TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍ MINH
CƠ SỞ THANH HÓA – KHOA KINH TẾ

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI :
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC
ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
MÍA ĐƯỜNG LAM SƠN
GIÁO VIÊN HD : TH.S LÊ THỊ HỒNG SƠN
SINH VIÊN TH : LÊ THỊ NGÁT
MSSV : 11018333
LỚP : CDKT13BTH
THANH HÓA, THÁNG 6 NĂM 2014
PHOTO QUANG TUẤN
ĐT: 0972.246.583 & 0166.922.4176
Gmail: [email protected]; Fabook: vttuan85
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian thực tập vừa qua em đã tích luỹ được rất nhiều kinh
nghiệm và các kỹ năng, tác phong làm việc, giúp em củng cố những kiến thức
đã học ở trường, từ đó làm nển tảng, hành trang cho công việc nghề nghiệp sau
này.
Em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Công ty Cổ phần mía đường Lam
Sơn đã tạo điều kiện cho chúng em được làm việc và học hỏi trong thời gian vừa
qua. Đội ngũ nhân viên công ty đã giúp đỡ, hướng dẫn nhiệt tình để chúng em
có thể hoàn thành được công việc thực tập của mình một cách hoàn thiện.
Chúng em xin cảm ơn sự cho phép từ phía Nhà trường,sự quan tâm giúp
đỡ từ Khoa Kinh Tế đã giúp chúng em được thực tập, cọ xát thực tế, học hỏi
thêm nhiều kiến thức và kinh nghiệm quý báu qua thời gian thực tập vừa qua, để
hoàn thành tốt bài chuyên đề tốt nghiệp của mình.

………………………….ngày …. Tháng … năm 2014
GIẢNG VIÊN
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN
………………………….ngày …. Tháng … năm 2014
GIẢNG VIÊN
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
MỤC LỤC
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn

Chương 1 : Cơ sở lý luận cơ bản về kế toán bán hàng trong các doanh
nghiệp sản xuất thương mại .
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 1
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Chương 2: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán
hàng tại công ty .
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công việc kế toán bán hàng và xác định kết
quả bán hàng tại Công ty Cổ Phần Mía Đường Lam Sơn.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 2
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC
ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI.
1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI.
1.1.1 Một số khái niệm liên quan đến hoạt động kế toán bán hàng và xác
định kết quả bán hàng
Bán hàng :là khâu cuối cùng của quá trình hoạt động kinh doanh trong các
doanh nghiệp sản xất thương mại. Đây là quá trình chuyển giao quyền sở hữu
hàng hóa người mua và doanh nghiệp thu tiền về hoặc được quyền thu tiền.
Như vậy thông qua nghiệp vụ bán hàng, trị giá và giá trị cuả hàng hóa được
thực hiện . Xét trên góc độ kinh tế : bán hàng là quá trình hàng hóa của doanh
nghiệp được chuyển từ hình thái vật chất ( hàng ) sang hình thái tiền tệ ( tiền ).
Doanh nghiệp thu hồi được vốn bỏ ra, bù đắp được chi phí và có nguồn tích lũy
để mở rộng kinh doanh.
Xác định kết quả bán hàng :là việc so sách giữa chi phí kinh doanh đã bỏ
ra và thu nhập kinh kinh doanh đã thu về trong kỳ. Nếu thu nhập lớn hơn chi phí
thì kết quả bán hàng là lãi, thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ.
Việc xác định kết quả bán hàng thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh

Thu nhập từ cho thuê tài sản, cho người khác sử dụng tài sản
Cổ tức, lợi nhuận được chia
Thu nhập từ hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn
Thu nhập chuyển nhượng, cho thuê cơ sở hạ tầng
Thu nhập về hoạt động đầu tư khác.
Doanh thu thuần : là số chênh lệch giữa tổng doanh thu với các khoản
giảm giá, chiết khấu thương mại, doanh thu của số hàng bán bị trả lại, thuế tiêu
thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu
Chi phí tài chính: là những chi phí gồm các khoản chi phí hoặc các khoản
lỗ liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính,chi phí cho vay và đi vay vốn,chi phí
vốn liên quan, chuyển nhượng chứng khoán ngắn hạn,
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 2
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Giá vốn hàng bán: là giá thực tế xuất kho của số sản phẩm hàng hóa, hoặc
là giá thành thực tế lao vụ, dịch vụ hoàn thành đã được xác định là tiêu thụ và
các khoản khác được tính vào giá vốn để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ.
Lợi nhuận gộp: là chỉ tiêu phản ánh số chênh lệch giữa doanh thu thuần với
giá vốn hàng bán phát sinh trong kỳ báo cáo.
Chi phí bán hàng:là toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ thành
phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bao gồm:
Chi phí nhân viên bán hàng gồm các khoản tiền lương phải trả cho công
nhân viên bán hàng, nhân viên đóng gói, bảo quản sản phẩm, hàng hóa,vận
chuyển hàng hóa đi tiêu thụ và các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,
kinh phí công đoàn theo lương.
Chi phí vật liệu bao bì phục vụ cho đóng gói thành phảm, hàng hóa,chất
bảo quản sản phẩm, nhiên liệu để vận chuyển sản phẩm đi tiêu thụ.
Chi phí đồ dùng, dụng cụ phục vụ cho bộ phận bán hàng như các dụng cụ
đo lường, bàn ghế,máy tính cầm tay
Chi phí khấu hao TSCĐ ở bộ phận bảo quản thành phẩm, hàng hóa thuộc
bộ phận bán hàng như kháo hao nhà kho, nhà cửa, phương tiện vận chuyển chi

hóa, các doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng một lượng hàng hóa và nhận lại
của khác hàng một khoản gọi là doanh thu bán hàng. Số doanh thu này là cơ sở
để doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh của mình.
1.1.3 Vai trò và nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán
hàng
Vai trò của kế toán Bán hàng và xác định kết quả kinh doanh :
Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cóvai trò vô cùng quan
trọng không chỉ đối với doanh nghiệp và còn đối với toàn bộ nên kinh tế quốc
dân .Đối với bản thân doanhnghiệp có bán được hàng thì mới có thu nhậpđể bù
đắp những chi phí bỏ ra, có điều kiện để mở rộng hoạt động kinh doanh, năng
cao đời sống của người lao động, tạo nguồn tích lũy cho nên kinh tế quốc dân.
Việc xác định chính xác kết quả bán hàng là cơ sở xác định chính xác kết quả
hoạt động của doanh nghiệp đối với nhà nước thông qua viêc nộp thuế, phí, lệ
phí vào ngân sách nhà nước, xác định cơ cấu chí phí hợp lý và sử dụng có hiệu
quả cao số lợi nhuận thu được giải quyết hài hòa giữa các lợi ích kinh tế: Nhà
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 4
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
nước, tập thể và các cá nhân người lao động.
Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh:
Để đáp ứng kịp thời những yêu cầu trên kế toán bán hàng và xác định kết
quả kinh doanh phải thực hiện tốt những nhiệm vụ sau:
Ghi chép đầy đủ,kịp thời sự biến động (nhập_xuất) của từng loại hàng hoá
trên cả hai mặt hiện vật và giá trị.
Theo dõi, phản ánh giám sát chặt chẽ quá trình bán hàng,ghi chép kịp thời,
đầy đủ các khoản chi phí,thu nhập về bán hàng xác định kết qua kinh doanh
thông qua doanh thu bán hàng một cách chinh xác.
Cung cấp thông tin chính xác,kịp thời,trung thực, đầy đủ về tình hình bán
hàng và xác định kết quả kinh doanh của từng loại hàng hoá phục vụ hoạt động
quản lý doanh nghiệp.
1.1.4. Các phương thức trong kế toán bán hàng và xác định kết quả bán

coi là tiêu thụ, người bán mất quyền sở hữu về số hàng đã giao. Chi phí vận
chuyển do doanh nghiệp thương mại chịu hay bên mua chịu là do sự thoả thuận
từ trước giưa hai bên. Nếu doanh nghiệp thương mại chịu chi phí vận chuyển, sẽ
được ghi vào chi phí bán hàng. Nếu bên mua chịu chi phí vận chuyển, sẽ phải
thu tiềncủa bên mua.
Phương thức bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng:
Theo phương thức này, doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, nhận
hàng mua, không đưa về nhập kho mà chuyển bán thẳng cho bên mua. Phương
thức này có thể thực hiện theo hai hình thức:
Bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp
(còn gọi là hình thức giao tay ba):
Theo hình thức này, doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, giao trực
tiếp cho đại diện của bên mua tại kho người bán. Sau khi đại diện bên mua ký
nhận đủ hàng, bên mua đã thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá
được xác nhận là tiêu thụ.
Bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng:
Theo hình thức này, doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, nhận
hàng mua, dùng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài vận chuyển hàng
đến giao cho bên mua ở địa điểm đã được thoả thuận. Hàng hoá chuyển bán
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 6
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
trong trường hợp này vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại.
Khi nhận được tiền của bên mua thanh toán hoặc giấy báo của bên mua đã nhận
được hàng và chấp nhận thanh toán thì hàng hoá chuyển đi mới được xác định là
tiêu thụ
Đối với bán lẻ :
Bán lẻ hàng hoá là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng
hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất
tiêu dùng nội bộ. Bán hàng theo phương thức này có đặc điểm là hàng hoá đã ra
khỏi lĩnh vực lưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng

đi hoa hồng cho đại lý.
Bán hàng trả chậm,trả góp
Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu theo giá trả ngay, khoảm lãi trả chậm
đươc ghi nhận vào doanh thu chưa thực hiện và đươc phân bổ trong thời gian trả
chậm.
Một số trường hợp tiêu thu khác như:
Bán hàng cho các đơn vị trưc thuộc cùng công ty hoặc tổng công ty, trao
đổi hàng hóa, trả lương cho người lao động bằng hàng hóa, sử dụng hàng hóa
phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
1.1.4.2 Các phương thức thanh toán
Thanh toán ngay bằng tiền mặt
Hàng hóa của công ty sau khi giao cho khách hàng, khách hàng thnah toán
bằng tiền mặt.
Thanh toán không dùng tiền mặt
Theo phương thức này, hàng hóa của công ty sau khi giao cho khách hàng,
khách hàng có thể thanh toán bằng séc hoặc chuyển khoản.
1.1.5 Điều kiện ghi nhận Doanh thu
Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thõa mãn tất cả 5 điều
kiện sau:
Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền
sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.
Doanh nghiệp không nắm giữa quyền quản lý hàng hóa như nghười sở hưu
hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 8
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán
hàng.
Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.
Doanh thu bán hàng bao gồm: Doanh thu bán hàng ra ngoài và doanh thu

Theo hình thức này, căn cứ vào hợp đồng kinh tế, doanh nghiệp thương mại
bằng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài chuyển hàng đến cho bên
mua tại địa điểm đã thoả thuận trước. Khi bên bán nhận được tiền của bên mua
thanh toán hoặc giấy báo của bên mua nhận đủ hàng và chấp nhận thanh toán thì
hàng hoá được xác định là tiêu thụ. Chi phí vận chuyển nếu bên bán chịu kế toán
ghi vào chi phí bán hàng, nếu bên mua chịu coi như bên bán chi hộ và phải thu
của bên mua.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 10
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Sơ đồ 1.2: Kế toán bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng
Sơ đồ 1.3:Kế toán bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng
trực tiếp
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 11
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Sơ đồ 1.4: Kế toán bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng
Sơ đồ1.5:Kế toán bán lẻ hàng hóa
911 5113 111,112
Kết chuyển doanh thu thuần Hoa hồng đại lý
003 331 toàn bộ tiền
-Nhận - bán Phải trả chủ hàng hàng
- trả lại
Thanh toán tiền hàng cho chủ hàng
Sơ đồ 1.6: Kế toán bán hàng đại lý ( kế toán bên nhận đại lý)
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 12
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Sơ đồ 1.7: Kế toán bán hàng theo phương thứ trả góp
1.3.2 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng
Bao gồm các tài khoản sau:
TK 521: “Chiết khấu thương mại”
TK 531: “ Hàng bán bị trả lại”

Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Sơ đồ 1.9: Kế toán hàng bán bị trả lại
1.3.2.3. Kế toán giảm giá hàng bán
Chứng từ sử dụng
Hóa đơn GTGT
Biên bản thỏa thuận giảm (nếu có)
Tài khoản sử dụng
Tài khoản 532- giảm giá hàngbán.
Sơ đồ hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu
Sơ đồ 1.10: Kế toán giảm giá hàng bán
1.3.3 Kế toán giá vốn hàng bán
1.3.3.1. Phương pháp tính giá xuất kho
Phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO) : theo phương pháp này thì trị
giá của hàng hóa xuất kho được tính theo trị giá của lô hàng nhập kho ở thời
điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ. Gía trị của hàng tồn kho được tính theo giá trị cuả
hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Ngát MSSV: 11018333 Trang 15
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: ThS.Lê Thị Hồng Sơn
Phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO): theo phương pháp này, giá trị
của hàng xuất kho được tính căn cứ theo giá trị của lô hàng nhập kho ở thời
điểm cuối kỳ. Gía trị của hàng tồn kho được tính căn cứ theo giá trị của lô hàng
nhập ở thời điểm đầu kỳ.
Phương pháp bình quân gia quyền: theo phương pháp này, xác định đơn
giá bình quân của từng loại hàng hóa theo công thức :
Đơn giá bình
quân
=
Giá thực tế của hàng hóa
tồn kho đầu kỳ
+