A. MỞ ĐẦU
1/. Lý do chọn đề tài:
Ở cấp THCS các em bắt đầu làm quen với bộ môn Hóa học từ lớp 8.
Nhưng muốn học tốt môn Hóa học đòi hỏi ở mỗi học sinh phải giải quyết nhiều
bài tập, biết vận dụng lý thuyết để giải bài tập. Vì thế, các em phải nắm được các
bước giải bài tập Hóa học cơ bản ngay từ lớp 8.
Tính theophương trình hóa học là kiến thức cơ bản, xuyên suốt trong
chương trình Hóa học phổ thông. Nó làm nền tảng căn bản quan trọng trong việc
giải bài tập tính theo phương trình hóa học. Do đó để khắc phục tình trạng mất
căn bản môn Hóa học ở học sinh, bản thân tôi nghĩ rằng cần phải tìm ra một giải
pháp để nâng cao chất lượng bộ môn Hóa học là nhiệm vụ rất quan trọng và cần
thiết. Đó là lý do tôi chọn đề tài “ Rèn kỹ năng tính theo phương trình hoá
học” để nghiên cứu.
2/. Đối tượng nghiên cứu:
Tìm hiểu học sinh, nghiên cứu để đưa ra phương pháp giải các bài tập tính
theo phương trình hóa học ở học sinh lớp 8, cụ thể là lớp 8
4
và lớp 8
5
của trường
THCS Lộc Ninh.
3/. Phạm vi nghiên cứu:
Là giáo viên giảng dạy môn Hóa học, chính vì vậy mà giải pháp của tôi
xoay quanh vấn đề “ Rèn kỹ năng tính theo phương trình hoá học” của môn Hóa
học 8 để sử dụng giảng dạy cho học sinh lớp 8
4
, 8
5
của trường THCS Lộc Ninh
áp dụng từ tiết 32,33 trong phân phối chương trình học kỳ I.
4/. Phương pháp nghiên cứu:

phát triển dần kỹ năng hiện có của học sinh, nhằm phát huy thêm khả năng tự
học, tự nhận thức và độc lập, sáng tạo của học sinh. Đồng thời phát huy hoạt
động nhóm.
- Trên cơ sở đó, để kích thích tính tích cực học tập của học sinh trong việc
giải bài tập tính theo phương trình hóa học, bản thân giáo viên cần xác định vai
trò của mình đối với học sinh.
+ Giáo viên cần coi trọng lợi ích, nhu cầu, hứng thú học tập của học sinh
phat huy tối đa các năng lực còn tìm ẩn của học sinh. Hình thành cho học sinh
phương pháp học tập khoa học, năng lực sáng tạo, lòng say mê yêu thích bộ môn.
+ Phát huy tối đa tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh.
+ Giáo viên hướng dẫn cho học sinh nghiên cứu để tìm hướng giải phù
hợp. Qua các bài tập từ dễ đến khó dần tạo ra sự tích cực, tự lực sáng tạo trong
học tập của học sinh. Giúp hình thành ở học sinh kỹ năng giải bài tập hóa học
tính theo phương trình hóa học.
Trang 2
3/. Nội dung vấn đề:
a/. Thực trạng của học sinh ở trường THCS Lộc Ninh:
- Nhìn chung, các em chưa có ý thức cao trong học tập, phần đông các em là
con nhà nông vừa đi học vừa phục giúp gia đình nhất là vào vụ mùa, các em
thường hay không thuộc bài, không làm bài tập, vào lớp học không chú ý nghe
giảng bài, không chuẩn bị bài mới làm ảnh hưởng đến việc học của các em.
- Đối với học sinh lớp 8, cụ thể là lớp 8
4
và lớp 8
5
qua thời gian tìm hiểu
thực tế tôi nhận thấy các em chưa nắm vững các kiến thức cơ bản như: kí hiệu
hóa học; hóa trị; cách viết công thức của một hợp chất; lập phương trình hóa học;
các công thức chuyển đổi giữa số mol; khối lượng và thể tích; . . . cho nên các em
không thể vận dụng để giải một bài tập hóa học.

kết quả cao.
c/. Sơ lược về quá trình thực hiện:
- Để “ Rèn kỹ năng tính theo phương trình hóa học” bản thân tôi không
ngừng tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu liên quan đến bộ môn, đặc biệt quan trọng
hơn nữa là luôn luôn dự giờ, trao dồi học hỏi kinh nghiệm với các đồng nghiệp
trong công tác giảng dạy để đưa ra giải pháp tốt nhất trong việc nâng cao chất
lượng bộ môn Hóa học.
- Sau cùng là thu thập các số liệu cần thiết cho giải pháp khoa học.
- Đối với học sinh, bản thân tôi định hướng như sau:
+ Tìm hiểu kĩ đối tượng học sinh, phát hiện ra những chỗ hỏng kiến thức
của học sinh mắc phải qua các bài kiểm tra, câu trả lời vấn đáp của học sinh, cách
làm bài trong khi kiểm tra bài cũ.
+ Chú ý cách học tập của học sinh từ khâu theo dõi bài, ghi chép đến khâu
giải bài tập.
+ Giành nhiều thời gian để hướng dẫn kĩ cho học sinh cách giải bài tập
mẫu tính theo phương trình hóa học nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh.
- Trong thời gian nghiên cứu, bản thân tôi thu thập các số liệu, nắm kết quả
qua các bài kiểm tra để theo dõi mức độ tiến bộ của học sinh mà có hướng điều
chỉnh hợp lí.
d/. Những biện pháp hoặc sáng kiến mới đã áp dụng:
- Qua thời gian trực tiếp giảng dạy bộ môn Hóa học lớp 8
4
và lớp 8
5
, qua kết
quả học kỳ tôi nhân thấy chất lượng học tập bộ môn còn thấp. Đặc biệt là đa số
học sinh không giải được bài tập tính theo phương trình hóa học. Để thực hiện
giải pháp khoa học “ Rèn kỹ năng tính theo phương trình hóa học” bản thân tôi
áp dụng tiết 32 đến tiết 51 trong chương trình Hóa học lớp 8.
- Để giải một bài tập tính theo phương trình hóa học nhất thiết phải thực hiện

3
cần dùng:
m = n x M = 0,75 x 100 = 7,5 (g)
Ví dụ 2: Tính thể tích khí O
2
( đktc) khi phân hủy 43,4g HgO?
Giải
Số mol HgO phân hủy:
n
HgO
= = = 0,2 (mol)
Phương trình hóa học:
2HgO 2Hg + O
2
2mol 2mol 1mol
0,2mol ?xmol
Số mol khí O
2
theo phương trình hóa học:
n = x = = 0,1 (mol)
Thể tích khí O
2
sinh ra ở đktc:
V = 22,4 x n = 22,4 x 0,1 = 2,24 (l)
Ví dụ 3: Cho sắt tác dụng với axit clohidric theo phương trình hóa học sau:
Fe + 2HCl  FeCl
2
+ H
2
Trang 5

m
HCl
= n
HCl
x M
HCl
= 0,2 x 36,5 = 7,3 (g)
Khối lượng FeCl
2
tạo thành sau phản ứng:
Số mol FeCl
2
theo PTHH:
n = z = = 0,1 (mol)
Khối lượng FeCl
2
tạo thành sau phản ứng:
m = n x M = 0,1 x 127 = 12,7 (g)
Tóm lại để giải bài tập hóa học tính theo phương trình hóa học đòi hỏi học
sinh phải thuộc các kí hiệu hóa học để viết phương trình hóa học, cân bằng đúng
phương trình hóa học và phải nắm vững cách biến đổi các công thức tính toán
cơ bản.
Trang 6
- Tùy dữ kiện đề bài cho mà áp dụng các công thức cho phù hợp.
- Sau đây là sơ đồ cho biết sự chuyển đổi giữa lượng chất ( số mol) – khối
lượng chất – thể tích khí ( đktc).
M là khối lượng mol.
e/. Kết quả cụ thể:
Bảng thống kê kết quả rèn luyện của học sinh:
Thời

số
Tỉ
lệ
(%)
Cuối
học
ký I
8
4
42 0 6 6 14,3 13 17 6 36 85,7
8
5
35 0 3 3 8,6 18 9 5 32 91,4
Tuần
24
8
4
42 0 4 4 9,5 12 18 8 38 90,5
8
5
35 0 2 2 5,7 14 12 7 33 94,3
Nhìn chung kết quả học tập của học sinh lớp 8
4
, 8
5
có sự tiến bộ rõ rệt sau
khi áp dụng giải pháp khoa học “ Rèn kỹ năng tính theo phương trình hóa
học”.
4/. Đánh giá kết quả của đề tài:
a/. Với giải pháp đã thực hiện ở trên, bản thân tôi trực tiếp giảng dạy lớp 8

Để nâng cao chất lượng dạy và học của học sinh ở những vùng sâu – vùng
xa tôi có những đề xuất sau:
- Giáo viên cùng bộ môn giành thời gian để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm
lẫn nhau, luôn luôn nắm bắt tình hình thực tế học sinh để cùng nhau thảo luận
thống nhất đưa ra biện pháp giảng dạy phù hợp với từng đối tượng học sinh.
- Giáo viên cần tăng cường tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm nhằm
nâng cao hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học.
- Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm hỗ trợ giáo dục tư tưởng để học để học
sinh nhận thức được tầm quan trọng của việc học, từ đó học sinh có thái độ học
tập đúng đắn.
- Tạo điều kiện cho giáo viên môn Hóa học có thể dự giờ chuyên đề để nâng
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
C. KẾT LUẬN:
1/. Kết luận:
- Qua thời gian nghiên cứu giải pháp khoa học “ Rèn kỹ năng tính theo
phương trình hoá học” ở học sinh lớp 8
4
và 8
5
. Tôi nhận thấy chất lượng học tập
của học sinh ngày một tiến bộ hơn, học sinh dần dần yêu thích bộ môn Hóa học
Trang 8
hơn trước, học sinh yếu kém giảm dần và số lượng học sinh khá, giỏi tăng lên rõ
rệt.
- Bài tập hóa học giúp học sinh mở mang tầm hiểu biết, giáo dục tư tưởng,
đạo đức và rèn luyện phong cách làm việc của người lao động mới, làm việc có
kế hoạch, có phân tích phương hướng trước khi làm việc cụ thể. Đặc biệt là qua
những bài tập cơ bản rèn luyện cho học sinh tác phong cần cù, cẩn thận, tính
chính xác, độc lập sáng tạo trong công việc.
- Bài tập hóa học tính theo phương trình hóa học là kiến thức căn bản hết sức

Lộc Ninh, ngày 22 tháng 03 năm 2007
Người thực hiện
Nguyễn Hoa Phương
1/. Hình thành kỹ năng giải bài tập Hóa học trường THCS Cao Thị
Thặng biên soạn.
2/. Sách giáo khoa Hoá học 8. Lê Xuân Trọng + Nguyễn Cương + Đỗ
Tất Hiển biên soạn.
3/. Chuyên đề “ Bồi dưỡng giảng dạy học sinh yếu kém môn Hóa học”
– Sở GD&ĐT Tây Ninh do Trần Việt Hoài biên soạn.
4/. Sách giáo viên Hóa học 8 - Lê Xuân Trọng + Nguyễn Cương + Đỗ
Tất Hiển + Nguyễn Phú Tuấn biên soạn.
Trang 10
TÀI LIỆU THAM KHẢO
5/. Bài tập nâng cao Hóa học 8 – Nguyễn Xuân Tường biên soạn.
6/. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THCS chu kì III
( 2004 – 2007) môn Hóa học.
Trang
A/. MỞ ĐẦU
1/. Lí do chọn đề tài 1
2/. Đối tượng nghiên cứu 1
3/. Phạm vi nghiên cứu 1
4/. Phương pháp nghiên cứu 1
B/. NỘI DUNG
1/. Cơ sở lí luận 2
2/. Cơ sở thực tiễn 2
3/. Nội dung vấn đề 3
4/. Đánh giá kết quả của đề tài 8
5/. Đề xuất – kiến nghị 9
C/. KẾT LUẬN
1/. Kết luận 10


Trang 12