Khảo sát các bên liên quan về chuẩn đầu ra
Khoa CNTT, Trường ĐH KHTN
Lâm Quang Vũ, Văn Chí Nam, Trần Minh Triết
Khoa Công Nghệ Thông Tin, Trường Đại Học Khoa học Tự nhiên
1
, ĐHQG-HCM
{lqvu,vcnam,tmtriet}@fit.hcmus.edu.vn
Tóm tắt:
Trong qui trình xây dựng chuẩn đầu ra theo CDIO, việc khảo sát các bên liên quan đóng
một vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá tính khả thi, hợp lý của chuẩn đầu ra được thiết kế,
trước khi được tích hợp và hiện thực vào chương trình đào tạo. Là một trong những Khoa CNTT
lớn của Việt Nam với quy mô đào tạo lớn (trên 5000 Sinh viên/ Năm), lực lượng giảng dạy đông
đảo và hợp tác với nhiều đối tác, việc tiến hành khảo sát trên những đối tượng liên quan này gặp
khá nhiều khó khăn. Dựa trên những kinh nghiệm thực tiễn làm khảo sát AUN, cùng với những
tư vấn hỗ trợ của chuyên gia cũng như tài liệu hướng dẫn của CDIO, chúng tôi đã tiến hành quá
trình khảo sát này trong hơn 3 tháng qua. Trong tham luận này chúng tôi trình bày quá trình thực
hiện tiến hành khảo sát các bên liên quan, những thuận lợi, khó khăn cùng với những kinh
nghiệm được đúc kết trong suốt thời gian thực hiện quá trình khảo sát và đánh giá kết quả khảo
sát vừa qua tại Khoa chúng tôi.
1 Giới thiệu
1.1 Mục tiêu của cuộc khảo sát
Khoa Công Nghệ Thông Tin Trường ĐH KHTN là một trong những Khoa CNTT có quy
mô đào tạo lớn ở Việt Nam, trong những năm qua, chúng tôi đã hai lần thay đổi chương trình
đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về cả chất lượng và số lượng của xã hội. Trong
khuôn khổ triển khai dự án CDIO
2
, chúng tôi đã tiến hành xây dựng lại chuẩn đầu ra của chương
trình đào tạo CNTT phù hợp với những tiêu chí do CDIO đưa ra, đồng thời cũng tiến hành các
khảo sát nhằm đánh giá mức độ phù hợp của các chuẩn đầu ra được thiết kế với yêu cầu thực tiễn
của các bên liên quan. Vì vậy, chúng tôi đặt mục tiêu cuộc khảo sát phải đa dạng, đầy đủ thành
Thông tin hướng dẫn Trang thông tin hướng dẫn điền thông tin khảo sát
Thông tin khảo sát
chuẩn đầu ra
Khảo sát thông tin giảng viên về chuẩn đầu ra CDIO (ở cấp độ 3,
chưa có thông tin về mức độ nhận thức), giảng viên đánh giá từng
CĐR ở cấp độ 3 theo 2 tiêu chí:
• Xác định mỗi chuẩn đầu ra (ở cấp độ X.X.X) của Khoa liên
quan chủ yếu nhóm Thái độ, Kỹ năng hay Kiến thức để từ đó
xác định cách thể hiện, chuyển tải chuẩn đầu ra này trong các
môn học trong chương trình đào tạo.
• Xác định mức độ mà sinh viên cần phải đạt được cho mỗi tiêu
chí chi tiết (về kiến thức, thái độ hoặc kỹ năng)
Thông tin cá nhân
giảng viên
Giảng viên cung cấp thông tin cá nhân, thông tin giảng dạy và các
kinh nghiệm giảng dạy.
2.2 Phiếu khảo sát dành cho cựu sinh viên
Thông tin hướng dẫn Trang thông tin hướng dẫn điền thông tin khảo sát
Thông tin cựu sinh
viên
Cựu sinh viên cung cấp thông tin cá nhân, thông tin về vị trí công
việc hiện tại cũng như thông tin về nơi làm việc.
Thông tin khảo sát
chuẩn đầu ra
Khảo sát thông tin Cựu Sinh Viên về chuẩn đầu ra CDIO (ở cấp
độ 3, đã được chi tiết hóa các mức độ nhận thức), Cựu Sinh Viên
đánh giá từng CĐR theo mức độ quan trọng.
chuẩn đầu ra này trong các môn học trong chương trình đào tạo.
Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010 B-2/3
B-2/4 Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010
Mỗi cán bộ giảng dạy xác định mỗi chuẩn đầu ra (ở cấp độ 3) thuộc về nhóm Thái độ, Kỹ
năng hay Kiến thức. Một chuẩn đầu ra (ở cấp độ 3) có thể liên quan đến một hoặc nhiều nhóm
Để tiến hành khảo sát với đối tượng này, ban tổ chức đã tiến hành một buổi hội thảo giới
thiệu về chuẩn đầu ra, giải thích các mức độ nhận thức về kiến thức, kỹ năng và thái độ cho giảng
viên, sau đó yêu cầu giảng viên trực tiếp thực hiện khảo sát trên các phiếu giấy được cung cấp.
3.2.2 Khảo sát cựu sinh viên
Với quy mô tốt nghiệp hằng năm trên 500 sinh viên, Khoa có một lực lượng Cựu Sinh Viên
đông đảo sau 15 năm thành lập, để thuận tiện và tiết kiệm chi phí, thời gian, đối với đối tượng
Cựu SV, Khoa đã tiến hành khảo sát thông tin dưới cả 2 hình thức:
• Phiếu giấy: đối với các cựu sinh viên đang là học viên sau đại học của Khoa, các đối tượng
SV mới tốt nghiệp, các đối tượng sinh viên đang công tác tại các công ty phần mềm có quan
hệ trực tiếp với Khoa
• Thông qua hệ thống khảo sát
3
: đối với các cựu sinh viên là sinh viên của Khoa nhưng
không thể gửi phiếu trực tiếp, Khoa tiến hành thu thập email của các cựu sinh viên thông qua
Hội Cựu SV và thông qua lễ kỷ niệm 15 năm của Khoa.
3.2.3 Khảo sát đối tác
Với các doanh nghiệp tuyển dụng nhân sự của Khoa, chúng tôi cử nhân viên trực tiếp đến
các doanh nghiệp để làm việc, trình bày mục tiêu của cuộc khảo sát, các đối tượng cần khảo sát
(các cấp quản lý) , giới thiệu phiếu khảo sát và gửi lại phiếu khảo sát kèm theo các thẻ có chứa
địa chỉ khảo sát trực tuyến
4
(in trên Namecard). Sau 1 tuần, nhân viên của Khoa sẽ đến doanh
nghiệp để nhận lại các phiếu khảo sát bằng giấy.
4 Phân tích và đánh giá kết quả
• Nhóm 2: Kỹ năng nghề nghiệp và phát triển - Hầu hết các chuẩn đầu ra (ở cấp độ 3) trong
nhóm 2 đều được xác định liên quan nhiều nhất đến Kỹ năng
Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010 B-2/5
• Nhóm 3: Ngữ cảnh, trách nhiệm và đạo đức - Hầu hết các chuẩn đầu ra (ở cấp độ 3) trong
nhóm 3 đều được xác định liên quan nhiều nhất đến Thái độ. • Nhóm 6: Kiểm chứng, vận hành, bảo trì và phát triển hệ thống CNTT- Hầu hết các chuẩn đầu
ra (ở cấp độ 3) trong nhóm 6 được xác định liên quan nhiều nhất đến Kỹ năng.
Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010 B-2/7
B-2/8 Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010
Xác định mức độ mà sinh viên cần đạt được cho mỗi chuẩn đầu ra
Mục tiêu của việc khảo sát nhằm xác định mức độ mà sinh viên cần phải đạt được cho
mỗi chuẩn đầu ra (cấp 3 - X.X.X) khi tốt nghiệp.
Mức độ cho mỗi chuẩn đầu ra (cấp 3 - X.X.X) được xác định trên thang điểm sau:
Không cần thiết đưa vào hệ thống chuẩn đầu ra
Kiến thức/thái độ: sinh viên chỉ được giới thiệu (trực tiếp/gián tiếp) để biết
Kỹ năng: chỉ dừng lại ở mức độ bắt chước
Kiến thức: nhận thức và hiểu được kiến thức
Thái độ: bước đầu có thể phản hồi với thái độ đúng đắn trước một số sự việc, tình
huống
Kỹ năng: có khả năng vận dụng được kỹ năng (chưa cần hoàn toàn chính xác)
Kiến thức: áp dụng được kiến thức đã học để giải quyết bài toán ở mức độ cơ bản.
Thái độ: có thể đánh giá đúng đắn về ý nghĩa và giá trị của sự việc, tình huống, thái
độ.
+ Trong nhóm 3 - các chuẩn đầu ra thuộc nhóm 3.3 - Đạo đức,
trách nhiệm và giá trị cốt lõi của cá nhân được yêu cầu tương đối
cao (từ 3.43 đến 3.75). Trong khi đó, các chuẩn đầu ra thuộc
nhóm 3.2 - Ngữ cảnh doanh nghiệp đều được yêu cầu tương đối
thấp (từ 2.58 đến 2.81)
4
Các kỹ năng mềm + Trung bình: mức 3 – có khả năng thực hiện, áp dụng thành
thạo các kỹ thuật được học
+ Trong nhóm 4 - hầu hết các chuẩn đầu ra được yêu cầu ở mức
từ 3 đến 3.5
5
Hình thành ý
tưởng, phân tích,
thiết kế và cài đặt
các hệ thống
CNTT
+ Trung bình: mức 3 – có khả năng thực hiện, áp dụng chính xác
các kỹ thuật được học
+ Trong nhóm 5 - các chuẩn đầu ra trong nhóm 5.4 – Cài đặt có
mức độ yêu cầu cao hơn các chuẩn đầu ra khác trong nhóm 5
6
Kiểm chứng, vận
hành, bảo trì và
phát triển hệ
thống CNTT
+ Trung bình: giữa mức 2-3: có khả năng sử dụng được các kỹ
thuật đã học ở mức làm được
+Trong nhóm 6 - các chuẩn đầu ra có mức độ yêu cầu tương đối
thấp (từ 2.60 đến 2.97)
Bảng 1 - Bảng thống kê kết quả mức độ nhận thức cho từng nhóm chuẩn đầu ra
3. Các kỹ năng cá nhân (4.1)
4. Kỹ năng suy luận dựa trên phân tích và kỹ năng giải quyết vấn đề (2.1)
5. Kỹ năng làm việc nhóm (4.2)
Theo kết quả từ nhóm các chuẩn đầu ra này, các cựu sinh viên mong muốn những người tốt
nghiệp từ Khoa phải là những người có khả năng tự phát triển bản thân, đạo đức tốt (trung thực),
có tinh thần trách nhiệm cao (tận tụy, làm việc hết mình), hành xử chuyên nghiệp đồng thời phải
được trang bị những kỹ năng mềm tốt (tư duy sáng tạo, tự tin, tư duy phản biện, quản lý tài
nguyên cá nhân một cách thuần thục).
Bên cạnh đó cựu sinh viên còn đánh giá cử nhân sau khi tốt nghiệp phải có khả năng suy
luận tốt, có khả năng hình thành vấn đề và phân tích, đề xuất các giải pháp phù hợp với yêu cầu
thực tiễn, đồng thời cũng phải biết phối hợp và giải quyết công việc theo nhóm.
Qua nhóm các chuẩn đầu ra được quan tâm nhiều nhất ở cấp độ 2, có thể nhận thấy các
chuẩn đầu ra mà cựu sinh viên quan tâm tập trung vào các vấn đề cá nhân, những kỹ năng cần
thiết mà của một cử nhân cần thiết để phát triển nghề nghiệp của họ trong tương lai.
Nhóm các chuẩn đầu ra ít được quan tâm nhất:
1. Các kiến thức nền tảng về khoa học (1.1)
2. Khả năng vận hành và bảo trì hệ thống (6.2)
3. Các vấn đề về ngữ cảnh bên ngoài, xã hội, kinh tế và môi trường (3.1)
B-2/10 Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010
4. Các vấn đề nhằm cải tiến và kết thúc quá trình hoạt động của hệ thống (6.3)
5. Các vấn đề liên quan đến kiểm chứng (6.1)
Nổi bật trong nhóm các chuẩn đầu ra ít được quan tâm nhất chính là nhóm 1.1 (các Kiến
thức nền tảng). Đây là nhóm mà cựu sinh viên cho rằng ít quan trọng nhất trong các nhóm kiến
thức, kỹ năng đầu ra của một sinh viên. Thực tế cho thấy rằng, các cựu sinh viên cũng có quan
tâm nhiều đến phần kiến thức Toán của sinh viên trong khi phần kiến thức cơ bản về Vật lý và
Điện-Điện tử thì không được chú ý nhiều
4.4 Đánh giá kết quả khảo sát của đối tác
Theo kết quả thống kê ở cấp độ 2, nhóm các chuẩn đầu ra được quan tâm nhiều nhất đối
với m t đơn vị tuyển dụng, sử dụng sinh viên tốt nghiệp từ Khoa là:
1.
i (2.4)
n đầu ra này, các doanh nghiệp mong muốn những người
vào làm vi ọ là những người có đạo đức tốt (trung thực), có tinh thần
trách
hững con người có tư cách
đạo đ
àm việc
nhóm
ộ
Các vấn đề liên quan đến đạo đức, trách nhiệm và giá trị cốt lõi của cá nhân (3.3)
2. Kỹ năng suy luận dựa trên phân tích và kỹ năng giải quyết vấn đề (2.1)
3. Kỹ năng về ngoại ngữ (4.4)
4. Ý thức tự học và học suốt đờ
5. Kỹ năng làm việc nhóm (4.2)
Theo kết quả từ nhóm các chuẩ
ệc trong doanh nghiệp của h
nhiệm cao (tận tụy, làm việc hết mình), hành xử chuyên nghiệp đồng thời phải được chuẩn
bị nền tảng ngoại ngữ tốt trong giai đoạn toàn cầu hóa làm việc với các đối tác nước ngoài.
Hơn nữa, các doanh nghiệp còn quan tâm đến các khả năng giúp tiếp cận nhanh đến công
việc: kỹ năng làm việc nhóm và khả năng suy luận, giải quyết vấn đề.
Qua nhóm các chuẩn đầu ra được quan tâm nhiều nhất, có thể nhận thấy cái cần thiết mà
một doanh nghiệp đặt ra đối với những người được dự tuyển vào là n
ức tốt, có khả năng tự phát triển bản thân và hòa nhập tốt vào môi trường làm việc.
Các phản hồi còn cho biết thêm: đối với nhân viên, quan trọng là "luôn tự phấn đấu" và
"gắn bó với nghề nghiệp" và cần có khả năng nắm bắt công việc được giao, tham gia l
• Bảng khảo sát
khảo sát trung bình khoảng 30-45 phút nên có nhiều cựu sinh viên không hoàn thành bảng
khảo sát của mình.
• Đối với các đối tượng cựu sinh viên và đối tác doanh nghiệp, việc khảo sát được tiến hành
thông qua hệ thống phần mềm, phiếu khảo sát được chuyển tải đến cựu SV và doanh nghiệp
qua đường email (chứa liên kết khảo sát + thẻ khảo sát). Khi tiến hành kích hoạt hệ thống, do
Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010 B-2/13
B-2/14 Đại học Quốc gia Tp.HCM – Hội thảo CDIO 2010
•
c
•
•
g tiêu chuẩn của CDIO, một số tiêu
iếu đánh giá bỏ trống
Tà
rodeur : Rethinking
ey, CDIO Report #1: The CDIO Syllabus - A Statement of Goals for
số lượng cựu SV + doanh nghiệp khá lớn (700) nên ngay lần đầu tiên, các email khảo sát gửi
đi từ Khoa đến hộp thư cá nhân của các đối tượng liên quan đều bị đưa vào thư mục SPAM.
Ngoài ra, trong ngày đầu tiên tiến hành khảo sát qua mạng, chúng tôi cũng gặp phải những
vấn đề về băng thông và hiệu năng của hệ thống do số lượng cựu sinh viên vào tham gia khảo
sát khá lớn (có lúc lên đến hơn 200 người cùng thực hiện khảo sát), hệ thống khảo sát đượ
triển khai trên nền tảng nguồn mở nên phải mất một thời gian quản trị hệ thống mới khắc
phục được vấn đề tải và băng thông của hệ thống. Tuy nhiên, vẫn có khá nhiều cựu sinh viên
đã không hoàn thành được phiếu khảo sát vì sự cố này.
Số lượng cựu sinh viên tham gia khảo sát tập trung khá nhiều ở những bạn sinh viên mới tốt
nghiệp gần đây nên dữ liệu bị ảnh hưởng khá nhiều bởi đối tượng này.
Thông tin chuẩn đầu ra được xây dựng dựa theo nhữn