Biên soạn và giảng dạy : Giáo viên Nguyễn Minh Tuấn – Tổ Hóa – Trường THPT Chuyên Hùng Vương – Phú Thọ Phương pháp để học tốt môn hóa học là

: Chăm chú nghe giảng, chăm học lí thuyết, chăm làm bài tập, chăm ôn bài cũ
1
PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP VỀ DẪN XUẤT HALOGEN
I. Phản ứng thủy phân dẫn xuất halogen

Phương pháp giải

Một số điều cần lưu ý khi giải bài tập liên quan đến thủy phân dẫn xuất halogen :
+ Đối với các dẫn xuất halogen dạng anlyl (Ví dụ : CH
2
=CH–CH
2
–X) và benzyl (Ví dụ :
C
6
H
5
–CH
2
–X) thì có thể bị thủy phân trong nước (t
o
), trong dung dịch kiềm loãng hay kiềm đặc.
+ Đối với các dẫn xuất halogen dạng ankyl (Ví dụ : CH

3
H
7
Cl. C. C
4
H
9
Cl. D. C
5
H
11
Cl.
Hướng dẫn giải
Đặt công thức của Y là RCl, phương trình phản ứng :
RCl + NaOH
→
ROH + NaCl (1)
mol: x
→
x
HNO
3
+ NaOH
→
NaNO
3
+ H
2
O (2)
AgNO



Vậy Y là C
4
H
9
Cl.
Đáp án C.
Ví dụ 2: Đun nóng 1,91 gam hỗn hợp X gồm C
3
H
7
Cl và C
6
H
5
Cl với dung dịch NaOH loãng vừa đủ,
sau đó thêm tiếp dung dịch AgNO
3
đến dư vào hỗn hợp sau phản ứng, thu được 1,435 gam kết tủa.
Khối lượng C
6
H
5
Cl trong hỗn hợp đầu là :
A. 1,125 gam. B. 1,570 gam. C. 0,875 gam. D. 2,250 gam.
Hướng dẫn giải
Căn cứ vào các tính chất của các halogen ta thấy chỉ có C
3
H
Phương pháp để học tốt môn hóa học là

: Chăm chú nghe giảng, chăm học lí thuyết, chăm làm bài tập, chăm ôn bài cũ
2

3 7
6 5
C H Cl NaCl AgCl
C H Cl
1,435
n n n 0,01 mol.
143,5
m 1,91 0,01.78,5 1,125 gam.
= = = =
⇒ = − =

Đáp án A.
Ví dụ 3: Hỗn hợp X gồm 0,1 mol anlyl clorua ; 0,3 mol benzyl bromua ; 0,1 mol hexyl clorua ; 0,15
mol phenyl bromua. Đun sôi X với nước đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, chiết lấy phần nước
lọc, rồi cho tác dụng với dung dịch AgNO
3
dư thu được m gam kết tủa. Giá trị củ a m là :
A. 28,7. B. 57,4. C. 70,75. D. 14,35.
Hướng dẫn giải
Khi đun sôi hỗn hợp X trong nước thì chỉ có anlyl clorua và benzyl bromua bị thủy phân.

2
=CH–CH
2
OH + HCl (2)
mol: 0,1
→
0,1
AgNO
3
+ HBr
→
AgBr + NaNO
3
(3)
mol: 0,3
→
0,3
AgNO
3
+ HCl
→
AgCl + NaNO
3
(4)
mol: 0,1
→
0,1
Theo các phương trình phản ứng và giả thiết ta có :
m = 0,3.188 + 0,1.143,5 = 70,75 gam.
Đáp án C.

3
CHBrCH
2
CH
3
với KOH dư trong C
2
H
5
OH thì thu được hai sả n phẩm hữu cơ
là but-1-en và but-2-en.
Phương trình phản ứng : Biên soạn và giảng dạy : Giáo viên Nguyễn Minh Tuấn – Tổ Hóa – Trường THPT Chuyên Hùng Vương – Phú Thọ Phương pháp để học tốt môn hóa học là

: Chăm chú nghe giảng, chăm học lí thuyết, chăm làm bài tập, chăm ôn bài cũ
3
→
CH
2
=CHCH
2
CH

+ 4H
2
O
Theo các phương trình phản ứng và giả thiết ta thấy :

2 4 8 3 2 3
CO C H CH CHBrCH CH
27,4
n 4.n 4.n 4. 4.0,2 0,8 mol.
137
= = = = =

Vậy
2
CO
V 0,8.22,4 17,92
= =
lít.
Đáp án D.
Ví dụ 5: Đun sôi 15,7 gam C
3
H
7
Cl với hỗn hợp KOH/C
2
H
5
OH dư, sau khi loại tạp chất và dẫn khí
sinh ra qua dung dịch brom dư thấy có x gam Br
2

C
3
H
6
Br
2
(2)
mol: 0,16
→
0,16
Theo các phản ứng và giả thiết ta có : x = 0,16.160 = 25,6 gam.
C
2
H
5
OH/KOH
, t
o