MỤC
LỤC
I. LÝ THUYẾT
CHUNG
1
I.1.
Các loại tiền tệ trong thanh toán quốc tế 1
I.1.1. Căn cứ vào phạm vi sử dụng tiền
tệ 1
I.1.2. Căn cứ vào sự chuyển đổi của tiền
tệ
2
I.1.3. Căn cứ vào hình thái tiền tệ

3
I.1.4. Căn cứ vào mục đích sử dụng tiền tệ trong thanh
toán
3
I.2.
Rủi ro và biện pháp phòng ngừa khi lựa chọn điều kiện tiền
tệ
4


13
II.2.1. Bất
cập
13
II.2.2. Kiến
nghị 14
LỜI MỞ
ĐẦU
Trong mua bán hàng hóa, nếu mục đích của người mua hàng là nhận về quyền sở
hữu hàng hóa thì mục đích cao nhất của người bán là thu được khoản tiền thanh toán đủ
với giá trị hàng mình đã giao.
Vì

vậy,
thanh toán như thế nào để hiệu quả và thuận tiện
nhất cho cả hai bên là yêu cầu hàng đầu trong giao dịch thương mại, đặc biệt là trong mua
bán hàng hóa giữa các quốc gia khác nhau bởi những khác biệt
trong đơn
vị tiền tệ dùng để
tính giá trị hàng hóa cũng như sự khác nhau về giá trị giữa các đồng tiền của mỗi quốc gia.
Chính những khác biệt này đã dẫn tới thực trạng điều kiện thanh toán là một trong những
điều khoản cơ bản tạo ra rất nhiều rủi ro cho doanh nghiệp cũng như những tranh chấp phát
sinh trong hoạt động kinh doanh quốc tế.
Để góp phần làm rõ thực trạng thanh toán quốc tế hiện nay tại Việt Nam cũng như
những rủi ro mà doanh nghiệp Việt có thể gặp phải do quy định điều khoản thanh toán trong
hợp đồng ngoại thương, nhóm

Tiền tệ quốc tế là tiền tệ chung của một khối kinh tế quốc tế, ra đời từ một hiệp định
tiền tệ ký kết giữa các nước thành viên. Theo đó, một số loại tiền tệ quốc tế thông dụng được
sử dụng như sau:
• Hiệp định tiền tệ Bretton Woods của IMF (1944 -1971): Hiệp định này thừa nhận
đồng USD của Hoa Kỳ là tiền tệ quốc tế của 44 quốc gia thành viên nhằm thực hiện chức
năng tính toán, thanh toán và dự trữ quốc tế. Để thực hiện đầy đủ ba chức năng này, Hoa Kỳ
phải cam kết đổi tự do USD ra vàng theo hàm lượng vàng chính thức cố định 0.888671 gam
vàng nguyên chất. Trong khi đó, tiền tệ của các nước thành viên sẽ phải đăng ký hàm lượng
vàng đồng tiền của mình tại IMF, sau đó trên cơ sở ngang giá vàng của USD, hàm lượng
vàng này được so sánh với hàm lượng vàng của USD để xác định tỷ giá hối đoái chính thức
và tỷ giá thị trường.
• Hiệp định tiền tệ Jamaica 1976: Hiệp định này sử dụng “Quyền rút vốn đặc biệt”
(Special Drawing Right – SDR) làm tiền tệ quốc tế. SDR là đồng tiền tín dụng mà IMF dành
cho ngân hàng trung ương các nước thành viên vay, không được đổi ra vàng, giá trị của SDR
được xác định trên cơ sở rổ tiền tệ quy định. Ban đầu, rổ tiền này bao gồm 16 đồng tiền của
những nước có GDP chiếm hơn 1% tổng GDP của các nước thành viên nhưng bây giờ chỉ
còn 5 đồng tiền của Mỹ, Đức, Nhật, Anh, Pháp. SDR thực hiện chức năng tiền tín dụng, tiền
tính toán trong lĩnh vực phi thương mại và tiền dự trữ quốc tế.
• Hiệp định thanh toán bù trừ nhiều bên ký kết giữa các nước thành viên của Hội
đồng tương trợ kinh tế quốc tế xã hội chủ nghĩa sử dụng đồng Rúp chuyển khoản làm tiền
tệ thế giới. Rúp chuyển khoản không được đổi ra vàng và ngoại tệ khác một cách tự do, chỉ
1
được ghi trên tài khoản Rúp chuyển khoản của các nước thành viên mở tại Ngân hàng hợp
tác kinh tế quốc tế xã hội chủ nghĩa và Ngân hàng đầu tư quốc tế xã hội chủ nghĩa. Cơ chế
thanh toán Rúp chuyển khoản thực hiện
trên

nguyên
tắc bù trừ giữa các tài khoản của các
nước thành viên mở tại 2 ngân hàng nói trên, nước mắc nợ và

bộ

và
tự do chuyển
đổi từng phần. Tiền tệ tự do chuyển đổi từng phần là loại tiền tệ mà việc chuyển đổi của nó
phụ thuộc vào chủ thể chuyển đổi, mức độ chuyển đổi và nguồn thu nhập tiền tệ như đồng
THB bạt của Thái Lan, đồng PHP Peso của Philippines, đồng KRW won của Hàn Quốc
Tiền tệ tự do chuyển đổi toàn phần là loại tiền tệ có thể chuyển đối ra bất cứ loại tiền quốc
2
gia nào mà không đi kèm yêu cầu gì như đồng USD của Mỹ, đồng EUR, đồng GBP của
Anh…
b) Tiền tệ chuyển khoản (Tranferable currency)
Tiền tệ chuyển khoản là tiền tệ mà luật tiền tệ của một nước hoặc của một khối kinh tế
quy định những khoản thu nhập bằng tiền tệ này sẽ được ghi vào tài khoản mở tại các ngân
hàng chỉ định và sẽ được quyền chuyển sang tài khoản chỉ định của một bên khác ở cùng một
ngân hàng hoặc một ngân hàng ở nước khác khi có yêu cầu mà không cần giấy phép. Tiền tệ
chuyển khoản không thể được tự do chuyển đổi sang các ngoại tệ khác, nó chỉ được quyền
chuyển nhượng quyền sở hữu tiền tệ từ người này sang người khác trên hệ thống tài khoản
mở tại một ngân hàng hoặc một/một số ngân hàng khác ở nước khác.
c) Tiền tệ thanh toán bù trừ (Clearing Currency)
Tiền tệ thanh toán bù trừ là tiền tệ quy định trong hiệp định thanh toán bù trừ hai bên,
ký kết giữa hai chính phủ hai nước với nhau. Tiền tệ clearing không được chuyển đổi sang
các tiền tệ khác, không được chuyển khoản sang các tài khoản khác, chỉ được ghi Có và ghi
Nợ trên tài khoản clearing do hiệp định quy định, cuối năm tiến hành
bù

trừ
bên Có và bên
Nợ của tài khoản.
I.1.3. Căn cứ vào hình thái tiền tệ

nhưng nhìn chung bất cứ một hoạt động nào mà đầu vào phát sinh bằng một đồng tiền của
quốc gia, trong khi đầu ra lại phát sinh bằng một đồng tiền của một
quốc

gia
khác đều chứa
đựng nguy cơ rủi ro tỷ giá. Đối với hoạt đông xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, sự thay đổi
tỷ giá của ngoại tệ đối với nội tệ làm thay đổi giá trị kỳ vọng của các khoản thu hoặc chi
ngoại tệ trong tương lai khiến cho hoạt động xuất nhập khẩu bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Thông thường, trong ngoại thương, giữa thời điểm ký kết hợp đồng và thời điểm thanh toán
thường có độ lệch thời gian nhất định; do đó, nhà kinh doanh xuất nhập khẩu phải đối mặt
với rủi ro tỷ giá khi có sự biến động giữa hai thời điểm này.
Rủi ro tỷ giá trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có thể gây ra ba loại tổn
thất ngoại hối: tổn thất giao dịch, tổn thất kinh tế, tổn thất chuyển đổi.
Tổn thất giao dịch: Trong hoạt động mua bán quốc tế, doanh nghiệp sẽ có các khoản
phải thu, phải trả cho doanh nghiệp đối tác gắn liền với đồng ngoại tệ. Do đó, các khoản này
sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp khi tỷ giá hối đoái giữa đồng ngoại tệ và nội tệ diễn biến theo
chiều hướng bất lợi từ đó phát sinh tổn thất giao dịch. Ví dụ: Tổng Công ty May 10 ký hợp
đồng xuất khẩu trị giá 500.000USD ngày 08/05/2007, hợp đồng được thanh toán sau 6 tháng
kể từ ngày ký - 08/11/2007. Tại thời điểm ký kết, tỷ giá USD/VND = 20.200. Vào ngày
thanh toán tỷ giá USD/VND = 20.000, như vậy cứ mỗi USD xuất khẩu công ty bị thiệt
200VND. Toàn bộ hợp đồng trị giá 500.000USD, công ty bị mất 10 triệu VND.
Tổn thất kinh tế: Tổn thất phát sinh do sự thay đổi của tỷ giá làm ảnh hưởng đến
dòng tiền quy ra
nội
t
ệ
hoặc ngoại tệ của doanh nghiệp thông qua giá cả hàng hóa, lượng
hàng hóa, và chi phí để sản xuất ra một đơn vị hàng hóa. Ví dụ, công ty X của Việt Nam xuất
4

kinh doanh phải linh hoạt sử dụng các công cụ này cùng với quyết định trực quan của mình
để ra quyết định nhanh chóng và chính xác.
b) Lựa chọn ngoại tệ thanh toán
Do sự biến động tỷ giá của từng loại ngoại tệ khác nhau phụ thuộc vào tình hình kinh
tế, chính trị, xã hội ở mỗi quốc gia nên mức độ rủi ro tỷ giá phát sinh với mỗi loại ngoại tệ
cũng không giống nhau. Việc lựa chọn
loại

ngoại
tệ có giá trị tương đối ổn định sẽ giúp cho
doanh nghiệp giảm thiểu tác động của biến thiên tỷ giá. Vì thế, các doanh nghiệp cần thận
trọng dự báo xu hướng giá của đồng tiền mình lựa chọn, đa dạng hóa các loại tiền thanh toán
để giảm bớt rủi ro về tỷ giá. Tuy nhiên để có thể giành lợi thế trong đàm phán thì sức cạnh
tranh hàng hóa của doanh nghiệp phải đủ lớn.
5
c) Sử dụng hợp đồng xuất nhập khẩu song hành
Đây là phương pháp tự bảo hiểm rủi ro tỷ giá đơn giản bằng cách tiến hành song hành
cùng một lúc cả
ha
i
hợp
đồng xuất khẩu và nhập khẩu có giá trị và thời hạn tương đương
nhau. Ví dụ, nếu USD lên giá so với VND thì công ty sẽ sử dụng phần lãi do biến động tỷ giá
từ hợp đồng xuất khẩu để bù đắp phần tổn thất do biến động tỷ giá của hợp động nhập khẩu.
Ngược lại, nếu USD giảm giá so với VND thì công ty sẽ sử dụng phần lợi do biến động tỷ
giá
từ
hợp đồng nhập khẩu để bù đắp thiệt hại do biến động tỷ giá của hợp đồng xuất khẩu.
Kết quả là dù USD lên giá hay xuống giá rủi ro tỷ giá luôn được trung hoà. Cách này đơn
giản, hữu hiệu, dễ thực hiện và ít tốn kém nếu như công ty có thể hoạt động đa dạng hoá cả

được

rủi
ro sự biến động của tỷ giá. Tuy nhiên, hiệu quả của công cụ này
phụ thuộc nhiều vào khả năng chi trả đúng hạn của khách hàng.
f) Các công cụ phái sinh
Ngoài ra doanh nghiệp còn có thể lựa chọn các công cụ phái sinh do các ngân hàng
cung cấp để thực hiện bảo hiểm tỷ giá, phòng tránh rủi ro có thể xảy ra như:
Spot (giao dịch giao ngay): Là giao dịch mà hai bên thực hiện mua, bán một lượng
ngoại tệ theo tỷ giá giao ngay tại thời điểm giao dịch và kết thúc thanh toán trong vòng 2
ngày làm việc tiếp theo. Giao dịch này phù hợp với các doanh nghiệp có nguồn thu chi ngoại
tệ nhỏ, không có kế hoạch ổn định.
Forward (giao dịch kỳ hạn): Là giao dịch trong đó hai bên cam kết sẽ mua, bán với
nhau một lượng
ngoại

tệ
theo một tỷ giá xác định và việc thanh toán sẽ được thực hiện vào
thời điểm xác định trong tương lai. Khách
hàng

có
thể xác định tỷ giá ngay tại thời điểm ký
hợp đồng và hạn chế một phần rủi ro biến động tỷ giá. Loại hình này thích hợp với các doanh
nghiệp có kế hoạch thu chi ngoại tệ ổn định, ít có kinh nghiệm về sự biến động tỷ giá hàng
ngày.
Swap (giao dịch hoán đổi): Là giao dịch đồng thời mua và bán cùng một lượng ngoại
tệ (chỉ có 2 ngoại
tệ


Từ năm 2010 đến nay,
xu

hướng
sử dụng USD trong thanh toán quốc tế không thay đổi.
Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam thường lựa chọn đồng tiền trong hợp đồng
và chấp nhận thanh toán bằng USD trong hầu hết các giao dịch thương mại quốc tế với các
quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới.
Ví dụ, đa phần các nhà nhập khẩu (có văn phòng đại diện tại TPHCM) đều lấy USD làm
đồng tiền thanh toán hầu hết các hợp đồng mua bán các sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt
Nam. Các thị trường không truyền thống khác, như đấu thầu xuất khẩu gạo

vào Philippines,
Indonesia

hay xuất hàng đi châu Phi, doanh nghiệp trong nước đều chọn USD làm đồng tiền
thanh toán trong nhiều năm.
Minh họa: Hợp đồng xuất khẩu gạo giữa Công ty TNHH Galluck Limited ở Hongkong
và Hanoi Food Export Import Company
8
Trong lĩnh vực khác, ví dụ như xuất nhập khẩu các sản phẩm từ thị trường Singapore
hay Tokyo Nhật Bản, dù ở hai thị trường này, giao dịch niêm yết bằng đô la Singapore hay
yên Nhật, nhưng khi ký bán cho khách hàng nước ngoài, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn
quy ra giá USD. Hơn nữa, những năm trước, khi USD chưa mất giá, hợp đồng xuất khẩu của
doanh nghiệp trong nước vẫn ghi thanh toán bằng yên Nhật hay Euro, nhưng đều lấy tỷ giá
giữa USD với Euro hay yên Nhật để làm mốc thanh toán khi tỷ giá lên xuống.
Minh họa: Hợp đồng nhập khẩu thép góc không hợp kim từ Nhật về Việt Nam giữa
Công ty Cổ phần Chế tạo Giàn khoan Dầu Khí và Tập đoàn Sumitomo Nhật Bản
Hiện nay, bên cạnh USD, một số doanh nghiệp cũng đang tiến tới sử dụng đồng bản tệ
của một trong hai nước làm đồng tiền thanh toán nhưng tỷ lệ này tương đối thấp.

(goldwalk.com, 2012).
Tính an toàn: Để chọn lựa một đồng tiền cho việc trao đổi hàng hóa, các bên cần phải
lựa chọn một đồng tiền được xem là an toàn nhất. Tính an toàn này, xét một cách vĩ mô, là
nhìn từ hệ thống tài khóa và tiền tệ, khả năng phá giá đồng tiền, in tiền trả nợ hoặc vỡ nợ của
quốc gia sở hữu đồng tiền đó. Theo đó, USD được tín nhiệm là đồng tiền thanh toán quốc tế
chủ yếu trên thế giới chính vì niềm tin của thế giới đối với nền kinh tế và chính trị Mỹ.
Tính tự do chuyển đổi: USD là một trong số những đồng tiền có tự do chuyển đổi toàn
phần thông dụng trên thế giới nên người xuất khẩu Việt Nam khi giao hàng và nhận đồng
USD về, có thể dễ dàng đổi USD sang VND tại các ngân hàng thương mại để sử dụng trong
nước mà không cần giấy phép.
Thứ ba, nước Mỹ có nền kinh tế mạnh và có uy tín hàng đầu thế giới, nếu xảy ra
những cú sốc gây ra hiện tượng bán tháo đồng tiền USD trên thế giới thì nước Mỹ vẫn hoàn
toàn có thể chịu đựng được vì họ là nền kinh tế mạnh nên các doanh nghiệp Việt Nam có thể
yên tâm về tính ổn định của đồng tiền này.
b) Nguyên nhân chủ quan
(1) Khả năng thương lượng thanh toán bằng đồng tiền khác của doanh nghiệp Việt
Nam còn hạn chế. Các đối nước ngoài cũng có những lo sợ về rủi ro tỷ giá, và họ có xu
11
hướng lựa chọn những đồng tiền sao cho giảm thiểu rủi ro, hay đáp ứng nhu cầu thanh toán
khác của họ. Do vậy, việc thương lượng sử dụng đồng tiền khác USD trong thanh toán không
phải là điều dễ thực hiện nếu như không mang lại lợi ích cho cả hai bên hoặc các bên không
muốn làm khác với thói quen kinh doanh của mình. Trong khi đó, việc chứng minh được lợi
ích mang lại cho đôi bên khi sử dụng VND hoặc đồng tiền khác USD trong thanh toán không
phải là chuyện dễ với các doanh nghiệp Việt Nam trên bàn đàm phán. Nhiều doanh nghiệp đã
cho biết, một số bạn hàng của họ tại các nước ASEAN đều yêu cầu thanh toán bằng USD và
từ chối cả đồng bản tệ bởi tính thanh khoản cao của USD.
(2) Thêm vào đó, giá cả các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam (dầu thô, cà
phê, than đá, gạo và thủy sản,…) được niêm yết bằng đồng USD trên hầu hết các thị
trường toàn cầu. Ví dụ như 100% cà phê Robusta của Việt Nam giao dịch bằng USD, khó
để nói nhà nhập khẩu chuyển qua giao dịch bằng euro dù là xuất khẩu vào thị trường EU, bởi


được
nhiều doanh nghiệp Việt Nam đưa ra là, trong nhiều năm liền,
các doanh nghiệp và ngân hàng hỗ trợ t
hanh

toán
của họ đều muốn lấy USD làm đồng tiền
thanh toán và đã thành thói quen khiến doanh nghiệp ngại thay đổi.
Từ những lý do trên, rõ ràng, việc đa dạng đồng tiền thanh toán trong hoạt động xuất
nhập khẩu tại Việt Nam không phải việc đơn giản.
II.2. Bất cập và kiến nghị
II.2.1. Bất cập
Thực trạng trên đã làm nảy sinh nhiều bất cập. Hiện nay, Việt Nam đã mở rộng quan hệ
thương mại với nhiều nước trên thế giới ngoài Mỹ. Các giao dịch như vậy nếu cứ dùng USD
là đồng tiền tính giá hoặc thanh toán sẽ
dẫn

đến
những rủi ro về tỷ giá cao hơn việc chọn
đồng tiền của một trong hai bên để thực hiện giao dịch. Giả sử, rủi ro về biến động tỷ giá
trung bình của hai đồng tiền quốc gia khác nhau là bằng 0.2. Nếu một giao dịch giữa một
công ty xuất khẩu Việt với một doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng VND hoặc CNY làm
đồng tiền thanh toán thì rủi ro này chỉ là 0.2; tuy nhiên, nếu giao dịch này sử dụng đồng tiền
thanh toán là USD – ngoại tệ với cả hai nước- thì rủi ro này sẽ tăng lên gấp đôi. Cụ thể, khi
đưa ra một đề án kinh doanh, mọi tính toán về lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp đều dựa
trên dự báo tỷ giá vào thời điểm nào đó trong tương lai là bao nhiêu. Nếu tỷ giá biến động
thất thường, một
dự


ra
nhằm
cứu thị trường tài chính trong thời kì khủng hoảng (Vietnamplus.com). Do vậy,
không thể không lo ngại một ngày đồng USD mất giá và sự ổn định kinh tế, tài chính toàn
cầu cũng nói chung và tại Việt Nam nói riêng khó được đảm bảo. Nếu tiếp tục chỉ chú trọng
sử dụng và nắm giữ USD trong các giao dịch quốc tế, kinh tế Việt Nam sẽ bị phụ thuộc quá
nhiều vào nền kinh tế đang có nhiều dấu hiệu tiêu cực của Mỹ, cũng như các nhà xuất khẩu
Việt Nam sẽ đối mặt với những rủi ro và thiệt hại khó lường.
II.2.2. Kiến nghị
a) Về phía doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề
* Lựa chọn đồng tiền bản tệ làm phương tiện thanh toán
Biện pháp an toàn và tiết kiệm nhất cho các nhà xuất khẩu và nhập khẩu Việt Nam là
tận dụng tối đa cơ hội đàm phán trong giao dịch để đưa ra quyết định chọn VND là đồng tiền
thanh toán, đặc biệt là trong các hiệp định biên mậu với Trung Quốc, Lào, Campuchia. Tuy
nhiên, việc này là không dễ dàng, đặc biệt là trong giao thương với các quốc gia khác, bởi
VND vốn là một đồng tiền yếu, không có khả năng tự do chuyển đổi, nên sẽ khó được chấp
nhận bởi phía đối tác nước ngoài. Hơn nữa, ngay người dân và doanh nghiệp Việt Nam vẫn
còn có tâm lý chuộng USD, và luôn kỳ vọng VND mất giá do lo lắng về việc phá giá VND
đã xảy ra vài năm trở lại đây.
14
Nga và Việt Nam đang tiến tới giảm thiểu vai trò của USD trong thương mại song
phương và
chuyển

sang
thanh toán lẫn nhau bằng bản tệ của nước là rúp Nga và đồng Việt
Nam. Kể từ cuối năm 2010 một số doanh nghiệp Nga và Việt Nam đã khai trương hoạt động
thanh toán bằng đồng tiền quốc gia hai nước. Một số hợp đồng bán hàng cho Việt Nam của
nhà máy chế tạo ô tô KAMAZ đã được thực hiện theo cơ chế này. Điều này làm giảm thời
gian chuyển tiền, giảm chi phí dịch vụ ngân hàng. Hơn nữa, các nhà sản xuất giảm được chi

trên thế giới khiến cho VNĐ không
hấp dẫn được người nắm giữ. Vì vậy, nâng giá VND sẽ tạo tâm lý tin tưởng của người dân
vào đồng tiền này và người dân sẽ tích cực thanh toán và chấp nhận thanh toán bằng VND
hơn. Ngoài ra, chính sách tài chính – tiền tệ minh bạch, rõ ràng sẽ khiến cho tỷ giá dễ dự
đoán, tâm lý người dân cũng dần ổn định theo sự ổn định của tỷ giá. Có thực hiện được đồng
bộ các chính sách như vậy, doanh nghiệp Việt và đối tác nước ngoài mới có cơ sở để nắm giữ
và chấp nhận đồng tiền Việt trong thanh toán quốc tế.
15
Chính phủ Việt Nam cũng cần xem xét dỡ bỏ chính sách neo giá VND vào USD, thay
vào đó là định giá đồng nội tệ dựa trên một rổ tiền tệ mạnh, để tỷ giá có thể phản ánh chính
xác hơn chứ không chỉ phụ thuộc vào sự mạnh yếu của USD (Baomoi.com). Có như vậy,
doanh nghiệp Việt mới bớt nỗi lo về rủi ro tỷ giá khi kinh doanh trên thị trường quốc tế mỗi
khi xảy ra sự sụt giá của đồng USD.
Trên quan điểm này, một chuyên gia trong ngành ngân hàng đã chia các quốc gia,
vùng lãnh thổ có
các

đồng
ngoại tệ mạnh ra làm 3 nhóm và xét khả năng thay thế USD trong
thanh toán quốc tế tại Việt Nam nếu sử dụng 3 nhóm ngoại tệ đó.
Nhóm thứ nhất: Bao gồm các quốc gia, vùng lãnh thổ có các loại tiền tệ mạnh mà
chúng ta có thể mua ở bất kỳ đâu, vào bất kỳ lúc nào với một khối lượng lớn. Đó là các đồng
tiền Euro, Yên Nhật, Đô la Canada, Đô la Úc,
Đô

la
Hồng Kông, Đô la Singapore, Franc
Thụy Sỹ và Bạt Thái. Năm 2008, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ những quốc gia,
vùng lãnh thổ này chiếm 44% trên tổng kim ngạch nhập khẩu, và như vậy nếu chúng ta sử
dụng các loại tiền này trong thanh toán nhập khẩu thì sẽ làm giảm nhu cầu mua USD cho

ết

kiệm
cả được về mặt thời gian và chi phí trong hoạt
động thanh toán xuất nhập khẩu.
Hệ thống ngân hàng Việt Nam vì sức ép phải mua USD phục vụ thanh toán cho
khách hàng nên chi phí cơ hội là rất cao. Nếu như khách hàng sử dụng đồng tiền
khác sẽ làm cho chi phí cơ hội cho ngân hàng thương mại giảm xuống, vì thế ngân
hàng có điều kiện giảm phí cho khách hàng của mình trong quá trình thanh toán với
các ngân hàng nước ngoài.
Ví dụ: Ngân hàng ACB đã cung cấp dịch vụ thanh toán đa tệ cho các doanh
nghiệp có nhu cầu chuyển tiền thanh toán tiền hàng nhập khẩu hàng hóa/dịch vụ
bằng đồng tiền của nước người bán/người cung cấp hoặc các
cá

nhân
có nhu cầu
chuyển tiền ra nước ngoài bằng đồng tiền của nước người nhận. Theo đó, tiện ích của
dịch vụ này là:
• ACB cung cấp thêm dịch vụ mua bán và thanh toán cho hơn 14 loại tiền tệ
ngoài 13 loại tiền tệ thông dụng hiện hành.
• Đáp ứng nhu cầu mua và chuyển thanh toán các ngoại tệ của các quốc gia: Hàn
Quốc
(KRW), Đài Loan (TWD), Indonesia (IDR), Malaysia (MYR),
• Khách hàng có thể mua ngoại tệ với giá cạnh tranh
• Khách hàng được ACB cung cấp thông tin quy định quản lý ngoại hối của
quốc gia người thụ hưởng nhằm hạn chế rủi ro pháp lý khi thanh toán.
Thực tế trên thế giới, nhiều nước đã có những biện pháp khuyến khích sử
dụng đồng bản tệ trong việc thanh toán quốc tế. Theo đó, ví dụ như các ngân hàng
của Trung Quốc, Nhật Bản, sau hiệp định sử dụng đồng bản tệ trong thanh toán

KHẢO
1. Baomoi.com, 2010, Làm gì để doanh nghiệp không găm giữ USD. Available at
http://w w

w.ba o

moi.c o

m /

L a

m -gi -

de-doan h

-n g

hiep-khon g

-g a

m -g i

u

-
USD/126 /

29353 5

la- gi/145-q u

y -

m o

-th i

-tru o

ng-va-tinh- t

han h

- k

ho a

n (truy cập ngày 2/12/2012)
3. Doanh nhân 360, 2011, Những điều thú vị về tiền mà chưa ai biết. Available at
http://w w

w. k

y na n

g.c o

m .


m/th a

y _doi _

thoi_q u

en_ t

hanh_toan _

bang_ u

sd _

qua_kh o

-3-
64155.h t

ml (truy cập ngày 29/11/2012)
6. Kim Chi, 2010, Khó có thể giảm sự phụ thuộc vào USD trong thanh toán quốc
tế. Available at htt p

:// w

ww.ba o

m o

i.c o

80. e

pi (truy cập ngày 29/11/2012)
7. Kim Chi và Hồng Phúc, 2003, Thanh toán Việt Trung còn quá nhiều bất cập.
Available at http:/ /

vie t

bao.vn/Ki nh

-te/Th a

n h

-

toan-Viet-T r

ung-co n

- q

ua-
nhieu- bat-cap/20 0

29868 /

90/

(

m l

(

truy cập ngày 2/12/2012)
9. Nguyễn Thị Mùi.n.d, Tỷ giá hối đoái ở Việt Nam hiện nay: những vấn đề đặt ra.
Available at http:/ /

w w

w.vietinba n

k.vn/ w

e b

/ h

ome/vn/res e

arch/10 /

1 0

0917.h t

m l
(truy cập ngày 29/11/2012)
10.
Nguyễn Hồng Hải, 2011, Vì sao khó thay thế vai trò đồng USD. Available at


vn/web/h o

me/vn/r e

sea r

ch/08/080 7

21.h t

ml

(truy cập
ngày 30/11/2012)
12.
Phạm Minh Đức, 2011, Sử dụng 5 ngoại tệ để giảm thiểu sự phụ thuộc vào
đồng USD trong thanh toán quốc tế của các DNTM Việt Nam thời kỳ hậu khủng hoảng.
13.
Phạm Thị Hoàng Anh, 2008, Ứng dụng công cụ phái sinh tiền tệ tại các ngân
hàng thương mại Việt Nam.
14.
Phạm Thị Lan Anh (2010), Một số biện pháp hạn chế tỷ giá hối đoái trong cơ
chế thị trường mở, trường Đại học Giao thông vận tải.
15.
Thế giới Vàng, 2009, USD thất thế trong thanh toán giao dịch dầu mỏ?.
Available at http:/ /

w w



(

truy cập ngày 30/11/2012)
16.
Tăng Thị Thu Hương (2010), Khóa luận: Rủi ro tỷ giá trong kinh doanh của
các doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ hội nhập – thực trạng và giải pháp,
trường Đại học Ngoại thương
17.
Vnsea.net, 2011, Nga và Việt Nam cam kết chuyển sang thanh toán bằng đồng bản
địa. Available at h t

tp://79.1 7

4.68.54 /

tabid /

128/Article I

D/714 /

lan g

uage/v i

-
VN/De f

ault.aspx ?

-VN /

De f

ault.as p

x

(truy cập ngày 2/12/2012)