Lời cảm ơn
Qua thời gian nghiên cứu đề tài: "Một số biện pháp nhămg tạo động lực cho
ngời lao động tại công ty Gốm xây dựng Đoàn kết" vừa qua, với sự giúp đỡ tận
tình của các cô, chú trong công ty và đặc biệt là cô giáo hớng dẫn: Vũ Thị Uyên
nhng với thời gian có hạn cũng nh những hạn chế về kiến thức thực tế bài viết của
em không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến
của cô giáo và các cô chú trong công ty Gốm xây dựng Đoàn kết để giúp em có
thể hoàn thành tốt đề tài này hơn nữa. Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên.
Nguyễn Hồng Nga.
Mục lục
Lời nói đầu 3
Chơng 1: Những vấn đề lý luận chung về công tác tạo động
lực cho ngời lao động trong tổ chức.
I. Khái quát về vấn đề tạo động lực 4
1. Khái niệm về tạo động lực 4
2. Bản chất của quá trình tạo động lực 4
3. Các nhóm yếu tố tạo nên động lực 7
Luận văn tốt nghiệp.
II. Các học thuyết tạo động lực trong lao động 9
1. Các học thuyết nhu cầu 9
2. Học thuyết về sự tăng cờng tích cực của B.F.Skinner 12
3. Học thuyết về sự kỳ vọng của V.Vroom 12
4. Học thuyết về sự công bằng của S.Adams 13
5. Học thuyết về hệ thống hai nhóm yếu tố của F.Herzberg 13
III. Những phơng hớng tạo động lực cho ngời lao động 15
1. Xác định công việc và tiêu chuẩn thực hiện công việc 15
2. Tạo điều kiện thuận lợi cho ngời lao động hoàn thành nhiệm vụ 15
3. Khuyến khích lao động 15
IV. Sự cần thiết của công tác tạo động lực cho ngời lao động tại công ty Gốm xây
dựng Đoàn kết 18

Luận văn tốt nghiệp.
1. Cảỉ tiến hệ thống phân tích công việc 74
2. Xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá thực hiện công việc 75
3. Cải tiến hệ thống trả lơng, trả thởng 78
4. Cải tiến môi trờng và điều kiện làm việc 80
III. Kiến nghị 82
Kết luận 84
Tài liệu tham khảo 85
Lời mở đầu.
Đ
ất nớc ta đang chuyển dần sang nền kinh tế thị trờng. Với những cơ hội và thách
thức mới và trong đó là những con ngời của thời đại mới. Vấn đề đặt ra là mỗi doanh
nghiệp cần đi lên bằng chính khả năng của mình. Để có thể tồn tại và phát triển mỗi
doanh nghiệp luôn hớng tới sản xuất với năng suất, chất lợng và hiệu quả cao. Một trong
những vấn đề quan trọng góp phần đạt đợc mục tiêu đó là công tác tạo động lực cho ng-
ời lao động.
Tạo động lực là một trong những vấn đề hầu hết các công ty hiện nay rất quan tâm.
Bởi công tác này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát huy và khai thác những nguồn
lực hiện có, giúp công ty dần dần khắc phục đợc những khó khăn trớc mắt cũng nh lâu
dài.
Nghiên cứu công tác tạo động lực, một mặt nhằm tìm hiểu thực trạng của vấn đề tại
công ty Gốm xây dựng Đoàn kết trên cơ sở ứng dụng những vấn đề lý thuyết đã học vào
thực tế để cải biến thực tế theo hớng có lợi hơn. Mặt khác, qua đó cho chúng ta những
bài học kinh nghiệm bổ ích, phục vụ cho công việc sau này.
Chính vì vậy, trong quá trình thực tập tại công ty Gốm xây dựng Đoàn kết em đã đi
sâu tìm hiểu đề tài:
"Một số biện pháp nhằm tạo động lực cho ngời lao động tại công ty Gốm xây
dựng Đoàn kết".
Để nghiên cứu đề tài em sử dụng phơng pháp: điều tra bảng hỏi, thống kê số liệu,
ngoài ra còn sử dụng các phơng pháp phân tích, tổng hợp

ngoài nhằm thực hiện động cơ lao động đó.
Động lực đợc hiểu là sự khao khát và tự nguyện của con ngời nhằm nâng cao mọi
nỗ lực để đạt đợc mục tiêu hay kết quả cụ thể nào đó.
Động lực chịu ảnh hởng của nhiều yếu tố nh: nhóm yếu tố thuộc về con ngời và
nhóm yếu tố thuộc về môi trờng.
2. Bản chất của quá trình tạo động lực.
Bản chất của quá trình tạo động lực đó là nhu cầu và sự thỏa mãn những nhu cầu
đó. Thực chất, nhu cầu của con ngời tạo ra động cơ thúc đẩy họ tham gia lao động, song
chính lợi ích mới là động lực trực tiếp thúc đẩy con ngời làm việc hiệu quả ngày càng
cao. Vì vậy đòi hỏi nhà quản lý đặc biệt quan tâm đến lợi ích của ngời lao động.
2.1. Hệ thống nhu cầu của con ngời.
Nhu cầu là sự đòi hỏi của các cá nhân và của các tập thể khác nhau muốn có những
điều kiện nhất định để sống, để tồn tại và phát triển. Nhu cầu quy định xu hớng lựa chọn
các ý nghĩ, sự rung cảm và ý chí của ngời lao động , nó còn quy định hoạt động xã hội
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
4
Luận văn tốt nghiệp.
của cá nhân, của giai cấp và của tập thể. Những nhu cầu để sống, tồn tại và phát triển là
những nhu cầu thiết yếu cần thiết.
Phân loại hệ thống nhu cầu.
- Theo hệ thống nhu cầu.
+ Nhu cầu vật chất: là nhu cầu hàng đầu đảm bảo cho con ngời lao động có thể
sống để tạo ra của cải vật chất và làm nên lịch sử. Hệ t tởng Mac-Ănghen đã viết: "Ngời
ta phải sống đợc rồi mới làm ra lịch sử, nhng muốn sống thì trớc hết phải có thức ăn, nớc
uống, nhà cửa, quần áo và một số thức ăn khác nữa"
Cùng với sự phát triển của lịch sử, nhu cầu vật chất của con ngời ngày càng tăng
lên cả về số lợng, chất lợng. Trình độ phát triển của xã hội càng cao thì nhu cầu càng
nhiều hơn và phức tạp hơn, thậm chí nhu cầu vật chất đơn giản nhất cũng không ngừng
thay đổi. Cùng với sự biến đổi của thời gian nhu cầu vật chất chuyển từ yêu cầu về lợng
sang yêu cầu về chất (nhu cầu vật chất là nhu cầu phát triển về mặt thể lực).

mẽ thúc đẩy con ngời tham gia lao động .
2.2. Lợi ích của con ngời.
Lợi ích: có nhiều cách định nghĩa lợi ích khác nhau
Lợi ích theo quan niệm về giá trị: là tổng thể giá trị vật chất và tinh thần mà ngời
lao động nhận đợc từ tổ chức hoặc xã hội.
Lợi ích theo định hớng hoạt động: là tập hợp phức tạp các thiên hớng bao gồm mục
đích giá trị, nguyện vọng và các xu hớng, khuynh hớng dẫn đến một ngời xử sự theo
cách này hay cách khác.
Lợi ích theo quan điểm quản trị: là mức độ thoả mãn nhu cầu của con ngời trong
một điều kiện cụ thể nhất định. Trớc hết, là lợi ích kinh tế trong quan hệ giữa những ng-
ời lao động với nhau và giữa ngời sử dụng lao động với ngời lao động trong quá trình
sản xuất ra sản phẩm.
Phân loại lợi ích:
- Lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần: đó là sự thoả mãn những nhu cầu vật chất và
nhu cầu tinh thần của ngời lao động.
- Theo phạm vi:
+ Lợi ích cá nhân: gắn liền với sự thoả mãn nhu cầu cá nhân của bản thân ngời lao
động và gia đình họ.
+ Lợi ích xã hội: gắn liền với sự thoả mãn nhu cầu xã hội, thực chất nhu cầu này là
nhằm phục vụ lợi ích của từng cá nhân trong cộng đồng.
Lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội có quan hệ chặt chẽ với nhau. Dờng nh lợi ích xã
hội là tổng thể các lợi ích cá nhân.
2.3. Mối quan hệ giữa nhu cầu và lợi ích (sự thoả mãn nhu cầu).
Quan hệ giữa nhu cầu và lợi ích là mối quan hệ khăng khít, chặt chẽ không thể tách
rời. Nếu không có nhu cầu thì không có lợi ích, lợi ích là hình thức biểu hiện của nhu
cầu.
Nhu cầu tạo ra động cơ thúc đẩy con ngời tham gia lao động, lợi ích mới là động
lực trực tiếp thúc đẩy họ làm việc.
Để tạo động lực cho ngời lao động, nhà quản lý phải chú trọng tạo ra lợi ích cho
ngời lao động phù hợp với nhu cầu mong muốn. Phải luôn coi sự tác động qua lại giữa

khai thác đúng đắn năng lực và sở trờng sẽ đảm bảo phù hợp với kỹ năng, kỹ xảo và
trình độ nghề nghiệp của ngời lao động.
- Đặc điểm cá nhân: cá nhân này có thể phân biệt với cá nhân khác thông qua các
đặc điểm của từng cá nhân, các đặc điểm này có từ khi con ngời mới sinh ra và cũng
chịu sự tác động qua lại của môi trờng. Trong lao động có cá nhân tính tình vui vẻ, yêu
thích lao động, chăm chỉ làm việc nhng có cá nhân ghét lao động, thụ động và ỷ lại
trong lao động. Đặc điểm cá nhân nhiều khi do tính cách quy định nên nó có ảnh hởng
lớn trong công tác tạo động lực.
3.2. Nhóm các yếu tố thuộc về môi trờng.
- Văn hoá của tổ chức: là tập hợp hệ thống các giá trị truyền thống lịch sử, phong
tục, tập quán, quan niệm giá trị đạo đức, lối sống, bầu không khí tâm lý xã hội đợc
chia xẻ trong phạm vi một tổ chức, tác động vào cấu trúc chính quy tạo nên các chuẩn
mực hành vi. Ngoài ra, có nhiều yếu tố hình thành nên văn hoá của tổ chức nh: truyền
thông, động viên, phong cách lãnh đạo, đặc tính của tổ chức, tiến trình quản trị, cơ cấu
tổ chức. Việc tạo bầu không khí văn hoá tổ chức một cách vui vẻ, đoàn kết, thống nhất
là cơ sở quan trọng tạo động lực cho ngời lao động.
- Công việc, điều kiện lao động.
Công việc là một số công tác phải hoàn thành bởi một ngời lao động, một công
việc muốn hoàn thành phải có chức năng nhiệm vụ rõ ràng, chính xác, dễ hiểu. Điều
kiện lao động là những quy định mà tổ chức đa ra với cá nhân ngời lao động, tập thể lao
động nh các phơng tiện vật chất phục vụ công việc, yếu tố vệ sinh an toàn lao động, điều
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
7
Luận văn tốt nghiệp.
kiện tâm lý xã hội, điều kiện thời gian làm việc. Động lực thể hiện ở việc đảm bảo công
việc ổn định và làm việc trong điều kiện thích hợp.
- Chính sách nhân sự: là chỉ nam hớng dẫn, chứ không phải những luật lệ cứng
nhắc. Chính sách nhân sự luôn luôn đòi hỏi có sự thay đổi, đòi hỏi cần phải giải thích và
cân nhắc rõ ràng. Các chính sách nh: thuyên chuyển, đề bạt, bố trí phục vụ nơi làm việc,
kỷ luật-khen thởng, chính sách bảo hiểm xã hội, tuyển mộ-tuyển chọn Việc xây dựng,

lao động thích làm những công việc gì? và cần có những biện pháp để thoả mãn nhu cầu
cho họ. Nh vậy, "Nếu một nhu cầu đợc thoả mãn một phần nào đó thì các nhu cầu khác
mới nổi trội hẳn".Trong một xã hội đang phát triển, nơi nhiều hành vi đợc thực hiện có
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
8
Luận văn tốt nghiệp.
xu hớng nhằm vào việc thoả mãn nhu cầu sinh lý và an toàn với mức độ nào đó con ngời
vẫn có những nhu cầu khác nữa. Do vậy, hệ thống nhu cầu của Maslow nhằm vào việc
xác định một hệ thống hữu ích trong việc dự đoán hành vi trên cơ sở xác suất cao hay
thấp. Sơ đồ sau mô tả hệ thống nhu cầu đợc phân cấp trong một xã hội mới phát triển.Tự khẳng
định mình
Tôn trọng
Xã hội
An toàn
Sinh lý
Nhu cầu sinh lý: là nhu cầu tối cần thiết, là những đòi hỏi cơ bản và là nhu cầu
xuất hiện sớm nhất mà con ngời luôn tìm cách thoả mãn nó. Khi nhu cầu này đã đợc
thoả mãn thì lại xuất hiện nhu cầu bậc cao hơn.
Nhu cầu an toàn: là nhu cầu xuất hiện ngay sau khi nhu cầu sinh lý đợc thoả mãn,
nhu cầu này muốn đợc ổn định, đợc chắc chắn, đợc bảo vệ khỏi những điều bất chắc
hoặc tự bảo vệ mình.
Nhu cầu xã hội (nhu cầu giao tiếp): khi các nhu cầu sinh lý và an toàn đợc thoả
mãn tới mức nào đó, các nhu cầu xã hội trở nên chiếm u thế. Vì con ngời là sinh vật xã
hội, hầu hết mọi ngời đều muốn có những tác động qua lại, quan hệ và chung sống với
những ngời khác trong những hoàn cảnh mà ở đó họ cảm thấy thích hợp và đợc mọi ngời
chấp nhận.
Nhu cầu đợc tôn trọng: là nhu cầu với những địa vị khác nhau đợc tôn trọng và

lớp thanh niên.
Nhu cầu liên kết: là nhu cầu muốn đợc quan hệ, tiếp xúc, giao lu, giao tiếp với ngời
xung quanh, nhu cầu này xuất hiện ở mọi tầng lớp.
Nhu cầu quyền lực: là nhu cầu đợc chi phối những ngời xung quanh tức là buộc
những ngời xung quanh chịu sự ảnh hởng của mình, đặc biệt thờng xuất hiện ở những
ngời có chức vụ, có quyền lực nhất định.
Học thuyết bày đi sâu vào khía cạnh tinh thần và bổ sung cho thuyết của Taylor,
qua đó cho thấy nhu cầu của con ngời ngày càng đợc nâng cao.
Ba học thuyết này đều xuất phát từ cơ sở là nhu cầu. Việc ứng dụng các học thuyết
này vào thực tiễn để thoả mãn những nhu cầu của con ngời sẽ phản ánh mức độ tạo
động lực trong lao động rất lớn.
2. Học thuyết về sự tăng cờng tích cực của B.F.Skinner (học thuyết cải biến hành
vi).
Học thuyết này đa ra dựa trên sự lặp đi lặp lai những hành động của con ngời nhằm
đa ra mức khen thởng và phạt khác nhau. Tức là đa ra những nhận thức mới để cải biến
hành vi của con ngời. Tác giả Skinner đã đa ra những kết luận:
+ Những hành vi đợc thởng sẽ có xu hớng đợc lặp đi lặp lại, những hành vi không
đợc thởng hay bị phạt có xu hớng không đợc lặp lại.
+ Khoảng thời gian giữa thời điểm xảy ra hành vi và thời điểm thởng phạt càng
ngắn bao nhiêu thì càng có tác dụng thay đổi hành vi bấy nhiêu.
+ Phạt có tác dụng loại trừ hành vi ngoài ý muốn của ngời quản lý (tích cực), phạt
có thể gây ra sự chống đối nào đó từ phía ngời lao động (tiêu cực). Do vậy nên phạt ít
hơn thởng.
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
10
Luận văn tốt nghiệp.
Nh vậy, lời khuyên đa ra cho các nhà quản lý, để tạo động lực cho các nhân viên
của mình ngời quản lý phải thừa nhận những hành vi tốt của ngời lao động, phải nhấn
mạnh thởng nhiều hơn phạt. Việc thởng phạt phải dựa trên thành tích hay mắc lỗi của
từng ngời lao động phù hợp với hành động của họ, tránh đánh giá sai lệch với hành vi

công bằng giữa sự đóng góp và các quyền lợi của từng cá nhân trong tập thể.
5. Học thuyết về hệ thống hai nhóm nhân tố của F.Herzberg.
Nhóm các yếu tố tạo động lực.
Sự thành đạt.
Sự thừa nhận thành tích đạt đợc.
Công việc có tính chất thử thách.
Sự thăng tiến.
Trách nhiệm cao và chức năng trong lao động.
Đây là các yếu tố chính tạo nên động lực con ngời. Vì vậy, việc thoả mãn
năm yếu tố trên sẽ tạo nên động lực thực sự cho ngời lao động.
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
11
Luận văn tốt nghiệp.
Nhóm các yếu tố môi trờng (vệ sinh).
Các chế độ, chính sách quản trị của công ty.
Tiền lơng, vị thế, sự an toàn.
Sự hớng dẫn công việc.
Quan hệ con ngời trong công ty.
Các điều kiện làm việc.
Năm yếu tố này có tác dụng ngăn ngừa những ảnh hởng tiêu cực trong lao động
chứ cha đủ để tạo động lực cho ngời lao động.
Herzberg kết luận rằng: con ngời có hai loại nhu cầu cơ bản độc lập với nhau nhng
thống nhất với nhau và có ảnh hởng tới hành vi theo những cách khác nhau. Ông thấy
rằng khi con ngời cảm thấy không thoả mãn với công việc của mình họ rất lo lắng về
môi trờng họ đang làm việc, đây là nhu cầu môi trờng vì chúng mô tả môi trờng làm
việc và bảo đảm chức năng sơ đẳng là ngăn ngừa sự chán nản công việc và các nhu cầu
đó cha bao giờ đợc thoả mãn hoàn toàn nên chúng phải tiếp tục phải duy trì. Mặt khác,
khi cảm thấy hài lòng về công việc thì con ngời lại quan tâm đến chính công việc, đây
chính là các động cơ thúc đẩy vì dờng nh chúng có hiệu quả trong việc kích thích con
ngời thực hiện công việc tốt hơn. Có thể thấy các nhân tố vệ sinh ảnh hởng tới thiện ý

Vì vậy, lựa chọn và sắp xếp những nhu cầu cấp thiết để thoả mãn theo trật tự từ thấp đến
cao mới đem lại hiệu quả to lớn cho mỗi cá nhân cũng nh tổ chức.
III. Những phơng hớng tạo động lực cho ngời lao động.
1. Xác định công việc và tiêu chuẩn thực hiện công việc.
- Xác định rõ mục tiêu và nhiệm vụ của tổ chức, của bộ phận và giúp ngời lao động
hiểu rõ về mục tiêu đó. Mục tiêu, nhiệm vụ phải đợc xác định rõ ràng, hợp lý và cụ thể.
Mục tiêu có thể là khối lợng, chất lợng sản phẩm, doanh thu hay lợi nhuận của doanh
nghiệp.
- Xác định nhiệm vụ lao động, tiêu chuẩn thực hiện công việc của từng ngời lao
động thông qua quá trình phân tích công việc một cách rõ ràng.
- Đánh giá một cách thờng xuyên và công bằng để thực hiện công việc và tạo động
lực cho ngời lao động. Kết quả sẽ đa ra đợc những quyết định nhân sự đúng đắn và hiệu
quả hơn.
2. Tạo điều kiện thuận lợi cho ngời lao động hoàn thành nhiệm vụ.
- Ngời quản lý phải quan tâm để loại trừ những trở ngại trong thực hiện công việc
cho ngời lao động, cải tiến phơng pháp làm việc, tổ chức phục vụ nơi làm việc hợp lý,
cải tiến điều kiện lao động (nhiệt độ, độ ẩm, tiếng ồn, trang bị BHLĐ).
- Cung cấp các điều kiện cần thiết cho công việc: điều kiện về vật chất (thời gian và
tiền vốn), điều kiện về môi trờng.
- Bố trí lao động hợp lý: thông qua để kế hoạch hoá nguồn nhân lực rồi tuyển mộ
tuyển chọn bố trí đúng ngời đúng việc.
3. Khuyến khích lao động.
Khuyến khích vật chất:
Hiện nay ở các công ty khuyến khích vật chất chiếm tỷ lệ lớn thông qua tiền lơng,
tiền thởng đó là những đòn bẩy kinh tế quan trọng thúc đẩy ngời lao động làm việc tốt
hơn.
-Tiền lơng.
Tiền lơng không chỉ là phạm trù kinh tế, mà còn là những vấn đề xã hội phức tạp.
Trong toàn bộ hệ thống quản lý lao động, quản lý tiền lơng là một trong những yếu tố
quan trọng nhất.

dụng hợp lý.
- Tiền thởng.
Tiền thởng là khoản tiền lơng bổ sung nhằm tạo động lực kích thích đối với ngời
lao động để họ quan tâm đến việc nâng cao năng suất lao động và nâng cao hiệu quả
hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp.
Cùng với tiền lơng, tiền thởng góp phần thoả mãn nhu cầu vật chất cho ngời lao
động và ở chừng mực nào đó tiền thởng còn có tác dụng khuyến khích về tinh thần.
Trong thực tế có những hình thức tiền thởng đợc áp dụng hiện nay:
- Thởng hoàn thành vợt mức kế hoạch sản xuất.
- Thởng phát minh sáng kiến cải tiến kỹ thuật.
- Thởng tiết kiệm nguyên vật liệu.
- Thởng nâng cao chất lợng sản phẩm.
- Thởng tăng năng suất lao động.
- Thởng ngày công cao.
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
14
Luận văn tốt nghiệp.
- Thởng lơng tháng thứ 13.
- Thởng khác.
Để thực hiện các hình thức thởng yêu cầu đặt ra là cần lựa chọn hợp lý các hình
thức tiền thởng, thởng phải kịp thời, thoả đáng và công bằng (thể hiện ở mức tiền thởng,
điều kiện thởng và quy chế thởng).
Nhà tổ chức và quản lý lao động phải là ngời biết kết hợp áp dụng chế độ tiền lơng
và hình thức thởng tích cực nhằm thoả mãn tối đa nhu cầu vật chất cho ngời lao động.
Do đó tất yếu tạo ra đợc động lực to lớn trong lao động sáng tạo. Nhng xét về góc độ
tâm lý và sự phát triển không phải lúc nào động lực tiền lơng, tiền thởng có ý nghĩa tích
cực tuyệt đối nên cần áp dụng các chế độ thích hợp đủ để tạo ra động lực lao động.
Khuyến khích tinh thần:
Ngoài khuyến khích về mặt vật chất, việc khuyến khích về tinh thần cũng đóng
một vai trò quan trọng. Những biện pháp nhằm thoả mãn những nhu cầu về mặt tinh

Khuyến khích tinh thần là vấn đề tổng hợp, phức tạp nhng nếu biết tổ chức thì sẽ
tạo động lực về tinh thần không kém gì so với khuyến khích về vật chất. Không nên quá
coi trọng khuyến khích vật chất hay tinh thần mà phải kết hợp chặt chẽ giữa hai loại
khuyến khích đó mới có thể tạo động lực mạnh mẽ cho ngời lao động.
IV. Sự cần thiết của công tác tạo động lực cho ngời lao động
tại công ty Gốm xây dựng Đoàn kết.
Tạo động lực đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các hoạt động sản xuất kinh
doanh. Thực chất, tạo động lực không phải là hoạt động của quản trị nhân lực, mà nó là
kết quả của việc thực hiện các chính sách quản trị trong công ty nh: phân tích công việc,
kế hoạch hoá nguồn nhân lực, đánh giá thực hiện công việc, thù lao lao động, tuyển mộ-
tuyển chọn Các hoạt động này hớng vào mục tiêu sản xuất kinh doanh của công ty
trong đó việc thoả mãn nhu cầu của ngời lao động là cơ sở quan trọng cho công tác tạo
động lực.
Thực tế, tại công ty Gốm xây dựng Đoàn kết tình hình sản xuất kinh doanh đang
dần đi vào ổn định và với những khó khăn nhất định do đổi mới công nghệ sản xuất từ
năm 1997. Những tồn tại vốn có và do ảnh hởng của thị trờng mức thu nhập bình quân
đầu ngời còn thấp, năng suất cha cao, các chế độ đãi ngộ về vật chất và tinh thần còn
nhiều hạn chế, thị trờng trong và ngoài vùng cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều hoạt
động quản trị khác cha đợc coi trọng đúng mức nên hiện nay công ty cha tạo đợc động
lực thực sự cho ngời lao động. Với sự phát triển của cơ chế thị trờng dẫn đến sự thay đổi
trong nhận thức của các cấp lãnh đạo trong công ty. Công ty đang dần chú trọng đến
công tác tạo động lực thông qua việc định hớng và kết hợp mục tiêu của tổ chức và mục
tiêu của cá nhân ngời lao động.
Để nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trờng cũng nh uy tín của doanh nghiệp,
không có cách gì khác có tác dụng to lớn nh công tác tạo động lực. Có nghĩa là chúng ta
kết hợp và tận dụng, khai thác mọi nguồn lực sẵn có, cũng nh nguồn lực bên ngoài một
cách có hiệu quả nhằm tạo sự gắn bó của ngời lao động trong sản xuất. Kết quả sẽ thể
hiện qua năng suất, chất lợng và hiệu quả.
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
16

dựng Đoàn kết lại gặp phải những khó khăn hơn nữa. Công ty vẫn duy trì sản xuất trên
hệ thồng lò thủ công với công suất thấp và chất lợng sản phẩm cha cao, mẫu mã chủng
loại cha đa dạng và các chỉ tiêu vẫn theo pháp lệnh nhà nớc giao.
Có thể nói, khi cơ chế thị trờng thay đổi mà công ty vẫn giữ nguyên quy mô sản
xuất, không có sự đầu t theo chiều rộng cũng nh chiều sâu. Điều này cho thấy đây là
thời kỳ sản xuất trì trệ nhất của công ty trong thời gian qua.
Giai đoạn từ 1997 đến nay.
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
17
Luận văn tốt nghiệp.
Nếu nh trong cơ chế bao cấp nhà nớc cung cấp đầu vào và tìm đầu ra cho các
doanh nghiệp. Nhng khi chuyển sang cơ chế thị trờng vấn đề đầu vào, đầu ra do doanh
nghiệp tự lo. Điều đó cho thấy mỗi doanh nghiệp ngày càng trở nên độc lập để thích ứng
với cơ chế thị thị trờng.
Từ tháng 9/1997, công ty Gốm xây dựng Đoàn kết đã đợc uỷ ban nhân dân tỉnh
Vĩnh Phúc cho phép đầu t đổi mới công nghệ, công ty đã thay thế và lắp đặt hệ máy gia
công nguyên liệu Balan-ý và nhà kính phơi gạch đến hệ thống lò nung và hầm sấy
Tuynel. Hiệu quả của việc đầu t theo chiều sâu về công nghệ mang lại hiệu quả to lớn:
công suất máy tăng lên 2-3 lần, các hệ máy EG5, EG10 đã đi vào hoạt động ổn định
dần.
Việc mở rộng quy mô sản xuất dẫn đến việc mở rộng về quy mô lao động. Nếu nh
những năm trớc đây sản lợng sản xuất hàng năm chỉ đạt 3 triệu viên/năm đến năm 1999
đã đạt 29 triệu viên/năm. Lực lợng lao động trớc năm 1997 chỉ có trên 100 ngời, sau
năm 1997 tăng thêm hơn 200 ngời và đến năm 2000 tổng số lao động trong công ty là
385 ngời. Có thể nói đổi mới công nghệ đã phần nào giải quyết đợc vấn đề xã hội đó là
việc giải quyết đợc công ăn việc làm cho mấy trăm lao động từ năm 1997 đến nay.
Công nghệ mới sẽ là cơ sở để doanh nghiệp có thể thích ứng nhanh với cơ chế thị
trờng: bằng cách đa dạng hoá sản phẩm về mẫu mã, chủng loại, nâng cao số lợng và
chất lợng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm.
Theo quyết định 217/HĐBT doanh nghiệp phải chuyển sang hạch toán kinh doanh

toán.
Phòng tài
chính-kế
toán.
Phòng kế
hoạch-vật
t .
Phòng kế
hoạch-vật
t .
Phòng kỹ
thuật.
Phòng kỹ
thuật.
Các phân
x ởng sản
xuất.
Các phân
x ởng sản
xuất.
Luận văn tốt nghiệp.
Chú thích :
Quan hệ chỉ đạo.
Quan hệ phối hợp.
Xuất phát từ quy mô sản xuất, đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc điểm
kinh tế kỹ thuật, đặc điểm công nghệ Bộ máy tổ chức của công ty Gốm xây dựng
Đoàn kết đợc tổ chức theo cơ cấu trực tuyến- chức năng. Cơ cấu này là sự phối kết hợp
giữa cơ cấu trực tuyến và cơ cấu chức năng. Nh vậy, việc tận dụng và kết hợp những u
điểm và loại trừ bớt nhợc điểm của hai cơ cấu trên và đem lại hiệu quả cao trong quản
lý. Quan hệ giữa ban lãnh đạo với các phòng ban, phân xởng và tổ đội vừa là chỉ đạo vừa

19
Luận văn tốt nghiệp.
ởng có nhiệm vụ tổ chức sản xuất tới các tổ sao cho đảm bảo sản xuất đúng kế hoạch có
hiệu quả, đảm bảo đúng chất lợng, vệ sinh công nghiệp và an toàn lao động.
2. Đặc điểm về sản phẩm và quy trình công nghệ.
1.1. Đặc điểm về sản phẩm.
Hiện nay, công ty Gốm xây dựng Đoàn kết là một trong những công ty sản xuất
các loại sản phẩm gạch trong vùng tơng đối lớn. Sự đa dạng hoá về mẫu mã, chủng loại
sản phẩm ngày càng phong phú. Năm 1998, 1999, 2000 sản phẩm gồm các loại gạch
xây, ngói thờng, ngói bò và blốc. Đến năm 2000 trong danh mục sản phẩm có thêm gạch
chịu lửa.
Sản lợng sản xuất của công ty ngày càng gia tăng cả về mặt tuyệt đối và tơng đối.
Sản lợng tiêu thụ qua các năm đều vợt so với sản lợng sản xuất. Chứng tỏ, công ty sản
xuất năm trớc đủ để bán và dành một phần cho dự trữ cho năm sau đó nh là một trong
những chiến lợc trong kinh doanh của công ty: cung cấp đủ, kịp thời, liên tục Trong số
các loại sản phẩm của công ty thì gạch xây chiếm trên 90% tỷ trọng các loại, vì vậy
gạch xây là loại sản phẩm chủ yếu và gồm nhiều loại với những kích cỡ, cân nặng khác
nhau:
Gạch 2 lỗ: 220x105x60 (1,5 kg).
Gạch 6 lỗ: 2200x145x105 (3,3 kg).
Gạch đặc :220x105x60 (1,7 kg).
Gạch chống nóng:200x150x95 (2,7 kg).
Các loại gạch xây vừa đa dạng về chủng loại, vừa đa dạng về mẫu mã. Trên địa bàn
tỉnh năm 2000 vừa qua thị phần của công ty về loại sản phẩm này chiếm gần 40% mở ra
một triển vọng mới và chính yếu tố này giúp công ty định hớng phát triển cho các năm
tới. Công ty đã ngày càng đáp ứng nhu cầu của ngời tiêu dùng tơng ứng với điều đó là sự
thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của ngời lao động. Chẳng hạn, sản phẩm tiêu thụ qua
mỗi năm tăng lên, ngời lao động có nhiều cơ hội cho việc làm ổn định hơn và nh vậy tạo
nguồn thu nhập nhiều hơn.
Trên thị trờng những loại sản phẩm: gạch nem, ngói thờng, ngói bò và blốc đang có

Loại sản
phẩm
Năm1998 Năm1999 Năm 2000
Slsx
(Viên)
Sltt
(Viên)
Tỷ
trọng
slsx
(%)
Slsx
(Viên)
Sltt
(Viên)
Tỷ
trọng
slsx
(%)
Slsx
(Viên)
Sltt
(viên)
Tỷ
trọng
slsx
(%)
- Gạch xây
Nem tách
Chống nóng

Tổng số 11036966 10104335 21149877 21096274 29748230 29750696
Nguồn: Phòng Kế hoạch -Vật t công ty Gốm xây dựng Đoàn kết.
1.2. Đặc điểm về quy trình công nghệ.
Mỗi sản phẩm sản xuất ra đều gắn với một dây truyền sản xuất nhất định. Hiện
công ty đang áp dụng hai dây truyền sản xuất chính gồm quy trình công nghệ sản xuất
gạch đất sét nung cho hai hệ máy EG5 và EG10 và quy trình sản xuất gạch chịu lửa.
Hiện nay, đối với các loại sản phẩm gạch xây để đảm bảo chất lợng và các yếu tố
kỹ thuật của máy móc đòi hỏi cần những công nhân có kỹ năng, kỹ xảo, trình độ lành
nghề khác nhau ở từng bộ phận tơng ứng. Yêu cầu bậc thợ trung bình của công nhân để
sản xuất ra loại sản phẩm này là 3,5 nhng thực tế chỉ đạt 2,4. Sản phẩm gạch xây đợc
tiến hành theo dây truyền công nghệ sau:
Sơ đồ 2: Quy trình công nghệ sản xuất gạch đất sét nung.
Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
21
Máy cấp
liệu thùng
Máy cấp
liệu thùng
Băng tải 1
Băng tải 1
Máy
cán thô
Máy
cán thô
Máy
nhào
đùn 2
trục
Máy
nhào

Máy nhào
đùn liên hợp
hút chân
không
N ớc
N ớc
Máy cắt tự
động
Máy cắt tự
động
Băng tải phơi
gạch mộc
Băng tải phơi
gạch mộc
Phơi nhà kính
Phơi nhà kính
Sấy Tuynel
liên hợp
Sấy Tuynel
liên hợp
Kho thành
phẩm.
Kho thành
phẩm.
Luận văn tốt nghiệp.
Nguồn: Phòng Kỹ thuật công ty Gốm xây dựng Đoàn kết.
Mặc dù vậy, với sự bố trí tơng đối hợp lý giữa cấp bậc công việc với trình độ của
ngời lao động nên hiện nay quá trình sản xuất diễn ra một cách bình thờng dẫu vậy công
ty vẫn thờng xuyên đào tạo phát triển, nâng cao trình độ để ngày càng có một đội ngũ
lao động phù hợp tối u với dây truyền sản xuất. Quy trình sản xuất gạch xây tiến hành

Tạo
hình
samôt
Nung
gia công
Nung
gia công
Bán sản
phẩm
samôt
Bán sản
phẩm
samôt
Phơi
sấy
Phơi
sấy
Đập
nghiền
Đập
nghiền
Nguyên
liệu
Nguyên
liệu
Tạo hình
samôt
Tạo hình
samôt
Phơi

Nguồn : Phòng Kỹ thuật công ty Gốm xây dựng Đoàn kết.
Việc bố trí lao động để sản xuất gạch chịu lửa trên dây truyền sản xuất cũng đợc
phân theo các bớc công việc, điểm đặc biệt ở dây truyền này đó là lao động đều phải qua
đào tạo và hớng dẫn mới có thể làm việc từ những công việc giản đơn đến những công
việc phức tạp. Đối với gạch chịu lửa bậc thợ trung bình đạt là 2,62 cao hơn so với sản
xuất gạch xây. Dây truyền này phức tạp hơn so với dây truyền sản xuất gạch xây nên các
công đoạn phải đợc bố trí chặt chẽ và đòi hỏi những lao động có tay nghề vững, sản xuất
gạch chịu lửa tiến hành qua các bớc sau:
Nguyên liệu đầu tiên là cao lanh thô đợc đa vào bể không để lọc chiết suất đợc cao
lanh tinh. Một phần cao lanh tinh tạo hình samốt thủ công, khi samôt phơi khô đa vào lò
nung gia công đợc samôt bán thành phẩm. Phần còn lại cao lanh tinh đem sấy khô cùng
với đất sét và phế liệu (phế liệu là sản phẩm gạch chịu lửa đã qua sử dụng bị h hỏng) đợc
đa vào đập nghiền cho mịn.
Trộn đều 20% đất sét, 40% samôt, 20% phế liệu, 20% cao lanh tạo thành nguyên
liệu cung cấp cho tạo hình bằng máy ép masat. Gạch mộc chịu lửa sau khi phơi khô
cùng với than theo đúng quy định sẽ đợc đa vào lò nung thủ công. Giai đoạn vào lò rất
công phu và phức tạp hơn nhiều so với lò gạch mộc samốt. Bởi nó sẽ ảnh hởng đến chất
lợng sản phẩm sau này phải xếp gạch mộc theo đúng kỹ thuật thì nhiệt độ mới lan toả
khắp lò làm gạch chín đều. Mỗi quá trình đợc diễn ra trong 3 ngày và sản phẩm mỗi lần
là 32000 viên/lò. Tơng ứng với dây truyền công nghệ công nhân đợc bố trí trong doanh
nghiệp nh sau:
Sơ đồ 4: Sơ đồ bố trí sản xuất của công ty.

Nguyễn Hồng Nga Lđ 39A
23
Doanh nghiệp.
Doanh nghiệp.
Phân x ởng phụ
Phân x ởng phụ
Hai phân x ởng chính sản

goòng
Tổ ra
goòng
Tổ
máy
Tổ
máy
Tổ 1
Tổ 1
Tổ 2
Tổ 2
Luận văn tốt nghiệp.
Nguồn: Phòng Kỹ thuật công ty Gốm xây dựng Đoàn kết.
Công nghệ là một trong những yếu tố môi trờng có ảnh hởng đến động lực lao
động. Với hệ thống dây truyền đợc lắp đặt mới của công ty nên một phần động lực đợc
tạo nên làm cơ sở để nâng cao sự nỗ lực của ngời lao động.
Nguyên vật liệu chính cung cấp cho quá trình sản xuất của doanh nghiệp là đất, tr-
ớc đây công ty sử dụng đất ngay trong khu vực sản xuất nhng hiện khai thác gần hết nên
để đáp ứng nhu cầu sản xuất công ty phải mua đất từ bên ngoài trong phạm vi bán kính
6-10 km tức là công ty phải bỏ một khoản chi phí tơng đối lớn so với trớc đây. Hàng
năm công ty cần 32.500 m
3
đất (với đơn giá 11.000 đồng/m
3
). Nhiên liệu chủ yếu là
than, hàng năm công ty tiêu thụ: 4.000 tấn than (đơn giá 253 đồng/kg), năng lợng tiêu
thụ hàng năm là: 1.250.000 Kw điện. Tổng chi phí cho nguyên vật liệu, nhiên liệu, năng
lợng là 2.469.500.000 đồng, chiếm tỷ trọng lớn trong các khoản chi phí.
3. Đặc điểm về máy móc thiết bị.
Kể từ năm 1997 do đầu t trang thiết bị cho công nghệ mới nên hệ thống máy móc

62640853
10000000
16474541
1300000
0,26
0,13
4 Máy biến áp:
180KVA1
180KVA2
1
1
VN 1964
1980
7
7
18128000
20000000
5893116
6480503
0,33
0,34
5 Máy đùn ép gạch EG5
Kim xá
1 VN 1980 101163800 - -
6 Máy đập máy 5 mặt 1 VN 1993 7 20000000 7238010 0,36
7 Máy xúc. 1 Korea 1997 7 203000000 123769260 0.61
8 Hệ máy gạch EG10. 1 Banla-ý 1998 15 2290384783 1804086685 0,79
9 Máy ủi: DT 751
DT 752(KX)
D4D

Một hạn chế nữa, mặc dù đầu t máy mới nhng công ty không chú trọng công tác
đào tạo nâng có tay nghề mà chỉ đào tạo sơ qua để ngời lao động biết cách sử dụng vì
vậy dẫn đến tình trạng ngời lao động cha làm chủ đợc máy móc thiết bị. Việc đầu t máy
mới không tơng xứng với trình độ của ngời lao động không những không tạo ra động lực
cho ngời lao động mà còn làm cho quá trình sản xuất gặp phải những khó khăn nhất
định. Vì vậy, chúng ta không nên chỉ quan tâm đầu t máy móc thiết bị mà quan trọng
hơn là trang bị cho ngời lao động cách sử dụng nh thế nào cho hiệu quả. Công ty cần cụ
thể và thờng xuyên tập huấn cho ngời lao động cách sử dụng, cách bảo dỡng và các chế
độ an toàn và kỷ luật lao động. Có nh vậy mới có thể tạo nên động lực cho ngời lao
động.
Ngoài hệ thống máy móc thiết bị thì hệ thống phơng tiện của công ty cũng đợc
trang bị và đóng một vai trò quan trọng vì nguyên vật liệu cũng nh sản phẩm liên tục
vận chuyển từ nơi này đến nơi khác.
Bảng 3: Tình hình phơng tiện vận tải của công ty năm 2000.
Stt Phơng tiện vận tải
Số l-
ợng
(chiếc)
Nhãn
hiệu
Năm
bắt đầu
SD
Thời
giang64
SD
(năm)
Nguyên giá
TSCĐ
1/1/2000

1994
10
10
10
10
10
10
180000000
181878000
160000000
100000000
90000000
195000000
38311128
43136687
42645253
3000000
4575000
84000000
Nguồn : Phòng Kỹ thuật công ty Gốm xây dựng Đoàn kết.
Đặc biệt, công ty trang bị phơng tiện vận tải chủ yếu là mang nhãn hiệu nớc ngoài
(Đức, Liên Xô và Nhật), với thời gian sử dụng dới 10 năm. Đây là một khoản đầu t tài
sản cố định tơng đối lớn cho thấy khả năng phục vụ và hệ thống dịch vụ của công ty đợc
chú trọng và ngày càng lớn mạnh. Một số phơng tiện vận tải của công ty đợc phản ánh
qua bảng sau:
Qua bảng 3 tính đến năm 2000 giá trị còn lại của các phơng tiện này rất thấp thậm
chí có loại đã hết hoặc gần hết thời gian sử dụng cần thiết phải thay cái mới. Nhng hiện
nay do những hạn chế về kinh phí nên các phơng tiện cha đợc thay mới mà vẫn tiếp tục
sử dụng vào phục vụ sản xuất kinh doanh.
4. Đặc điểm về lao động.