Xây dng và s dng b khái nim trong
dy h di truyn và bin d"
Sinh hc 12 trung hc ph thông vi s h tr
ca phn mm CMAP TOOLS

Trn Th ng

i hc Giáo dc.
Lu Chuyên ngành: Lý luy hc (b môn Sinh
hc)
Mã s 60 14 10
ng dn: n S
o v: 2013 Abstract. H th lý thuyt v b khái niy hc.
u tra thc trng dy và hc khái nim Sinh hc  ng THPT. Nghiên cu kh
ng dng ca phn mm Cmap Tools trong dy hc Sinh hc, c th hóa quy
trình xây dng phn m xây dng h th 
di truyn và bin d xu d dy h
di truyn và bin d  ng THPT. Thit k giáo án mu có s d 
c di truyn và bin d rc nghim nh
hiu qu và tính kh thi c tài.
Keywords. Sinh hc; B khái nim; ng dy; Di truyn; Bin d;
Phn mm CMAP TOOLS.

Content
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Xuất phát từ tính cấp thiết của việc đổi mới phương pháp dạy học trong trường phổ
thông hiện nay

ng
phổ thông
Mm ca s vt, hic dii dng KN. S nhn thc
mn thc lc bt ngun t KN. Có th nói kin thc Kc coi là
mt trong nhng ni dung quan trng nht ca mi môn hy h thng KN sinh
hc là nn tng ca toàn b c. Vic giúp cho HS nc h thng KN
sinh hc là khâu cn thi  HS tìm hiu, nhn thc các kin thc quy
lut. T          ng hp, khái quát hóa, tr ng
c sinh có th nm vng và vn dc kin thc, góp phn hình thành và
phát trin nhân cách cho HS.
1.3. Xuất phát từ thực trạng dạy và học bộ môn Sinh học ở trường phổ thông hiện nay














, 
















, 














 . 











 ,










, 









. c sinh lúng
túng khi vn dng vào các bài tp, gii quyt các tình hung trong thc tii sng.

s dng b khái ni so sánh ni dung kin thc trong các sách giáo khoa sinh hc.
u xây dng các dng b
khái nim ca các môn khoa hu bn
 khái nim dnh hiu qu ca chúng trong via hc
sinh.
V tình hình nghiên c







:
Các nhà khoa hc thuc nhic bic giáo d
ng dghiên cng ging dy môn sinh hc. Trong ging
dy sinh hng s dng là dng mi (spider chart) hay bi dng dòng
chng dng có hiu qu nht cc ging DH tp
là cách t chc th bc trong cu s
d so sánh ni dung kin thc trong SGK sinh hng
s  kim tra là da vào các t cho s v b kin thc v n
ca di truyn hu tiên ngành Sinh hc. Kt qu nghiên cu ca
Bahar cho th sinh viên có th tc b vi khoi t chìa khóa. Theo
 h tr cho DH sinh hc vì vy vic ng dng là rt
cn thit [22]. 



 : 
Stewart, 









 di truyn và sinh thái hc. Các tác gi
Firas Corri & Radwan O. AL-Abed, (2008) trong tài li    
c kin thc ca HS qua vic xây dng
cu trúc b, nm bt các mi liên k o ra các liên kt mi mt cách phù hp
vi ch  u. By, s dng thành thi
hc có th t c kin thc cc môn hc.
2.2. Ở Việt Nam
 Vic nghiên cu trong nhc s dng
y hc mc nghiên cu bi mt s ít tác gi. Ví di hc Cn
 vào dy hc. Mt s c ngoài t
dng  i Vit Nam.
 i hm Hu u bn
 khái nim trong dy hc sinh hc bc trung hc ph c trình bày  K yu hi
tho khoa hc dy hc sinh hc  ng ph  giáo khoa mi,
nhà xut bn Ngh  y
hc khái nim sinh hng tích cc hóa hong nhn thc ca hi hc
Quc gia Hà Nng Th Quu v lý thuyt Graph và lý thuyt
 vn dng vào xây d Nguyn Phúc Chng
i hu v  lý thuyt ca b khái nic
 Tp chí Giáo dc, s 210, k  Nguyn Phúc Chnh cùng
cng s Phm Th Hu v s dng phn mm Cmap Tools lp b khái
nic trình bày  Tp chí Giáo dc, s 218, k i h

ng THPT.
- Thit k giáo án mu có s d di truyn và bin d r
thc nghim nhu qu và tính kh thi c tài.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Nghiên cu các tài li tng h lý lu
tài.
- Nghiên cu và phân tích nc 12  bc THPT.
7.2. Phương pháp điều tra sư phạm
- Thit k và s dng phiu tra, tìm hiu v:
+ Thc trng dy và hc môn Sinh hc bit vic s dng b khái nim).
+ Thc trng hiu bit ca GV v tip cn dy hc khái nim Sinh hc   di
truyn và bin d - Sinh hc 12 THPT.
+ Thc trng v t qu hc tp b môn ca HS  ng THPT.
- D gi i trc tip vi GV, tham kho các ý kin, giáo án ca GV.
7.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Tin hành thc nghi  m dy các khái nim Sinh hc     di
truyn và bin d - Sinh hc lp 12 tng THPT bng b khái ni u
qu ca gi thuyt khoa hc mà lu xut.
7.4. Phương pháp thống kê toán học
Các s lic trong thc nghic x lý bng kê
toán hc vi s tr giúp ca phn mm Microsoft Excel.
8. Những kết quả nghiên cứu và đóng góp mới của luận văn
- u h th lý lun v bn cha b khái nim
trong dy hc Sinh hc.
- Phân tích lôgic cu trúc ni dung dy hc các khái nim Sinh hc   di truyn
và bin d - Sinh hc 12 theo tip cn Sinh hc h thng.
- c các nguyên tc xây d
- Xây dng h thng b khái nim ca  di truyn và bin d, Sinh hc lp
12 bng phn mm Cmap Tools.

8. Nguyễn Thành Đạt (Tổng chủ biên), Phạm Văn Lập (Chủ biên), Đặng Hữu Lanh, Mai
Sỹ Tuấn (2008), Sinh hc 12. SGK, Nxb Giáo dc.
9. Nguyễn Thành Đạt (Tổng chủ biên), Phạm Văn Lập (Chủ biên), Đặng Hữu Lanh, Mai
Sỹ Tuấn (2008), Sinh hc 12. SGV, Nxb Giáo dc.
10. Vương Tất Đạt (2007), Logic hi hc Quc gia Hà Ni.
11. Trần Bá Hoành (1996), K thut dy hc sinh hc. Nxb Giáo dc, Hà Ni.
12. Nguyễn Thế Hưng (2008), i mi h thng câu hi, bài tp kim
 duy sáng to ca hc sinh trong dy hc Sinh hc  ng ph 
Tp chí Giáo dc, (Số đặc biệt về đổi mới chương trình sách giáo khoa phổ thông, tháng
5), tr. 36 - 37.
13. Bùi Thúy Hường (2010), Xây dng và s dng b khái nim trong dy hc sinh thái
hc (sinh hc 12). Luc hc, ti hm - i hc Thái
Nguyên.
14. Nguyễn Ngọc Quang (1989), Bài gi lý lun dy hng qun lý cán
b giáo di.
15. Dương Tiến Sỹ (2000), Dy hc gii quyt v  trong b môn sinh hc. Sách bi
ng giáo viên chu k 1997  2001. Nxb Giáo dc, Hà Ni.
16. Dương Tiến Sỹ (2007), Bài gi cao hc: ng dng Công ngh thông tin
trong dy hc Sinh hc. Tài lii bi hm Hà Ni.
17. Dương Tiến Sỹ (2002), y hc gii quyt v nhm tích cc hoá hong nhn
thc ca hp chí giáo dc (Số 47), tr 19-21.
18. Dương Tiến Sỹ (2002), t s v lí lun v tip cn dy hng tích hp truyn
p chí giáo dc (Số 216), tr 19, 52, 53.
19. Nguyễn Đức Thành (Chủ biên), Nguyễn Văn Duệ, Dương Tiến Sỹ (2003), Dy hc
Sinh hc  ng THPT, tp I. Nxb Giáo dc, Hà Ni.
20. Lê Thanh Thâ
̣
p (2000), 

