KIỂM TRA BÀI CŨ
1, Thế nào là hai lực cân bằng?
2, Khi vật đang chuyển động hay đứng yên, nếu vật
chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì vật đó sẽ như
thế nào?
Đáp án: Hai lực cân bằng là hai lực có cùng điểm
đặt, cùng phương, ngược chiều, cùng độ lớn
Đáp án: - Nếu vật đang đứng yên chịu tác dụng của
hai lực cân bằng thì vật sẽ tiếp tục đứng yên và
đứng yên mãi mãi.
- Nếu vật đang chuyển động chịu tác dụng
của hai lực cân bằng thì vật sẽ chuyển động thẳng
đều
Tại sao mặt dưới của đế giày lại gồ ghề?
Tại sao mặt lốp xe không nhẵn?
Sự khác nhau cơ bản giữa trục bánh xe bò
ngày xưa và trục bánh xe đạp, bánh xe ôtô bây
giờ là ở chỗ trục bánh xe bò không có ổ bi còn
trục bánh xe đạp, bánh xe ôtô có ổ bi.
Con người phải mất hàng chục thế kỉ mới
tạo nên sự khác nhau đó. Vậy ý nghĩa của
việc phát minh ra ổ bi là gì?
Bài 6: LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát?
1. Lực ma sát trượt
Khi bánh xe đạp đang quay,
nếu bóp nhẹ phanh thì vành
bánh chuyển động chậm lại.
Lực sinh ra do má phanh ép
sát lên vành bánh, ngăn cản
sát lăn
Khi ta đẩy một thùng hàng, giữa mặt đường và
bánh xe có lực ma sát trượt là đúng hay sai?
Khi nào xuất hiện lực ma sát lăn?
C2. Hãy tìm thêm ví dụ về lực ma sát lăn trong đời
sống và sản xuất?
Bài 6: LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát
1. Lực ma sát trượt
- Lực ma sát trượt xuất hiện khi có một vật trượt
trên bề mặt của vật khác
C1. Ma sát giữa cần và dây đàn, giữa trục và ổ trục
của quạt bàn….
2. Lực ma sát lăn
- Lực ma sát lăn xuất hiện khi có một vật lăn trên
bề mặt của vật khác
C2. Ma sát giữa bánh xe và mặt đường….
C3. Trường hợp nào có lực ma sát trượt, trường hợp
nào có lực ma sát lăn?
A
B
Ma sát trượt
Ma sát lăn
Em có nhận xét gì về cường độ của lực ma sát trượt
và lực ma sát lăn?
Bài 6: LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát
1. Lực ma sát trượt
- Lực ma sát trượt xuất hiện khi có một vật trượt
mặt của vật khác
C1. Ma sát giữa cần và dây đàn, giữa trục và ổ trục của
quạt bàn….
2. Lực ma sát lăn
- Lực ma sát lăn xuất hiện khi có một vật lăn trên bề mặt
của vật khác
C2. Ma sát giữa bánh xe và mặt đường….
C3. Xét về cường độ lực ma sát trượt lớn hơn lực ma sát
lăn
3. Lực ma sát nghỉ
- Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi có lực tác dụng vào vật
nhưng vật vẫn đứng yên
- Lực ma sát nghỉ tăng lên khi lực kéo tăng
- Khi vật bắt đầu chuyển động lực ma sát nghỉ biến mất,
thay vào đó là ma sát lăn hoặc ma sát trượt
C5. Hãy tìm ví dụ về lực ma sát nghỉ trong đời sống
và kĩ thuật
Mọi vật đứng yên
tại chỗ
Con người đứng
được trên mặt đất
Ôtô đứng yên trên
mặt đường
Hãy tưởng tượng, nếu không có ma sát ?
Thì ta sẽ không đứng vững, sách vở không ở yên
trên bàn, ta không cầm nổi vật gì trên tay vì mọi vật
đều trơn tuột, đinh rời khỏi tường, sợi không kết
thành vải… Mọi vật sẽ trôi về nơi nào trũng nhất
Bài 6: LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát
cách tăng lực ma sát trong những trường hợp này.
Làm nhám bề
mặt bảng
Tạo ren cho ốc
và vít, làm
nhám bề mặt vỏ
diêm
Tạo rãnh
trên lốp xe
Bài 6: LỰC MA SÁT
I. Khi nào có lực ma sát
1. Lực ma sát trượt
2. Lực ma sát lăn
3. Lực ma sát nghỉ
II. Lực ma sát trong đời sống và kĩ thuật
1. Lực ma sát có thể có hại
- Lực ma sát có hại cần tìm cách làm giảm ma sát đi
- Biện pháp làm giảm ma sát: làm nhẵn bề mặt, thay
ma sát trượt bằng ma sát lăn…
2. Lực ma sát có thể có ích
- Lực ma sát có ích cần tìm cách làm tăng ma sát lên
- Biện pháp làm tăng ma sát: làm nhám bề mặt, tạo
rãnh, khía sâu, tạo ren trên các chi tiết…
III. Vận dụng
C8. Hãy giải thích các hiện tượng sau và cho biết
trong các hiện tượng này ma sát có ích hay có hại:
a, Khi đi trên sàn đá hoa mới
lau dễ bị ngã
Ma sát có ích
b, Ôtô đi trên đường đất mềm
- Lực ma sát có hại cần tìm cách làm giảm ma sát đi
- Biện pháp làm giảm ma sát: làm nhẵn bề mặt, thay
ma sát trượt bằng ma sát lăn…
2. Lực ma sát có thể có ích
- Lực ma sát có ích cần tìm cách làm tăng ma sát lên
- Biện pháp làm tăng ma sát: làm nhám bề mặt, tạo
rãnh, khía sâu, tạo ren trên các chi tiết…
III. Vận dụng
Hướng dẫn về nhà
- Học bài
- Làm bài tập SBT
- Ôn tập các bài từ bài 1 đến bài 6