Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NAM
TRƯƠNG PHỔ THÔNG TRUNG HỌC LÊ QUÝ ĐÔN
NĂM HỌC :2010 – 2011
VẬN DỤNG :”CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA CỦA G.POLYA”
DẠY BÀI : BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI Giáo viên : Nguyễn Thị Ngọc Bích
Tổ : Toán
1 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011

Trường : THPT Lê Quý Đôn
MỞ ĐẦU
LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nhà văn Gorki có nói:”Sức mạnh và sự giàu có của một dân tộc không
phải ở chỗ có nhiều đất đai , rừng , gia súc và các loại quặng quý mà ở số lượng
và chất lượng những con người có học thức, ở lòng yêu tri thức, ở sự nhạy bén
và sự năng động của trí tuệ - sức mạnh của một dân tộc không nằm trong vật
chất mà nằm trong năng lượng trí tuệ.”
Trong dạy học ta thường gặp tình huống cần giải quyết vấn đề gì đó , như:
dạy một định nghĩa,dạy một định lí,dạy một bài tập,… Điều này bắt buộc ta phải
động não suy nghĩ (tư duy).Làm thế nào rèn luyện cho học sinh khả năng tư duy
tốt nhất ? Học sinh thể tự lĩnh hội được tri thức? Học sinh có được sự nhạy bén
và có sự năng động của trí tuệ?
Chính vì thế tôi đã chọn phương pháp :”CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA

ít trong trường này không?
Hãy xem kĩ cái chưa biết. Cố gắng nhớ lại bài toán quen thuộc có cùng
hoặc gần giống về cái chưa biết.
Giả sử có bài toán họ hàng với bài toán cho trước và đã giải rồi.Có thể sử
dụng nó được không. Sử dụng kết quả, phương pháp giải? Có cần đưa thêm yếu
tố phụ hổ trợ nào để có thể sử dụng bài toán đã giải?
Có cách khác phát triển bài toán không? Khác nữa? Hãy quay về với định
nghĩa.
Nếu như không giải được bài toán cho trước, cố gắng giải bài toán gần
giống nó. Có thể nghĩ ra bài toán tương đồng mà dễ hơn không? Bài toán chung
hơn? Đặt biệt hơn? Bài toán tương tự? Có thể giải một phần bài toán được
không?
Hãy giữ lại một phần điều kiện bài toán, phần còn lại thì bỏ đi: Cái chưa
biết lúc đó ở mức độ xác định nào, nó thay đổi như thế nào? Có thể lấy được gì
có ích từ những cái đã cho? Có thể nghĩ ra thêm dữ kiện để xác định cái chưa
biết được không? Có thể thay đổi cái chưa biết hoặc điều kiện bài toán, hoặc nếu
cần thiết cả điều kiện và cả cái chưa biết để điều kiện mới và các chưa biết mới
gần lại nhau hơn? Bạn đã sử dụng tất cả các điều kiện chưa? Bạn đã thực sự chú
ý tới những khái niệm cơ bản trong bài toán chưa?
III/ Thực hiện kế hoạch (cần phải thực hiện kế hoạch giải bài toán):
Khi thực hiện kế hoạch, bạn hãy kiểm tra từng bước đi của mình. Bạn có
thấy rõ bước mà bạn vừa quyết định là đúng hay không? Có thể chứng minh
được điều đó không?
IV/ Tổng kết (nghiên cứu lời giải nhận được):
Có thể kiểm tra lại kết quả giải được không? Quá trình giải?
Có thể nhận kết quả bằng cách khác được không?
4 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011

Có thể sử dụng kết quả giải hay cách giải vừa thu được vào bài toán khác

)(1( >−− xx
(đã biết cách giải-xét dấu các nhị thức)
*Tổng kết(nghiên cứu lời giải):
- Kiểm tra kết quả.
-Có thể nhận kết quả bằng cách giải khác được không?
5 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011

Từ đó dẫn đến định nghĩa và cách giải bất phương trình bậc hai.
Cho các em tự thực hiện các bài tập trong H1(SGK-trang 142)
*Bài tập nâng cao: (Để các em tự đưa ra phương pháp giải-Hãy vận dụng
phương pháp của G.Polya)
Ví dụ: Giải bất phương trình:
0133
23
≥−−+ xxx
II/ Bất phương trình tích và bất phương trình có ẩn ở mẫu thức:
Ví dụ 2: Giải bất phương trình (SGK-trang 142)

0
65
232
2
2
≥
+−
−+
xx
xx
*Hiểu cách đặt vấn đề của bài toán:

xx
xx
III/Hệ bất phương trình bậc hai:
*Chắn chắc khi đến phần hệ bất phương trình bậc hai các em sẽ tự đưa ra
được phương pháp giải các bài tập ở dạng này.
*Bài tập nâng cao: (Để các em tự đưa ra phương pháp giải-Hãy vận dụng
phương pháp của G.Polya)
Ví dụ: Tìm các giá trị m đẻ hệ bất phương trình sau có nghiệm






−>−
≤−−
xmxm
xx
)35(92
032
2
2

IV/Ví dụ 5(SGK-trang 144):
Tìm các giá tri m để bất phương trình sau vô nghiệm

02)1(2)2(
2
>+++− mxmxm
*Hiểu cách đặt vấn đề của bài toán:

a
a

(Các em đã biết phương pháp giải)
*Thực hiện kế hoạch giải:
-Các em sẽ vận dụng bài tập đã học để đưa bài toán cần giải về bài toán đã
biết cách giải , như sau:

0)(
2
>++= cbxaxxf
vô nghiệm
Rxcbxaxxf ∈∀≤++=⇔ ,0)(
2
*Tổng kết:
-Có thể sử dụng kết quả cách giải vừa thu được vào bài toán :

0)(
2
≤++= cbxaxxf
vô nghiệm ?
-Chắc chắn các em sẽ tự đưa ra phương pháp để giải được các bài toán có
dạng trên.
*Bài tập nâng cao: (Để các em tự đưa ra phương pháp giải-Hãy vận dụng
phương pháp của G.Polya)
Ví dụ: Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số sau:

1
78
)(

Các em học tập say mê hơn.
Ngoài việc cho học sinh nắm vững các kiến thức cơ bản,góp phần xây dựng
nhân cách (tính tự tin,tính độc lập trong suy nghĩ,sự hợp tác trong lao động,
…)Chúng ta nên quan tâm bồi dưỡng những học sinh có tính sáng tạo,có tư duy
độc lập cao để góp phần xây dựng nhân tài cho đất nước.

9 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc Bích
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011

KẾT LUẬN
Bản thân tôi đã sử dụng phương pháp: “CÁC CÂU HỎI KIỂM TRA
CỦA G.POLYA” ,trong một số bài dạy của mình. Tôi thấy ,với việc vận dụng
phương pháp này, ít nhiều đã rèn luyên được kĩ năng tư duy của học sinh trong
quá trình lĩnh hội tri thức mới. Kích thích sự tự hình thành tri thức mới của học
sinh thông qua : “Các câu hỏi kiểm tra của G.Polya”.Rèn luyện kĩ năng tự học
và tính sáng tạo của học sinh.
Bernard Show đã nói: “Nếu bạn có một quả táo, tôi có một quả táo và
chúng ta trao đổi với nhau, thì bạn và tôi mỗi người có một quả táo.Nhưng nếu
bạn có một ý tưởng, tôi có một ý tưởng và chúng ta trao đổi với nhau, thì mỗi
người chúng ta sẽ có nhiều hơn hai ý tưởng”.
Rất mong sự đóng góp nhiệt tình của các bạn đồng nghiệp,của HĐKH trường
THPT Lê Quý Đôn và HĐKH cấp trên.
10 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc
Bích
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011

Tam kỳ , Ngày 18 tháng 04 năm
2011
Người thực hiện
Nguyễn Thị Ngọc Bích

b) Hạn
chế:
5. Đánh giá, xếp loại:
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Trường THPT Lê Quý Đôn
thống nhất xếp loại :
Thư ký HĐKH: Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)

12 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc
Bích
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011

II. Đánh giá, xếp loại của HĐKH Sở GD&ĐT Quảng Nam
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Sở GD&ĐT Quảng Nam thống
nhất xếp loại:
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
PHIẾU ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2010 - 2011
I. Đánh giá xếp loại của HĐKH Trường THPT LÊ QUÝ ĐÔN
1. Tên đề tài: Vận dụng: ”Các câu hỏi kiểm tra của G.Polya”
Dạy bài: “Bất phương trình bậc hai”

Năm học 2010- 2011

(Dành cho người tham gia đánh giá xếp loại SKKN)
HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
Trường THPT Lê Quý Đôn
- Đề tài: Vận dụng: “Các câu hỏi kiểm tra của G.Polya”
Dạy bài: “Bất phương trình bậc hai”
- Họ và tên tác giả: Ngyuễn Thị Ngọc Bích
- Đơn vị: Tổ Toán - Trường THPT Lê Quý Đôn.
- Điểm cụ thể:

Phần
Nhận xét
của người đánh giá xếp loại đề tài
Điểm
tối đa
Điểm
đạt
được
1. Tên đề tài
2. Đặt vấn đề
1
3. Cơ sở lý luận 1
4. Cơ sở thực tiễn 2
5. Nội dung nghiên cứu 9
6. Kết quả nghiên cứu 3
7. Kết luận 1
14 Giáo viên:Nguyễn Thị Ngọc
Bích
Trường THPT Lê Quý Đôn - Tổ toán – Năm học: 2010 - 2011