GIÁO ÁN
BÀI 30. TRUYỀN TIN QUA XINAP
( Sinh học 11 – cơ bản)
GVHD: Nguyễn Thị Bích Hồng.
Sinh viên: Trần Đình Nam.
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Trình bày được khái niệm xinap.
- Mô tả được cấu tạo của xinap hóa học.
- Trình bày được quá trình truyền tin qua xinap, từ đó giải thích tại sao trong một
cung phản xạ, xung thần kinh chỉ truyền theo một chiều.
2. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng quan sát và phân tích tranh, phim.
- Phát triển kỹ năng tư duy và làm việc độc lập với SGK.
3. Thái độ
Vận dụng các kiến thức về quá trình truyền tin qua xinap và đặc điểm truyền xung
thần kinh trong cung phản xạ để làm cơ sở để giải thích về cơ chế tác dụng của
một số loại thuôc giảm đau, đồng thời có ý thức uống thuốc theo toa của bác sĩ.
II. Nội dung trọng tâm
Quá trình truyền tin qua xinap.
III. Phương pháp dạy học
- Phương pháp quan sát tranh - tìm tòi.
- Phương pháp hỏi đáp - tìm tòi.
- Phương pháp tổ chức học sinh làm việc độc lập với SGK.
IV. Phương tiện dạy học
- Máy chiếu.
- Hình. Các kiểu xinap
- Đoạn phim về quá trình truyền tin qua xinap.
- Đoạn phim về sự tái tổng hợp chất trung gian hóa học
- Hình: Thuốc giảm đâu Atropin sulfat
V. Tiến trình lên lớp

gian
Hoạt động của giáo viên
(GV)
Hoạt động của học
sinh (HS)
Nội dung bài học
Hoạt động 1: Khái niệm và cấu tạo của xinap
20’ Ta đi vào mục I: Khái niệm và
cấu tạo của xinap.
- GV chiếu slide 3 Các kiểu
xinap, yêu cầu HS quan sát.
GV giải thích tranh: Trong hệ
thần kinh các xung thần kinh
được truyền qua một chuỗi
các tế bào thần kinh (TBTK)
kế tiếp nhau cuối cùng đến tế
bào của cơ quan đáp ứng. Như
trên hình, xung thần kinh sẽ
truyền từ TBTK trước sang
TBTK sau hay truyền từ
TBTK sang cơ quan đáp ứng.
Và vị trí được khoanh lại trên
hình được gọi là xinap.
Vậy xinap là gì ?
HS quan sát hình
HS trả lời:
I. Khái niệm và cấu
tạo của xinap
1. Khái niệm:
Xinap là diện tiếp

Dựa vào hình 30.2 SGK. Sơ
đồ cấu tạo xinap hóa học, hãy
điển nội dung thích hợp vào ô
trống.
Xinap là nơi tiếp giáp
giữa TBTK và TBTK
hay giữa TBTK và các
tế bào cơ, tuyến
Hs trả lời
HS ghi bài.
HS lắng nghe
2. Cấu tạo của
xinap
Xinap có cấu tạo
gồm 4 phần :
- Chùy xinap : chứa
ty thể và các bóng
chứa CTGHH ( như
axetincolin,
noradrenalin ).
Như vậy, tổng kết lại, cấu tạo
xinap gồm 4 phần cơ bản đó
là: chùy xinap, màng trước
xinap, khe xinap và màng sau
xinap.
Gv ghi bài
Và với cấu tạo như vậy, quá
trình truyền tin qua xinap
được diễn ra như thế nào?
Chúng ta tiếp tục tìm hiểu ở

CTGHH là acêtincôlin.
GV chiếu slide 5
Và để dễ dàng cho việc tìm
hiểu, người ta chia quá trình
này ra làm 3 giai đoạn, sau
đây các em sẽ theo dõi giai
đoạn một và cho thầy biết :
Ion nào đi từ ngoài vào chùy
xinap, vì sao ?
GV chiếu slide 6
GV bổ sung: Xung thần kinh
truyền đến làm thay đổi tính
thấm của màng với ion Ca
2+
làm ion Ca
2+
tràn vào chùy
xinap.
Tiếp theo là đoạn phim về giai
đoạn thứ hai của quá trình
này, tương tự, các em quan sát
và trả lời câu hỏi cho thầy: Có
HS xem phim, suy
nghĩ trả lời câu hỏi.
Ion Ca
2+
tràn vào chùy
xinap.
*Giai đoạn 1:
Xung thần kinh

GV chiếu slide 7
Và cuối cùng là giai đoạn thứ
ba của quá trình, các em quan
sát và trả lời câu hỏi : Khi
CTGHH gắn vào thụ thể màng
sau xinap thì hiện tượng gì đã
xảy ra.
GV chiếu slide 8
Acetincolin gắn vào thụ thể
trên màng sau có tác dụng
giống một tác nhân kích thích
làm xuất hiện điện thế hoạt
động, xung thần kinh tiếp tục
HS quan sát, trả lời
câu hỏi: Bóng chứa
CTGHH gắn vào
màng trước xinap sau
đó vỡ ra giải phóng
CTGHH vào khe
xinap.
HS quan sát, trả lời
câu hỏi: Xung thần
kinh tiếp tục lan
truyền trên sợi thần
kinh.
lan truyền trên sợi thần kinh.
Như vậy chúng ta đã cùng tìm
hiểu về quá trình truyền tin
qua xinap. Diễn biến của quá
trình này có thể tổng quát qua

kinh truyền đến chùy xinap,
như vậy có khi nào
axêtincôlin lại ứ đọng trong
khe xinap trong khi ở chùy
xinap lai thiếu hụt hay
không ?
GV chiếu slide 10
Thuyết trình.
- Vậy nếu ngược lại CTGHH
không gắn được vào thụ thể ở
màng sau xinap thì điều gì sẽ
HS lắng nghe.
HS suy nghĩ, dựa vào
SGK để trả lời: Enzim
axêtincôlinesteraza có
ở màng sau sẽ phân
hủy acetincolin thành
acetat và colin, hai
chất này quay trở về
màng trước, đi vào
chùy xinap, tái tổng
hợp thành axêtincôlin.
- Axêtincôlin được
enzim
axêtincôlinestera
za
phân hủy thành
axêtat và côlin.
Sau đó, axêtat và
côlin quay trở lại

thế hoạt động và như
vậy xung thần kinh sẽ
không thể lan truyền.
phân hủy khi vừa giải phóng
vào khe xinap, dẫn đến nó
không gắn được vào thụ thể ở
màng sau.
Như vậy, xung thần kinh được
gây ra do sự đau đớn sẽ không
truyền về được trung ương
thần kinh, do đó ta sẽ không
có cảm giác đau.
4. Củng cố: 2’
Câu 1 . Ở màng sau xinap KHÔNG có :
A. Các thụ thể tiếp nhận CHHTG.
B. Các enzim phân hủy CHHTG.
C. Các kênh Natri và Kali.
D. Các bóng chứa các CHHTG.
Đáp án: D.
Câu 2 . Vai trò của CTGHH là :
A. Làm xuất hiện xung thần kinh đi đến xinap và thay đổi tính thấm của màng
trước.
B. Làm thay đổi tính thấm của màng sau xinap và làm xuất hiện xung thần
kinh lan truyền đi tiếp.
C. Làm xuất hiện điện thế hoạt động đến xinap.
D. Truyền xung thần kinh đến khe xinap.
Đáp án: B.
Câu 3. Ở kiểu xinap TK - cơ, xung thần kinh được lan truyền theo trình tự
nào dưới đây:
A. Từ màng trước xinap chùy xinap màng sau xinap TB cơ