Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
GIÁO ÁN
Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ Tiết: 30
Giảng viên hướng dẫn: TS. Đặng Thị Dạ Thủy
Trường: Đại học sư phạm Huế
Bài 30: TRUYỀN TIN QUA XINÁP
( Sinh học 11 CB, trang 121)
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Phát biểu được khái niệm xináp.
- Mô tả được cấu tạo của xináp.
- Trình bày được quá trình truyền tin qua xináp.
2. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng quan sát và phân tích tranh, đoạn phim để tìm tòi phát hiện kiến
thức.
- Rèn luyện kỹ năng hoạt động nhóm và làm việc độc lập với SGK.
3. Thái độ
- Vận dụng các kiến thức về quá trình truyền tin qua xináp để giải thích về cơ chế tác
dụng của “thuốc an thần”, uống café, hút thuốc lá và nguyên nhân của một số bệnh như:
bệnh tâm thần phân liệt, bệnh mất cảm giác…
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
1
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
II. Nội dung trọng tâm
- Quá trình truyền tin qua xináp.
III. Phương pháp dạy học
- Phương pháp quan sát tranh – tìm tòi.
- Phương pháp hỏi đáp – tìm tòi.
- Phương pháp tổ chức học sinh làm nhóm, làm việc độc lập SGK.
IV. Phương tiện dạy học
- Máy chiếu

đến cơ quan đáp ứng, nơi tiếp giáp
giữa TBTK với TBTK hoặc giữa
TBTK với TB cơ quan đáp ứng (TB
cơ, TB tuyến,…) được gọi là xináp.
Vậy xináp là gì?
GV nhận xét, kết luận
Vậy có bao nhiêu kiểu xináp?
GV chỉ có 3 loại xináp:
+ Xináp TK - TK: là diện tiếp xúc
giữa TBTK với TBTK.
+ Xináp TK - cơ: là diện tiếp xúc
HS lắng nghe và
quan sát tranh.
HS trả lời.
HS trả lời.
I. Khái niệm xináp
- Xináp là diện tiếp
xúc giữa TBTK với
TBTK, giữa TBTK
với cơ quan đáp ứng
(TB tuyến, TB
cơ…)
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
3
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
giữa TBTK với TB cơ.
+ Xináp TK - tuyến: là diện tiếp
xúc giữa TBTK với TB tuyến.
- Có 3 kiểu xináp:
+ Xináp TK - TK

bọc ngoài đầu mút đã phình to thành
cúc áo của mỗi nhánh phát đi từ sợi
trục của noron trước.
+ Màng sau xináp ngoài có các thụ
thể tiếp nhận CTGHH thì còn có
thêm các enzim phân hủy các
CTGHH.
+ Khe xináp: là khoảng cách giữa
màng trước và màng sau xináp. Khe
xináp thường rộng từ 150 A
0
đến
500 A
0
.
- Xinap có cấu tạo
gồm có 4 phần:
+ Chùy xinap: chứa
ty thể và các bóng
chứa chất trung gian
hóa học (CTGHH)
như axetincolin,
adrenalin,
dopamine,…
+ Màng trước xinap
+ Khe xinap
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
5
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
+ Màng sau xinap:

Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
6
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
bóng CTGHH) ?
+ CTGHH gắn vào thụ thể màng sau
xináp thì hiện tượng nào xảy ra?
- GV gọi nhóm 1 trình bày giai đoạn 1.
GV gọi nhóm khác nhận xét.
Vì sao ion Ca
2+
lại tràn vào trong chùy
xináp?
GV chính xác hóa nội dung giai đoạn
1.
GV gọi nhóm 2 trình bày giai đoạn 2.
GV gọi nhóm khác nhận xét.
GV chính xác hóa nội dung giai đoạn
2.
GV gọi nhóm 3 hoàn thành nội dung
giai đoạn 3.
GV gọi nhóm khác nhận xét.
Đại diện nhóm 1
trả lời
HS nhận xét
Do xung thần kinh
truyền đến làm
thay đổi tính thấm
của màng đối với
ion Ca
2+

đọng ở màng sau. Sau khi làm xuất
hiện XTK lan truyền ở màng sau thì
axetincolin được phân hủy thành axetat
và colin nhờ enzim
axetincolinesteraza. Axetat và colin sẽ
quay trở lại chùy xináp và tái tổng hợp
lại axetincolin chứa trong các bóng.
HS trả lời.
HS quan sát và trả
lời
HS Enzim
axetincolinesteraza
- Đáp án phiếu học
tập
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
8
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
Vậy tại sao thông tin truyền qua xináp
chỉ theo một chiều từ màng trước đến
màng sau ?
GV bổ sung : Ở phía màng sau ( sợi
nhánh của TBTK sau hoặc tế bào của
cơ quan đáp ứng) không có chất trung
gian hóa học để đi về phía màng trước.
Ở phía màng trước không có thụ thể
tiếp nhận các CTGHH.
GV : Hàm lượng chất TGHH của mỗi
loài có hàm lượng khác nhau
HS trả lời
Axetincolin được

Gv: Theo các em các chất TGHH có
trong chùy xináp ở mỗi người có hàm
lượng giống nhau không?
GV giải thích: Vì không giống nhau
nên khả năng tiếp nhận kích thích mỗi
người sẽ khác nhau. Những ai có hàm
lượng chất TGHH ở trong chùy xináp
nhiều sẽ thông minh vì truyền tải và xử
lý thông tin nhanh. Còn nếu hàm
lượng ít thi xử lý và truyền tải thông
tin chậm ví dụ như những người có
chứng bệnh tự kỷ, thiểu năng trí tuệ
GV chiếu hình 30.4 (Sơ đồ cung phản
xạ ở người) và hãy cho biết : Tại sao
trong một cung phản xạ XTK chỉ được
HS lắng nghe và
trả lời
HS quan sát và trả
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
10
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
truyền theo một chiều từ cơ quan thụ
cảm đến cơ quan đáp ứng ?
GV giải thích : Mặc dù trên sợi TK các
XTK được truyền theo hai chiều nhưng
trong một cung phản xạ thì các TBTK
hay giữa TBTK với TB cơ quan đáp
ứng liên hệ với nhau qua xináp, mà
xináp chỉ cho XTK truyền theo một
chiều.

GV : Khi uống thuốc giảm đau nhiều
sẽ gây ức chế hoạt động của các thụ
thể ở màng sau xináp, làm tăng nồng
độ enzim phân hủy axetincolin. Khi có
XTK truyền đến sẽ không được truyền
tiếp , Không có đáp ứng, có hại cho cơ
thể, đặc biệt là phản xạ tự vệ.
DIPTEREX – Thuốc diệt giun sán ký
sinh trong hệ tiêu hóa của lợn
Khi lợn uống thuốc vào sẽ ngấm vào
giun sán và phá hủy enzim colinsteraza
ở các xináp. Do đó sự phân giải
axetincolin không xảy ra. Axetincolin
sẽ tích tụ nhiều ở màng sau xináp gây
hưng phấn liên tục, cơ của giun sán sẽ
co liên tục làm chúng cứng đờ không
bảm vào niêm mạc ruột nên bị đẩy
HS chúng ta không
nên uống nhiều
thuốc giảm đau
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
12
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
theo phân ra ngoài.
V. Củng cố ( 2 phút 30 giây)
Câu 1: Nơi có các bóng chứa CTGHH đó là:
A. Chùy xináp
B. Dịch bào
C. Khe xináp
D. Ti thể

4. XTK truyền đến tận cùng mỗi sợi TK làm thay đổi tính thấm của màng đối với ion
Ca
2+
làm Ca
2+
vào chùy xináp.
5. Ca
2+
vào làm các bóng chứa axetincolin gắn vào màng trước và vỡ ra, giải phóng
axetin vào khe xináp.
Hãy chọn đáp án đúng nhất:
A. 2 – 3 - 5 B. 4 – 5 - 2 C. 4 - 3 - 1 D. 5 – 2 - 1
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
14
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
Họ và tên:………………
Nhóm:……………………
Lớp:……………………
PHIẾU HỌC TẬP (5 phút)
( Bài 30: Truyền tin qua xináp, mục III. Quá trình truyền tin qua xináp)
Xem phim quá trình truyền tin qua xináp kết hợp quan sát hình dưới đây và hoàn thành
bảng sau đây:
Bảng các giai đoạn truyền tin qua xináp
Các giai đoạn Diễn biến
1
2
Giảng viên: TS. Đặng Thị Dạ Thủy Sinh viên: Nguyễn Thị Thủ
15
Giáo án Bài 30: Truyền tin qua xináp Sinh học 11 cơ bản
3