Phần một
LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Chương I
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
Ngày soạn: 01/01/2011 Ngày giảng:
8A
:
03/01/2011
8B:
03/01/2011
8C:
03/01/2011
Tiết 1. Bài 1.
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức:
Giúp biết được:
- Công cuộc khội phục kinh tế của Liên Xô sau chiến tranh (1945 – 1950).
- Những thành tựu xây dựng xã hội chủ nghĩa.
2. Rèn luyện kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích và nhận định các sự kiện, các vấn đề lịch sử.
3. Giáo dục:
- Khẳng định những thành tựu có ý nghĩa to lớn có ý nghĩa ls của công cuộc xây
dựng xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô.
- Mặc dù ngày nay, tình hình đã thay đổi và không tránh khỏi những lúc bị gián đoạn
tạm thời, mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa nước ta và Liên bang Nga, những
nước cộng hoà thuộc Liên Xô trước đây vẫn được duy trì và gần đây đã có những bước
phát triển mới. Cần trân trọng mối quan hệ truyền thống quý báu đó, nhằm tăng cường

Thế chiến II đã tàn phá đất nước Liên Xô như thế nào?
HS
Hơn 27 triệu người chết, 1710 thành phố, hơn 70.000 làng
mạc, gần 32.000 nhà máy, xí nghiệp và 65.000 km đường sắt
bị tàn phá. Riêng lãnh thổ đất nước thuộc phần châu Âu hầu
như hoang tàn, đổ nát.
Hỏi
Qua đây em có nhận xét gì về sự thiệt hại của Liên Xô
trong thế chiến II?
- Đất nước bị tàn phá nặng nề.
GV
Chiến tranh đã làm cho nền kinh tế Liên Xô phát triển chậm
lại tới 10 năm.
Trong khi đó, bước ra khỏi cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai,
Mĩ thu được 114 tỉ USD lợi nhuận, trở thành nước tư bản giàu
nhất thế giơi.
Hỏi
Trước tình hình đó Đảng và Nhà nước Xô viết đã làm gì?
- Đảng và nhà nước Liên Xô đã
ra kế hoạch khôi phục kinh tế.
GV
Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô đựơc bắt
đầu từ năm 1925, công cuộc này đựơc thực hiện qua các kế
hoạch 5 năm (kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1928 – 1932); kế
hoạch 5 năm lần thứ 2 (1933 – 1937) đều hoàn thành trước
thời hạn và đạt được những thành tựu to lớn; từ năm 1937,
Liên Xô tiếp tục thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ tư. Tháng 6
– 1941, phát xít Đức tấn công Liên Xô, nhân dân Liên Xô
buộc phải ngưng công cuộc xây dựng đất nước để tiến hành
cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại của mình. Sau khi chiến tranh

HS
Phá vỡ thế độc quyền về bom nguyên tử của đế quốc Mỹ.
Khẳng định sự nỗ lực vượt bậc về khoa học kỹ thuật của Liên
Xô nói riêng và cũng là của hệ thống xã hội chủ nghĩa nói
chung.
Hỏi
Qua đây em có nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng KTcủa
liên sô trong thời kỳ khôi phục kinh tế?
HS
Tăng trưởng nhanh chóng.
Hỏi
Nguyên nhân của sự phát triển này là gì?
HS
- Do có sự thống nhất về tu tưởng chính trị của xã hôi Liên
Xô, tinh thần tự lập, tự cường tinh thần chịu đựng gian khổ,
lao động cần cù, quyên mình của nhân dân Liên Xô.
2/ Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở
vật chất kỹ thuật của CNXH (từ 1950
đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX)
(22’)
Hỏi
Em hiểu thế nào là xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của
CNXH?
HS
Một nền sản xuất cơ khí với công nghiệp hiện đại, khoa học –
kĩ thuật tiên tiến và đây chỉ là việc tiếp tục xây dựng cơ sở vật
chất kĩ thuật của CNXH mà các em đã được học (vào năm
1939 ở lớp 8).
Hỏi
Liên Xô xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trong hoàn cảnh

bình quân hàng năm tăng 9,6%. Trở thành cường quốc công
nghiệp đứng thứ hai sau Mĩ, chiếm khoảng 20% sản lượng
công nghiệp của thế giới.
- Khoa học – kĩ thuật phát triển mạnh mẽ và gặt hái được
những thành công vang dội: năm 1957, là nước đầu tiên phóng
thành công vệ tinh nhân tạo vào vũ trụ, là nước đầu tiên trên
thế giói về những chuyến bay dài ngày trong vũ trụ
GV
Tóm lược lại những thành tựu về kinh tế và khoa học – kĩ
thuật của Liên Xô từ 1959 – 1970:
- Kết quả: Liên Xô đạt được
nhiều thành tưu to lớn: trở
thành cường quốc công
nghiệp, đứng thứ hai sau Mĩ;
là nước mở đầu kỉ nguyên
chinh phục vũ trụ của con
người.
GV
Qua sách báo, và quan sát vào sách giáo khoa, em nào có thể
giới thiệu vài nét sơ lược về vệ tinh đầu tiên Liên Xô phóng
lên khoảng không vũ trụ.
HS
Giới thiệu.
GV
Treo tranh vệ tinh nhân tạo Sputnik và giới thiệu:
Sputnik có nghĩa là "bạn đồng hành". Nhân loại thực sự bị
chấn động khi hay tin ngày 4.10.1957, các nhà khoa học Liên
Xô đã phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của trái đất.
Sputnik đã được phóng đi từ Kazakhstan. Vệ tinh nhân tạo
đầu tiên của loài người chỉ có kích cỡ bằng một quả bóng rổ,

VH’; GD - ĐT…
Hỏi
Chính sách đối ngoại của Liên Xô trong thời kỳ này là gì?
- Chủ trương duy trì hoà bình
thế giới, quan hệ hữu nghị với
các nước và ủng hộ cuộc đấu
tranh giải phóng của các dân
tộc.
Hỏi
Lấy 1 số ví dụ về sự giúp đỡ của Liên Xô đối với các nước
trên thế giới trong đó có Việt Nam?
HS
- Đào tạo nhân lực…
- Vũ khí, đạn dược, lương thực…
-VD các công trình lớn: Thuỷ điện Hoà Bình, Lăng Bác…
Hỏi
Những thành tựu về kinh tế, khoa học – kĩ thuật và ngoại
giao mà Liên Xô đạt được có ý nghĩa gì?
HS
Uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô
được đề cao. Liên Xô trở thành chỗ dựa cho
hoà bình thế giới.
GV
Sơ kết bài học:
Những thànhtựu của nhân dân Liên Xô trong việc khôi
phục kinh tế và công cuộc tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ
thuật của CNXH là rất to lớn, không thể phủ nhận được. Nhờ
những thnàh tựu đó mà Liên Xô là trụ cộtt của các nước
XHCN là thành trì của hoà bình, là chỗ dựa cho phong trào
thế giới.