Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong lịch sử, bất kỳ một nền giáo dục trong thời đại nào cũng đều quan
tâm đến giáo dục toàn diện, để phát triển năng lực sẵn có của các thế hệ trở thành
những con người toàn diện về các mặt “ Đức – Trí – Thể – Mỹ”.
Thực hiện chủ trương “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào
giảng dạy” của Bộ GD & ĐT để phục vụ đổi mới phương pháp và nâng cao hiệu
quả giáo dục.
Thời đại của chúng ta hiện nay là thời đại của “Công nghệ thông tin” và
“Khoa học kỹ thuật”. Giờ đây, từng ngày, từng giờ chúng ta chứng kiến sự phát
triển không ngừng và nhanh chóng của khoa học công nghệ. Những thành tựu
của nó đã ảnh hưởng trực tiếp, hỗ trợ sự phát triển của mọi lĩnh vực trong đời
sống xã hội của chúng ta.
Trong xu thế chung của thời đại và để thực hiện sự nghiệp “Công nghiệp
hóa – Hiện đại hóa” đất nước. Nước ta đã và đang khai thác những thành tựu mà
nền khoa học công nghệ tiên tiến đã đạt được để phục vụ cho công tác giáo dục
đào tạo cũng như công tác quản lí đào tạo.
Ngành GD & ĐT đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tiếp tục nâng cao chất
lượng đào tạo toàn diện để mọi học sinh được đào tạo từ các nhà trường phải có
được năng lực, nhân cách phù hợp đáp ứng những nhu cầu mới của thời đại …
Chương trình và sách giáo khoa mới đã đat các môn học nghệ thuật (Âm Nhạc và
Mỹ Thuật ) vào vị trí đúng mức vừa nhằm cung cấp kiến thức vừa nhằm giáo dục
thẩm mỹ, giáo dục nhân cách cho học sinh…
Vì vậy, nghiên cứu về việc ứng dụng giáo án điện tử vào việc dạy hát ở
trường THCS là việc rất cần thiết, phục vụ trực tiếp cho việc đổi mới giáo dục
phổ thông.
Đối với bản thân tôi là giáo viên dạy nhạc. Tôi rất yêu thích và tâm huyết
với nghề nghiệp. Từ những lý do trên, tôi đã mạnh dạn tìm hiểu và thực hiện đề
tài này. Nhằm giúp cho bản thân và đồng nghiệp nâng cao trình độ ứng dụng
1
III. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Đề tài : “ Ứng dụng công nghệ thông tin vào việc dạy học ở bậc THCS ”,
nhằm mục đích sau:
+ Nâng cao hiệu quả việc ứng dụng công nghệ thông tin vào việc dạy học
âm nhạc ở trường THCS.
+ Phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh.
+ Tạo sự hứng thú cho học sinh khi học môn âm nhạc.
+ Học sinh tiếp thu bài một cách nhanh hơn, trực quan và sinh động hơn.
+ Giáo viên truyền đạt dễ dàng hơn, tiết kiệm được thời gian hơn.
IV. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Các phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy môn Âm nhạc
ở trường THCS.
V. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
+ Những ứng dụng của các phần mềm phục vụ việc soạn giáo án điện tử.
+ Phương pháp dạy hát bằng giáo án điện tử.
+ Phương pháp dạy Tập đọc nhạc và Âm nhạc thường thức bằng giáo án
điện tử.
VI. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU:
Trình bày hệ thống lí luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào việc
dạy môn Âm nhạc ở trường THCS.
Phân tích thực trạng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào việc
dạy môn Âm nhạc ở trường THCS.
Những mặt hạn chế của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào việc dạy
môn Âm nhạc ở trường THCS.
Các biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy môn Âm nhạc
ở trường THCS.
VII. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1.Phương pháp nghiên cứu lí luận:
3
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
- Giáo viên có thể sử dụng các hình ảnh, tư liệu, các sự kiện âm nhạc từ các
nguồn phim ảnh đa dạng từ internet, băng ghi hình, tranh ảnh trong sách
báo mà không phải mang theo đồ dùng dạy học cồng kềnh khi lên lớp.
- Các tư liệu âm nhạc được chuyển thể thành phim theo chủ đề bài học được
các đài truyền hình cả nước đưa lên màn ảnh và phổ biến rộng rãi trên các
phương tiện thông tin đại chúng, giáo viên có thể mua ở các trung tâm dịch
vụ truyền hình hoặc từ internet để phục vụ minh hoạ cho bài giảng sinh
động hơn.
- Giáo viên có thể trình chiếu các sơ đồ, bài tập nhóm, các câu hỏi trắc
nghiệm khách quan khi kiểm tra bài cũ hay kết thúc bài học để học sinh
tiện theo dõi.
- Việc sơ đồ hoá, hệ thống hoá toàn bộ kiến thức bài học cũ theo từng
chương, từng chủ đề cũng thuận lợi hơn khi sử dụng bảng phụ để giảng
dạy.
- Khi soạn một giáo án điện tử, giáo viên có thể lưu lại để giảng dạy ở nhiều
lớp khác nhau.
2. Khó khăn.
- Trình độ tin học và sử dụng máy tính của nhiều giáo viên còn hạn chế, đòi
hỏi giáo viên phải có máy tính nối mạng internet để soạn bài, có USB để
sao chép các dữ liệu, có máy ảnh hoặc máy Scan để chụp các ảnh minh hoạ
đưa vào máy tính.
- Để thiết kế một tiết dạy âm nhạc bằng giáo án điện tử, đòi hỏi mỗi giáo
viên cần có những kiến thức nhất định để sử dụng phối hợp được nhiều
phần mềm ứng dụng vào dạy học môn âm nhạc.
5
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
- Giáo viên phải thực sự yêu thích ứng dụng công nghệ thông tin vào đổi
mới phương pháp dạy học, cần có thời gian và kinh phí để thực hiện.
3. Lợi ích của việc ứng dụng giáo án điện tử vào dạy môn âm nhạc ở
trường THCS.
Bước 3: Trong giao diện chính của Powerpoint, sử dụng lệnh
Inserrt/Picture/From file…để chèn hình ảnh vào slide hiện hành.
Chèn âm thanh:
Chuẩn bị các file âm thanh, tất cả, bài hát, tập đọc nhạc…
Trong giao diện chính của Powerpoint, sử dụng lệnh Insert/Movies and
Sound from file…để chèn âm thanh vào Slide hiện hành.
Click OK, một hộp thoại xuất hiện :
7
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
Automatically: âm thanh phát ra ngay sau khi bắt đầu trình chiếu.
When Click: âm thanh phát ra khi click chuột vào biểu tượng loa trên Slide.
Chèn hình ảnh:
Chuẩn bị hình ảnh từ các nguồn khác nhau như trên mạng, Scan bằng
máy quét…
Ta chọn tranh ảnh phù hợp với nội dung bài dạy, click chuột trái vào
Insert/ Picture/ From File.
Trong quá trình soạn giáo án cần chú ý những kí hiệu sau:
Draw/ Textwrapping/ Behindtext: dùng để thanh hình ảnh đã khóa.
AutoShapes : dùng vẽ phục vụ cho bài giảng.
Ngoài những kí hiệu trên còn rất nhiều kí hiệu khác, là một giáo viên ta cần
phải nghiên cứu và tìm hiểu thêm, khi ta nắm được các kí hiệu trên thì việc soạn
một giáo án điện tử thật dễ dàng. Với trang bìa ta cũng có thể chọn màu nền cho
tất cả các trang khác bằng cách vào View/Master/Slide Master .
8
Dùng để viết chữ
Dùng để viết chữ
kiểu
Dùng để tô màu
Dùng để vẽ đường
thẳng, mũi tên, hình
10
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
Màn hình xuất hiện :
1.2. Các ứng dụng và thao tác cơ bản để soạn giáo án điện tử bằng Lecture
Make:
Chèn văn bản âm nhạc:
Bước 1: Chép nhạc bằng chương trình Encore.
Bước 2: Xuất bản nhạc ra thành tập tin định dạng file ảnh bằng chương
trình Encore.
Bước 3: Trong giao diện chính của Lecture Make, sử dụng lệnh
Inserrt/Image/Look in…để chèn hình ảnh vào slide hiện hành.
Chèn âm thanh:
Chuẩn bị các file âm thanh, tất cả, bài hát, tập đọc nhạc…
Trong giao diện chính của Lecture Make, sử dụng lệnh Insert/Movies
hoặc Sound…để chèn âm thanh vào Slide hiện hành. Điểm nổi bật của phần mềm
này là cho phép chèn nhiều định dạng file âm thanh và hình ảnh hơn so với phần
mềm Powerpoint.
11
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
Click OK, một hộp thoại xuất hiện :
12
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
Play Once: âm thanh hoặc clip video phát ra ngay sau khi bắt đầu trình chiếu.
Play Manually: âm thanh hoặc clip video phát ra khi click chuột vào biểu tượng
play trên Slide.
Chèn hình ảnh:
Chuẩn bị hình ảnh từ các nguồn khác nhau như trên mạng, Scan bằng
máy quét…
Ta chọn tranh ảnh phù hợp với nội dung bài dạy, click chuột trái vào
Insert/ Image/Lookin…
file -> New…hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl + N, màn hình xuất hiện, sau đó ta
chọn Single Stave…
Sau khi chọ OK, màn hình xuất hiện:
16
Hệ thống khuông nhạc trong 1 trang
Số khuông nhạc trong 1 hệ thống
khuông
Số ô nhịp trong 1 hệ thống khuông
Cuối cùng
chọn ok
Click chuột
vào đây để
chọn.
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
2.3 Tạo dấu hóa biểu: Chọn Measures ->Keysingnature…màn hình xuất
hiện :
Riêng dấu bình, dấu giáng kép, dấu thăng kép, dấu hóa bất thường, dấu
chấm dôi, tất cả các dấu lặng và các loại hình nốt… ta chỉ chỉ cần vào Window ->
Palette-> Notes. Màn hình xuất hiện và đưa chuột đến đối tượng cần tìm, click
trái giữ chuột và đưa vào nơi mình cần hoặc những kí hiệu nằm trên thanh công
cụ như cây viết, cục gôm …
17
Nếu muốn được dấu thăng
ta kéo thanh lên Major và
dấu giáng ta kéo xuống
Minor, sau đó click chuột
trái OK.
Chọn dấu
#
Chọn dấu
cho tiết
tấu
Chọn nơi
lưu
Chọn
*.enc
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
+ Lưu tập tin dưới dạng .mid : Dùng lệnh File / Save xác lập thông
số như hình dưới :
+ Program Name: click chuột vào Program name để chọn âm sắc
nhạc cụ cho từng kênh tín hiệu theo bảng theo hộp thoại sau:
Trong mỗi kênh tính hiệu, có thể đặt âm sắc khác nhau cho từng bè, nếu
xác lập chi tiết ở nút Voice trong hộp thoại.
⇒ Encore còn rất nhiều ứng dụng khác, vì đề tài chỉ giới
hạn ở phương pháp dạy hát, nên chỉ nêu một vài ứng dụng và một vài thao tác cơ
bản…
4. Biện pháp 4 - Phần mềm Sony Sound Forge:
Phần mềm này giúp giáo viên thu âm tiếng hát, thu các bản nhạc đã được
phối âm sẵn, cắt ghép và hiệu chỉnh được chi tiết các clip âm thanh…
21
Chọn nơi lưu.
Chọn *.mid
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
Phần mềm Sound Forge Pro của Hãng Sony được biết đến như một trong những
chương trình biên tập âm thanh chuyên nghiệp và toàn diện nhất.
Trích nhạc từ Audio CD
Đầu tiên, bạn bỏ Audio CD vào ổ quang. Tiếp theo, từ giao diện chính của Sony
Sound Forge Pro 10 bạn vào menu Extract Audio form CD và chờ đợi chương
trình đọc đĩa trong giây lát.
Trong hộp thoại mở ra, bạn có thể duyệt qua những track nhạc bằng nút Play phía
muốn loại bỏ rồi kéo xuống phía dưới sao cho bôi xanh luôn đoạn vừa chọn tại
vùng 2.
23
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
Bạn nhìn vào thanh trạng thái phía dưới góc phải để xem thời điểm bắt đầu và kết
thúc đã chính xác chưa. Sau cùng bấm phải chuột và chọn lệnh Cut (hoặc nhấn
Ctrl + X) từ menu xổ ra để loại bỏ.
Chọn đoạn nhạc muốn cắt hoặc tách
+ Tách một đoạn nhạc: Trong trường hợp muốn tách một đoạn khỏi file nhạc
gốc để làm nhạc chuông, bạn cũng thực hiện thao tác đánh dấu chọn thời điểm
đầu và thời điểm kết thúc đoạn nhạc như trên, sau đó bấm phải chuột và chọn
lệnh Trim/Crop (hoặc nhấn Ctrl + T).
Lưu ý: khi muốn hồi lại thao tác vừa thực hiện sai, bạn nhấn tổ hợp phím Ctrl +
Z.
Xong bạn vào menu File > Save As (hoặc nhấn Alt + F2) để lưu lại file nhạc vừa
bị cắt hoặc đoạn nhạc vừa tách dưới định dạng tùy thích.
Nối hai file nhạc
Bạn menu File > Open và lần lượt tìm chọn hai file nhạc cần nối. Tiếp đó bạn mở
thẻ chứa file nhạc thứ nhất, nhấn Ctrl + A để đánh dấu toàn bộ bản nhạc rồi bấm
phải chuột và chọn lệnh Copy (hoặc nhấn Ctrl + C) để sao chép.
Kế tiếp bạn chuyển sang thẻ chứa file nhạc thứ hai, nhấp phải chuột vào vùng tận
cùng phía phải và chọn lệnh Paste (hoặc nhấn Ctrl + P) để lồng vào file nhạc thứ
hai. Nối như vậy file nhạc thứ hai phát xong rồi mới đến file nhạc thứ nhất.
Nếu muốn nối theo kiểu file nhạc thứ nhất phát trước rồi mới đến file nhạc thứ
hai, bạn nhấp phải chuột vào vùng tận cùng phía trái và chọn lệnh Paste (hoặc
nhấn Ctrl + P).
24
Kinh nghiệm: Ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Âm nhạc ở bậc THCS.
Sau cùng, từ thẻ chứa file nhạc thứ hai, bạn cùng vào menu File > Save As (hoặc
nhấn Alt + F2) để lưu file bản nhạc vừa nối.
Menu Effect cung cấp khá nhiều hiệu ứng để bạn áp dụng cho file nhạc như:
Acoustic Mirror (giả lập môi trường âm thanh), Amplitude Modulation (điều
chỉnh độ trầm bổng của âm thanh), Chorus (hiệu ứng đồng ca), Delay/Echo (hiệu
ứng trì hoãn âm thanh - làm nhạc chậm hơn tiếng trống/hiệu ứng vang dội),
25