Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Trêng §¹i Häc Th¬ng M¹i
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt như hiện nay, muốn
tồn tại vững, phát triển và củng cố uy tín của mình, mỗi doanh nghiệp phải
vận động tích cực, phát huy tìm tòi mọi biện pháp để giảm thiểu chi phí và
không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh. Bởi để tồn tại và phát triển trong
môi trường cạnh tranh như hiện nay, các doanh nghiệp phải nắm bắt được
thông tin về thị trường, về nguồn khách hàng trên cơ sở các thông tin chung
về cung, cầu, giá cả thị trường giúp doanh nghiệp tìm ra cơ cấu sản phẩm tối
ưu, xác định được giá bán hợp lí đảm bảo vừa tận dụng được nguồn lực hiện
có, vừa mang lại lại nhuận cao.
Con người – đối tượng phục vụ của mọi hoạt động kinh tế xã hội và là
nhân tố quyết định đối với sự phát triển của kinh tế xã hội. Con người là vốn
lớn nhất và quý nhất của xã hội. Đối với công ty và các nhà doanh nghiệp tài
sản lớn nhất của họ không phải là nhà xưởng, máy móc mà nó nằm trong vỏ
não của nhân viên. Sự việc thành hay bại đề do con người. Rõ ràng nhân tố
con người đặc biệt là chất xám của con người ngày một quan trọng. Chất xám
của con người có những đặc trưng riêng mà ta không thể đo lường theo cách
thông thường.
Để thực hiện tốt tất cả những mục tiêu của doanh nghiệp, yếu tố con
người đóng vai trò rất quan trọng. Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện
đại hóa đất nước và đổi mới, cơ chế quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn
nhân lực là một trong những biện pháp cơ bản nhằm nâng cao năng suất lao
động, cải thiện đời sống vật chất và văn hóa cho người lao động.
Trong phạm vi một doanh nghiệp, sử dụng lao động được coi là vấn đề
quan trọng hàng đầu vì lao động là một trong ba yếu tố đầu vào của sản xuất.
Nhưng sử dụng lao động sao cho có hiệu quả cao nhất lại là một vấn đề riêng
biệt đặt ra trong từng doanh nghiệp. Việc doanh nghiệp sử dụng những biện
pháp gì, những hình thức nào để phát huy khả năng của người lao động nhằm

cho mỡnh. Qua ú em mong mun vn dng nhng kin thc ó c trong
trong trng xut nhng gii phỏp nhm nõng cao hiu qu s dng lao
ng ca cụng ty.
1.3 Mc tiờu nghiờn cu.
Mc tiờu ca vic nghiờn cu ti l xut mt s gii phỏp nõng
cao hiu qu dng lao ng ti Cụng ty C phn C khớ Xõy dng v Lp
mỏy in nc.
1.4 Phm vi nghiờn cu
- V mt thi gian: ti nghiờn cu thc trng s dng lao ng ca
cụng ty trong vũng 3 nm t 2006 n nm 2008, t ú a ra gii phỏp nh
hng n nm 2015.
Nghiêm Thị Minh Ngọc 40A6 Khoa Quản trị Doanh Nghiệp
2
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Trêng §¹i Häc Th¬ng M¹i
- Về mặt không gian: Đề tài nghiên cứu lao động tại Công ty Cổ phần
Cơ khí Xây dựng và Lắp máy Điện nước.
- Nội dung nghiên cứu đề tài : giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử
dụng lao động tại công ty Cổ phần Cơ khí Xây Dựng và Lắp máy điện nước.
1.5 Những lý luận về hiệu quả sử dụng lao động của doanh nghiệp.
1.5.1. Khái niệm và sự cần thiết nâng cao hiệu quả sử dụng lao
động của doanh nghiệp.
1.5.1.1. Khái niệm về hiệu quả sử dụng lao động
Hiệu quả là mối tương quan so sánh giữa kết quả đạt được theo mục
tiêu đã được xác định với chi phí bỏ ra để đạt được mục tiêu đó. Để hoạt
động, doanh nghiệp phải có các mục tiêu hành động của mình trong từng thời
kì, đó có thể là các mục tiêu xã hội, cũng có thể là các mục tiêu kinh tế của
chủ doanh nghiệp và doanh nghiệp luôn tìm cách để đạt các mục tiêu đó với
chi phí thấp nhất.
Hiệu quả xã hội là đại lượng phản ánh mức độ thực hiện các mục tiêu
xã hội của doanh nghiệp hoặc mức độ ảnh hưởng của các kết quả dạt được

n nay cú rt nhiu quan im khỏc nhau v hiu qu s dng lao ng.
Theo quan im ca Mac-Lờnin v hiu qu s dng lao ng l s so
sỏnh kt qu t c vi chi phớ b ra mt s lao ng ớt hn t c
kt qu lao ng nhiu hn.
Cỏc Mỏc ch rừ bt k mt phng thc sn xut liờn hip no cng cn
phi cú hiu qu, ú l nguyờn tc ca liờn hip sn xut. Mỏc vit: Lao ng
cú hiu qu nú cn mt phng thc sn xut v nhn mnh rng hiu qu
lao ng gi vai trũ quyt nh, phỏt trin sn xut l gim chi phớ ca con
ngi, tt c cỏc tin b khoa hc u nhm t c mc tiờu ú.
Xut phỏt t quan im trờn Mỏc ó vch ra bn cht ca hiu qu s
dng lao ng l tit kim v mi s tit kim suy cho cựng l tit kim thi
gian. Hn th na tit kim thi gian khụng ch nhng khõu riờng bit m
tit kim thi gian cho ton xó hi. Tt c nhng iu ú cú ngha l khi gii
quyt bt kỡ vic gỡ, vn thc tin no vi quan im hiu qu trờn, chỳng
ta luụn ng trc s la chn cỏc phng ỏn, cỏc tỡnh hung khỏc nhau vi
kh nng phộp chỳng ta cn t c cỏc phng ỏn tt nht vi kt qu ln
nht v chi phớ nh nht v lao ng.
Theo quan im ca F.W.Taylor thỡ Con ngi l mt cụng c lao
ng. Quan im ny cho rng : v bn cht thỡ con ngi a s khụng lm
vic, h quan tõm nhiu n cỏi h kim c ch khụng phi cụng vic m
h lm. t ngi mun v lm c nhng cụng vic ũi hi tớnh sỏng to,
c lp, t kim soỏt. Vỡ th s dng lao ng mt cỏch cú hiu qu thỡ cn
phi ỏnh giỏ chớnh xỏc thc trng lao ng ti doanh nghip ú, phi giỏm
sỏt v kim tra cht ch nhng ngi lao ng, phi phõn chia cụng vic ra
tng b phn n gin lp i, lp li, d dng hc c.
Con ngi cú th chu ng c cụng vic rt nng nhc, vt v khi
h c tr lng cao hn v cú th tuõn theo mc sn xut n nh. Nh cú
phng phỏp khoa hc ng dng trong nh mc v t chc lao ng m
nng sut lao ng ó tng lờn, nhng s búc lt cng tng lờn. ễng cng ng
h vic khuyn khớch lao ng bng tin l cn thit h sn sng lm vic.

bit ỏnh giỏ chớnh xỏc thc trng ti doanh nghip mỡnh, t ú cú nhng bin
phỏp, chớnh sỏch i vi ngi lao ng thỡ mi nõng cao c nng sut lao
ng, vic s dng lao ng mi thc s cú hiu qu.
1.5.1.2. S cn thit nõng cao hiu qu s dng lao ng ca doanh
nghip
Cú th núi trong cỏc yu t ngun lc ca doanh nghip thỡ yu t con
ngi l khú s dng nht. Phi lm th no nõng cao hiu qu s dng lao
ng trong doanh nghip l vn nan gii i vi bt k doanh nghip no.
Trong doanh nghip, mc tiờu hng u l t c hiu qu kinh doanh cao.
V hot ng sn xut kinh doanh ca doanh nghip khụng b gim sỳt thỡ
cn phi s dng lao ng mt cỏch hp lý, khoa hc. Nu s dng lao ng
khụng hp lý, vic b trớ lao ng khụng ỳng chc nng ca tng ngi s
Nghiêm Thị Minh Ngọc 40A6 Khoa Quản trị Doanh Nghiệp
5
Chuyên đề tốt nghiệp Trờng Đại Học Thơng Mại
gõy tõm lý chỏn nn, khụng nhit tỡnh vi cụng vic c giao dn n hiu
qu kinh doanh thp v s dn ti s gim sỳt v tt c cỏc vn khỏc ca
doanh nghip.
Nõng cao hiu qu s dng lao ng s gúp phn tit kim chi phớ lao
ng sng, tit kim thi gian lao ng, gim thi gian khu hao ti sn ca
doanh nghip, tng cng k lun lao ngdn ti gim giỏ thnh sn xut
dn n tng doanh thu v giỳp doanh nghip m rng th phn, cnh tranh
thnh cụng trờn th trng.
Mt khỏc, nõng cao hiu qu s dng lao ng l iu kin m bo
khụng ngng ci thin v nõng cao i sng ca cỏn b cụng nhõn viờn, to
iu kin v nõng cao trỡnh tay ngh, khuyn khớch nng lc sỏng to ca
ngi lao ng, thỳc y c v mt vt cht v tinh thn.
Con ngi l b phn ch yu thc hin cỏc hot ng sn xut kinh
doanh, mi hot ng sn xut kinh doanh suy cho cựng cng l phc v
li ớch con ngi. i vi doanh nghip, yu t con ngi úng vai trũ quyt

da vo li nhun m doanh nghip t c trong th n nh v phỏt trin
bn vng. Mc dự vy, khụng phi li nhun m doanh nghip t c cng
cao thỡ cú ngha l hiu qu s dng lao ng tt vỡ nu vic tr lng cng
nh cỏc ói ng khỏc cha tha ỏng thỡ s dng lao ng cha mang li hiu
qu tt. Vỡ vy khi phõn tớch ỏnh giỏ hiu qu s dng lao ng ca doanh
nghip, cn phi t nú trong mi quan h gia li ớch ca ngi lao ng vi
kt qu hot ng sn xut kinh t c v chi phớ b ra t c kt qu
ú.
Vic ỏnh giỏ hiu qu s dng lao ng trong mi doanh nghip l
cn thit, thụng qua ch tiờu v hiu qu s dng lao ng ca doanh nghip
mỡnh so sỏnh vi kỡ trc, so sỏnh vi cỏc doanh nghip khỏc trong ngnh v
cỏc doanh nghip khỏc trong cựng a bn thy rừ vic s dng lao ng
ca doanh nghip mỡnh tt hay cha. T ú phỏt huy nhng im mnh, khc
phc nhng im yu trong vic t chc, qun lý v s dng lao ng t
c hiu qu s dng lao ng cao hn. ỏnh giỏ hiu qu s dng lao ng
trong tng doanh nghip khụng th núi mt cỏch chung chung m phi thụng
qua mt h thng cỏc ch tiờu ỏnh giỏ nng sut lao ng bỡnh quõn, li
nhun bỡnh quõn trờn mt nhõn viờn, hiu qu s dng thi gian lao ng
1.5.2.2. H thng cỏc ch tiờu ỏnh giỏ hiu qu s dng lao ng
trong doanh nghip.
+ Ch tiờu v nng sut lao ng (W)
Cụng thc xỏc nh
W =
Trong ú:
W : Nng sut lao ng ca mt lao ng
TR: Tng doanh thu
T : Tng s lao ng
Ch tiờu nng sut lao ng l mt ch tiờu tng hp, cho phộp ỏnh giỏ
mt cỏch chung nht ca hiu qu s dng lao ng ca ton b doanh
nghip, phn ỏnh nng lc sn xut kinh doanh ca mt lao ng. Ch tiờu

Trong ú
M
QL
HQ
: Hiu qu s dng chi phớ tin lng
M : Doanh thun t c trong k
QL : Tng qu lng
Ch tiờu ny cho bit thc hin mt ng doanh thu thỡ cn chi bao
nhiờu ng lng. Ch tiờu ny phn ỏnh mc doanh thu t c trờn mt
ng chi phớ tin lng. Ch tiờu ny cng ln thỡ hiu qu s dng lao ng
cng cao.
+ Ch tiờu hiu sut tin lng
Cụng thc xỏc nh
QL
LN
HQ
LN
QL
=
Trong ú
Nghiêm Thị Minh Ngọc 40A6 Khoa Quản trị Doanh Nghiệp
8
Chuyên đề tốt nghiệp Trờng Đại Học Thơng Mại
LN
QL
HQ
: Hiu sut tin lng
LN : Li nhun thun trong k
QL : Tng qu lng
õy l ch tiờu cht lng. Ch tiờu ny cho ra bit mt ng tin lng

Nghiêm Thị Minh Ngọc 40A6 Khoa Quản trị Doanh Nghiệp
9
Chuyên đề tốt nghiệp Trờng Đại Học Thơng Mại
1.5.3.1.2. Cỏc nhõn t thuc mụi trng ngnh
a. Khỏch hng
Khỏch hng ú l ngi nh hng mónh m ti s tn ti v phỏt trin
ca doanh nghip. Khỏch hng cú th l ngi mua buụn, ngi mua l, mua
hng húa vt phm tiờu dựng hoc mua nguyờn vt liu Tựy theo hnh vi
mua sm ca khỏch hng m doanh nghip kinh doanh nhng mt hng phự
hp. Qua ú iu phi i ng lao ng cho phự hp vi tng mt hng,
ngnh hng.
b. Ngi cung ng
Cung ng hng húa l vic t chc ngun hng nhm phc v cho hot
ng kinh doanh ca doanh nghip. Cung ng l iu kin giỳp cho lu
chuyn hng húa, lu thụng c tin hnh thng xuyờn, liờn tc, gúp phn
thc hin chc nng v mc tiờu ca doanh nghip.
Nu nh ngi cung ng luụn ỏp ng y hng húa v mt cht
lng, s lng cng nh thi gian, a im giao hng s giỳp doang
nghip nm bt c thi c kinh doanh, ỏp ng c nhu cu khỏch hng,
tng kh nng cnh tranh. Ngc li s lm giỏn oỏn quỏ trỡnh sn xut v
lu thụng hng húa, lm doanh nghip b l c hi kinh doanh. Chớnh vỡ vy
cỏc doanh nghip luụn cú nhng nh cung ng ỏng tin cy trỏnh c
nhng sai lm khụng ỏng cú.
c. Cỏc t chc cnh tranh v bỏn hng
ú l nhng yu t tỏc ng trc tip v mnh m ti doanh nghip.
Cỏc t chc cnh tranh mt mt l i th cnh tranh ca doanh nghip,
lafmm cho doanh nghip phi gim bt chi phớ, h giỏ bỏn cnh trang.
iu ny cú liờn quan n cụng tỏc qun tr to doanh nghip. Mt doanh
nghip cú i ng lao ng tt s to iu kin tng nng sut lao ng, tng
doanh thu, tng li nhun. trong nn kinh t th trng nh hin ny cỏc

T chc tt lao ng s lm cho ngi lao ng thy phự hp, yờu
thớch cụng vic ang lm, gõy tõm lý tớch cc cho ngi lao ng, gúp phn
lm tng nng sut lao ng. T ú nõng cao hiu qu s dng lao ng. Phõn
cụng v b trớ lao ng phự hp vi trỡnh chuyờn mụn mi phỏt huy c
nng lc v s trng ca ngi lao ng, m bo hiu qu cụng vic. Phõn
cụng phi gn lin vi hp tỏc v vn dng tt cỏc bin phỏp qun lý lao
ng, thỳc y nõng cap nng sut lao ng.
c. Trỡnh giỏc ng v chớnh tr t tng
Mun thỳc y nõng cao nng sut lao ng trc ht phi trờn c s t
giỏc ca ngi lao ng. Con ngi l nhõn t quyt nh n quỏ trỡnh kinh
doanh, t tng con ngi quyt nh n hnh ng ca h. S giỏc ng
chớnh tr, s hiu bit v xó hi, tinh thn thỏi ca ngi lao ng, o c
kinh doanh ca ngi lao ng cng cao, cng phự hp thc t thỡ nng sut
lao ng cng cao v ngc li.
1.5.3.2.2. Nhúm nhõn t liờn quan n i tng lao ng
a. Kt cu hng húa kinh doanh
Nghiêm Thị Minh Ngọc 40A6 Khoa Quản trị Doanh Nghiệp
11
Chuyên đề tốt nghiệp Trờng Đại Học Thơng Mại
Nhõn t ny nh hng rt ln n nng sut lao ng ca nhõn viờn
thng mi. Nu hng húa cú cht lng cao, ku cu hng húa kinh doanh
phự hp vi kt cu ca tiờu dựng thỡ cỏc doanh nghip cú iu kin tng
khi lng hng húa tiờu th. Do ú tng nng sut lao ng. Mt khỏc khi
kt cu hng húa kinh doanh thay i lm cho nng sut lao ng biu hin
bng tin ca ngi lao ng thay i. Mi doanh nghip u kinh doanh
nhng mt hng, ngnh hng khỏc nhau. iu ny nh hng khụng nh n
vic phõn b v s dng lao ng nh th no cho hp lý.
b. c im v vn
Mt doanh nghip thng mi mun thc hin c cỏc chc nng v
nhim v ca mỡnh phi cú nhng ti sn nht nh. ú l t ai, nh kho,

IN NC
2.1. Phng phỏp nghiờn cu cỏc vn
2.1.1. Phng phỏp thu thp d diu
Mi mt quỏ trỡnh nghiờn cu thỡ phi da vo nhng cn c thc t,
nhng minh chng chng minh nhng vn m minh a ra. khng
nh chc chn vn a ra mt cỏch chc chn nht thỡ cn phi cú nhng
s liu. Cỏc s liu ca quỏ trỡnh sn xut kinh doanh ca doanh nghip cú
nhng yu t nh: tng sn lng, doanh thu, chi phớ, li nhun Thụng qua
nhng yu t ny, ta cú th ỏnh giỏ c doanh nghip ú hot ng tt hay
cha. T ú rỳt ra nhng kinh nghim v bi hc cho doanh nghip ca mỡnh.
Ton b cỏc d liu trong nghiờn cu chuyờn c ly t cỏc bỏo
cỏo ti chớnh, kt qu hot ng kinh doanh ca Cụng ty C phn C khớ Xõy
dng v Lp mỏy in nc trong vũng 3 nm 2006, 2007 v 2008. Thờm vo
ú l kho sỏt th trng v tỡnh trng thc t ca cụng ty.
2.1.2. Phng phỏp phõn tớch d liu
- Phng phỏp so sỏnh thng kờ
- Phng phỏp phõn tớch thc t qua kho sỏt th th trng v tỡnh
trng ca Cụng ty.
2.2. ỏnh giỏ thc trng hiu qu s dng lao ng ca Cụng ty C
phn C khớ Xõy dng v lp mỏy in nc.
2.2.1. Gii thiu chung v Cụng ty C phn C khớ Xõy dng v
Lp mỏy in nc.
Tờn : CễNG TY C PHN C KH XY DNG L LP MY
IN NC.
Tờn quc t : CONTRUCTION MACHINERY AND WATER
ELECTIRC MACHINE INTALLING JOINT STOCK COMPANY.
Tờn vit tt : COMAEL.
Nm thnh lp : 1993 (c chuyn i thnh cụng ty c phn nm
2006).
Nghiêm Thị Minh Ngọc 40A6 Khoa Quản trị Doanh Nghiệp