Đềtài : PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC VÀ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH
RÈN LUYỆN ĐỘI VIÊN Ở CÁC LIÊN ĐỘI
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí
Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
phụ trách. Đội là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo dục
trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Chính vì
vậy Đảng ta đã không ngừng quan tâm, bồi dưỡng các Đội viên. Đảng luôn có những
chương trình, chính sách, hoạt động nhằm giúp các Đội viên có thể phát triển mọi khả
năng trong học tập, hoạt động vui chơi, thực hiện quyền và bổn phận theo Luật Bảo vệ
chăm sóc và giáo dục trẻ em.
Một trong những chương trình có ảnh hưởng lớn đến chất lượng của Đội viên đó là
“ Chương trình rèn luyện Đội viên”. Để thực hiện tốt chương trình này là một điều
không rễ ràng. Vì vậy sau đây tôi và các bạn sẽ cùng trao đổi về Phương pháp tổ chức
và thực hiện chương trình Rèn Luyện Đội Viên (RLĐV) ở các liên Đội.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN.
Nội dung của chương trình RLĐV mang tính giáo dục định hướng, khi triển khai ở
các địa phương cần áp dụng sáng tạo cho phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương.
Nhất là ở các vùng miền khác nhau cần có nhưng bổ sung nội dung, yêu cầu rèn luyện
để Đội viên thiếu nhi ở địa phương mình tự phấn đấu rèn luyện đạt kết quả tốt theo yêu
cầu của Trung ương nhưng đồng thời cũng đáp ứng những yêu cầu cụ thể của địa
phương. Đặc biệt là việc giáo dục truyền thống lịch sử và những phong tục, tập quán tốt
đẹp của địa phương hoặc của từng dân tộc sống ở các vùng, miền khác nhau. Vì vậy
phương pháp tổ chức và thực hiện chương trình này lại càng trở nên quan trọng hơn bao
giờ hết.
III. THỰC TRẠNG.
1
Hiện nay việc thực hiện Chương trình RLĐV ở các địa phương chưa thực sự tốt. Sở
dĩ có điều đó vì Tổng phụ trách ở các liên Đội chưa có sự hiểu biết rõ về nội dung cũng
như cách thực hiện Chương trình này. Vì vậy tôi và các đồng chí sẽ cùng bàn về vấn đề
này.

12- Kỹ năng trại
13- Thiếu nhi bảo vệ đường sắt
+ Các loại giấy chứng nhận:
1- Giấy chứng nhận đạt 13 loại chuyên hiệu
2- Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình rèn luyện Đội viên theo lứa tuổi.
- Chương trình Măng non (cho lứa tuổi từ 9 đến 11)
- Chương trình Sẵn sàng (cho lứa tuổi từ 11 đến 13)
- Chương trình Trưởng thành (cho lứa tuổi từ 13 đến 15)
Hiện nay, việc thực hiện chương trình RLĐV ở các địa phương còn chậm, chưa
có hiệu quả cao, đặc biệt là các vùng, miền có điều kiện khó khăn. Lý do có lẽ còn
tồn tại ở một số vấn đề sau: Sự am hiểu của cán bộ Đội, tổng phụ trách về chương
trình rèn luyện Đội viên, công việc tuyên truyền, công tác kiểm tra, theo dõi và công
nhận
Đúng vậy, người cán bộ Đội không có kiến thức, không có sự hiểu biết về chương
trình RLĐV thì sẽ không biết tiến hành, không biết ý nghĩa và nội dung của nó. Việc
thực hiện để có hiệu quả thì công việc tuyên truyền lại là một khâu quan trọng, vì đây
sẽ là cơ hội cho tất cả các đội viên tiếp thu những nội dung của chương trình, ý nghĩa
và cách thực hiện nó. Tiếp đó, công việc theo dõi, kiểm tra và công nhận cũng rất
quan trọng vì nó sẽ là sự đánh giá quá trình phấn đấu, rèn luyện của từng đội viên.
Công việc đánh giá cũng cần đòi hỏi công bằng, xác đáng và thực hiện một cách
khoa học
Tất cả các lý do trên có thể do nhiều yếu tố mang lại. Xong, việc thực hiện
chương trình RLĐV là rất quan trọng trong phong trào thiếu nhi. Vì vậy, chúng ta
3
cần phải tìm ra những phương pháp, biện pháp tối ưu, phù hợp với từng điều kiện địa
phương để thực hiện có hiệu quả tốt, ngay từ cấp chi Đội, liên Đội.
Để hiểu biết rõ hơn về chương trình này, tôi xin giới thiệu với các bạn về Tiêu
chuẩn của 13 chuyên hiệu trong chương trình RLĐV:
***
1. Chuyên hiệu: Nghi thức đội viên.

3- Biết viết và dịch các loại mật thư sử dụng cho các hoạt động tập thể.
3. Chuyên hiệu: Nghệ sĩ nhỏ.
*Hạng ba:
1- Hát đúng quốc ca, Đội ca.
2- Thuộc và hát được 5 bài hát về Bác Hồ và Đội TNTP Hồ Chí Minh.
3- Thuộc một bài thơ, kể một câu chuyện về Bác Hồ.
4- Tham gia hội diễn văn nghệ của lớp, của trường.
*Hạng nhì: Đã đạt hạng ba.
1-Hát đúng các bài: Lãnh tụ ca, Quốc tế ca.
2- Đọc 3 bài thơ, kể 5 câu chuyện và hát 5 bài hát về Bác Hồ.
3- Biết hát các bài hát theo chủ đề.
4- Tham gia hội diễn văn nghệ của lớp, của trường.
*Hạng nhất: Đã đạt hạng nhì.
1- Thuộc ít nhất 5 bài hát truyền thống của Đoàn.
2- Biết nói chuyện để tuyên truyền cổ động và góp sức vào các phong trào cải tạo,
xây dựng quê hương mình (tham gia đội tuyên truyền măng non).
3- Đã xem một số phim, tác phẩm thơ ca, âm nhạc, hội hoạ, biết thu hoạch về cái
hay, cái đẹp trong mỗi tác phẩm.
4- Đã tham gia sáng tác ít nhất một trong các loại hình văn, thơ, nhạc, hoạ. Tham gia
các hoạt động phong trào văn hoá, văn nghệ, xã hội thường xuyên của trường và địa
phương.
5
4. Chuyên hiệu: Thầy thuốc nhỏ tuổi.
*Hạng ba.
1- Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân và vệ sinh nơi công cộng, không ăn quả xanh, không
uống nước lã, không hút thuốc lá, thuốc lào, không uống rượu, bia.
2- Biết xử lý khi đứt tay, chảy máu cam, cảm nắng, cảm lạnh.
3- Biết phòng bệnh mùa hè, mùa đông.
4- Nhận biết 5 cây thuốc nam: nhọ nồi, hương nhu, đinh lăng, rau má, sả và tác
dụng chữa bệnh của từng cây.

2- Biết giúp gia đình, người thân công việc hàng ngày. Qúet dọn nhà cửa sạch sẽ,
gon gàng. Nấu cơm, chăm sóc cây trồng, chăm sóc con vật nuôi trong gia đình.
3- Tham gia tốt các hoạt động lao động ở trường, lớp và trên địa bàn dân cư, tham
gia phong trào xanh-sạch-đẹp.
4- Thực hiện tốt chương trình thủ công, vẽ, có một số sản phẩm được điểm cao.
5- Tự làm một đồ chơi bằng giấy, vải, gỗ cho bản thân và em bé.
*Hạng nhì: Đã đạt hạng ba.
1- Tự phục vụ tốt mọi sinh hoạt của bản thân.
2- Thu dọn nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ, ngăn nắp, chăm sóc cây trồng
3- Giúp đỡ cha mẹ nấu cơm, chăn nuôi gia súc, sửa chữa đồ dùng của cá nhân và gia
đình.
4- Tích cực tham gia các hoạt động lao động ở trường, lớp, Đội trên địa bàn dân cư:
Công trình Măng non, vệ sinh thôn xóm, trường lớp, phong trào xanh-sạch-đẹp.
*Hạng nhất: Đã đạt hạng nhì.
1- Chỗ học, chỗ ngủ của bản thân ngăn nắp, gọn gàng, vệ sinh quần áo sạch sẽ, biết
tẩy vết bẩn, giặt, gấp là quần áo phẳng phiu cho bản thân và gia đình.
2- Chủ động xếp sắp nhà cửa, góc học tập gọn gàng, ngăn nắp, sạch đẹp. Chủ dộng
giúp đỡ mọi việc trong gia đình như sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi
7
3- Biết sửa chữa nhỏ: Lau chùi, vát xăm xe đạp, sửa chữa bếp dầu, sửa chữa phích
cắm điện, đồ dùng điện và các đồ dùng đơn giản của gia đình.
4- Có một số vật phẩm tự tay làm như: Sổ tay, nhật ký, cắt dán, vẽ, nặn, đồ dùng sinh
hoạt học tập, may vá, thêu, đan lát một đồ chơi tặng nhi đồng.
5- Tự chế biến một số món ăn ngon như: Đồ xôi, nấu chè, làm nem, làm chả nướng,
nộm, canh cua, canh mọc
7. Chuyên hiệu: Vận động viên nhỏ tuổi.
*Hạng ba:
1- Tập đúng bài thể dục buổi sáng và giữa giờ.
2- Biết bơi hoặc nhảy dây, đã cầu và các môn thể thao khác, phù hợp với bản thân.
3- Đi bộ 5 Km

dựng môi trương xanh-sạch-đẹp thông qua các cây , con. Yêu thiên nhiên, sinh vật,
phát triển VAC. Tham gia hoạt động trừ diệt các loại sâu bọ, động vật có hại đến sức
khoẻ con người và môi sinh, mùa màng. Biết theo dõi trừ dịch bệnh cho cây, con ở
gia đình, địa phương.
3- Hiểu một số kỹ thuật tiên tiến về trồng trọt, chăn nuôi. Cải tạo giống, bảo tồn các
con vật quý hiếm.
9. Chuyên hiệu: Chăm học.
*Hạng ba:
1-Đi học đều (không nghỉ học, không đi muộn) chăm chỉ học tập.
2- Thực hiện tốt việc học ở lớp. Chú ý nghe giảng bài. Hăng hái phát biểu ý kiến,
không quay cóp khi kiểm tra.
3- Thực hiện tốt việc học ở nhà:
- Học thuộc bài, làm bài tập đầy đủ.
- Có thời khoá biểu học ở nhà, có góc học tập.
4- Giúp đỡ bạn học kém.
9
- Học tập bạn học giỏi.
- Vượt khó học tập tốt, giúp ít nhất một bạn học kém cùng tiến bộ.
5- Đạt kết quả học tập tốt:
- Có sự tiến bộ về học tập, giành điểm cao trong các bài kiểm tra và thi.
*Hạng nhì: Đã đạt hạng ba.
1- Đi học đều, chuyên cần (Không bỏ tiết, nghỉ học không có lý do)
2- Thực hiện tốt việc học ở lớp, ở nhà.
- Học tập chuyên cần, có phương pháp.
- Học đều các môn học.
- Có góc học tập, thực hiện tốt giờ tự học ở trường và ở nhà.
3- Vượt khó học tốt, giúp bạn vượt khó bằng việc làm cụ thể. Không dấu dốt, học tập
bạn, không quay cóp khi kiểm tra.
4- Áp dụng bài học vào thực tiễn.
5- Đạt kết quả học tập tốt, luôn tiến bộ trong học tập.

2- Đọc các sách về Lịch sử Đoàn, về Đảng, Bác Hồ, chiến thắng Điện Biên Phủ,
chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
3- Học tập điều lệ Đoàn, hiểu nhiệm vụ, quyền hạn của đoàn viên và điều kiện vào
Đoàn, biết ý nghĩa huy hiệu Đoàn, cờ Đoàn.
4- Biết tên và ý nghĩa nội dung các phong trào hành đông cách mạng của thanh niên
hiện nay.
5- Biết sơ lược về tổ chức Hội LHTN Việt Nam.
11. Chuyên hiệu: Hữu nghị quốc tế.
*Hạng ba:
1- Biết xem bản đồ thế giới, chỉ đúng vị trí các châu lục.
2- Chỉ được vị trí của nước Việt Nam trên bản đồ thế giới (Địa cầu).
3- Biết tên các nước ở cạnh nước ta: Biết tên thủ đô và cờ của các nước đó.
4- Biết tên phong trào thiếu nhi Việt Nam ủng hộ thiếu nhi Quốc tế.
11
*Hạng nhì: Đã đạt hạng ba.
1- Chỉ và nêu tên các nước trong khối ASEAN trên bản đồ thế giới và nói được tên
thủ đo các nước đó.
2- Biết được đường hàng không Việt Nam đi các nước.
3- Biết tên tổ chức Quốc tế về trẻ em.
4- Có tham gia học ngoại ngữ.
*Hạng nhất: Đã đạt hạng nhì.
1- Giới thiệu được ít nhất 5 nước có quan hệ ngoại giao với nước ta (vị trí trên bản
đồ, đặc điểm nổi bật, quốc kỳ )
2- Tham gia học một ngoại ngữ.
3- Biết tên được 3 tổ chức Quốc tế có quan hệ với nước ta.
4- Biết tên một số nước có hợp tác kinh tế văn hoá với nước ta.
12. Chuyên hiệu: Kỹ năng trại.
*Hạng ba:
1- Biết sử dụng các loại nút: dẹt, thuyền chài, thợ dệt, ghế đơn, thòng lọng.
2- Đã đi thăm quan một buổi, cắm trai một ngày và chơi “trò chơi lớn”.

*Hạng nhì: Đã dạt hạng ba.
- Biết lịch sử thiếu nhi bảo vệ an toàn đường sắt và các kỳ tổ chức hội trại toàn quốc.
- Biết những gương điển hình của phong trào ở địa phương.
- Biết tuyến đường sắt đi qua địa phương mình dài bao nhiêu km, có mấy nhà ga và
giá trị kinh tế của tuyến đường sắt đó.
- Biết các sự cố đe doạ an toàn đường sắt và cách xử lý khi có tình huống sảy ra.
- Tham gia vào công tác bảo vệ an toàn đường sắt như: Tuyên truyền, xhăm sóc nhà
ga, con đường sạch đẹp và ngăn chặn, phát giác kẻ gian lấy cắp vật tư đường sắt.
*Hạng nhất: Đã đạt hạng nhì.
- Biết các tuyến đường sắt trên bản đồ dất nước.
13
- Biết tuyến đường sắt của nước ta đi đến một số nước trong khu vực (tuyến liên vận
quốc tế).
- Biết một số Điều trong Nghị định 39/CP của Chính phủ về đảm bảo an toàn giao
thông đường sắt: Các điều 27, 29, 30, 31, 33, 37, 46, 49, 54, 59
- Biết và hiểu rõ quy chế khen thưởng của ban chỉ đạo Trung ương trong phong trào
thiếu nhi bảo vệ đường sắt.
IV.BIỆN PHÁP
1. Xác định điều kiện địa phương.
Chương trình RLĐV được triển khai đồng bộ 13 loại chuyên hiệu trên khắp các
tỉnh thành, nhưng cần chú ý đến đặc điểm của từng địa phương từng đối tượng Đội
viên mà có thể chia từng giai đoạn, hoặc từng đơn vị lựa chọn các loại chuyên hiệu
phù hợp để tiến hành kiểm tra công nhận theo thứ tự trước sau (Ví dụ như miền núi,
vùng sâu, vùng xa chưa có điều kiện hoạt động lớn thì đẩy mạnh việc công nhận các
loại chuyên hiệu như: Nhà sử học nhỏ tuổi, Chăm học, Nghi thức Đội viên, nghệ sĩ
nhỏ tuổi, kỹ năng trại, an toàn giao thông )
2. Công tác tuyên truyền, lên kế hoạch.
Xác định được đối tượng đội viên và điều kiện địa phương, người phụ trách Đội
phải tiến hành công tác tuyên truyền và lên kế hoạch thực hiện. Tuỳ vào điều kiện thực
tế có thể tuyên truyền bằng nhiều hình thức: Nói chuyện, phát loa phóng thanh, thâu

thức nào, địa điểm hoặc quy mô nào cũng đều phải mang tính giáo dục, không ganh
đua để tạo cho các em niềm phấn khởi, hứng thú thực hiện các chuyên hiệu tiếp theo.
Công tác kiểm tra phải được chuẩn bị kĩ càng, mỗi liên Đội phải thành lập một
Ban chỉ đạo, Ban giám khảo có chất lượng để kiểm tra đội viên. Trong công tác chỉ
đạo và tổ chức kiểm tra nhất thiết phải gắn với công tác thi đua công nhận cháu
ngoan Bác Hồ, công nhận chi Đội mạnh. Một em Đội viên, thiếu nhi được tham gia
kiểm tra để công nhận ít nhất 3 chuyên hiệu trong số 13 loại được ban hành.
***
Để cụ thể, sau đây tôi xin đưa ra cách tổ chức thực hiện và kiểm tra công nhận
chuyên hiệu : “Nhà sử học nhỏ tuổi” hạng nhất.
* Thực hiện chuyên hiệu:
15
Theo quy định thực hiện chương trình RLĐV, đội viên ở lứa tuổi nào có nhiệm
vụ rèn luyện theo chương trình, hạng bậc dành cho lứa tuổi mình, với điều kiện đã
hoàn thành chương trình của các hạng bậc thấp hơn. như vậy, đội viên muốn thực
hiện chuyên hiệu “Nhà sử học nhỏ tuổi” hạng nhất cần phải hoàn thành công tác rèn
luyện đội viên bậc Măng non sẵn sàng nói chung, đạt chuyên hiệu “Nhà sử học nhỏ
tuổi” hạng ba, hạng nhì nói riêng.
Chương trình RLĐV là một chương trình mở, nghĩa là: Có nhữngc vấn đề đội
viên được phụ trách đội hướng dẫn giảng dậy hoặc được ban chỉ huy Đội, các bạn
đôi viên khác trao đổi, hướng dẫn, nhưng có những vấn đề chính các em đội viên
phải tìm tòi, học hỏi qua các phương tiện thông tin, qua sinh hoạt hàng ngày trong
gia đình, trong trường lớp, ngoài xã hội từ đó các em sẽ hiểu vấn đề sâu hơn, biến
những tri thức ấy thành tri thức của mình.
Như vậy, mỗi em phải có một phiếu rèn luyện và sổ theo dõi xem mình đã đạt
nhưng kiến thức, kỹ năng gì và những hành vi đạo đức nào. Trong các buổi sinh hoạt
Đội, các anh chị phụ trách và BCH Đội sẽ kiểm tra phiểu rèn luyện và sổ tay của
từng em, đồng thời đề ra những biện pháp nhằm giúp đỡ các em học tập và rèn luyện
tốt hơn.
Có thể tóm tắt các bước thực hiện chuyên hiệu như sau:

giáo viên sử hướng dẫn cho đội viên tự tìm hiểu sách báo, kết hợp giảng bài trên lớp,
tổ chức hội thảo chuyên đề, thi tìm hiểu, báo tường, tham quan, nghe nói chuyện về
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam
Bước 5: Dự trù kinh phí cho việc triển khai chương trình:
Lấy từ quỹ Đội để cân đối, trang bị thêm cơ sở, vật chất để tuyên truyền tổ chức
các hoạt động tập thể, in ấn tài liệu, kiểm tra công nhận, trao giấy chứng nhận hoàn
thành chuyên hiệu cho ác đội viên hoàn thành chương trình.
Bước 6: Chuẩn bị tài liệu, in văn bản, kế hoạch, hướng dẫn thực hiện và giấy
chứng nhận chuyên hiệu “Nhà sử học nhỏ tuổi” hạng nhất.
17
Bước 7: Lên kế hoạch kiểm tra công nhận hoàn thành chuyên hiệu.
** Kiểm tra công nhận hoàn thành chuyên hiệu
- Phụ trách kiểm tra, đánh giá thực hiện chuyên hiệu của đội viên thông qua các
hoạt động tập thể như Hội trại kỷ niệm ngày thành lập Đoàn 26/3, tham quan di tích
lịch sử truyền thống và các cuộc thi chung của liên đội
Có thể kiểm tra theo nhiều hình thức:
+ Trắc nghiệm (trả lời câu hỏi vào giấy)
+ Hái hoa dân chủ.
+ Đố bạn (hỏi đáp)
+ Thi giữa các phân đội
- Sau khi kiểm tra, phụ trách cho điểm vào phiếu của đội viên và sổ theo dõi
chung (ghi rõ ngày kiểm tra và kí tên).
- Khi kiểm tra xong phụ trách báo cáo với ban chỉ đạo của trường để kiểm tra
khảo sát thông qua trắc nghiệm hoặc thi giữa các chi đội trong toàn trừơng
Kết quả thực hiện chuyên hiệu của từng đội viên sẽ được đánh giá theo phiếu
rèn luyện và kiểm tra khảo sát của ban chỉ đạo, tổ phụ trách sẽ làm thủ tục đề nghị
lên huyện đoàn để cấp giấy chứng nhận cho các em. Riêng đội với đội viên lớn thực
hiện công tác RLĐV hạng nhất nên có sự kiểm tra, giám sát của Hội đồng Đội huyện
trước khi làm thủ tục công nhận. Tổng phụ trách phải có văn bản đề nghị và danh
sách trích ngang, có xác nhận của ban giám hiệu, gửi Hội đồng Đội huyện.