Giáo án Bài 39: Suất điện động cảm ứng
trong một đoạn dây dẫn chuyển động
1.Mục tiêu
1.1 Kiến thức
- Nêu được :
+ Hiện tượng suất điện động xuất hiện trong một đoạn dây dẫn chuyển động trong từ trường.
+ Quy tắc bàn tay phải để tìm chiều của nguồn điện trong đoạn dây.
- Trình bày được cách thiết lập và viết được biểu thức tính suất điện động cảm ứng trong đoạn
dây.
- Trình bày được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện
- So sánh được sự giống và khác nhau của máy phát điện một chiều và máy phát điện xoay chiều
1.2 Kĩ năng
- Vận dụng hiện tượng suất điện động xuất hiện trong một đoạn dây dẫn chuyển động trong từ
trường để giải thích nguyên lý hoạt động của máy phát điện.
- Áp dụng quy tắc bàn tay phải xác định được chiều của nguồn điện trong đoạn dây.
- Áp dụng biểu thức tính suất điện động cảm ứng trong đoạn dây để giải một số bài tập liên quan.
2.Chuẩn bị
2.1 Giáo viên
-Tìm hiểu một số kiến thức liên quan tới máy phát điện, ứng dụng của máy phát điên trong đời
sống con người.
-Các hình vẽ trong bài phóng to.
-Dụng cụ:
+Thí nghiệm hình 39.1. Mô hình máy phát điện xoay chiều và một chiều.
2.2 Học sinh
- Ôn lại kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ, định luật Len- xơ, định luật Fa-ra- đây.
3. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

Hoạt động 1 (5phút): Ổn định tổ chức. Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của Học sinh Hoạt động của Giáo viên
- Báo cáo tình hình của lớp.
- Trình bày câu trả lời.

- Đọc phần 1.SGK.
- Thảo luận nhóm tìm hiểu hiện tượng xảy ra
HS
- Trình bày hiện tượng
- Nhận xét cách trình bày của bạn.
HS
- Trình bày nguyên nhân xuất hiện suất điện
động cảm ứng.
- Chia mỗi bàn là một nhóm
- Yêu cầu các nhóm HS đọc thí nghiệm trong
SGK.
- Thảo luận tìm hiểu hiện tượng xảy ra trong
đoạn dây dẫn.
CH1
- Trình bày sự xuất hiện suất điện động?
- Nhận xét cách trình bày của HS.
Thực chất suất điên động cảm ứng chỉ
xuất hiện khi đoạn dây dẫn MN chuyển động
trong từ trường.
CH2
- Yêu cầu HS giải thích sự xuất hiện suất điện
động cảm ứng.
Khi đoạn dây MN chuyển động với vận
tốc v thì có sự biến thiên của từ thông qua diện
tích được quét bởi thanh MN do đó trong mạch
xuất hiện sđđ cảm ứng (MN có vai trò như
nguồn điện).
Hoạt động 3 (10 phút) : Quy tắc bàn tay phải
HS:
- Đọc phần 2 SGK.

Hoạt động 4 (10 phút): Biểu thức suất điện động cảm ứng trong đoạn dây
HS:
-Nhớ và nhắc lại công thức suất điện động cảm
ứng tổng quát 38.2 trong tiết trước.
HS:
- Thảo luận nhóm áp dụng vào thí nghiệm hình
39.1 tìm giá trị góc α và công thức tính độ lớn
sđđ trong trường hợp này.
- Nhận xét cách trình bày của bạn.
HS
-Suy luận trong trường hợp nào của góc α thì
giá trị sđđ bằng 0.
- Nhận xét cách trình bày của bạn.
Khi một đoạn dây dẫn chuyển động trong từ
trường thì xuất hiện sđđ cảm ứng, vậy độ lớn
của sđđ cảm ứng đó được xác định như thế
nào?
CH1
- Yêu cầu hs nhắc lại công thức suất điện động
cảm ứng tổng quát 38.2 trong tiết trước.
- Hướng dẫn học sinh tìm biểu thức xác định
sđđ cảm ứng trong đoạn dây.
|e
c
|=B.l.v.sinα
α: góc tạo bởi hai vectơ B và v.
CH2
- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm và áp dụng
vào thí nghiệm hình 39.1 tìm giá trị góc α và
công thức tính độ lớn sđđ trong trường hợp

- Nhận xét cách trình bày của bạn.
- Quan sát mô hình.
- Yêu cầu HS đọc phần 4 SGK.
- Thảo luận về nguyên tắc, cấu tạo của máy
phát điện xoay chiều và một chiều.
Máy phát điện là một ứng dụng quan trọng
và quen thuộc của hiện tượng cảm ứng điện từ
trong các đoạn dây dẫn chuyển động.
CH2
- Yêu cầu HS trình bày nguyên tắc, cấu tạo.
- Nhận xét cách trình bày của HS.
- Cho HS quan sát cấu tạo của máy phát điện
xoay chiều và một chiều.
- Nhận xét sự giống và khác nhau về cấu tạo
của hai mô hình máy phát điện.
Giống:
+ Khung dây ABCD quay trong từ trường, 2
vòng khuyên đồng được gắn vào 2 đầu khung,
hai vòng khuyên tiếp xúc với hai chổi quét.
+ Mỗi chổi quét là một cực của máy phát điện.
Khác:
+ Máy phát điện xoay chiều: 2 vòng đồng.
Dòng ra mạch ngoài có chiều thay đổi.
+ Máy phát điện một chiều: 2 bán khuyên
đồng. Dòng ra mạch ngoài có chiều không thay
đổi.
Hoạt động 6 (5phút): Vận dụng, củng cố và ra bài tập về nhà
Hoạt động của Học sinh Hoạt động của Giáo viên
- Làm bài tập.
- Ghi nhận kiến thức.

- Biến đổi ra biểu thức tính
sđđ cảm ứng trong đoạn dây |
e
c
|= B.l.v.sinα (39.3)
4. RÚT KINH NGHIỆM