MỤC LỤC
TT Nội dung Trang
1 Danh mục các chữ cái viết tắt 2
2 Phần I: Đặt vấn đề 3
3 Phần II: Giải quyết vấn đề 6
4 1. Cơ sở lí luận của vấn đề 6
5 2. Thực trạng của vấn đề 6
6 3. Các biện pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề 9
7 3.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên………… 10
8 3.2. Bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng CNTT ………………. 10
9
3.3. Vận dụng CNTT vào quá trình chỉ đạo và quản lý
nhà trường………………………………………………
11
10
3.4. Công tác chỉ đạo và quản lý ứng dụng CNTT vào
hoạt động giảng dạy ……………………………………
13
11 3.5. Các hoạt động ứng dụng CNTT trong giảng dạy 14
12 4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 15
13 Phần III: Kết luận 17
14 Danh mục tài liệu tham khảo 19
DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
1
STT TỪ VIẾT TẮT Ý NGHĨA
1 GD & ĐT Giáo dục và đào tạo
2 THCS Trung học cơ sở
3 PTCS Phổ thông cơ sở
4 PTDTBT Phổ thông dân tộc bán trú
5 CNTT Công nghệ thông tin
6 WTO Tổ chức kinh tế thế giới
thuật nói chung và ngành công nghệ thông tin nói riêng phát triển mạnh mẽ và
đã trở thành một phần quan trọng trong hầu hết các ngành nghề khác. Đặc biệt
đối với ngành giáo dục, việc áp dụng công nghệ thông tin vào công tác giảng
dạy và học tập đã trở thành vấn đề cần được quan tâm. Sự nghiệp giáo dục và
đào tạo với nhiệm vụ chuẩn bị cho xã hội đội ngũ lao động kế cận có chất lượng
cao thì nhất thiết phải có những đổi mới sâu sắc và phù hợp để nâng cao không
ngừng chất lượng giáo dục đào tạo đáp ứng nhu cầu mới.
Sự phát triển kinh tế - xã hội dẫn đến sự thay đổi về chất của người học.
Những kết quả nghiên cứu tâm - sinh lí học sinh và điều tra xã hội học gần đây
trên thế giới cũng như ở nước ta cho thấy thanh thiếu niên có những thay đổi
3
trong sự phát triển tâm - sinh lý. Trong điều kiện phát triển của các phương tiện
truyền thông, trong bối cảnh hội nhập mở rộng giao lưu, học sinh được tiếp nhận
nhiều nguồn thông tin đa dạng, phong phú nhiều mặt của cuộc sống, có nhiều
hiểu biết hơn, linh hoạt hơn và thực tế hơn so với các thế hệ cùng lứa tuổi
cách đây mấy chục năm. Trong học tập, học sinh không chỉ chấp nhận các giải
pháp đã có sẵn đưa ra. Một trong các biểu hiện đáng chú ý là sự ưa thích được tự
nghiên cứu tài liệu học tập, thích đưa ra những câu hỏi về nguyên nhân các hiện
tương, đề xuất tranh luận về các quan điểm khác nhau.
Nghị quyết hội nghị TW lần thứ 2 Ban chấp hành trung ương Đảng khóa
VIII đã nêu rõ: "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối
truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy của người học, từng bước áp
dụng phương pháp tiên tiến, hiện đại và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy
học…".
Đối với ngành giáo dục, việc vận dụng CNTT vào quá trình quản lý và
giảng dạy đã đem lại một hiệu quả thật tích cực: Thông tin được cập nhật nhanh
chóng và chính xác, việc quản lý nhân sự, chuyên môn nhẹ nhàng và khoa học.
Chính vì vậy ngành Giáo dục và Đào tạo cần phải đẩy mạnh nhanh chóng hội
nhập, phát triển ứng dụng CNTT không chỉ để bắt kịp sự phát triển của thế giới
mà còn có trách nhiệm đào tạo nguồn nhân lực sẵn sàng đáp ứng nhu cầu phát
1. Cơ sở lý luận của vấn đề:
Thực hiện chỉ đạo của ngành về nhiệm vụ giáo dục năm học 2011 - 2012:
văn bản số 4960/BGDĐT-CNTT ngày 27 tháng 7 năm 2011 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo về việc hướng dẫn việc triển khai nhiệm vụ công nghệ thông tin
(CNTT) năm học 2010-2011; Công văn số 737/SGD-GDTrH, ngày 18/08/2011
của Sở GD & ĐT Hà Giang V/v Hướng dẫn triển khai ứng dụng CNTT trong
giảng dạy và quản lý trường học năm học 2011 - 2012; Hướng dẫn số 383/HD-
GD ngày 13/09/2011 của Phòng GD & ĐT Yên Minh Về việc hướng dẫn triển
khai CNTT trong giảng dạy và QLNT năm học 2011 - 2012.
Đối với công tác quản lý giáo dục tại nhà trường, việc vận dụng CNTT đã
tạo ra một phương thức nhẹ nhàng trong việc thực hiện lập hồ sơ sổ sách và báo
cáo. Trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học, nếu chúng ta có sự cân nhắc
và chọn lựa nội dung kiến thức cần truyền thụ cho học sinh hợp lý thì giáo án
điện tử là một trong những hình thức đổi mới hiệu quả. Trong nhiều năm qua
được sự chỉ đạo của Sở GD & ĐT Hà Giang, Phòng GD & ĐT Yên Minh,
trường PTDTBT THCS Thắng Mố đã tham gia đầy đủ các lớp tập huấn và bồi
dưỡng cho đội ngũ CBQL và giáo viên những kỹ năng cơ bản để vận dụng
CNTT vào quản lý và giảng dạy. Qua các lớp tập huấn này, trình độ tin học,
phương pháp quản lý và giảng dạy của đội ngũ CBQL, giáo viên đã từng bước
được nâng lên rõ rệt. Tất cả đội ngũ đều nhận thấy việc áp dụng những thành tựu
CNTT vào qúa trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục là một việc làm vô cùng cần
thiết và hợp lý.
Có thể nói việc vận dụng những ứng dụng của CNTT đã đem lại những
hiệu quả đáng khích lệ trong quá trình quản lý và giảng dạy tại trường PTDTBT
THCS Thắng Mố trong năm 2011-2012.
2. Thực trạng của vấn đề:
2.1. Thuận lợi:
6
Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy học bằng công nghệ thông tin so
với phương pháp giảng dạy truyền thống là:
Đội ngũ giáo viên: Đa số là giáo viên trẻ mới ra trường hoặc từ nơi khác
chuyển về; nhiều giáo viên trình độ Tin học, kỹ năng sử dụng máy tính và các
phương tiện hỗ trợ còn hạn chế.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho dạy học, đặc biệt là phục vụ cho
việc ứng dụng CNTT của nhà trường còn nhiều hạn chế: Thiếu các phòng học
chức năng; số máy tính phục vụ cho học tin học của học sinh không có.
Bên cạnh đó, tuy máy tính điện tử mang lại rất nhiều thuận lợi cho việc
dạy học nhưng trong một mức độ nào đó, thì công cụ hiện đại này cũng không
thể hỗ trợ giáo viên hoàn toàn trong các bài giảng của họ. Nó chỉ thực sự hiệu
quả đối với một số bài giảng chứ không phải toàn bộ chương trình do nhiều
nguyên nhân, mà cụ thể là, với những bài học có nội dung ngắn, không nhiều
kiến thức mới, thì việc dạy theo phương pháp truyền thống sẽ thuận lợi hơn cho
học sinh, vì giáo viên sẽ ghi tất cả nội dung bài học đó đủ trên một mặt bảng và
như vậy sẽ dễ dàng củng cố bài học từ đầu đến cuối mà không cần phải lật lại
từng “slide” như khi dạy trên máy tính điện tử. Những mạch kiến thức “vận
dụng” đòi hỏi giáo viên phải kết hợp với phấn trắng bảng đen và các phương
pháp dạy học truyền thống mới rèn luyện được kĩ năng cho học sinh.
- Bên cạnh đó, kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin ở một số giáo
viên vẫn còn hạn chế, chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo, thậm chí
còn né tránh. Mặc khác, phương pháp dạy học cũ vẫn còn như một lối mòn khó
thay đổi, sự uy quyền, áp đặt vẫn chưa thể xoá được trong một thời gian tới.
Việc dạy học tương tác giữa người - máy, dạy theo nhóm, dạy phương pháp tư
duy sáng tạo cho học sinh, cũng như dạy học sinh cách biết, cách làm, cách
chung sống và cách tự khẳng định mình vẫn còn mới mẻ đối với giáo viên và
đòi hỏi giáo viên phải kết hợp hài hòa các phương pháp dạy học đồng thời phát
huy ưu điểm của phương pháp dạy học này làm hạn chế những nhược điểm của
phương pháp dạy học truyền thống. Điều đó làm cho công nghệ thông tin, dù đã
8
được đưa vào quá trình dạy học, vẫn chưa thể phát huy tính trọn vẹn tích cực và
tính hiệu quả của nó
Đẩy mạnh tuyên truyền cho giáo viên thấy rõ hiệu quả và yêu cầu mang
tính tất yếu của ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp giảng dạy thông
qua việc triển khai các văn bản chỉ đạo của Bộ, ngành về ứng dụng CNTT trong
dạy học; thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn tổ khối, hội thảo chuyên đề;
thông qua dự giờ thăm lớp và qua việc triển khai các cuộc thi có ứng dụng
CNTT do ngành tổ chức.
Phát động sâu rộng thành phong trào và đề ra yêu cầu cụ thể về số tiết ứng
dụng CNTT đối với mỗi giáo viên để chính họ qua áp dụng thấy được hiệu quả
và sự cần thiết của việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy, đặc biệt là đối với đổi
mới phương pháp dạy học.
3.2. Bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng CNTT:
Muốn ứng dụng CNTT vào giảng dạy hiệu quả thì ngoài những hiểu biết
căn bản về nguyên lý hoạt động của máy tính và các phương tiện hỗ trợ, đòi hỏi
giáo viên cần phải có kỹ năng thành thạo (thực tế cho thấy nhiều người có chứng
chỉ hoặc bằng cấp cao về Tin học nhưng nếu ít sử dụng thì kỹ năng sẽ mai một,
ngược lại chỉ với chứng chỉ – Tin học văn phòng nhưng nếu bạn chịu khó học
hỏi, thực hành thì việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy sẽ chẳng mấy khó khăn).
Nhận thức được điều đó, nhà trường rất chú trọng bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng
CNTT cho giáo viên thông qua nhiều hoạt động, như:
- Tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng sử dụng máy tính và các phần mềm
Tin học với giảng viên là giáo viên CNTT và những giáo viên có kỹ năng tốt về
Tin học của trường, theo hình thức trao đổi giúp đỡ lẫn nhau, tập trung chủ yếu
vào những kỹ năng mà giáo viên cần sử dụng trong quá trình soạn giảng hàng
ngày như lấy thông tin, các bước soạn một bài trình chiếu, các phần mềm thông
10
dụng, cách chuyển đổi các loại phông chữ, cách sử dụng một số phương tiện như
máy chiếu, máy quay phim, chụp ảnh, cách thiết kế bài kiểm tra,
- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề để trao đổi về kinh nghiệm
ứng dụng CNTT trong giảng dạy.
- Định hướng cho giáo viên luôn có ý thức sưu tầm tài liệu hướng dẫn ứng
thiết sót để hoàn chỉnh kế hoạch.
BGH công khai địa chỉ mail để khi cần, giáo viên có thể chủ động liên hệ,
trao đổi công việc. qua việc thực hiện trao đổi thông tin, BGH đã nắm bắt được
tâm tư, nguyện vọng của một số giáo viên, qua đó đã động viên và chia sẻ những
khó khăn, vướng mắc của giáo viên trong quá trình giảng dạy, công tác. Từ đó
phần nào giải tỏa những khó khăn, vướng mắc từ phía giáo viên, đồng thời tạo
cho đội ngũ có sự tin tưởng hơn đối với BGH nhà trường.
BGH nhà trường thường xuyên chỉ đạo các bộ phận truy cập mạng
internet để tìm những thông tin cần thiết, phục vụ cho nhu cầu công tác: ý nghĩa
của các ngày lễ kỷ niệm trong tháng, tranh ảnh phục vụ cho việc tuyên truyền,
giáo dục đạo đức, thực hiện tuyên truyền cho cuộc vận động “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
Tất cả các bộ phận trong nhà trường: các tổ chuyên môn, kế toán, công
đoàn, chi đoàn, liên đội tich cực đẩy mạnh việc vận dụng CNTT vào quá trình
thực hiện nhiệm vụ để tiết kiệm được thời gian mà đạt hiệu quả cao (Soạn thảo
văn bản, kế hoạch hoạt động, thể hiện chứng từ, sổ sách bằng phần mềm kế
toán, ). Nhận thức được những tiện ích mà CNTT đã mang lại trong công việc,
các bộ phận trong nhà trường chủ động ứng dụng CNTT vào quá trình công tác
và đã đạt được những hiệu quả nhất định.
- Vận dụng CNTT vào các hoạt động phong trào tại trường.
Trong năm học này, việc tổ chức triển khai, báo cáo các hoạt động của
nhà trường cho đội ngũ CBGV đều có ứng dụng CNTT: thực hiện việc lồng
ghép những hình ảnh, tư liệu, đoạn phim với nội dung báo cáo để tránh mất thời
gian mà hiệu quả lại thuyết phục đội ngũ (Sơ kết, tổng kết hoạt động của nhà
12
trường, cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”,
triển khai kế hoạch năm học, hội nghị cán bộ - công chức,
Đây chính là nguồn thông tin khổng lồ có ích, chính xác và lý thú, hỗ trợ
đắc lực cho công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong nhà trường. Có thể nói
rằng chính hệ thống Internet là công cụ thúc đẩy sự phát triển việc vận dụng
dụng CNTT của mỗi giáo viên. Chuyên môn nhà trường chú trọng dự giờ thăm
lớp, rút kinh nghiệm và tổ chức sinh hoạt chuyên môn trao đổi về cách ứng dụng
CNTT một cách chọn lọc, phù hợp với đối tượng, nhằm phát huy có hiệu quả
tác dụng của phương tiện, tránh lạm dụng quá mức.
Các hình thức sử dụng hiệu quả được nhiều giáo viên sử dụng là: dạy
trình chiếu với cách thiết kế các slide về hình thức gần giống với bảng truyền
thống (màu sắc, cách chia bảng, cách trình bày đầu bài, đề mục, ); sử dụng máy
chiếu như là phương tiện hỗ trợ cung cấp kênh hình với nhiều hình ảnh sinh
động, âm thanh, video mà không phải mang vác nhiều tranh ảnh, bảng phụ, máy
móc thiết bị khác; CNTT với nhiều phần mềm tiện ích là công cụ hỗ trợ đắc lực
cho GV trong công tác soạn bài, quản lý điểm, đánh giá xếp loại học sinh…
được tiện lợi và nhanh chóng.
- Phát huy khả năng của chính đội ngũ, nhà trường tự chủ động xây dựng
websile riêng tại địa chỉ .
- Đẩy mạnh việc khai thác tài nguyên trên mạng Internet phục vụ công tác
quản lý và giảng dạy của CBGV thông qua bồi dưỡng, tập huấn.
- Tăng cường việc khai thác sử dụng hệ thống thư điện tử để tăng tiện ích,
hiệu quả trong trao đổi cập nhật thông tin. Yêu cầu mỗi cán bộ giáo viên lập và
đăng ký một địa chỉ mail cố định với nhà trường.
- Trường đã mở 01 lớp tập huấn sử dụng các phần mềm hỗ trợ soạn giảng
cho 15 cán bộ giáo viên, đồng thời thường xuyên giới thiệu các phần mềm hỗ
trợ soạn giảng cho các đồng chí giáo viên.
14
- Đoàn thanh niên còn sử dụng máy chiếu để tổ chức chiếu phim cho học
sinh vào các tối thứ 6 hàng tuần.
4. Hiệu quả áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
4.1 Về công tác quản lý:
Có thể nói từ đầu năm học 2011 - 2012 đến nay, xác định được một trong
những nội dung trọng tâm cần thực hiện trong việc nâng cao chất lượng giáo dục
là đổi mới phương pháp quản lý, tiếp tục khuyến khích và động viên đội ngũ
ngày lễ trong tháng cũng phần nào hiệu quả và nhẹ nhàng hơn do việc tìm kiếm
15
các thông tin để sinh hoạt tương đối đơn giản nhưng lại đầy đủ về nội dung và ý
nghĩa (truy cập và lấy thông tin trên internet).
4.2. Về công tác giảng dạy:
Hoạt động giảng dạy của nhà trường đã có sự đổi mới tích cực về phương
pháp. Giáo viên chủ động đầu tư soạn giảng GAĐT với những tiết học thật sự
lôi cuốn học sinh. Trong năm học 2010 - 2011, toàn trường chỉ có 04 GAĐT
được giảng dạy. Từ đầu năm học 2011 - 2012 đến nay, toàn trường đã thực hiện
được 18 giáo án điện tử giảng dạy tại tất cả các khối lớp. Đa số GV đã ứng dụng
CNTT một cách nhuần nhuyễn, các GAĐT có chất lượng cao, góp phần tạo
hứng thú học tập cho học sinh, làm tăng hiệu quả trong hoạt động dạy học. Giáo
viên đã có sự chọn lựa các bài dạy với những nội dung phù hợp để đầu tư giảng
dạy GAĐT. Qua những tiết dạy này, giáo viên phát huy tối đa những ưu thế
trong việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy, tạo cho lớp học thật sự sinh động với
những hiệu quả về âm thanh, hình ảnh, mà giảng dạy bằng GAĐT mới tạo được
những hiệu quả tích cực này.
PHẦN III: KẾT LUẬN
1. Bài học kinh nghiệm:
16
Để có được những kết quả tốt trong việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào
quản lý và giảng dạy, người Hiệu trưởng cần:
- Triển khai tinh thần ứng dụng CNTT trong mọi hoạt động đến toàn thể
cán bộ, giáo viên. Chứng minh cụ thể những hiệu quả mà ứng dụng CNTT mang
lại trong quá trình công tác.
- Tạo mọi điều kiện thuận lợi để đội ngũ cán bộ giáo viên hoàn thành
nhiệm vụ được giao với hiệu quả cao nhất (địa điểm giảng dạy, phương tiện
CNTT, …).
- Có kế hoạch đầu tư, bồi dưỡng để đội ngũ CBGV tự tin, mạnh dạn vận
dụng ứng dụng CNTT trong công việc. (Cử GV cốt cán tham gia các lớp bồi
19