên thị trường hiện tại là từ vài chục nghìn đến
hai trăm ngàn.
* Năm nay em 22 tuổi, mắt em bị cận thị từ khi học lớp 9. Đi khám không thấy tăng số (lúc thì đo được 1,25 - lúc 1,75)
nhưng mắt càng ngày càng lồi ra, 2 đồng tử không đều nhau mà mắt trái to hơn mắt phải. Đi ra ngoài sáng hay vào
bóng râm đồng tử mắt trái không biến đổi. Em rất lo vì mắt càng ngày càng lồi trông rất xấu. Xin hỏi bệnh này là
bệnh gì, có chữa được không, có phải đến Bệnh viện mắt Trung ương không? (Vũ Kim Oanh, ĐT: 036.835294)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Thường thì mắt nào bị cận thị nhiều hơn sẽ lồi rõ hơn. Hai đồng tử của em không đều nhau,
một bên không có phản xạ với ánh sáng mạnh là dấu hiệu nặng. Cháu nên đi khám tại Bệnh viên Mắt Trung ương và
phòng khám chuyên khoa mắt.
* Tôi bị rách giác mạc có đi mổ rồi nhưng lại bị cả lệch thuỷ tinh thể đúng mắt đó. Hiện tôi nhìn rất khó. Mong bác sỹ
cho lời khuyên. (Chung, 45 tuổi, Thanh Liệt)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Theo phỏng đoán của tôi thì bạn đã bị một tai nạn hoặc chấn thương mắt và có di chứng tại
giác mạc và thể thuỷ tinh. Cả hai vấn đề này đều có thể giải quyết được bằng phẫu thuật. Bạn có thể đến khám tại
Bệnh viện Mắt Trung ương để có được lời khuyên xác đáng hơn.
* Em hay mệt mỏi, mắt có quầng thâm, hiện nhìn đồ vật khá mờ. Xin bác sỹ cho biết là em có phải bị cận thị hay
không? Xin cảm ơn bác sỹ. (Nguyễn Thị Minh, 30 tuổi, 210, Giang Văn Minh, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Tất nhiên là có ảnh hưởng rồi. Các vết xước sẽ tạo thành sẹo, tích tụ trên mắt của bạn, lâu
ngày sẽ gây nhìn mờ. Những vết xước lớn có thể bị nhiễm khuẩn, nhiễm nấm, rất nguy hiểm cho thị lực của bạn. Bạn
nên đeo kính bảo hộ khi làm việc với máy cưa.
* Tôi bị cận 1.5 độ. Bác sỹ cho tôi lời khuyên khi nào nên đeo kính và khi nào không đeo kính.
22 tuổi. trường ĐH Bách khoa Đà Nẵng)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Bạn bị cận 1.5 đi-ốp, khi nhìn ở khoảng cách dưới 1m thì không nên đeo kính, còn lại thì nên
đeo, nhất là khi nhìn bảng, xem tivi, đi đường.
* Tôi cận loạn 6.5 đi-ốp. Tôi muốn mổ mắt chữa cận nhưng sợ sau này già mắt sẽ bị yếu. Vả lại, cũng ngại rủi ro khi
mổ cận. Vậy các bác sỹ cho biết tôi lo ngại như thế có đúng không? (Hoàng Hà, 32 tuổi)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Phẫu thuật chữa cận thị cũng như các phẫu thuật khác đều có thể có tai biến trong và sau phẫu
thuật, tuy với tỉ lệ rất nhỏ. Việc mổ xẻ này không hề làm yếu con mắt của bạn. Tuy nhiên, đến khoảng 45 tuổi, bạn rất
có thể vẫn phải đeo kính lại để đọc sách và nhìn gần.
* Tôi bị viêm kết mạc quanh năm, tra thuốc nhiều không đỡ. Không biết như vậy dần dần mắt tôi có bị đục đi
không? (Nguyễn Văn Nhân, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Viêm kết mạc, nếu không có biến chứng, thường không gây giảm thị lực. Bạn nên đi khám
và điều trị tại cơ sở chuyên khoa mắt. Đừng nên tự tra nhỏ thuốc dài ngày.
* Mắt của tôi có một tật lạ. Khi tôi nhìn chăm chú vào một vật thì lòng đen mắt trái tôi tự dưng di chuyển khoảng 1 ly
sang bên trái. Tật này có nguy hiểm không? (Hoang Son Nam, Thái Bình)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Theo mô tả của bạn, tôi nghĩ đến bạn bị lác hoặc rung giật nhãn cầu. Bệnh này không nguy
hiểm lắm, nhưng cần xác định lại tại cơ sở chuyên khoa mắt.
* Tôi muốn hỏi: nhỏ mắt bằng thuốc Cloramphenicol nhiều thì có bị nhờn thuốc không? (Hoà, 33tuổi, Hưng Yên)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Cloramphenicol là kháng sinh kháng khuẩn phổ rộng, tuy đã được dùng lâu năm nhưng cho
đến nay vẫn không được coi là bị nhờn thuốc. Tuy nhiên, bạn không nên dùng bất cứ kháng sinh nào dài ngày trên mắt
nếu không có bệnh tật gì thật cụ thể. Để rửa mắt hàng ngày, bạn nên dùng nước muối 9 phần nghìn (9 %o) hiện có bán
sẵn tại các hiệu thuốc.
* Thưa bác sỹ, có những nguyên nhân thông thường nào dẫn đến mù mắt khi về già? Hiện có bao nhiêu phần trăm
người già bị mù, bao nhiêu phần trăm chữa được? (H.H.M, Đà Nẵng)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Những nguyên nhân lớn gây mù về già, đó là các bệnh: - Đục thể thuỷ tinh - Glôcôm (thiên
đầu thống) - Thoái hoá hoàng điểm người già Cả 3 bệnh trên đều có những phương pháp điều trị hữu hiệu, với tỉ lệ
thành công khác nhau.
trên nhưng bạn vẫn có thể bị đau mắt. Tuy nhiên, cơ chế lây đau mắt không phải là do nhìn nhau!
* Trên mắt tôi có rất nhiều mụn lấm tấm, có người gọi đó là mụn thịt, vậy muốn chữa có nguy hiểm không, tôi nên đến
đâu để chữa? Chi phí có tốn kém không? (TT, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Những nốt như vậy thường là do trứng cá mặt hoặc u nang tuyến mồ hôi. Bạn nên đến khoa
mắt Bệnh viện 108 hoặc Viện phẫu thuật tạo hình Hà Nội 37 Hai Bà Trưng để được điều trị bằng laser plasma hoặc
laser CO2. Chi phí không lớn lắm.
* Tôi muốn hỏi những nguyên nhân gây bong võng mạc là gì? Liệu bong võng mạc rồi thì có bị mù không và có cách
nào chữa trị? Triệu chứng sắp bong võng mạc là như thế nào? (N.T.H, Hà Nội)
- Bác sĩ Hoàng Cương: Các nguyên nhân gây bong võng mạc gồm có
+ Một số thoái hóa võng mạc do các bệnh bẩm sinh và di truyền
+ Cận thị nặng
+ Chấn thương
Bệnh có dấu hiệu báo trước như: Cảm giác ruồi bay, nhìn thấy chớp sáng lằng nhằng trên mắt, nhìn mờ hoặc thấy
khuyết một phần trong trường nhìn. Bệnh là một cấp cứu của ngành Nhãn khoa vì tỷ lệ gây mù lòa cao. Tuy nhiên,
hiện đã có nhiều tiến bộ trong các kỹ thuật điều trị, nên tiên lượng điều trị sáng sủa hơn so với nhiều năm trước đây.
* Tôi làm việc với máy vi tính suốt ngày, xin bác sĩ cho lời khuyên về bảo vệ mắt?
- Bác sĩ Hoàng Cương: Nếu công việc với máy vi tính là một phần tất yếu của công việc của bạn thì tất nhiên, bạn
nên chấp nhận làm việc với máy vi tính suốt ngày. Hiện nay, ngoài những khó chịu như mỏi mắt, đau đầu, khô rát mắt
khi làm việc với máy vi tính lâu dài, người ta không đưa ra được những lý lẽ nào khác để khuyên mọi người nên từ bỏ
máy vi tính. Bạn nên lựa chọn khoảng cách làm việc, môi trường chiếu sáng, độ lớn của các ký tự cho phù hợp. Nên
nghỉ 5 phút bằng cách nhắm mắt hoặc nhìn ra xa sau mỗi giờ làm việc với máy tính. Thuốc có tính chất xoa dịu những
khó chịu khi làm việc với máy vi tính được nhiều người biết đến là Computer eyes. Bạn có thể uống thêm sinh tố
nhóm B và các sản phẩm chiết từ sụn vây cá mập.
* Tôi muốn hỏi về phòng khám ở phố Bùi Thị Xuân có phải là của bệnh viện mắt Trung ương hay không? Tôi muốn
khám ngoài giờ cho tin tưởng?
- Bác sĩ Hoàng Cương: Phòng khám 16 Bùi Thị Xuân và 27 Bùi Thị Xuân là hai cơ sở bán công thuộc quản lý của
Bệnh viện Mắt Trung ương. Bệnh viện đang trong giai đoạn cải tạo nâng cấp, thiếu thốn mặt bằng nên phải thuê mặt
bằng hai cơ sở trên để khám chữa bệnh. Các phòng khám tư nhân khác tại phố Bùi Thị Xuân, phố Trần Nhân Tông,
phố Bà Triệu đều không trực thuộc Bệnh viện mắt Trung ương.
* Con em 6 tháng mà hay dụi mắt lắm. Hồi 2 tháng cháu hay chảy nước mắt đi khám bác sĩ bảo VKM cho nhỏ
không?. Con tôi rất thích xem ti vi, nhất là lúc cháu ăn, có lúc cháu còn đòi đứng sát vào màn hình ti vi như vậy có hại
nhiều không thưa bác sĩ? (MT, Thanh Xuân, Hà Nội)
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Qua mô tả sơ bộ như của bạn, thì có thể chỉ là một nốt ruồi trên kết mạc. Nốt ruồi này là
lành tính không có gì đáng ngại. Tuy nhiên, việc khám mắt toàn diện là rất cần thiết để khẳng định chắc chắn. Còn nếu
con bạn thích xem tivi nhất là lúc ăn đặc biệt còn đòi đứng sát vào màn hình tivi là không tốt, không những cho mắt
mà cho cả quá trình tiêu hoá của trẻ. Vì vậy không nên chiều theo ý trẻ đứng gần xem tivi nhất là lúc cho trẻ ăn.
* Con gái tôi (7 tuổi) thường có rất nhiều rỉ mắt vào lúc sáng sớm, khi mới ngủ dậy. Cháu nói không thấy đau mắt,
nhìn vẫn rõ. Xin BS chỉ giúp, như vậy có cần đi khám không? Nên khám ở đâu hoặc nên nhỏ thuốc gì cho cháu? Xin
cảm ơn BS. (Lê Minh Loan, 35 tuổi, 31 Hai Bà Trưng, Hà Nội)
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Cháu có nhiều gỉ mắt vào buổi sáng nhưng vẫn nhìn rõ, không có biểu hiện đau nhức mắt,
như vậy khả năng cháu chỉ bị viêm kết mạc thông thường. Tuy nhiên, chị cần đưa cháu đến khám bác sĩ chuyên khoa
mắt để xác định đúng bệnh không nên tự ý tra thuốc.
* Bác sĩ ơi, bé nhà em được 14 tháng tuổi, dạo này cháu xem ti vi cứ nheo mắt để nhìn. Bác sĩ tư vấn xem có phải là
cháu bị cận không?. Bác sĩ cho em xin địa chỉ để cháu có thể đến kiểm tra mắt nữa ạ. Cảm ơn bác sĩ nhiều
Phương Anh, 28 tuổi, 180 Lò Đúc)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Cháu 14 tháng xem tivi bị nheo mắt cũng có thể là biểu hiện của mắt bị cận thị nhưng cũng có
thể là bình thường. Chị nên đưa cháu đến bác sĩ chuyên khoa khám để xác định chắc chắn. Ở Hà Nội, chị có thể đến
Viện mắt Trung ương hoặc Viện mắt Hà Nội để khám.
* Thưa bác sĩ, trên mí mắt bé nhà tôi (20 tháng) có những con như rận bám chặt, trước đó bé bị những con này bám
trên đầu sau đó xuống mắt. Tôi không biết nguyên nhân lây bệnh từ đâu ra vì gia đình tôi vệ sinh rất sạch sẽ, không
nuôi chó mèo. Bác sĩ cho tôi hỏi con vật này là gì? Nguồn gốc lây bệnh? Có gây hại gì tới mắt bé hay không? Rất cám
ơn bác sĩ. (Phạm Phương Mai, 29 tuổi, 104/A7 Lê Đức Thọ, Gò Vấp)
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Hiện tượng rận bám ở mắt có thể do từ các súc vật nuôi trong nhà truyền sang. Tuy nhiên,
cũng có thể là loài rận bẹn (là loại rận từ bộ phận sinh dục của bố mẹ chuyển sang sang qua tiếp xúc). Để khẳng định
rõ ràng, bạn nên đưa con đến khám ở cơ sở chuyên khoa mắt để có kết luận chắc chắn của bác sĩ. Những con rận bám
trên mắt sẽ gây ra viêm mi mắt, cần thiết phải điều trị. Chủ yếu là vệ sinh mắt bằng cách rửa nước ấm và dùng thuốc
điều trị theo đơn của bác sĩ. Tuy nhiên, chị cũng cần chú ý vệ sinh chăn màn, giường chiếu, các đồ dùng sinh hoạt kể
cả bố mẹ.
* Con trai tôi 3 tuổi và bị viêm kết mạc có giả mạc hơn 1 tháng. Tôi muốn hỏi việc dùng trong thời gian lâu như vậy
các loại thuốc nhỏ mắt Tobrin, Tobrex, Tobradex có tác hại gì không? Trong các loại trên, loại nào chỉ nên dùng
- Bác sĩ Đỗ Quang Ngọc: Quặm bẩm sinh ở trẻ có thể đỡ hoặc hết khi trẻ lớn. Nếu khi trẻ ngoài 3 tuổi mà vẫn mắt
vẫn bị quặm thì có thể bé sẽ phải phẫu thuật. Con bạn mới 2 tháng tuổi đã bị quặm bẩm sinh chưa cần thiết phải mổ,
chỉ cần vệ sinh mắt và day mi mắt theo hướng dẫn của bác sĩ. Bạn không nên tra thuốc Tobrex thường xuyên dễ gây
hiện tượng “nhờn kháng sinh”. Bạn chỉ cần tra và rửa bằng nước muối sinh lý 0,9% là được. Tuy nhiên, bạn cũng cần
đưa cháu đi khám bác sĩ để quyết định cháu có phải mổ hay không và thời điểm mổ thích hợp nhất.
* Tôi có một cháu trai 5 tháng tuổi, bé sinh non 33 tuần và cân nặng 2 kg, BS Bệnh viện Từ Dũ ghi đi khám mắt ROP
tại Bệnh viện mắt thành phố Hồ Chí Minh (Saint Pon) cách nhau 2 tuần/1 lần và sắp tới là cách 3 tháng. Bác sĩ không
cho bé thuốc gì cả và cứ khám mắt bé. Tôi hỏi BS sao cứ phải đi khám mà lại không có thuốc, tôi hỏi con tôi có phải
bị ROP không? BS bảo nếu bị ROP là hai con mắt bị hư luôn, nhưng tôi trông con tôi nó có vẻ không sao cả, ngoại
trừ mắt trái cứ chảy gỉ xanh mãi dính bết mắt do cháu bị viêm tuyến lệ đã 5 tháng nay, dù nhà vẫn thỉnh thoảng day gỉ
cho cháu. Xin cho hỏi Bác sĩ cháu bé như thế là sao mà vẫn phải đi khám BS để theo dõi. Mắt bé như thế có ảnh
hưởng đến thị lực không, vì cháu thích ngó xem tivi lắm, dù tôi biết bé nhỏ dưới 2 tuổi không nên cho xem tivi thường
xuyên (Thanh Nhung, 34tuổi, 022 lô D C/C Ấn Quang, Q.10, TP.HCM)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Bệnh võng mạc trẻ đẻ non (ROP) là một tình trạng bệnh lý của mắt thường gặp ở những trẻ đẻ
non, nhẹ cân (< 1,6 kg). Mạch máu võng mạc ở mắt là phần cuối cùng phát triển hoàn thiện cho đến khi thai nhi đủ
tháng, nhưng ở nhiều đứa trẻ đẻ non những mạch máu này không được phát triển hoàn thiện, sự phát triển bất thường
này có thể dẫn đến những tổn hại của võng mạc và ảnh hưởng đến thị giác của trẻ. Nếu bệnh không được phát hiện và
điều trị kịp thời thì sẽ có nguy cơ mù vĩnh viễn cả hai mắt. Nếu lần khám thứ 1 chưa thấy bệnh hoặc bệnh ở giai đoạn
nhẹ thì cháu sẽ được khám lại sau 2 tuần cho tới khi cháu bé được 40 - 42 tuần tuổi, hoặc tới khi mạch máu ở võng
mạc phát triển một cách đầy đủ. Nếu khám thấy bệnh ở giai đoạn nặng hơn thì cháu sẽ được khám lại trong vòng 1
tuần để khi có chỉ định điều trị sẽ được điều trị ngay. Tuy nhiên, cháu đã 5 tháng tuổi thì có thể khẳng định là cháu
không còn bị bệnh ROP nữa. Còn hiện tại cháu bị chảy gỉ xanh dính bết mắt thì có khả năng cháu bị tắc lệ đạo bẩm
sinh và bị viêm kết mạc. Tắc lệ đạo bẩm sinh ở trẻ có thể tự khỏi trong năm đầu. Tuy nhiên với tình trạng viêm kéo dài
như vậy, đã điều trị nội khoa không đỡ thì cần thiết phải thông lệ đạo. Còn việc thích cháu thích xem tivi chứng tỏ là
mắt cháu nhìn được và không bị bệnh ROP, còn việc xem tivi thường xuyên cũng không tốt.
* Chào bác sĩ, con gái tôi được 3 tuổi. Cách đây mấy tháng tôi để ý thấy con tôi hay nheo nheo mắt khi xem tivi, và có
khi nghiêng nghiêng nữa. Tôi nghĩ bé bị cận do di truyền từ mẹ nên đã cho đi khám ở cửa hàng kính mắt gần Bộ Y tế -
Giảng Võ. Nhưng họ nói bé chưa biết chữ phải vào viện mắt. Tôi tự điều chỉnh bằng cách giảm giờ xem tivi của con
thấy cũng đỡ nhiều nhưng không hết hẳn. Tôi muốn cho bé đi khám để biết có phải đó là hiện tượng cận thị không. Xin
bác sĩ cho biết với các bé chưa biết chữ thì bác sĩ làm thế nào để chẩn đoán chính xác. Rất mong nhận được tư vấn
nếu bị hiếng cần đi khám BS mắt để có chuẩn đoán và điều trị thích hợp.
* Bé nhà tôi được hơn 10 tháng rồi. Bé thường rất hay dụi mắt, mắt hay có gỉ. Tôi phân vân không biết có nên nhỏ
thuốc muối hàng ngày cho bé không và nhỏ thường xuyên thì có hại không? (mẹ bé Khôi) Tôi lau mắt hằng ngày cho
con bằng nước muối loãng thì có ổn không? Bé nhà tôi hay dụi mắt lắm, tôi sợ tay bẩn làm đau mắt nên cứ lau bằng
nước muối để đề phòng (mẹ bé Vũ Nhật Minh)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Cháu hay bị dụi mắt và mắt có gỉ là bị viêm kết mạc nên cần đưa cháu đến khám và điều trị
bác sĩ. Tuy nhiên chị cũng có thể nhỏ nước muối sinh lý hàng ngày và thường xuyên cho cháu mà không có hại gì. Chị
không nên tự ý pha nước muối mà mua loại nước muối sinh lý 9 phần nghìn vì nếu pha không đúng sẽ gây ngứa và đỏ
mắt.
* Con gái tôi được 33 tháng, hiện đang điều trị Hen bằng khí dung Pulmicort, gần đây tôi thấy cháu hay chớp mắt, cứ
vài giây chớp một lần, giống như người lớn khi bị lông mi rụng vào mắt (nhưng tôi xem thì không thấy lông mi rụng),
cháu chỉ chớp mắt, không kêu ngứa hay đau, nhưng mọi khi thì không có biểu hiện như thế. Và mắt của cháu hình như
hơi sụp mi nhẹ, chỉ hơi hơi thôi. Vậy khả năng là bị sao hả bác sĩ? Nếu cần nên đi khám ở đâu ạ? Liệu có phải cháu bị
nấm ở trong mắt do dùng Pulmicort lâu dài không? (Linh)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Con gái bạn bị hen, trên lý thuyết cháu có thể bị viêm bờ mi- kết mạc do dị ứng. Mặt khác
cháu có dùng thuốc xịt kéo dài- có chất ức chế miễn dịch, vì vậy có thể gây ra chứng khô mắt hoặc các viêm nhiễm
trên toàn thân và tại mắt. Bạn nên đưa cháu đi khám chuyên khoa mắt.
* Bé nhà tôi được 2 tuổi rồi cũng có hiện tượng lác trong hai nhãn cầu chụm vào gần nhau khi tập trung nhìn vào một
vật nhưng bé vẫn đánh nhãn cầu theo hướng nhìn rất nhanh. Hồi bé được 7 tháng tôi cho bé lên viện mắt khám thì bác
sĩ nói không phải bị lác mà là hiện tượng bẹt mi. Gần đây tôi có bà bác sĩ chuyên khoa mắt đã nghỉ hưu là người quen
thỉnh thoảng khám cho cháu cũng nói vậy. Theo bác sĩ đây là hiện tượng gì. Tôi có cần phải đưa con đi khám nữa
không. (mẹ cháu Tạ Thuý Quỳnh)
- BS Đỗ Quang Ngọc: Bẹt mi là hiện tượng hay gặp ở trẻ, dễ gây nhầm với lác trong. Nếu cháu đã được khám ở
chuyên khoa Mắt, chỉ bị bẹt mi đơn thuần mà không có bệnh lý gì khác thì không có gì đáng lo ngại cả. Tuy nhiên
cũng cần lưu ý là nếu bị bẹt mi thường hay có tật khúc xạ đi kèm. Nếu sau này bẹt mi ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ
thì có thể làm phẫu thuật thẩm mỹ cho cháu
**********************************************************************************************
on gái em đi khám bác sĩ tại Đà Nẵng thì được chuẩn đoán là mắt trái của cháu yếu hơn mắt phải do bị lác, nên khi
nhìn xa cần điều tiết thì cháu chỉ sử dụng mắt phải. Bác sĩ tại Đà Nẵng tư vấn theo dõi và mổ, hiện tại cháu mới được
40 tháng tuổi. Vậy cho em hỏi, nếu mổ thì có ảnh hưởng gì không nếu cháu ở tuổi này. Và có cần thiết phải mổ
PGS. TS. BS Phạm Thị Khánh Vân: bản thân mắt bị cận đã yếu hơn mắt bình thường. Vì vậy khi tập trung nhìn
lâu dễ bị mỏi mắt, thậm chí có thể đau nhức mắt và đau đầu. Bạn cần phải tuân thủ chế độ nghỉ ngơi, luyện tập giữa
giờ trong lúc làm việc. Cách một tiếng thì bạn nên nhắm mắt lại, dùng hai tay massage lên mắt và xung quanh mắt
trong khoảng 5 phút. Ngoài ra, bạn có thể uống một số thuốc bổ mắt như Tobicom, viên gấc…
Mắt tôi hiện đang dùng kính lão 1,2 diop. Vậy khoảng bao lâu sẽ tăng số và làm thế nào để biết khi mắt tăng số
(nguyen tien hung, 56 tuổi, Nam, ba dinh-hanoi)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh (phải) đang tham gia trả lời trực tuyến tại VOVNews
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Mức độ tăng kính lão không giống nhau ở mọi người và không theo quy luật nhất định.
Khi tuổi càng cao thì kính càng tăng. Có thể khám định kỳ 3-6 tháng/lần để phát hiện sự thay đổi số kính hoặc khi
nào bác đọc báo, đọc sách thấy khó khăn và lệch dòng thì nên đi thử kính.
Mắt em thường nhìn xa không thấy, có phải em bị cận không?(Nguyen Thi Thu Ly, 23 tuổi, Nữ, Phú Vang, Thừa
Thiên Huế)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Đúng. Cận thị là tật khúc xạ của mắt, thị lực giảm khi nhìn xa.
Xin chào Bác sĩ. Bác sĩ cho em hỏi một câu về bệnh mắt của em. Em bị cận đã lâu và hiện tại là 2 độ (cả 2 mắt).
Công việc là ngồi máy tính suốt 8 tiếng một ngày nên mắt rất mỏi mà không dám tra thuốc gì. Hiện giờ mắt trái em
có những đốm đen nhờ nhờ như một cái màng che. Nhìn ra chỗ sáng thì thấy càng rõ những đốm đen và nó cứ nhảy
theo khi mắt mình di chuyển hướng nhìn. Em có đi khám thì bác sĩ nói em bị hiện tượng ruồi bay không sao rồi cho
thuốc về tra cách đây 1 năm rồi. Giờ em thấy nó ngày càng xuất hiện nhiều, buổi tối tắt đèn thì thấy mắt như bị lóa
nên rất sợ mình bị đục thủy tinh thể hay cườm. Rất mong lời giải đáp của bác sĩ. Em chân thành cảm ơn
29 tuổi, Nữ, [email protected])
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Cận thị 2 diop ở người trẻ và làm việc với máy tính 8 giờ/ngày sẽ gây hiện tượng mắt
mệt mỏi. Do đó, bạn có thể thấy các triệu chứng như: Hoa mắt, nhìn đốm mờ. Hiện tượng này, bạn có thể khắc phục
bằng cách thư giãn mắt giữa thời gian làm việc khoảng 1-2 phút, bằng cách phóng tầm mắt ra xa và massage mi mắt.
Còn triệu chứng đốm đen do đục thuỷ tinh thể như bạn mô tả không thấy ở người trẻ tuổi mà chỉ thấy ở những người
trên 60 tuổi.
Em bị lên mụn thịt ở mí mắt (có người bảo là lên lẹo). Đi khám bác sỹ chỉ định đốt bằng laser, những người đã mắc
phải bệnh này thì khuyên nên chữa bằng mẹo, còn đốt một thời gian sau sẽ lên lại. Xin hỏi bác sỹ em phải làm cách
nào hiệu quả. Xin cảm ơn bác sỹ! - (bùi ngọc hưng, 32 tuổi, Nam, Đà Nẵng)
PGS. TS. BS Phạm Thị Khánh Vân: Mụn thịt và lẹo ở mắt là hai bệnh khác nhau. Nếu bị mụn (có thể gọi là hạt
cơm) thì chỉ định điều trị bằng laser là đúng đắn. Nếu bị lên lẹo thì ở giai đoạn đầu khi chưa làm mủ thì có thể điều
Đặc biệt là triệu chứng này tái đi tái lại nhiều lần.
Cách đây khoảng 15 năm, tôi bị đau mắt đỏ, do chủ quan không chữa (một thời gian sau thấy mắt tự khỏi) dẫn đến cả
2 mắt bị quặm, vì vậy tôi thường xuyên phải nhổ quặm mi. Vậy bác sỹ có thể cho tôi biết cách chữa quặm mi hiệu
quả nhất mà không mất nhiều thời gian (do đặc thù công việc). Tôi xin chân thành cảm ơn.
Nữ, Bắc Kạn)
PGS. TS. BS Phạm Thị Khánh Vân: Khi đã được chẩn đoán là quặm, chỉ định duy nhất là mổ. Vì nếu không mổ thì
lông quặm sẽ chạm vào giác mạc và có thể dẫn đến viêm loét giác mạc, ảnh hưởng trầm trọng đến thị lực.
Bạn nên đến khám bác sĩ để có chỉ định điều trị càng sớm càng tốt. Thời gian điều trị cũng không quá lâu, trong
khoảng 1 tuần là mắt bình phục.
Xin bác sĩ cho cháu biết, hiện nay đã có loại thuốc nào để điều trị bệnh đục thuỷ tinh thể hay chưa ạ? Để tránh bị
bệnh này thì phải bảo vệ mắt của mình như thế nào ạ? (Le Hong Van, 26 tuổi, Nữ, Ninh Bình)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Không có loại thuốc nào điều trị đục thuỷ tinh thể. Chỉ có thể điều trị bằng phẫu thuật
thay thuỷ tinh thể nhân tạo.
Mắt trái của em bị mờ từ nhỏ, khi em nhìn chăm chú một cái gì đó thì con ngươi bị lệch vào trong, người ta hay gọi
là mắt bị lé. Xin hỏi bác sĩ liệu có thể chữa được mắt của em sáng bình thường như mắt phải không ạ?
huyen trang, 22 tuổi, Nữ , thanh xuan bac-ha noi)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Bệnh của bạn, trong y học gọi là lác. Bệnh này nên được phát hiện và chữa từ
khi còn nhỏ. Ở tuổi bạn, có thể chỉnh lại lác để giải quyết vấn đề thẩm mỹ chứ hoàn toàn không giải quyết được vấn
đề thị lực.
Cháu chào bác sĩ. Mắt của cháu hay bị lông mi quặm (lông mi mọc ngược vào trong mắt) rất khó chịu. Mỗi lần bị
như vậy cháu chỉ biết nhờ người thân lấy nhíp nhổ chiếc lông đó đi. Vậy có cách nào giúp cháu không bao giờ phải
gặp lại tình trạng này nữa hay không ạ? Cháu cảm ơn bác sĩ rất nhiều! - (Mai Hong Ha, 25 tuổi, Nam, Bắc Giang)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Khi bạn có lông quặm, việc loại bỏ những lông quặm chỉ là biện pháp tạm thời. Bạn
nên đi khám nếu mức độ quặm, số lông quặm nhiều thì phải phẫu thuật. Nếu để lâu có thể sẽ gây biến chứng viêm
loét giác mạc.
Thưa bác sĩ, tôi năm nay 17 tuổi đang học lớp 11 tại Hà Nội, sang năm tôi muốn thi tuyển phi công, nhưng mắt trái
của tôi lại bị cận vừa thôi, mắt phải bình thường. Tôi muốn mổ mắt trái bị cận, như vậy có mổ được không và mổ rồi
lâu dài có tái phát hay ảnh hưởng gì không? Tôi có làm phi công được không? Xin cám ơn bác sĩ.(Lưu Tuấn Hưng,
17 tuổi, Nam, Hà Nội)
Ths.BS Vũ Thị Tuệ Khanh: Nếu bạn bị cận một mắt là một trong nhiều chỉ định của phương pháp mổ cận thị bằng
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Triệu chứng trên có thể do bạn ngồi làm việc trước màn hình trong thời gian
dài. Để khắc phục tình trạng này, bạn nên để mắt nghỉ ngơi sau 1-1,5 giờ làm việc. Và bạn cần “tập thể dục” cho mắt
bằng cách nhắm mắt và massage mắt và vùng xung quanh mắt khoảng 5 phút.
Bạn có thể tra thuốc Computer eye drops để bảo vệ mắt.
Lời đầu tiên cho tôi xin được gửi lời chào chúc sức khoẻ tời Bác sĩ Phạm Khánh Vân. Sau đây tôi có câu hỏi xin
được nhờ bác sĩ giải đáp giúp. Tôi có cậu con trai tên là Trần Duy Phúc, năm nay 11 tuổi. Thể trạng của cháu phát
triển rất tốt, hầu như không gặp vấn đề gì về sức khoẻ. Năm cháu lên 3 tuổi, gia đình thấy 2 mắt của cháu hơi có màu
đỏ. Sau đó gia đình đưa cháu đi khám tại trạm xá xã. Theo chuẩn đoán ban đầu của trạm trưởng trạm xá thì cháu bị
đau mắt và kê thuốc cho gia đình về nhỏ (thuốc nhỏ mắt dành cho trẻ em). Sau khi nhỏ được 2 ngày thì mắt cháu bớt
đỏ và trở lại bình thường sau vài ngày sau. Tuy nhiên, khoảng 6 tháng sau, mắt cháu lại bị đỏ như lần trước và cộng
thêm nước rỉ màu vàng. Lo sợ mắt cháu bị ảnh hưởng khi lớn lên, gia đình tôi đưa cháu lên Bệnh viện Mắt TW khám
và cũng được chẩn đoán là đau mắt rồi kê đơn thuốc mua về nhỏ. Lần này cũng giống như lần trước sau khi nhỏ
thuốc do Bệnh viện Mắt TW hướng dẫn cũng chỉ được khoảng 5 tháng mắt lại đỏ trở lại. Quá sốt ruột, gia đình có
đưa cháu đi khám tại các cơ sở Mắt tốt nhất tại Hà Nội. Điểm cuối cùng khám tại Bệnh viện Bạch Mai. Tại đây, các
bác sĩ tiến hành các xét nghiệm (thử máu, thử phản ứng ) sau đó đưa ra kết luận bi "Dị ứng mùa xuân". Kèm theo
đó là phác đồ điều trị, thuốc nhỏ và tiêm vaccine. Cụ thể, ban đầu tiêm 2 mũi/tuần, sau đó 1 mũi/tuần và cứ thế giãn
dần đến bây giờ là 1 mũi/tháng. (lịch tiêm này đã được thực hiện 6 năm nay, từ khi có kết quả tại bệnh viện Bạch
Mai. Vấn đề đặt ra, đã khám nhiều nơi và điểm dừng chân cuối cùng tại Bệnh viện Bạch Mai từ năm 2005 nhưng cho
đến nay 2 mắt của cháu vẫn đỏ, kèm theo đó là nước màu vàng chảy ra có mùi tanh. Xin hỏi bác sĩ Vân đưa ra lời
khuyên giúp gia đình có phương án chữa cho cháu hiệu quả nhất. Cách đây 1 tuần (tức ngày 20/3) do mắt cháu bị đỏ
cộng với nhiều rỉ, nước màu vàng chảy ra. Gia đình có đưa lên khám tại Bệnh viện Mắt TW, kèm theo là đơn thuốc
nhỏ mắt: lọ Alegysal và lọ Efmoline. Xin chân thành cảm ơn bác sĩ và chúc Bác sĩ mạnh khoẻ! Người viết câu hỏi.
Trần Thị Nụ, Mẹ cháu Phúc. Điện thoại: 01666251257 - (Trần Thị Nụ , 37 tuổi, Nữ, Trực Cát - Trực Ninh - Nam
Định )
PGS. TS. BS Phạm Thị Khánh Vân: Bệnh dị ứng thì không thể điều trị dứt điểm được. Tuy nhiên, khi bệnh có
những đợt kịch phát thì cần phải được điều trị vì nếu không điều trị thì bệnh có thể gây biến chứng lên trên giác mạc
và ảnh hưởng đến thị lực.
Cháu chào bác Vân và chương trình. Bác ơi, cho cháu hỏi chút nhé. Không hiểu sao khi cháu đi ngủ bác ạ,nước mắt
cháu cứ chảy ra thì mới ngủ được. Nếu cháu nằm nghiêng thì nước mắt 2 bên chảy vào nhau làm rát mắt lắm bác à.
Cháu cũng tìm hiểu và biết bệnh của cháu là tắc tuyến lệ phải không bác. Nhưng cháu vẫn còn phân vân về việc dùng
Ở đây có thể là đục bao sau hay đục dịch kính hoặc tổn thương đáy mắt. Vì vậy, bạn nên đến khám bác sĩ chuyên
khoa để chẩn đoán và điều trị.
Ở đuôi mắt của cháu nó hiện những nốt trắng lên, nó cứ lặn rồi lại mọc lên. Bác sĩ có thể chỉ cho cháu cách làm như
thế nào cho nó lặn không mọc nữa được không ạ? Cháu xin cảm ơn bác sĩ ạ. (Ưng Thị Kim Ngân, 20 tuổi, Nữ, Bắc
Ninh)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Bạn có thể bị viêm tuyến bờ mi. Trong trường hợp này cần có liệu trình điều trị
khá lâu dài thì mới có thể khắc phục được.
Tôi bị chấn thương về mắt, đã mổ khắc phục chấn thương, treo thủy tinh thể đến nay được hơn 6 tháng. Thị lực nay
đã ổn định. Tuy nhiên, mắt tôi vẫn hơi đỏ như bị đau mắt nhẹ. Thỉnh thoảng khi thời tiết thay đổi có hiện tượng khô
và rát trong mắt. Xin hỏi bác sĩ, như vậy có phải là đau mắt không và có gì bất thường không?
Nữ, Hà Nội)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Thường thì sau phẫu thuật, bệnh nhân nên đi khám định kỳ. Nếu 6 tháng nay
mà bạn chưa đi khám lại thì nên đến tái khám. Những hiện tượng bạn nêu chưa đủ để kết luận là bạn có bị đau mắt
hay không.
Ông xã em vì đi công tác không biết mình bị rách võng mạc nên khi vào đến bệnh viện mắt đã bị bong võng mạc,
phải tiến hành mổ. Anh mổ đã được 1 tháng thị lực đang phục hồi, nhưng chưa thấy rõ, có thể đếm các ngón tay của
em ở vị trí 5m. Xin bác sĩ tư vấn cho lời khuyên chăm sóc mắt sau này, ngoài việc ăn uống hợp lý, bổ sung vitamin
C, A, rau xanh, trái cây, ngủ đủ giấc, thì anh không nên mang vác nặng khoảng tầm bao nhiêu kg, có ẵm con được
không (vì con còn nhỏ), 30/4/2011 có đi công tác bằng máy bay đi Quy Nhơn khoảng 2 tiếng được không (sau khi
mổ 2 tháng), vì em nghe nói máy bay gây hại đến võng mạc. KHi đi khám mắt định kỳ thì nhãn áp hơi cao so với
bình thường, có lẽ bị biến chứng sau khi mổ, liệu có quá nguy hiểm không, sau này anh có tiếp tục sử dụng máy tính
không, khoảng 6h/ngày được không. Mắt đang phục hồi, nhưng không biết liệu sau này võng mạc đã bong có tái
phát thường xuyên lắm không, vài tháng 1 lần không,vì em biết có người 1 năm phải mổ 9 lần, mắt ông xã em mổ
bằng phương pháp Dán võng mạc bằng khí. Ca mổ tiến hành 1 giờ đồng hồ. Xin bác sẽ tư vấn giúp em, chân thành
cảm ơn (quynhthy, 31 tuổi, Nữ, quận Tân Phú, TP.HCM)
PGS.TS.BS Phạm Thị Khánh Vân: Bong võng mạc và kèm theo rách là bệnh rất nguy hiểm. Sau khi được phẫu
thuật thì nên đi khám định kỳ đúng theo hẹn của bác sĩ. Tất cả cách chăm sóc, ăn uống, vận động như bạn nói là rất
đúng, không nên mang vác nặng hoặc thay đổi một cách đột ngột, cũng không nên để mắt làm việc nhiều trong thời
gian ít nhất từ 3-6 tháng.